Obod qishloq dasturi to‘g‘risida - Информатика и ИТ - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	12000UZS
Размер	41.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Информатика и ИТ

Obod qishloq dasturi to‘g‘risida

Купить

Reja
Kirish
Nazariy qism
1. “ Obod qishloq” dasturi to‘g‘risida
2. “OBOD QISHLOQ” DASTURINI 2018-YILDA AMALGA OSHIRISH
BO‘YICHA QO‘SHIMCHA CHORA-TADBIRLAR TO‘G‘RISIDA
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
1

Kirish
Prezident Shavkat Mirziyoyev «Obod qishloq» dasturi to‘g‘risida farmonni
imzoladi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi .
Hujjatda aytilishicha, mamlakatning boy va qadimiy tarixidan ma’lumki,
ajdodlarimiz tomonidan mahallalarni obodonlashtirish va bunyodkorlik ishlarini
amalga oshirish eng bebaho qadriyat va an’analardan hisoblanadi. Mazkur
qadriyatlarni izchil davom ettirgan holda keng ko‘lamli bunyodkorlik ishlarini
barcha hududlarda amalga oshirish orqali qishloq aholisi uchun munosib sharoitlar
yaratish va ularning turmush madaniyatini yanada yuksaltirish, eng asosiysi,
yoshlarni xayrli ishlarga da’vat etish alohida ahamiyat kasb etadi.
Shu bilan birgalikda, aholining 49 foizi yashaydigan qishloq joylarda
salmoqli demografik, mehnat va iqtisodiy salohiyat jamlanishiga qaramasdan, ular
uchun zaruriy sharoitlar yaratib berilmagan, turmush darajasi va sifatini oshirishga
yetarlicha e’tibor qaratilmagan. Jumladan, so‘nggi yillarda paxta, g‘alla va boshqa
qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirishda hissasi yuqori bo‘lgan dehqon-
fermerlarning va boshqa toifadagi aholining hayotiy-maishiy extiyojlari to‘liq
ta’minlanmagan.
Bunday holat qishloq aholi punktlarini tubdan qayta yangilamasdan va uni
ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirmasdan, mamlakatni zamonaviy rivojlangan davlatga
aylantirishga to‘siq bo‘lmoqda. Xususan, hududlarga tashriflar jarayonida
joylardagi haqiqiy ahvol bilan tanishish, bevosita mahalla va xonadonlarga kirib
borish hamda aholi bilan muloqot natijalari quyidagi tizimli muammolar
mavjudligini ko‘rsatmoqda.
2

“Obod qishloq” dasturi to‘g‘risida
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni
Mamlakatimizning boy va qadimiy tarixidan ma’lumki, ajdodlarimiz tomonidan
mahallalarni obodonlashtirish va bunyodkorlik ishlarini amalga oshirish eng
bebaho qadriyat va an’analardan hisoblanadi. Mazkur qadriyatlarimizni izchil
davom ettirgan holda keng ko‘lamli bunyodkorlik ishlarini barcha hududlarda
amalga oshirish orqali qishloq aholisi uchun munosib sharoitlar yaratish va
ularning turmush madaniyatini yanada yuksaltirish, eng asosiysi, yoshlarni xayrli
ishlarga da’vat etish alohida ahamiyat kasb etadi.
Har kim o‘zi yashaydigan uy, mahalla va qishloqni obodonlashtirishda hissasini
qo‘shsa, yurtimiz obod bo‘ladi, obod yurtda yashaydigan odamlar kayfiyati yaxshi
bo‘lishi ta’minlanadi.
Shu bilan birgalikda, mamlakatimiz aholisining 49 foizi yashaydigan qishloq
joylarda salmoqli demografik, mehnat va iqtisodiy salohiyat jamlanishiga
qaramasdan, ular uchun zarur sharoitlar yaratib berilmagan, turmush darajasi va
sifatini oshirishga yetarlicha e’tibor qaratilmagan. Jumladan, so‘nggi yillarda
paxta, g‘alla va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirishda hissasi
yuqori bo‘lgan dehqon-fermerlarning va boshqa toifadagi aholining hayotiy-
maishiy ehtiyojlari to‘liq ta’minlanmagan. 1
Bunday holat qishloq aholi punktlarini tubdan qayta yangilamasdan va uni
ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirmasdan, mamlakatimizni zamonaviy rivojlangan
davlatga aylantirishga to‘siq bo‘lmoqda. Xususan, hududlarga tashriflar jarayonida
joylardagi haqiqiy ahvol bilan tanishish, bevosita mahalla va xonadonlarga kirib
borish hamda aholi bilan muloqot natijalari quyidagi tizimli muammolar
mavjudligini ko‘rsatmoqda.
Birinchidan, mahalliy hokimliklar, “Davarxitektqurilish” qo‘mitasining hududiy
organlari va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari tomonidan shaharsozlik me’yor
va qoidalariga amal qilmagan holda, bino-inshootlar va uy-joylarni tartibsiz va
1
Sh.A.Sodiqova “Maktabgacha pedagogika”.”Tafakkur sarchashmalari” T.:
2013 y.
3

o‘zboshimchalik bilan qurish holatlariga chek qo‘yilmayapti. Qurilish ishlarining
qishloq va mahalla darajasida kompleks yondashuvlar asosida olib borilmasligi
oqibatida qishloq aholi punktlarining me’moriy qiyofasi eskicha ko‘rinishda
qolmoqda.
Ikkinchidan, Uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish vazirligi, “O‘zbekenergo” AJ va
“O‘ztransgaz” AJning quyi tizim korxonalari tomonidan qishloq aholi punktlarida
ichimlik suvi, gaz va elektr tarmoqlari, transformator punktlarini ekspluatatsiya
qilish qoniqarsiz ahvolda olib borilishi oqibatida zarur infratuzilmalar eskirgan va
yaroqsiz ahvolga kelib qolgan.
Uchinchidan, shaharsozlik me’yor va qoidalari hududlarning o‘ziga xos
xususiyatlariga moslashtirilmaganligi oqibatida qishloq aholi punktlarining
me’moriy qiyofasini yaxshilash, xususan, mazkur hududlarda avtomobil yo‘llari va
yo‘lbo‘yi infratuzilmasi barpo etish, obodonlashtirish, ko‘kalamzorlashtirish va
irrigatsiya tizimlarini barpo etish tartibsiz ravishda olib borilmoqda.
To‘rtinchidan, mahalliy byudjetlar va tarmoq tashkilotlari tomonidan qishloq aholi
punktlarida bunyodkorlik va obodonlashtirish ishlarini kompleks tarzda amalga
oshirish uchun moliyalashtirish tizimi yo‘lga qo‘yilmagan.
Beshinchidan, eng achinarlisi shuki, aholining ayrim qismlari shu ahvolga
ko‘nikkan, boqimandalik kayfiyatiga berilib ketganligi oqibatida o‘zining uy-
joylari, hovlisi va tomorqasini saqlashga e’tibor qaratmay qo‘ygan. Xalqimizning
“Qush inida ko‘rganini qiladi” degan naqlini esdan chiqarib, o‘z ostonasini
osoyishta va saranjom qilmaslik farzandlarimiz va nevaralarimiz tarbiyasiga salbiy
ta’sir ko‘rsatmoqda.
Oltinchidan, obodonlashtirish ishlariga faollar, keng jamoatchilik va fuqarolarni
jalb qilishga yetarlicha e’tibor qaratilmayapti va aniq bir tizimli samarali ishlar olib
borilmayapti. Ayniqsa, mazkur ishlar sektor rahbarlari, mahalla fuqarolar
yig‘inlari, xotin-qizlar qo‘mitalari va Yoshlar ittifoqining hududiy bo‘g‘inlari
e’tiboridan chetda qolgan va bu borada qat’iy tashabbuskorlik va muvofiqlashtirish
yetishmaydi.
Yettinchidan, hududlarda an’anaviy bo‘lib qolgan hasharlarni faqatgina
4

“xo‘jako‘rsin” uchun bayram kunlariga yaqin sanalarda yuzaki o‘tkazish odat
tusiga kirgan.
Yuqoridagilardan kelib chiqqan holda, qishloq aholi punktlarining me’moriy
qiyofasini tubdan yangilash, yo‘l-transport, muhandislik-kommunikatsiya
infratuzilmasi hamda ijtimoiy soha obyektlarini barpo etish va shu asosda
aholining turmush madaniyatini yuksaltirish va dunyoqarashini kengaytirish
maqsadida:
1. Belgilab qo‘yilsinki, joriy yilning 1-aprelidan boshlab respublikaning har bir
tumani va shaharida, avvalambor, olis va tabiiy iqlim sharoiti og‘ir hududlarda
2018-yilda 2 tadan va kelgusi yillarda 3 tadan qishloq (mahalla)da aholining
yashash sharoitlarini tubdan yaxshilash, turmush tarzi va darajasida sezilarli ijobiy
o‘zgarishlarni ta’minlashga, mazkur qishloq (mahalla)larning qiyofasini
zamonaviylashtirishga va unda istiqomat qiluvchilar uchun ish o‘rinlarini
yaratishga qaratilgan “Obod qishloq” dasturi (keyingi o‘rinlarda dastur deb ataladi)
amalga oshiriladi.
2. Quyidagilar dasturning ustuvor maqsadlari va xarajatlarning asosiy manbalari
etib belgilansin:
birinchidan, respublika byudjeti va davlat maqsadli jamg‘armalaridan ajratiladigan
mablag‘lar hisobiga aholini ishonchli tarzda ichimlik suvi bilan ta’minlash, sizot
suvlar sathini pasaytirish, qishloqlarni tuman markazi bilan bog‘laydigan yo‘llarni
qurish, rekonstruksiya qilish va ta’mirlash, shuningdek, lizing asosida qishloq va
tuman markazi orasida avtobus qatnovini yo‘lga qo‘yish;
ikkinchidan, mahalliy byudjetlar mablag‘lari hisobidan qishloq ichki yo‘llari va
piyodalar yo‘laklarini barpo etish va ta’mirlash, yo‘lbo‘ylarini obodonlashtirish va
ko‘kalamzorlashtirish, sanitariya inshootlari va irrigatsiya tizimlarini barpo etish,
transport to‘xtash bekatlarini qurish;
uchinchidan, xalqaro moliya institutlarining kreditlari hamda korxonalarning o‘z
mablag‘lari hisobiga elektr ta’minotini yaxshilash, aloqa tizimini modernizatsiya
qilish, aholiga suyultirilgan gaz va ko‘mir yoqilg‘isini uzluksiz yetkazib berish;
to‘rtinchidan, ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘lgan xizmatlarni tubdan yaxshilashga
5

e’tibor qaratish, bunda bog‘cha, maktab va oilaviy poliklinikalarni qurish,
rekonstruksiya qilish va ta’mirlash ishlarini amalga oshirish hamda tegishli
xarajatlarning yarmini respublika byudjeti va maqsadli jamg‘armalar hamda
qolgan qismini mahalliy byudjet va mahalliy homiylar hisobidan moliyalashtirish;
beshinchidan, bozor infratuzilmasi obyektlarini va servis shoxobchalarini,
jumladan, hammom va kichik bozor shoxobchalarini tadbirkorlarning o‘z
mablag‘lari, tijorat banklarining kreditlari va xalqaro moliya institutlarining
kreditlari hisobidan barpo etish;
oltinchidan, uy-joylarni ta’mirlashda xonadon egalariga amaliy yordam ko‘rsatish,
avvalambor, qurilish materiallari bilan markazlashgan holda ta’minlash, bu
jarayonda keng miqyosda hashar usullarini qo‘llash hisobiga hovli va atrof
hududlarni obodonlashtirish, ariqlarni tozalash, oqova suv xandaqlarini barpo etish
hamda muhtoj oilalar uchun homiylar va ish beruvchi korxonalar mablag‘lari
hisobidan uy qurib berish (ta’mirlash) va boshqalar.
3. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari
huzurida “Obod qishloq” jamg‘armalari tuzilsin.
Iqtisodiyot vazirligi Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi va Moliya vazirligi
bilan birgalikda o‘n kun muddatda “Obod qishloq” jamg‘armasi mablag‘larini
shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi to‘g‘risidagi Vazirlar Mahkamasining
qarori loyihasini tayyorlab, tasdiqlash uchun kiritsin.
Quyidagilar “Obod qishloq” dasturida belgilangan tadbirlarni moliyalashtirish
manbalari etib belgilansin:
respublika byudjeti va maqsadli jamg‘armalar mablag‘lari;
mahalliy byudjet va uning qo‘shimcha mablag‘lari;
tarmoq korxonalarining mablag‘lari;
xalqaro moliya institutlari va xorijiy davlatlarning grant mablag‘lari;
“Mahalla” jamg‘armasining va boshqa tashkilotlarning homiylik xayriyalari;
tashabbuskor tadbirkorlar mablag‘lari;
hasharlar va xayriya tadbirlarini o‘tkazish hisobidan tushadigan mablag‘lar;
O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi huzuridagi
6

Jamoat ishlari jamg‘armasi mablag‘lari; 2
qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi O‘zbekiston Respublikasining har yillik
Davlat byudjeti, shu jumladan, mahalliy byudjetlar parametrlarini tasdiqlashda
“Obod qishloq” dasturini amalga oshirish uchun zarur miqdorda mablag‘lar
ajratilishini nazarda tutsin.
Bunda, dastur doirasida “O‘zbekenergo” AJ, “O‘ztransgaz” AJ, “O‘zbektelekom”
AK, Respublika yo‘l jamg‘armasi, Avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasining,
tashkilot va korxonalar o‘z mablag‘larining tegishli maqsadlar uchun to‘g‘ridan-
to‘g‘ri moliyalashtirilishi belgilab qo‘yilsin.
4. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Investitsiyalar bo‘yicha davlat
qo‘mitasi va Moliya vazirligi Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va
viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda mazkur Farmon bilan “Obod qishloq”
dasturining belgilab berilgan asosiy yo‘nalishlaridan kelib chiqqan holda, barcha
tashkiliy chora-tadbirlar izchilligi, loyihalarni moliyalashtirish manbalari, moddiy
resurslar ta’minoti bilan uzviy va chambarchas bog‘langan 2018-yil uchun chora-
tadbirlar rejasini o‘n kun muddatda ishlab chiqib, o‘rnatilgan tartibda O‘zbekiston
Respublikasi Prezidenti qarori loyihasini tasdiqlash uchun kiritsin.
“Obod qishloq” dasturi doirasida markazlashgan manbalar va mahalliy byudjet
mablag‘lari hisobidan bajariladigan ishlar bo‘yicha buyurtmachi etib
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklarining
“Yagona buyurtmachi xizmati” injiniring kompaniyalari belgilansin.
Barcha obyektlar bo‘yicha bosh loyihachi va pudratchi tashkilotlarni eng maqbul
takliflar tanlovi orqali aniqlashga ruxsat berilsin.
Mazkur tanlovlarni tashkil etish, jarayonlarni nazorat qilish va ularning
samaradorligini ta’minlash uchun shaxsiy javobgarlik “Davarxitektqurilish”
qo‘mitasi raisi B.Zakirov, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi,
2
Maktabgacha yoshdagi bolalarga qo’yiladigan davlat
talablari-T.;Kvinta print. 4.Yusupova P. Maktabgacha tarbiya
pedagogika.T.; O’qituvchi, 1993.
7

viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari zimmasiga yuklansin.
5. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tuman (shahar)
hokimliklari va sektor rahbarlari dasturni amalga oshirish doirasida qamrab
olinadigan joriy va kelgusi davrlarga mo‘ljallangan qishloq va mahallalarning
manzilli ro‘yxatlarini O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi,
Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi va Moliya vazirligi bilan kelishilgan
holda, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun quyidagi
qat’iy shartlar asosida shakllantirishni ta’minlasinlar:
har bir qishloq kesimida tuman (shahar) hududiy tashkilotlari bilan birgalikda
mo‘ljallanayotgan keng ko‘lamli ishlarni tashkil etish va boshqarish yuzasidan
tezkor maxsus shtablarni joriy etish, shu jumladan, ishlarni hashar va xo‘jalik
usulida bajarishni ta’minlash, yangi ish o‘rinlarini tashkil etish,
moliyalashtiriladigan qismi bo‘yicha mavjud barcha imkoniyatlarni jalb etish, shu
jumladan, soliq yig‘iluvchanligini va qo‘shimcha aniqlanadigan manbalardan
mahalliy byudjet daromadini oshirish;
arxitektura, sanitariya va texnik talablar asosida shaxsiy mulk egalari o‘z uy-joyini
saqlash, mavjud tomorqalardan unumli foydalanish, yer va mol-mulk soliqlarini
hamda ko‘rsatilgan kommunal xizmatlar uchun hisob-kitob qilish va qarzdorlikka
yo‘l qo‘ymaslik, hasharlarda fuqarolarning bevosita shaxsiy ishtirokini aks
ettiruvchi jamoa shartnomalarini tuzish.
6. O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi, “Davergeodezkadastr” qo‘mitasi
va “Davarxitektqurilish” qo‘mitasi huzuridagi Davlat arxitektura-qurilish nazorati
inspeksiyasi uy-joy, bino-inshootlar va tomorqa xo‘jaliklari mulkdorlari tomonidan
amaldagi talab va qoidalar buzilishi va ularga rioya etmaslik holatlariga yo‘l
qo‘yilgan taqdirda, O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik
to‘g‘risidagi kodeksiga muvofiq tegishli choralar ko‘rsinlar.
7. Belgilab qo‘yilsinki, “Obod qishloq” dasturiga kiritilgan obyektlarni sifatli va
arzon qurilish materiallari bilan ta’minlash maqsadida metall prokati, sement,
noruda materiallari, g‘isht, temir-beton mahsulotlari, eshik, deraza romlari, lok-
bo‘yoq, shifer va shu kabi boshqa asosiy turdagi mahalliy qurilish materiallarini
8

ishlab chiqarish uchun korxonalarga gaz va elektr energiyasi 2018-yil 1-maydan
boshlab “O‘ztransgaz” AJ va “O‘zbekenergo” AJ tomonidan aholi uchun
belgilangan narxlarda yetkazib beriladi.
8. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, “O‘zmetkombinat” AJ,
“O‘zqurilishmateriallari” AJ, boshqa tegishli vazirlik, idora va xo‘jalik
birlashmalari bilan birgalikda sement, metall prokati, g‘isht, temir-beton
buyumlari, eshik, deraza romlari, lok-bo‘yoq mahsulotlari kabi asosiy turdagi
mahalliy qurilish materiallari va jihozlarini yetkazib berish uchun firma do‘konlari
tarmoqlarini tashkil etish choralarini ko‘rsinlar.
9. O‘zbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qo‘mitasi
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari,
tegishli loyiha institutlari bilan birgalikda:
“Obod qishloq” dasturiga kiritilgan qishloq aholi punktlarining bosh rejalarini
batafsil rejalashtirish loyihalari bilan birgalikda oldindan ishlab chiqishni;
2019-yil 1-yanvarga qadar qishloq aholi punktlari me’moriy qiyofasini yaxshilash
tizimini takomillashtirish maqsadida shaharsozlik me’yor va qoidalariga
o‘zgartirishlar kiritish, zarur hollarda yangi standart va mezonlarni ishlab
chiqishni;
har bir obyekt bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlarining davlat ekspertizasidan
o‘tkazilishi va qurilish-montaj ishlarining sifatli bajarilishi yuzasidan davlat
arxitektura-qurilish nazorati o‘rnatilishini ta’minlasin.
Belgilab qo‘yilsinki, “Obod qishloq” dasturiga kiritilgan qishloq aholi punktlari
bosh rejasi va batafsil rejalashtirish loyihasini ishlab chiqish bilan bog‘liq
xarajatlar mahalliy byudjet mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi.
10. O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Milliy axborot agentligi, Matbuot va
axborot agentligiga barcha turdagi ommaviy axborot vositalari bilan birgalikda
“Obod qishloq” dasturi doirasida qishloq aholi punktlarida, ayniqsa, chekka va olis
hududlarda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli qurilish va obodonlashtirish
ishlarini batafsil yoritib borish va keng xalq ommasi orasida targ‘ib qilish tavsiya
9

etilsin. 3
11. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh
vaziri A.N.Aripov va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat
maslahatchisi T.A.Xudaybergenov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.MIRZIYOYEV
Toshkent shahri, 2018-yil 29-mart
“OBOD QISHLOQ” DASTURINI 2018-YILDA AMALGA OSHIRISH
BO‘YICHA QO‘SHIMCHA CHORA-TADBIRLAR TO‘G‘RISIDA
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 29-martdagi “Obod qishloq”
dasturi to‘g‘risida”gi Farmoni ijrosini ta’minlash, qishloq aholi punktlarining
me’moriy qiyofasini tubdan yangilash, hududlarni kompleks rivojlantirish, yo‘l-
transport infratuzilmasi, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari va ijtimoiy soha
obyektlarini barpo etish hamda shu asosda aholining turmush madaniyatini
yuksaltirish maqsadida:
1. Quyidagilar:
“Obod qishloq” dasturining 2018-yil uchun mo‘ljallangan maqsadli parametrlari
hamda dastur doirasida 2018-yilda amalga oshiriladigan qurilish va
obodonlashtirish ishlarining asosiy ko‘rsatkichlari 1 va 2-ilovalarga muvofiq;
“Obod qishloq” dasturi doirasida 2018-yilda amalga oshiriladigan qurilish va
obodonlashtirish ishlarining moliyaviy ko‘rsatkichlari 3-ilovaga muvofiq;
“Obod qishloq” dasturi doirasida ishlab chiqarish korxonalariga tabiiy gaz va
elektr energiyasini aholi uchun belgilangan narxlarda yetkazib berish
preferensiyalari tatbiq etiladigan asosiy turdagi qurilish materiallari ro‘yxati 4-
ilovaga muvofiq;
“Obod qishloq” dasturini amalga oshirish uchun tuman va shahar hokimliklari
huzurida tashkil etiladigan maxsus shtablarning namunaviy tarkibi 5-ilovaga
muvofiq tasdiqlansin.
2. “Obod qishloq” dasturining amalga oshirilishini muvofiqlashtirish bo‘yicha
3
N.M.Kayumova “Maktabgacha pedagogika”. “TDPU” nashiroti T.; 2013 y
10

Respublika komissiyasi (keyingi o‘rinlarda Respublika komissiyasi deb ataladi) 6-
ilovaga muvofiq tarkibda tuzilsin hamda uning asosiy vazifalari etib quyidagilar
belgilansin:
dasturda ishtirok etayotgan vazirlik, idora, xo‘jalik birlashmalari va mahalliy
hokimliklar faoliyatini muvofiqlashtirish va o‘zaro hamkorligini ta’minlash,
shuningdek, yuzaga kelgan muammoli masalalarni hal etish;
qurilish va obodonlashtirish ishlari bo‘yicha belgilangan parametrlar ijrosini o‘z
vaqtida va to‘liq ta’minlash yuzasidan tizimli monitoring yuritish;
kelgusi yillar uchun “Obod qishloq” dasturini tayyorlash, qurilish va
obodonlashtirish ishlari amalga oshiriladigan qishloq aholi punktlari ro‘yxatini
shakllantirish va dastur parametrlarini ishlab chiqish;
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, vazirlik,
idora va tashkilotlar – buyurtmachilarning takliflari asosida tasdiqlangan
dasturning tegishli parametrlariga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish,
shuningdek, bajariladigan ish turlari va hajmlari hamda moliyalashtirish
manbalariga kelishilgan holda aniqlik kiritish.
Vazirlar Mahkamasining Hududlarni kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish
masalalari axborot-tahlil departamenti Respublika komissiyasining Ishchi organi
etib belgilansin hamda unga kelgusi yillar uchun “Obod qishloq” dasturini ishlab
chiqish, qurilish va obodonlashtirish ishlari amalga oshiriladigan qishloq aholi
punktlari ro‘yxatini shakllantirish va dastur parametrlarini ishlab chiqish vazifasi
yuklansin.
Respublika komissiyasi (A.J.Ramatov) O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
“Obod qishloq” dasturi to‘g‘risida”gi Farmonidan kelib chiqib, o‘n kun muddatda
mahalliy hokimliklar va tegishli vazirlik (idora)lar tomonidan ishlab chiqilgan
hamda Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi, Iqtisodiyot vazirligi va Moliya
vazirligi bilan kelishilgan tuman va qishloqlar kesimidagi manzilli ro‘yxatlarni
tasdiqlasin.
3. O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi, Moliya
vazirligi Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari,
11

boshqa tegishli vazirlik va idoralar bilan birgalikda kelgusi yil O‘zbekiston
Respublikasining rivojlanish dasturi parametrlarini shakllantirishda “Obod
qishloq” dasturi doirasida 2019-yilda amalga oshiriladigan qurilish va
obodonlashtirish ishlari uchun zarur markazlashgan kapital qo‘yilmalar limitini
ko‘zda tutsin.
4. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi,
Uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish vazirligi, Avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasi,
“O‘zbekenergo” AJ va “O‘ztransgaz” AJ “Obod qishloq” dasturiga kiritilgan
qishloq aholi punktlarida ijtimoiy soha obyektlari, yo‘l-transport infratuzilmasi va
muhandislik kommunikatsiyalari qurilishiga xalqaro moliya institutlarining kredit
mablag‘larini jalb qilish uchun loyihaning moliyaviy-iqtisodiy hisobotini
(loyihaoldi hujjatini) o‘n besh kun muddatda tayyorlab, Investitsiyalar bo‘yicha
davlat qo‘mitasiga taqdim etsin.
O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari – Investitsiyalar bo‘yicha
davlat qo‘mitasi raisi S.R.Xolmurodov vazirlik, idora va xo‘jalik birlashmalari
tomonidan taqdim etilgan loyihalarning moliyaviy-iqtisodiy hisobotlari (loyihaoldi
hujjatlari) asosida “Obod qishloq” dasturini amalga oshirishga xalqaro moliya
institutlari va xorijiy hukumatlar moliyalashtiruvchi tashkilotlarining uzoq
muddatli imtiyozli kreditlari va grant mablag‘larini jalb etish choralarini ko‘rsin.
5. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tuman
(shahar)lar hokimliklari bir oy muddatda tegishli vazirlik, idoralar va tashkilotlar
bilan birgalikda “Obod qishloq” dasturiga kiritilgan har bir tuman (shahar) va
qishloq bo‘yicha maxsus shtablarni shakllantirib, ularning faoliyatini yo‘lga
qo‘ysin, shuningdek, har bir obyekt kesimida tarmoq jadvallarini tasdiqlasin va
monitoring natijalarini har oy yakuni bilan Respublika komissiyasiga taqdim etib
borsin.
6. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, “O‘zmetkombinat” AJ,
“O‘zqurilishmateriallari” AJ, boshqa tegishli vazirlik, idora va xo‘jalik
birlashmalari “Obod qishloq” dasturi doirasida qishloq aholi punktlarida qurilish
va obodonlashtirish ishlarini bajarish uchun tasdiqlangan loyiha-smeta hujjatlariga
12

muvofiq asosiy turdagi mahalliy qurilish materiallari, buyumlari va jihozlari bilan
uzluksiz ta’minlash choralarini ko‘rsin.
“O‘zqurilishmateriallari” AJ, “O‘zmetkombinat” AJ, “O‘zbekneftgaz” AJ,
“O‘zmaxsusmontajqurilish” AK, “O‘zeltexsanoat” AK, tarkibida qurilish
materiallari va jihozlari ishlab chiqaruvchi korxonalar mavjud bo‘lgan xo‘jalik
birlashmalari Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar
hokimliklari va sektor rahbarlari bilan birgalikda “Obod qishloq” dasturiga
kiritilgan qishloq aholi punktlarida qurilish va obodonlashtirish ishlarini bajarishga
mahalliy qurilish materiallari, buyumlari va jihozlarini yetkazib berish uchun
joylarda savdo shoxobchalari – korxonalarning firma do‘konlari va filiallarini
kompleks tarzda tashkil etsin.
7. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari,
sektorlar rahbarlari O‘zbekiston Respublikasi “Davergeodezkadastr” qo‘mitasi,
“Davarxitektqurilish” qo‘mitasi, Uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish vazirligi, Suv
xo‘jaligi vazirligi, Davlat avtomobil yo‘llari qo‘mitasi, “O‘zbekenergo” AJ,
“O‘ztransgaz” AJ, boshqa tegishli idora va tashkilotlar bilan birgalikda bir oy
muddatda “Obod qishloq” dasturiga kiritilgan qishloq aholi punktlarini xatlovdan
o‘tkazib, ularning natijalariga ko‘ra:
mavjud uy-joylar, bino-inshootlar, infratuzilma obyektlari, yo‘l-transport va
muhandislik kommunikatsiyalarining texnik holatini o‘rgansin hamda shu asosda
ularda qurilish, rekonstruksiya qilish va ta’mirlash ishlari bajarilishini;
texnik talablarga javob bermaydigan yoki noqonuniy ravishda qurilgan bino-
inshootlar va qurilmalarning buzilishini;
o‘zboshimchalik bilan egallab olingan yer maydonlari tuman hokimliklarining yer
zaxira fondlariga olinishini ta’minlasin.
8. O‘zbekiston Respublikasi Davlat avtomobil yo‘llari qo‘mitasi “Obod qishloq”
dasturi doirasida tuman markazidan qishloqlargacha bo‘lgan yo‘llarni,
qishloqlarning markaziy ko‘chalarini va asfalt bilan qoplangan yo‘llarni ta’mirlash,
qishloqlarning asfalt qoplamasiz ichki yo‘llariga qum-shag‘al qorishma yotqizish
va piyodalar yo‘laklariga beton qoplama yotqizishni nazarda tutuvchi loyiha
13

yechimlari asosida amalga oshirsin. 4
9. O‘zbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish vazirligi
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tuman (shahar)lar
hokimlari hamda sektorlar rahbarlari bilan birgalikda “Obod qishloq” dasturiga
kiritilgan qishloq aholi punktlarida mavjud ko‘p xonadonli uy-joy fondini
yaxshilash, umumfoydalanuv qismlari va maydonlarini (fasad, podyezd, zina
maydonlari, tom, yerto‘la, trotuar, bolalar maydonchalari) ta’mirlash, maishiy
infratuzilma obyektlarini (tashqi sanitariya tarmoqlari, tandirxona) joylashtirish
hamda atrof hududini tartibga keltirish bo‘yicha namunaviy talablarni (eskiz
loyihasini) ishlab chiqib, ishlarni shu asosda amalga oshirishni ta’minlasin.
O‘zbekiston Respublikasi “Davarxitektqurilish” qo‘mitasi, Uy-joy kommunal
xizmat ko‘rsatish vazirligi Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi,
viloyatlar hokimliklari va sektor rahbarlari bilan birgalikda har bir xususiy uy-joy
mulkdorlari shirkatlari uchun alohida loyiha tashkilotlarini biriktirib, ular
tomonidan ko‘p xonadonli uy-joy fondini yaxshilash, tashqi qiyofasini tartibga
keltirish, umumfoydalanuv qismlari va maydonlarini ta’mirlash, maishiy
infratuzilma obyektlarini joylashtirish hamda atrof hududini obodonlashtirish
bo‘yicha loyihalar ishlab chiqilishini ta’minlasin.
10. O‘zbekiston Respublikasi Davlat ekologiya qo‘mitasi hududiy “Toza hudud”
DUKlar bilan birgalikda “Obod qishloq” dasturiga kiritilgan qishloq aholi
punktlarida chiqindi yig‘ish punktlarini barpo etib, tizimli ravishda chiqindilarni
yig‘ish, olib ketish va utilizatsiya qilish ishlarini tashkil qilsin hamda mazkur
ishlarni bajaradigan korxonalarni zarur transport vositalari, texnika va mashina-
mexanizmlar bilan ta’minlash yuzasidan choralar ko‘rsin.
11. O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tumanlar
hokimliklari, sektorlar rahbarlari, xo‘jalik birlashmalari, korxona va tashkilotlar
bilan birgalikda “Obod qishloq” dasturiga kiritilgan qishloq aholi punktlarida
4
Xasanboeva O.U. va boshqa.Maktabgacha ta’lim pedagogika .T.; Ilm ziyo.
2006.
14

yangi ish o‘rinlari yaratish va aholining ish bilan bandligi oshirilishini ta’minlasin.
Bunda mavjud zaxira va imkoniyatlardan samarali foydalanish, bo‘sh turgan bino-
inshootlarda ishlab chiqarish va infratuzilma obyektlarini tashkil etish, ijtimoiy
soha va bozor infratuzilmasi obyektlarini qurish va ta’mirlash, shuningdek, aholiga
xizmat ko‘rsatish va servis shoxobchalarini barpo etish hamda ularning
tarmoqlarini kengaytirishga alohida e’tibor qaratilsin.
12. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh
vaziri A.N.Aripov, Bosh vazirning birinchi o‘rinbosari A.J.Ramatov, Bosh vazir
o‘rinbosarlari J.A.Qo‘chqorov va S.R.Xolmurodov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.MIRZIYOYEV
Toshkent shahri, 2018-yil 29-mart
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
“Obod qishloq” dasturi to‘g‘risida"gi Farmoni va “Obod qishloq” dasturini 2018-
yilda amalga oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qaroriga
SHARH
Eng avvalo, respublikamiz aholisining salkam yarmi qishloq hududlarda yashab
kelayotganligi hamda ularning fidokorona mehnati, dehqon, fermer, chorvador va
mirishkorlarning sa’y-harakatlari natijasida dasturxonimiz mo‘l-ko‘l bo‘layotgani
“Obod qishloq” dasturining qabul qilinishida asosiy omil bo‘lganligini ta’kidlab
o‘tish zarur.
So‘nggi yillarda viloyat va tumanlar markazlarida obodonlashtirish va markaziy
ko‘chalarning me’moriy qiyofasini yangilash bo‘yicha bir qator ishlar amalga
oshirilmoqda. Qishloq aholisi uchun yangilangan namunaviy loyihalar asosida
arzon uy-joylar qurilayotgani, xususan, 2017-yilda qishloq joylarda 18 mingdan
ortiq oilalar uchun ijtimoiy va muhandislik infratuzilmasiga ega shinam uylar
barpo etilgani shular jumlasidan.
Ammo tashriflar davomida olis va chekka hududlarda istiqomat qiluvchi aholidan
kelib tushayotgan haqqoniy e’tirozlar va murojaatlar shundan dalolat beradiki,
aholining uy-joy va maishiy sharoitlarini yaratish borasida ayrim muammolar
saqlanib qolmoqda.
15

Jumladan, mahalliy hokimliklar va xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari
rahbarlarining mas’uliyatsizligi oqibatida uy-joy fondi yillar davomida
ta’mirlanmasdan, tom qismlari va tashqi qiyofasi mutlaqo talabga javob
bermaydigan ahvolga kelib qolgan.
Bundan tashqari, qishloq aholi punktlarida elektr tarmoqlari va
transformatorlardagi avariyalar elektr ta’minoti tarmoqlarida ko‘plab uzilishlarni
keltirib chiqarmoqda, shuningdek, suyultirilgan gaz ballonlarining yetishmasligi
kuzatilmoqda.
Keyingi dolzarb muammolardan biri shuki, hududlarda avtomobil yo‘llarini
ta’mirlash va saqlash ishlari sifatsiz olib borilmoqda, ichimlik suvi quvurlari va
inshootlari yaroqsiz ahvolga kelib qolgan hamda oqova inshootlari sanitariya
talablariga javob bermaydi.
Yana shuni ta’kidlash zarurki, aholining ayrim qismi shunday ahvolga ko‘nikkani,
boqimandalik kayfiyatiga berilgani natijasida o‘zining uy-joyi, hovlisi va
tomorqasini saqlashga e’tibor qaratmay qo‘ygan.
Mazkur ishlar sektor rahbarlari, mahalla fuqarolar yig‘inlari, xotin-qizlar
qo‘mitalari va Yoshlar ittifoqining hududiy bo‘g‘inlari e’tiboridan chetda qolgani
yuqorida qayd etilgan muammo va kamchiliklarning asosini tashkil etadi.
Shu bilan birga, joylardagi faollar tashabbusi bilan emas, balki hududlarda
an’anaviy bo‘lib qolgan hasharlarni faqatgina “xo‘jako‘rsin” uchun bayram
kunlariga yaqin sanalarda yuzaki o‘tkazish odatga aylanib qolmoqda.
Albatta, bunday holatlar hech kimni, ayniqsa, mazkur hududlarda yashayotgan
aholining barcha qatlamlarini qoniqtirmaydi. Ushbu vaziyatni tubdan o‘zgartirish
hamda aholining turmush darajasini yanada yaxshilash maqsadida quyidagilar
ishlab chiqilgan dasturning asosiy maqsadlari etib belgilangan.
Joriy yilning 1 aprelidan boshlab respublikaning har bir tuman va shaharida,
avvalo, olis va tabiiy iqlim sharoiti og‘ir hududlarda 2018-yilda 2 tadan va kelgusi
yillarda 3 tadan qishloqda (mahallada) aholining yashash sharoitlarini bosqichma-
bosqich tubdan yaxshilash, turmush tarzi va darajasida sezilarli ijobiy
o‘zgarishlarni ta’minlashga, mazkur qishloqlarning (mahallalarning) qiyofasini
16

zamonaviylashtirishga va qishloq aholisi uchun ish joylarini yaratishga qaratilgan
“Obod qishloq” dasturi amalga oshiriladi.
2018-yilda mamlakatimizning 174 ta tumanidagi 368 ta mahalla fuqarolar yig‘ini
hududlarini kompleks ravishda yangilash chora-tadbirlari qabul qilingan
dasturning ustuvor maqsadlari sifatida belgilangan.
Dasturda, ayniqsa, 127143 ta uy-joyni ta’mirlash, ularning tomini, tashqi
ko‘rinishi, yon-atrofini obodonlashtirish ishlari alohida o‘rin egallagan.
Dastur doirasida 1535 kilometr toza ichimlik suvi tarmoqlarini ta’mirlash, sizot
suvlar sathini pasaytirish, qishloqlarni tuman markazi bilan bog‘laydigan hamda
qishloq ichki yo‘llari va piyodalar yo‘laklarini barpo etish va ta’mirlash uchun
jami 2083 kilometr yo‘llarni qurish, rekonstruksiya qilish va ta’mirlash,
shuningdek, lizing asosida 571 zamonaviy avtobus xarid qilinib, qishloq va tuman
markazi orasida transport qatnovini yo‘lga qo‘yish va ushbu yo‘nalishlarda 252 ta
bekat barpo etish nazarda tutilgan.
Xalqaro moliya institutlarining kreditlari hamda korxonalarning o‘z mablag‘lari
hisobidan 1847 kilometr elektr ta’minoti tarmoqlarini yaxshilash, aholini
suyultirilgan gaz bilan ta’minlash uchun 44868 ta gaz balloni yetkazib berish
hamda aloqa tizimini modernizatsiya qilish ishlari ham amalga oshiriladi.
Ma’lumki, ijtimoiy ahamiyatga ega xizmatlarni tubdan yaxshilash davlatning
asosiy maqsadlaridan biri hisoblanadi. Shundan kelib chiqqan holda, bolalar
bog‘chasi, maktab, oilaviy poliklinikalar va shu kabi boshqa jami 736 ta ijtimoiy
soha obyektini qurish, rekonstruksiya qilish va kapital ta’mirlash ishlari bajarilib,
laboratoriya va zamonaviy asbob-uskunalar bilan jihozlanadi.
Albatta, joylarda bozor infratuzilmasi obyektlari va servis shoxobchalarini,
jumladan, hammom va kichik bozor shoxobchalarini tadbirkorlik asosida bunyod
etish alohida ahamiyat kasb etadi.
Dasturni amalga oshirish vazifalariga to‘xtaladigan bo‘lsak, bu borada mahalliy
hokimliklar huzurida “Obod qishloq” maqsadli jamg‘armalari tuziladi. Byudjet,
tarmoq korxonalarining, xalqaro moliya institutlari va xorijiy davlatlarning
grantlari, tashabbuskor tadbirkorlar mablag‘lari, hasharlar va xayriya tadbirlarini
17

o‘tkazish hisobidan tushadigan mablag‘larni ushbu jamg‘armalar manbalari
sifatida belgilash ko‘zda tutilmoqda.
Birgina joriy yilda dastur doirasida nazarda tutilgan ishlarga barcha manbalar
hisobidan 3 trillion 40 milliard so‘mdan ziyod mablag‘lar ishonchli va muntazam
ravishda yo‘naltiriladi.
Dasturda o‘z aksini topgan yo‘nalishlarni amalga oshirish yuzasidan tegishli
loyiha-smeta hujjatlarining me’moriy va texnik yechimlari asosida puxta ishlab
chiqilishini ta’minlash maqsadida 190 ga yaqin tajribali va malakali loyiha
institutlari jalb qilinadi. 5
Ajratilayotgan mablag‘lardan samarali va maqsadli foydalanish, qurilish-ta’mirlash
ishlarini sifatli amalga oshirish uchun salohiyatli pudrat tashkilotlarini aniqlash
bilan bog‘liq tanlovlarni oqilona tashkil etish, ularni o‘tkazish jarayonini nazoratga
olish va bu borada samaradorlikka erishishni ta’minlash maqsadida qabul qilingan
ushbu hujjatda Davlat arxitektura va qurilish qo‘mitasi hamda mahalliy ijro etuvchi
hokimiyat organlari rahbarlarining mas’ulligi qat’iy belgilab qo‘yilgan.
Zarur moddiy-texnika resurslarini jamlash maqsadida mahalliy ishlab chiqarish
korxonalari tomonidan sement, metall prokati, g‘isht, tomyopqich mahsulotlari,
temir-beton buyumlari, eshik, deraza romlari, lok-bo‘yoq kabi asosiy turdagi
mahalliy qurilish materiallari va jihozlarini yetkazib berish uchun har bir aholi
punktida firma do‘konlarini tashkil etish ko‘zda tutilgan.
Uy-joylarni ta’mirlashda xonadon egalariga amaliy yordam ko‘rsatish,
avvalambor, ularni arzon va sifatli qurilish materiallari bilan markazlashgan holda
ta’minlash, ishlab chiqaruvchilar uchun elektr energiyasi va gaz yetkazib berishda
preferensiyalar nazarda tutilgan.
Dasturni amalga oshirish bilan bog‘liq ishlarni oqilona tashkil etish yuzasidan
manfaatdor vazirlik va idoralar rahbarlaridan iborat tarkibda doimiy ravishda
faoliyat ko‘rsatadigan Respublika komissiyasi tashkil etilgan.
Har bir qishloq kesimida tuman (shahar) hududiy tashkilotlari bilan birgalikda
5
.O’zbekiston Respublikasining “Ta’lim to’g’risida”gi Qonun,.-T.;O’zbekiston.
1997 y.
18

mo‘ljallanayotgan keng ko‘lamli ishlarni tashkil etish va boshqarish yuzasidan
tumandagi sektor rahbarlari boshchiligida maxsus shtablarni joriy etish, jumladan,
ushbu shtablarga ishlarni hashar va xo‘jalik usulida bajarishni ta’minlash, yangi ish
o‘rinlarini tashkil etish, moliyalashtiriladigan ishlar bo‘yicha mavjud barcha
imkoniyatlarni jalb etish, xususan, soliq yig‘iluvchanligini oshirish va qo‘shimcha
aniqlanadigan manbalardan mahalliy byudjet daromadini ko‘paytirish kabi
vazifalar yuklangan.
Qayd etilgan tizimlarga arxitektura, sanitariya va texnik talablar asosida shaxsiy
mulk egalari o‘z uy-joyini saqlash, mavjud tomorqalardan unumli foydalanish, yer
va mol-mulk soliqlari hamda ko‘rsatilgan kommunal xizmatlar uchun o‘z vaqtida
hisob-kitob qilinishini ta’minlash va qarzdorlikka yo‘l qo‘ymaslik, hasharlarda
fuqarolarning bevosita shaxsiy ishtirokini aks ettiruvchi jamoa shartnomalarini
tuzish ham ko‘zda tutilgan.
O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi, “Davergeodezkadastr” qo‘mitasi va
“Davarxitektqurilish” qo‘mitasi qoshidagi Davlat arxitektura-qurilish nazorati
inspeksiyasi uy-joy, bino-inshootlar va tomorqa xo‘jaliklari mulkdorlari tomonidan
amaldagi talab va qoidalarni buzish va rioya etmaslik holatlariga yo‘l qo‘yilgan
taqdirda O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi
kodeksiga muvofiq tegishli choralar ko‘rishi belgilangan.
Mazkur dasturning qabul qilinishi va hayotga izchil tatbiq etilishi mahallalarni
obodonlashtirish va bunyodkorlik ishlarini amalga oshirish, bu boradagi
qadriyatlarimizni izchil davom ettirgan holda, barcha hududlarda keng ko‘lamli
bunyodkorlik ishlarini bajarish orqali qishloq aholisi uchun munosib sharoitlar
yaratish va ularning turmush madaniyatini yanada yuksaltirish, eng asosiysi,
yoshlarni xayrli ishlarga da’vat etishga xizmat qiladi.
19

Xulosa
Xalqaro tajribaga tayansak, iqtisodiy rivojlanish avvalo qishloq joylarni
rivojlantirishdan, qishloq odamlari hayoti darajasini oshirishdan, ularning ongi va
dunyoqarashini o‘zgartirishdan boshlanadi.
Virtual va Xalq qabulxonalariga yillar davomida minglab qishloq joylarida
zarur shart-sharoitlar yaratib berilmagani, aholining turmush darajasi va yashash
sharoitini yaxshilashga yetarlicha e'tibor qaratilmagani, kommunal infratuzilma
obektlari eskirib qolgani, uylar qurilishi, yo‘llar, ijtimoiy obektlarning (maktab,
bog‘cha, poliklinikalar v.b) ta'mirtalabligi, aholi dam olish maskanlari mavjud
emasligi, jamoat transport qatnovlari, davlat xizmatlari qo‘rsatish darajasi juda
pastligi bo‘yicha ko‘plab murojaatlar kelib tushgan. “Obod qishloq” va “Obod
mahalla” dasturlarini murojaatlar bilan ishlash jarayonida aniqlangan
mamlakatning chekka va olis qishloqlaridagi ana shunday o‘tkir muammolarga
amaliy yechim sifatida ko‘rish mumkin.
Mamlakatimiz hayotida ilk marta bir hujjatni qabul qilishdan avval uning
mexanizmlari amaliyotda sinovdan o‘tkazildi: davlatimiz rahbari topshirig‘i
asosida “Obod qishloq” dasturi Jizzax viloyati Do‘stlik tumanining “Manas”
qishlog‘idan boshlandi.
Boshqa mamlakatlardagi qishloq joylarini rivojlantirish dasturlaridan
farqli o‘laroq, “Obod qishloq” dasturini Manas qishlog‘ida sinovdan o‘tkazishda
muammolarni kompleks hal qilish uchun, avvalo, davlat tashkilotlarining mas'ul
xodimlaridan iborat ishchi guruhlari uyma-uy yurib, aholini qiynab kelayotgan
muammolarni ich-ichidan o‘rganishi tashkil qilindi. Har bir soha bo‘yicha nima
ishlarni qanday amalga oshirish mahalliy aholi muhokamasidan o‘tkazildi. Bunda
nafaqat ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni hal qilish, balki ijtimoiy muhitni
sog‘lomlashtirish, aholining huquqiy ongi-madaniyatini oshirish, hatto sog‘lom
turmush tarzini, sog‘lom ovqatlanish qoidalarini joriy qilishgacha bo‘lgan
kompleks chora-tadbirlar amalga oshirildi.
20

Asosiy e'tibor hududdagi ishsizlik bilan bog‘liq muammolarga yechim
topishga qaratildi. Bunda, birinchi navbatda, ijtimoiy himoyaga muhtoj, eng og‘ir
sharoitda yashayotgan nogironligi bor shaxslar, kam ta'minlangan, boquvchisini
yo‘qotgan oilalar, ishsiz insonlarning muammosini hal qilishga katta kuch
tashlandi. Ularga tayyor uy berish yoki uyini ta'mirlab berish yo‘li bilangina emas,
balki imkoniyati darajasida ishlab hayotda o‘z o‘rnini topishlari uchun sharoitlar
yaratish yo‘li bilan ham ko‘mak berildi: kasb-hunarga o‘qishi, kafolatlangan ish
bilan band bo‘lishi va uyda tadbirkorlikni (uyda tikish-bichish, kasanachilik,
chorvachilik, issiqxona, ishlab chiqarish mahsulotlarini qadoqlash v.h.) yo‘lga
qo‘yishi uchun barcha imkoniyat-sharoit yaratib berildi. Mana shunday keng
qamrovli kompleks yondashuv “Obod qishloq”, “Obod mahalla” dasturlarini
dunyoda o‘xshashi yo‘q, noyob va yangi tizim deyish uchun yetarlicha asosdir.
Yana bir muhim jihat – “Obod qishloq”, “Obod mahalla” dasturlarida
qatnashgan tadbirkorlarga davlat tomonidan keng imtiyozlar yaratib berildi.
Xususan, mahalliy qurilish materiallari va jihozlarini arzonlashtirilgan narxlarda
yetkazib berish uchun har bir aholi punktida firma do‘konlari tashkil etildi.
Ayrim hollarda hasharlar tashkil qilish jarayonini majburlash deb talqin
qilishga ham urinishlar bo‘ldi. Lekin, shu kungacha Prezident virtual
qabulxonasiga va Xalq qabulxonalariga “Obod qishloq” va “Obod mahalla”
dasturlari doirasida majburiy mehnat yoki majburiy homiylik haqida murojaatlar
kelib tushmagan. Aksincha aholi o‘z hududining obod bo‘lishi, muammolari tezroq
hal bo‘lishi uchun bir yoqadan bosh chiqarib, qo‘ldan kelgancha o‘z hissasini
qo‘shayotganini kuzatish mumkin.
“Manas” tajribasidan kelib chiqib, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti
tomonidan “Obod qishloq” va “Obod mahalla” dasturlari qabul qilindi. 2018 yilda
mazkur dasturlar bajarilishi natijasida mamlakatimizning yuzlab qishloq, mahalla
va ovullaridagi millionlab insonlar hayotida tub o‘zgarishlar amalga oshirildi.
Davlatimiz rahbarining yaqinda – 17 yanvar kuni qabul qilingan “Aholi
muammolari bilan ishlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari
21

to‘g‘risidagi” farmoni “Obod qishloq” va “Obod mahalla” dasturlari ijrosini yangi
bosqichga olib chiqishga xizmat qiladi. Farmonga asosan endi Xalq qabulxonalari
aholi muammolarini uyma-uy yurish orqali aniqlashi natijasida, har bir mahalla
ijtimoiy-iqtisodiy o‘sish darajasi toifalarga bo‘linadi. Bu tadbirlar kelgusida “Obod
qishloq” va “Obod mahalla” dasturlariga tushadigan mahalla va qishloqlarning
adolatli tanlanishini ta'minlaydi. Bugun bizning oldimizga qo‘yilgan asosiy
vazifalardan biri – dastlabki bosqichlarda ahvoli eng og‘ir hududlarni to‘g‘ri va
maqsadli tanlab olish, ularda olib boriladigan bunyodkorlik ishlarini qisqa
muddatlarda amalga oshirishdan iborat.
Farmon doirasida boshlangan ishlardan yana biri – “Hudud” axborot
tizimining takomillashtirilishi, unga barcha Xalq qabulxonalari, davlat organlari va
boshqa tashkilotlarning integratsiya qilinishidir. Bunday global tizimning analogi
ham xalqaro tajribada doim uchrayvermaydi.
Davlatimiz rahbarining tashabbusi va topshirig‘i asosida “Obod qishloq” va
“Obod mahalla” dasturlari kabi muhim ahamiyatga ega bo‘lgan Orol bo‘yida
global ekologik muammo ta'sirlarini kamaytirish bo‘yicha yirik loyiha ham amalga
oshirilmoqda. Orolbo‘yida ekologik vaziyatni yaxshilash, sahroda yuz berishi
mumkin bo‘lgan favqulodda vaziyatlar – qum-tuz ko‘chishining, sahro
kengayishining oldini olish maqsadida 500 ming gektar maydonda o‘rmonzor
barpo qilinmoqda. Shu kungacha Orol tubining 338 ming 178 gektardan ortiq
maydoni saksovul ekish uchun tayyorlandi, 109 ming 851 gektar maydonda 443,3
tonnadan ortiq saksovul urug‘lari ekildi, shundan texnikalar borolmaydigan 60
ming gektar maydonga aviatsiya yordamida urug‘ qadaldi. Qisqa muddatda
ekologik muammolarni yechishda bunday yirik masshtabdagi harakat
mamlakatimiz tarixida oxirgi chorak asrda kuzatilmaganini ham ta'kidlab o‘tish
joiz.
22

Foydalanadigan adabiyotlar ro’yxati.
1.O’zbekiston Respublikasining “Ta’lim to’g’risida”gi Qonun,.-T.;O’zbekiston.
1997 y.
2.Kadrlar tayyorlash milliy dasrturi,-T.;O’zbekiston. 1997 y.
3.Maktabgacha yoshdagi bolalarga qo’yiladigan davlat
talablari-T.;Kvinta print. 4.Yusupova P. Maktabgacha tarbiya
pedagogika.T.; O’qituvchi, 1993.
5.Xasanboeva O.U. va boshqa.Maktabgacha ta’lim pedagogika .T.; Ilm ziyo.
2006.
6.Sh.A.Sodiqova “Maktabgacha pedagogika”.”Tafakkur sarchashmalari” T.:
2013 y.
7.N.M.Kayumova “Maktabgacha pedagogika”. “TDPU” nashiroti T.; 2013 y
8. КозловаС . А . КуликоваТ . А . ДошколънаяпедагогикаМ . Академия .2002 г
9.Волотина Л.Р. Дошколъная педагогика М. Лавиринт. 2005г
23

Obod qishloq dasturi to‘g‘risida

Купить

Похожие документы
3d-max dasturida obektlarni yaratish
Algoritm va ma’lumotlar strukturasi
3D-MAX dasturi haqida
3D Studio MAX dasturiga kirish. 3D Studio MAX dasturi haqida tushuncha
Adobe photoshop dasturida tasvirlarda ishlov berish,taqdimot yaratish