Oilaning kam ta’minlangan va zaif qatlamlarini ijtimoiy yordam tizimiga kiritish

OILANING KAM TA’MINLANGAN VA ZAIF QATLAMLARINI IJTIMOIY
YORDAM TIZIMIGA KIRITISH
Reja:
1. Aholining   kam   ta’minlangan   qatlamlarini   qo‘llab-quvvatlashga   oid
qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida
2. Kam   ta’minlangan   oilalarga   ijtimoiy   nafaqalar   va   moddiy   yordam
tayinlash va to‘lash tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida
3. Kam ta’minlangan aholi qatlamlariga qo‘shimcha ko‘mak ko‘rsatish AHOLINING KAM TA’MINLANGAN QATLAMLARINI QO‘LLAB-
QUVVATLASHGA OID QO‘SHIMCHA CHORA-TADBIRLAR
TO‘G‘RISIDA
2017   —   2021-yillarda   O‘zbekiston   Respublikasini   rivojlantirishning   beshta
ustuvor   yo‘nalishlari   bo‘yicha   Harakatlar   strategiyasi   tadbirlarini   tobora   amalga
oshirish   hamda   O‘zbekiston   Respublikasi   Prezidentining   “Valyuta   siyosatini
liberallashtirish bo‘yicha birinchi  navbatdagi  chora-tadbirlar  to‘g‘risida”  2017-yil  2-
sentabrdagi PF-5177-sonli  Farmoni  ijrosini ta’minlash maqsadida:
1.   O‘zbekiston   Kasaba   uyushmalari   Federatsiyasi   Kengashi   va   O‘zbekiston
“Mahalla”   xayriya   jamoat   fondining   Qoraqalpog‘iston   Respublikasi   Vazirlar
Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, tijorat banklari bilan birgalikda
2017-2018-yillarda   aholining   kam   ta’minlangan   qatlamlarini   ijtimoiy   qo‘llab-
quvvatlash bo‘yicha hududiy manzilli dasturlarini ishlab chiqish taklifi ma’qullansin,
ularda quyidagilar nazarda tutiladi:
Oldingi   tahrirga   qarang.
a)   muayyan   mehnat   turlari   bilan   shug‘ullanish   istagi   bo‘lgan   kam
ta’minlangan   oilalarga   ularning   oilalarini   yetarli   darajada   ta’minlash   imkonini
beradigan, tijorat banklarining imtiyozli foiz stavkasi bo‘yicha quyidagi maqsadlarga
mikrokreditlar taqdim etish:
(2-bandining “a”	 kichik	 bandi	 birinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi
Prezidentining	
 2018-yil	 5-iyundagi	 PF-5447-sonli	  Farmoni	  tahririda	 —	 Qonun
hujjatlari	
 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,	 25.05.2018-y.,	 06/18/5447/1269-son)
hunarmandchilik   faoliyati   uchun   tikuv   mashinalari,   gazlamalar   va
sarflanadigan   materiallar,   anjomlar,   mustaqil   shug‘ullanishni   ta’minlash   uchun
maishiy   texnika,   kompyuter   va   boshqa   texnikani,   shuningdek   turli   asboblarni   sotib
olish;
shaxsiy   tomorqa   uchastkalarini   rivojlantirish   (kichik   issiqxonalarni   tashkil
etish, chorva mollari, parrandalarni sotib olish, qo‘ralar va parrandaxonalarni qurish,
bog‘dorchilik anjomlari va asbob-uskunalarini sotib olish), turar joylarni ta’mirlash;
b)   og‘ir   uy-joy   maishiy   sharoitlarda   yashayotgan,   boquvchisini   yo‘qotgan,
nogironlarni parvarish qilayotgan oilalarga quyidagi maqsadlar uchun:
uy-joyi   bo‘lmagan   yoki   avariya   holatidagi   va   juda   eski   uylarda   yashovchi
respublikaning   har   bir   tumani   va   shahridagi   o‘rta   hisobda   2   va   5   ta   oilaga   2017   va
2018-yillarda   arzon   uy-joylarni   10   yil   mobaynida   davlat   ixtiyoriga   o‘tkazish
huquqisiz olish;
respublikaning har bir tumani va shahridan o‘rta hisobda tegishincha 10 va 25
ta kam ta’minlangan oilaning uy-joylarini 2017 va 2018-yillarda ta’mirlash (tomlarni
ta’mirlash, pol qoqish, derazalarni almashtirish va hokazo);
1-band	
 “b”	 kichik	 bandning	 uchinchi	 xatboshisi	 norasmiy	 tarjima.
respublikaning har bir tumani va shahridan o‘rta hisobda 70 tagacha oilalarga
har yili maishiy texnika (gaz va elektr pechlar, xolodilniklar, tikuv mashinalari va h.
k.) yoki bir boshdan qoramol xarid qilish;
og‘ir   kasalliklar   mavjud   bo‘lgan   taqdirda   tibbiy   xizmatlar   haqini   to‘lash   va
ularning haqini to‘lashga mablag‘ bo‘lmagan taqdirda respublikaning har bir tumani va   shahridan   o‘rta   hisobda   6   tagacha   kam   ta’minlangan   oilalarga   beg‘araz   yordam
ko‘rsatish.
2. Belgilansinki, 2017-2018-yillarda aholining kam ta’minlangan qatlamlarini
ijtimoiy   qo‘llab-quvvatlashning   hududiy   manzilli   dasturlari   Qoraqalpog‘iston
Respublikasi   Vazirlar   Kengashi,   viloyatlar   va   Toshkent   shahri   hokimliklari
tomonidan   O‘zbekiston   Respublikasi   Vazirlar   Mahkamasi   bilan   kelishilgan   holda
tasdiqlanadi.
3. Quyidagilar belgilab qo‘yilsin:
ushbu   qaror   1-bandining   “b”   kichik   bandida   nazarda   tutilgan   tadbirlarni
moliyalashtirish   O‘zbekiston   Respublikasi   Davlat   budjeti,   Kasaba   uyushmalari
Federatsiyasi   Kengashi   va   O‘zbekiston   “Mahalla”   xayriya   jamoat   fondi   mablag‘lari
hisobidan mablag‘larni jamlash uchun ochiladigan maxsus bank hisobvaraqlari orqali
teng ulushlarda amalga oshiriladi;
aholining kam ta’minlangan qatlamlarini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash hududiy
manzilli   dasturlarini   amalga   oshirish   bo‘yicha   O‘zbekiston   Kasaba   uyushmalari
Federatsiyasi Kengashining sarf-xarajatlari 2017-yilda O‘zbekiston Respublikasining
respublika   budjeti,   Qoraqalpog‘iston   Respublikasi   budjeti,   viloyatlar   va   Toshkent
shahrining mahalliy budjetlari mablag‘lari hisobiga teng ulushlarda qoplanadi.
O‘zbekiston   Respublikasi   Moliya   vazirligi   (B.A.   Xodjayev)   O‘zbekiston
Respublikasining   2018-yilgi   Davlat   budjeti   parametrlarini   shakllantirishda
O‘zbekiston   Kasaba   uyushmalari   Federatsiyasi   Kengashining   2018-yilgi   hududiy
manzilli   dasturlarini   moliyalashtirish   sarf-xarajatlarini   qoplash   manbalarini   nazarda
tutsin.
4. Ma’lumot uchun qabul qilinsinki, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
“Bandlik   sohasida   davlat   siyosatini   yanada   takomillashtirish   va   mehnat   organlari
faoliyati   samaradorligini   tubdan   oshirish   chora-tadbirlari   to‘g‘risida”   2017-yil   24-
maydagi PF-5052-sonli   Farmoni   bilan O‘zbekiston  Respublikasi  Bandlik va mehnat
munosabatlari   vazirligi   huzurida   Jamoat   ishlari   jamg‘armasi   tashkil   etildi   (keyingi
o‘rinlarda — Jamoat ishlari jamg‘armasi).
O‘zbekiston   Respublikasi   Bandlik   va   mehnat   munosabatlari   vazirligi   (A.A.
Xayitov)   Qoraqalpog‘iston   Respublikasi   Vazirlar   Kengashi,   viloyatlar   va   Toshkent
shahar   hokimliklari   bilan   birgalikda   mamlakatning   barcha   mintaqalaridagi,   xususan
qishloq va olis tumanlardagi band bo‘lmagan fuqarolarni aholi punktlari, mahallalarni
obodonlashtirish,   ariqlarni,   irrigatsiya   shohobchalarini   tozalash,   uy-joy   kommunal
xo‘jaligi obyektlarini ta’mirlash, infratuzilmani yaxshilash, yo‘llar va ko‘chalarni, uy-
joy   fondi   va   tutash   hududlardagi   obyektlarni   ta’mirlash   bo‘yicha   jamoat   ishlariga,
shuningdek,   qishloq   xo‘jaligi   ishlariga   keng   jalb   etish   chora-tadbirlari   amalga
oshirilishini ta’minlasin.
5.  O‘zbekiston  Respublikasi   Vazirlar  Mahkamasi   bir  hafta  muddatda  jamoat
ishlarini   tashkil   etish   tartibi,   shuningdek,   Jamoat   ishlari   jamg‘armasi   mablag‘larini
shakllantirish   va   foydalanish   tartibi   to‘g‘risidagi   nizomni   tasdiqlasin,   bunda,   band
bo‘lmagan aholini jalb etish quyidagicha amalga oshirilishi nazarda tutilsin:
2017-yilning   1-oktabridan   boshlab   —   Qoraqalpog‘iston   Respublikasi,
viloyatlar va Toshkent shahrining bitta tumanida eksperiment sifatida; 2018-yilning   1-yanvaridan   boshlab   esa   respublikaning   barcha   tumanlari   va
shaharlarida bosqichma-bosqich amalga oshiriladi.
6.   O‘zbekiston   Respublikasi   Moliya   vazirligi   (B.A.   Xodjayev)   2017-yilda
jamoat ishlarini tashkil etish va amalga oshirish uchun Jamoat ishlari jamg‘armasiga
O‘zbekiston   Respublikasi   Davlat   budjeti   parametrlari   doirasida   84   mlrd.   so‘m   va
2018-yilda   O‘zbekiston   Respublikasi   Davlat   budjetining   parametrlarini
shakllantirishda 714 mlrd. so‘m budjet mablag‘lari ajratilishini nazarda tutsin.
7. Shunday tartib o‘rnatilsinki, unga muvofiq:
jamoat ishlariga jalb etilayotgan jismoniy shaxslar Jamoat ishlari jamg‘armasi
mablag‘laridan   olingan   daromadlar   bo‘yicha   jismoniy   shaxslarning   daromad
solig‘idan ozod qilinadilar:
jamoat   ishlariga   jalb   etiladigan,   Jamoat   ishlari   jamg‘armasi   mablag‘lari
hisobidan   moliyalashtiriladigan   jismoniy   shaxslar   mehnatiga   to‘langan   haq   sifatida
olingan daromadlar yagona ijtimoiy to‘lovga tortilmaydi;
ushbu qaror 1-bandining  “b” kichik bandida  nazarda tutilgan beg‘araz yordam
uni oluvchilarda soliqqa tortilmaydi.
8.   O‘zbekiston   Respublikasi   Bandlik   va   mehnat   munosabatlari   vazirligi
hamda   Moliya   vazirligi   2017-2018-yillarda   14   yoshgacha   bo‘lgan   bolalari   bor
oilalarga nafaqalar to‘lash va kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordam ko‘rsatish
tarzida   kam   ta’minlangan   oilalarni   qo‘llab-quvvatlashga   budjet   mablag‘lari
ko‘paytirilishini ta’minlasin, ularni oluvchilar kontingentini tegishli ravishda 1,5 va 2
barobar kengaytirsin.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi 14 yoshgacha bo‘lgan bolalari bor
oilalarga   nafaqalar   to‘lash   va   kam   ta’minlangan   oilalarga   moddiy   yordam   berishni
moliyalashtirish uchun qo‘shimcha budjet mablag‘lari ajratsin.
9. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Davlat moliya nazorati bosh
boshqarmasi ushbu qarorga muvofiq O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjetidan
ajratilayotgan   budjet   mablag‘laridan   samarali   va   maqsadli   foydalanilishi   ustidan
qattiq nazoratni ta’minlasin.
10.   O‘zbekiston   Respublikasi   Moliya   vazirligi   Markaziy   bank,   Adliya
vazirligi   hamda   boshqa   manfaatdor   vazirliklar   va   idoralar   bilan   birgalikda   bir   oy
muddatda   qonun   hujjatlariga   ushbu   qarordan   kelib   chiqadigan   o‘zgartish   va
qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
11.   Mazkur   qarorning   ijrosini   nazorat   qilish   O‘zbekiston   Respublikasining
Bosh   vaziri   A.N.   Aripov   va   O‘zbekiston   Respublikasi   Bosh   vazirining   o‘rinbosari
D.A. Qo‘chqorov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
KAM TA’MINLANGAN OILALARGA IJTIMOIY NAFAQALAR VA
MODDIY YORDAM TAYINLASH VA TO‘LASH TARTIBI TO‘G‘RISIDAGI
NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
Vazirlar   Mahkamasining   “Ijtimoiy   nafaqalarni   tayinlash   va   to‘lash   tartibini
yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2012-yil 12-dekabrdagi 350-son
qaroriga   muvofiq   hamda   kam   ta’minlangan   oilalarni   ijtimoiy   himoya   qilishning
manzilliligini kuchaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:  1. Kam ta’minlangan oilalarga ijtimoiy nafaqalar va moddiy yordam tayinlash
va to‘lash tartibi to‘g‘risidagi Nizom  1-ilovaga  muvofiq tasdiqlansin.
2.   O‘zbekiston   Respublikasi   Bandlik   va   mehnat   munosabatlari   vazirligi
fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organlari   hududlariga   8   —   10   ta   fuqarolarning
o‘zini   o‘zi   boshqarish   organiga   1   xodim   hisobidan   tuman   (shahar)   aholi   bandligiga
ko‘maklashish markazlarining malakali mutaxassislari biriktirilishini ta’minlasin. 
(2-band O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2019-yil	 15-
iyuldagi	
 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,
16.07.2019-y.,	
 09/19/588/3432-son)
3.   Respublika   “Mahalla”   xayriya   jamoat   fondi   O‘zbekiston   Respublikasi
Bandlik   va   mehnat   munosabatlari   vazirligi   bilan   birgalikda   aholi   o‘rtasida
ehtiyojmand   oilalarga   ijtimoiy   nafaqalar   va   moddiy   yordam   tayinlash   va   to‘lash
tartibi to‘g‘risida keng tushuntirish ishlarini olib borsin.
(3-band
 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2019-yil	 15-
iyuldagi	
 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,
16.07.2019-y.,	
 09/19/588/3432-son)
4.   Vazirlar   Mahkamasining   “Bolali   oilalarni   ijtimoiy   qo‘llab-quvvatlashni
kuchaytirish   chora-tadbirlari   to‘g‘risida”   1996-yil   10-dekabrdagi   437-son   qarorida
(O‘zbekiston Respublikasi QT, 1996-y., 12-son, 35-modda):
1-band , shuningdek qarorga  ilova  o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin;
2-bandning   ikkinchi   xatboshidagi   va   3-banddagi   “16”   raqami   “14”   raqami
bilan almashtirilsin.
5. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining  2-ilovaga  muvofiq ayrim qarorlari
o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
6.   Vazirliklar   va   idoralar   bir   oy   muddatda   idoraviy   normativ-huquqiy
hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.
7.   Mazkur   qarorning   bajarilishini   nazorat   qilish   O‘zbekiston   Respublikasi
Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari R.S.Azimov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri Sh.  MIRZIYOYEV
Toshkent sh., 
Kam ta’minlangan oilalarga ijtimoiy nafaqalar va moddiy yordam tayinlash va
to‘lash tartibi to‘g‘risida 
N I Z O M
I. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari tomonidan 14
yoshgacha   bolalari   bo‘lgan   oilalarga   nafaqa   (keyingi   o‘rinlarda   bolali   oilalarga
nafaqa deb ataladi), bola ikki yoshga to‘lgunga qadar bola parvarishi bo‘yicha nafaqa
(keyingi o‘rinlarda bola parvarishi bo‘yicha nafaqa deb ataladi) va kam ta’minlangan
oilalarga   moddiy   yordam   (keyingi   o‘rinlarda   moddiy   yordam   deb   ataladi)   tayinlash
va to‘lash tartibini belgilaydi.
2.   Ushbu   Nizomning   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organlari
tomonidan bola parvarishi bo‘yicha nafaqa tayinlash va to‘lash qismida amal qilishi,
korxona va tashkilotlarda ishlayotgan hamda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda
mazkur   korxona   yoki   tashkilotlar   mablag‘lari   hisobidan   nafaqaning   ushbu   turi
to‘lanayotgan onalarga tatbiq etilmaydi. 3.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy
yordamning   to‘lanadigan   miqdorlari   qonun   hujjatlarida   o‘rnatilgan   tartibda
belgilanadi. 
Oldingi   tahrirga   qarang.
(3-bandning 	ikkinchi	 	xatboshisi	 	O‘zbekiston	 	Respublikasi	 	Vazirlar
Mahkamasining	
 2018-yil	 13-sentabrdagi	 731-sonli	  qaroriga	  asosan	 chiqarilgan	 —
Qonun	
 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,	 14.09.2018-y.,	 09/18/731/1876-son)
Bolali   oilalarga   nafaqa   va   moddiy   yordam   6   oy   muddatga,   bola   parvarishi
bo‘yicha   nafaqa   esa   –   12   oyga   tayinlanadi,   biroq   bola   ikki   yoshga   to‘lgan   oydan
keyingi oyga o‘tmasligi kerak.
Agar   tug‘ilgan,   farzandlikka   olingan   yoki   vasiylikka   qabul   qilingan   ikki   va
undan ortiq bolalar parvarish qilinsa, u holda bola parvarishi bo‘yicha nafaqa kichik
bola ikki yoshga to‘lgunga qadar bir baravar miqdorda to‘lanadi.
4. Bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa va moddiy yordam
tayinlash va to‘lash to‘g‘risidagi  qaror fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi  –
posyolka,   qishloq   va   ovul,   shuningdek   shaharlarning   mahallalari   fuqarolar   yig‘ini
(vakillar   yig‘ilishi)   yoki   bunday   qarorlarni   qabul   qilish   uchun   fuqarolar   yig‘ini
tomonidan   vakolat   berilgan   Komissiya   (keyingi   o‘rinlarda   Komissiya   deb   ataladi)
tomonidan qabul qilinadi.
Komissiya   fuqarolar   yig‘ini   tomonidan   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish
organi   hududida   istiqomat   qiluvchi   obro‘-e’tiborli   va   hurmatga   sazovor   fuqarolar
orasidan   saylanadi.   Komissiyaga   fuqarolar   yig‘inining   raisi   boshchilik   qiladi.
Komissiya a’zolari 2 yil muddatga, fuqarolar yig‘ini raisi esa – uning butun vakolati
davriga saylanadi. Ushbu Komissiya tarkibi kamida 15 kishidan iborat bo‘lishi kerak.
Komissiya   a’zosi   vakolatlarining   amal   qilishi   davrida   a’zolikdan   chiqqan
taqdirda, fuqarolar yig‘ini Komissiya a’zolarini qaytadan saylaydi.
Komissiya   qarori,   uning   yig‘ilishida   tasdiqlangan   tarkibning   kamida   uchdan
ikki qismi ishtirok etsa qonuniy hisoblanadi.
5.   Bolali   oilalarga   nafaqalar,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqalar   va   moddiy
yordam tayinlash va to‘lashda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari quyidagi
asosiy tamoyillarga amal qilishlari kerak:
ijtimoiy adolatga so‘zsiz rioya qilish;
keng oshkoralik va ochiqlikni ta’minlash;
davlat   tomonidan   qo‘llab-quvvatlashsiz   daromadlarini   oshirishning   aniq
imkoniyati bo‘lmagan haqiqatda ehtiyojmand oilalarga nafaqalar va moddiy yordam
berish;
nafaqalar   va   moddiy   yordamni   manzilli   tarzda   tayinlashni   ta’minlash   yo‘li
bilan ularni to‘lashga ajratilgan mablag‘lardan maqsadli va samarali foydalanish;
aholini   ijtimoiy   muhofaza   qilish   tadbirlariga   ayrim   oilalar   va   fuqarolar
tomonidan   boqimandalik   munosabatida   bo‘lish,   o‘zining   iqtisodiy   faolligi   hisobiga
emas, balki davlat yordami hisobiga yashashga intilishga yo‘l qo‘ymaslik;
oila   a’zolarining   moddiy   farovonligi,   bolalarni   tarbiyalash,   ularni   har
tomonlama   jismoniy,   aqliy   va   ma’naviy-axloqiy   kamol   topishi   uchun   zarur   shart-
sharoitlar   yaratish,   ma’lumoti   va   kasb   darajasini   oshirish   borasida   oilaning
mas’uliyatini kuchaytirish. 6.   Fuqarolar   yig‘ini   tomonidan   ehtiyojmand   deb   e’tirof   etilgan   oila   nafaqa
yoki moddiy yordamning faqat bir turini olish huquqiga ega. 
7.   Quyidagilar   bolali   oilalarga   nafaqalar,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqalar
va moddiy yordam to‘lovlarini mablag‘ bilan ta’minlash manbalari hisoblanadi:
mahalliy budjetlar mablag‘lari;
budjetdan   tashqari   manbalar   (jamoat   va   xayriya   jamg‘armalari,
korxonalarning mablag‘lari, fuqarolarning ixtiyoriy xayr-ehsonlari va boshqalar).
II. Bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa va moddiy yordam
tayinlash shartlari
8. Bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa va moddiy yordam
har   bir   oila   a’zosiga   o‘rtacha   oylik   jami   daromad   miqdori   jami   daromad
aniqlanayotgan   davr   uchun   belgilangan   mehnatga   haq   to‘lashning   eng   kam
miqdorining 52,7 foizidan ortiq bo‘lmagan oilalarga tayinlanadi. 
(8-bandning 	birinchi	 	xatboshisi	 	O‘zbekiston	 	Respublikasi	 	Vazirlar
Mahkamasining	
 2019-yil	 28-dekabrdagi	 1046-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun
hujjatlari	
 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,	 29.12.2019-y.,	 09/19/1046/4242-son)	 
Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy   yordam
tayinlash   va   to‘lash   ushbu   Nizomning   1-ilovasiga   muvofiq   sxema   bo‘yicha   amalga
oshiriladi. 
9.   Quyidagilar   bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va
moddiy yordam olishda ustunlik huquqiga ega:
ota-onasining ikkisini ham yo‘qotgan, bolalar tarbiyasi bilan esa qarindoshlar
shug‘ullanayotgan oilalar;
ota-onalardan biri yoki har ikkisi ham nogiron bo‘lgan oilalar;
14   yoshgacha   bo‘lgan   ikki   va   undan   ortiq   bolalarni   tarbiyalayotgan,   boshqa
qarindoshlardan alohida yashayotgan beva ayollar (beva erlar);
nogiron bolasi (bolalari) bo‘lgan oilalar;
bolani   (bolalarni)   to‘liq   bo‘lmagan   oilada   tarbiyalayotgan   onalar   (otalar).
Bunda bolaning amalda to‘liq bo‘lmagan oilada ona (ota) tomonidan tarbiyalanishini
fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi belgilaydi;
ota-onalardan   biri   yoki   har   ikkisi   ishsiz   bo‘lgan   va   ish   izlovchi   sifatida
bandlikka ko‘maklashish markazlarida hisobda turgan oilalar;
(9-bandning	
 yettinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2017-yil	 13-martdagi	 130-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 O‘R	 QHT,	 2017-
y.,	
 15-son,	 249-modda)
yolg‘iz pensionyerlar.
10.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy
yordam   ariza   beruvchining   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organiga   murojaat   qilgan   oyning
keyingi oyidan boshlab to‘lanadi.
11.   Bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqani   kelgusida   ham   olishga   muhtojligi
bo‘lgan   taqdirda   uni   olgan   shaxs   to‘lovlarning   avvalgi   o‘n   ikki   oylik   muddati
tugashidan   bir   oy   oldin,   bola   ikki   yoshga   to‘lgunga   qadar   ushbu   nafaqani   uzluksiz
to‘lanishini  davom   ettirish  masalasini   hal  etish  uchun  belgilangan  tartibda  fuqarolar
yig‘iniga takroran murojaat etish huquqiga ega. Bolali   oilalarga   nafaqa   va   moddiy   yordam   to‘lashning   belgilangan   muddati
tugagandan so‘ng ariza beruvchi nafaqa va moddiy yordam to‘lashni yangi muddatga
davom ettirilishini so‘rab ariza bilan murojaat qilish huquqiga ega.
Bolali   oilalarga   nafaqa   va   moddiy   yordam   olish   uchun   ariza   oldingi   davrda
tayinlangan   nafaqa   va   moddiy   yordam   to‘lash   muddati   tugayotgan   oydan   keyingi
oyga   beriladi.   Takroriy   murojaatlarni   ko‘rib   chiqish   umumiy   belgilangan   tartibda
amalga oshiriladi.
III. Bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa va moddiy yordam
uchun murojaat qilish tartibi
12. Bolali oilalarga nafaqa va moddiy yordam ariza beruvchining yashash joyi
(doimiy   yoki   asosan   yashab   turgan   joyi)   bo‘yicha   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi
boshqarish   organi   tomonidan   oila   boshlig‘i   yoki   boshqa   muomalaga   layoqatli   oila
a’zosining   yozma   arizasi   asosida,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   esa   –   bolaning
onasi yoki uning o‘rnini bosuvchi shaxsning arizasi asosida tayinlanadi. 
(12-bandning birinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2019-yil	 15-iyuldagi	 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 16.07.2019-y.,	 09/19/588/3432-son)
Alohida   hollarda,   oilada   muomalaga   layoqatli   a’zolar   bo‘lmagan   taqdirda
nafaqa va moddiy yordam oila a’zolarining yozma arizasisiz fuqarolarning o‘zini o‘zi
boshqarish organi raisining taqdimnomasi bo‘yicha tayinlanishi mumkin. 
13.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy
yordam   tayinlash   to‘g‘risidagi   ariza   ushbu   Nizomning   2-ilovasiga   muvofiq   shakl
bo‘yicha fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi raisi nomiga beriladi.
Arizaga quyidagilar ilova qilinadi:
ushbu   Nizomning   3-ilovasiga   muvofiq   shakl   bo‘yicha   oilaning   tarkibi   va
daromadlari   to‘g‘risidagi   ma’lumotlar   hamda   ushbu   daromadlarni   tasdiqlovchi
hujjatlar;
bolali   oilalarga   nafaqa   yoki   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   olish   uchun   –
bolalarning tug‘ilganlik to‘g‘risidagi guvohnomalari nusxalari;
asosan yashab turgan joyi bo‘yicha nafaqa va moddiy yordam olish uchun —
doimiy yashash (doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olingan) joyi bo‘yicha bolali
oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy   yordam
tayinlanmaganligi va to‘lanmaganligi to‘g‘risida fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish
organi tomonidan berilgan ma’lumotnoma; 
(13-bandning	
 beshinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2020-yil	 28-sentabrdagi	 593-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun
hujjatlari	
 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,	 29.09.2020-y.,	 09/20/593/1340-son)
agar   bolalar   vasiylikka   olingan   bo‘lsa   –   vasiylik   va   homiylik   organining
qaroridan ko‘chirma.
Bundan   tashqari,   moddiy   yordamga   ehtiyojmandlik   to‘g‘risidagi   arizaga,
ariza   beruvchining   xohishiga   ko‘ra,   oilaning   ehtiyojmandligini   tasdiqlovchi   boshqa
hujjatlar ham ilova qilinishi mumkin.
14.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   yoki   moddiy
yordam   tayinlash   uchun   ariza   oila   ushbu   nafaqa   yoki   moddiy   yordamni   olish   istagi
bo‘lgan oydan oldingi oyning 15-sanasidan kechiktirmay beriladi. 15.   Nafaqa   va   moddiy   yordam   tayinlash   to‘g‘risidagi   arizalarni   ro‘yxatdan
o‘tkazish   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organi   kotibi   tomonidan   maxsus
ro‘yxatga   olish   kitobiga   qayd   etish   orqali   amalga   oshiriladi.   Bunda   arizani   kelib
tushish   sanasi,   ariza   bergan   shaxsning   familiyasi,   ismi,   otasining   ismi   va   yashash
manzili,   iltimosning   qisqacha   mazmuni   va   fuqarolar   yig‘ini   tomonidan   qaror   qabul
qilingandan   keyin   bayonnoma   sanasi   va   raqami   ko‘rsatilgan   holda   qabul   qilingan
qaror to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Ushbu   Nizomning   13-bandiga   muvofiq   ariza   hamda   oilaning   daromadlari
miqdori   va   tarkibini   tasdiqlaydigan   zarur   ma’lumotnomalar   berilgan   kun   ariza
ro‘yxatdan o‘tkazilgan kun deb hisoblanadi.
IV. Bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa va moddiy yordam
olish uchun arizalarni ko‘rib chiqish tartibi
16. Ariza beruvchining ehtiyojmandligi darajasini aniqlash va bolali oilalarga
nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy   yordam   tayinlash   (rad   etish)
to‘g‘risida   xulosa   chiqarish   uchun   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organida
maxsus   komissiya   tashkil   etiladi,   uning   tarkibi   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish
organi raisi tomonidan 12 oy muddatga, kamida 3 kishidan iborat etib tasdiqlanadi.
(16-bandning birinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2020-yil	 20-iyundagi	 396-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 20.06.2020-y.,	 09/20/396/0793-son)
Maxsus   komissiya   tarkibiga   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organi   maslahatchilari,
kotibi,   ushbu   organ   hududiga   biriktirilgan   tuman   (shahar)   aholi   bandligiga
ko‘maklashish   markazi   xodimi,   shuningdek   zaruriyat   bo‘lganda,   tuman   (shahar)
davlat soliq inspeksiyalari va moliya organlari vakillari kiritiladi.
(16-bandning	
 ikkinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2019-yil	 15-iyuldagi	 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 16.07.2019-y.,	 09/19/588/3432-son)
Hududida   300   tadan   ko‘p   oila   yashaydigan   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi
boshqarish organlarida bir necha maxsus komissiyalar tashkil etilishi mumkin.  Bunda
aholi   bandligiga   ko‘maklashish   markazi   xodimi   har   bir   komissiyada   ishtirok   etishi
shart.
(16-bandning	
 uchinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2019-yil	 15-iyuldagi	 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 16.07.2019-y.,	 09/19/588/3432-son)
17.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy
yordam tayinlash to‘g‘risidagi ariza uch bosqichda ko‘rib chiqiladi.
Birinchi bosqichda maxsus komissiya ariza berilgan sanadan boshlab uch kun
muddatda   ariza   beruvchi   tomonidan   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organiga
taqdim etilgan ma’lumotlar asosida oilaning a’zosiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha oylik
jami daromad miqdorini aniqlaydi.
Agar   oila   a’zosiga   to‘g‘ri   keladigan   o‘rtacha   oylik   jami   daromad   miqdori
ushbu   Nizomning   8-bandida   nazarda   tutilgan   miqdordan   kam   bo‘lsa,   maxsus
komissiya oilaning moddiy va mulkiy holatini tekshirish sanasini belgilaydi.
Ikkinchi bosqichda maxsus komissiya ariza berilgan sanadan boshlab o‘n kun
muddatda   oilaning   moddiy   va   mulkiy   holatini   o‘rganib   chiqadi,   shundan   keyin tegishli   nafaqa   yoki   moddiy   yordamni   tayinlash   yoki   tayinlashni   rad   etish
to‘g‘risidagi xulosani fuqarolar yig‘iniga yoki Komissiyaga kiritadi.
Uchinchi bosqichda ariza berilgan oyning oxirgi kunidan kechikmay, maxsus
komissiyaning   xulosasi   inobatga   olingan   holda,   ariza   tegishli   nafaqa   yoki   moddiy
yordamni tayinlash va to‘lash yoki tayinlashni rad etish to‘g‘risidagi masalalarni hal
etish uchun fuqarolar yig‘ini yoki Komissiya tomonidan ko‘rib chiqiladi.
V. Oila a’zosiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha oylik jami daromad miqdorini
aniqlash
18.   Oila   a’zosiga   to‘g‘ri   keladigan   o‘rtacha   oylik   jami   daromad,   bolali
oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   yoki   moddiy   yordam   olish   uchun
murojaat   qilingan   oydan   oldingi   oxirgi   uch   oy   uchun   hisoblab   chiqilgan   oilaning
mehnatga   layoqatli   har   bir   a’zosining   o‘rtacha   oylik   daromadi   summasini   oila
tarkibiga kiritiladigan oila a’zolari soniga bo‘lingan holda aniqlanadi.
19.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy
yordam olish uchun oila tarkibiga:
bolalarning   otasi,   onasi   yoki   nikohdagi   har   ikki   ota-onasi   (farzandlikka
oluvchilar);
ota-onalar  bilan  birga  yashaydigan   va  ularning  qaramog‘ida  bo‘lgan  bolalar,
shuningdek ota-onalar bilan birgalikda yashaydigan va o‘z oilalariga ega bo‘lmagan
16 yoshdan katta yoshdagi bolalar (shu jumladan farzandlikka olingan bolalar);
Oldingi   tahrirga   qarang.
(19-bandning to‘rtinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2020-yil	 20-maydagi	 307-sonli	  qaroriga	  asosan	 chiqarilgan	 —
Qonun	
 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,	 21.05.2020-y.,	 09/20/307/0633-son)
Oldingi   tahrirga   qarang.
(19-bandning	
 beshinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2020-yil	 20-maydagi	 307-sonli	  qaroriga	  asosan	 chiqarilgan	 —
Qonun	
 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,	 21.05.2020-y.,	 09/20/307/0633-son)
Oilaning   birgalikda   yashovchi   a’zolari   tarkibi   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi
boshqarish organi tomonidan belgilanadi.
20.   Bolali   oilalarga   nafaqalar,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqalar   va   moddiy
yordam   tayinlash   uchun   o‘rtacha   oylik   jami   daromad   miqdorini   hisoblab   chiqishda
inobatga olinadigan oila tarkibiga quyidagilar kiritilmaydi:
Oldingi   tahrirga   qarang.
(20-bandning	
 ikkinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2020-yil	 20-iyundagi	 396-sonli	  qaroriga	  asosan	 chiqarilgan	 —
Qonun	
 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,	 20.06.2020-y.,	 09/20/396/0793-son)
ota-onalari ularga nisbatan ota-ona huquqlaridan mahrum etilgan bolalar;
to‘liq   davlat   ta’minotidagi   bolalar,   shuningdek   vasiylikka   (homiylikka)
olingan bolalar;
chaqiriq   bo‘yicha   harbiy   xizmatni   o‘tayotgan   yoxud   harbiy   ta’lim
muassasasida o‘qiyotganligi sababli oilada bo‘lmagan ota-ona (farzandlikka oluvchi);
sudning   qonuniy   kuchga   kirgan   hukmi   bo‘yicha   jazoni   ijro   etish   joylarida
ekanligi munosabati bilan oilada bo‘lmagan ota yoki ona (farzandlikka oluvchi). 21. Agar bir uy xo‘jaligida (bir pochta manzili bo‘yicha) bolali ikki va undan
ortiq   oilalar   yashagan   taqdirda,   bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha
nafaqa   va   moddiy   yordam   olish   uchun   bir   oila   tarkibiga   arizachi,   uning   turmush
o‘rtog‘i va ular bilan birgalikda yashaydigan va o‘z oilalariga ega bo‘lmagan bolalar
(shu jumladan farzandlikka olingan bolalar) kiritiladi.
(21-band O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2020-yil	 20-
iyundagi	
 396-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,
20.06.2020-y.,	
 09/20/396/0793-son)
22.   O‘rtacha   oylik   jami   daromad   miqdorini   hisoblab   chiqishda   hisobga
olinadigan   oilaning   jami   daromadiga,   oila   a’zolari   tomonidan   olingan   quyidagi
daromadlar kiritiladi:
mehnatga haq to‘lash shaklidagi daromadlar;
mulkiy daromadlar;
yakka tartibdagi tadbirkorning daromadi;
chet   elda   ishlaydigan   yoki   tadbirkorlik   faoliyatini   amalga   oshirayotgan   oila
a’zolaridan pul tushumlari summasi;
pensiyalar   va   nafaqalar   (ushbu   Nizomda   nazarda   tutilgan   tartibda   oila
olayotgan   nafaqa   yoki   moddiy   yordam,   Vazirlar   Mahkamasining   2018-yil   13-
sentabrdagi   731-son   qarori   bilan   amalga   kiritilgan   un   va   qolipli   non   xarid   qilish
bo‘yicha   qo‘shimcha   xarajatlarni   qoplash   uchun   har   oylik   pul   kompensatsiyasi,
nogironligi bo‘yicha nafaqa, boquvchisini yo‘qotganlik pensiyasi va nafaqasi (har bir
boqimandaga),   bolalikdan   nogiron   bo‘lgan   16   yoshdan   katta   shaxslarga   nafaqa,   16
yoshgacha   bo‘lgan   nogiron   bolalar   va   18   yoshga   to‘lmagan   OIV   infeksiyasiga
chalingan   shaxslarga   nafaqa,   Pensiya   jamg‘armasi   orqali   beriladigan   bola
tug‘ilganligi hamda dafn etish marosimi uchun bir yo‘la to‘lanadigan nafaqa bundan
mustasno);
(22-bandning	
 oltinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2020-yil	 20-maydagi	 307-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 21.05.2020-y.,	 09/20/307/0633-son)
shaxsiy yordamchi (dehqon) xo‘jaligini yuritishdan olingan daromad;
O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan boshqa daromadlar. 
Mehnatga   haq   to‘lash   shaklidagi   daromadlar   hisoblangan   summa   bo‘yicha
hisobga   olinadi   (soliq   to‘g‘risidagi   qonun   hujjatlarida   nazarda   tutilgan   soliqlar   va
boshqa majburiy to‘lovlar chegirib tashlangunga qadar).
“Xar   bir   oila   —   tadbirkor”   dasturi   doirasida   mikrokredit   olingan   sanadan
boshlab   oxirgi   12   oy   mobaynida   oilaviy   tadbirkorlikni   amalga   oshirishdan   olingan
daromadlar hamda stipendiyalar oilaning jami daromadiga kiritilmaydi.
(22-bandning	
 o‘ninchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2020-yil	 20-maydagi	 307-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 21.05.2020-y.,	 09/20/307/0633-son)
23.   Oilaning   o‘rtacha   oylik   jami   daromadi   fuqarolar   tomonidan   ushbu
Nizomning   13-bandiga   muvofiq   taqdim   etiladigan   oilaning   tarkibi   va   oila
a’zolarining daromadlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar asosida aniqlanadi.
24.   Agar   oilaning   mehnatga   layoqatli   har   bir   a’zosining   o‘rtacha   oylik
daromadlari   to‘g‘risida   taqdim   etilgan   ma’lumotlarda   daromad   summasi ko‘rsatilmagan   bo‘lsa   yoki   mehnatga   haq   to‘lashning   eng   kam   miqdorining   87,9
foizidan   kam   summa   ko‘rsatilgan   bo‘lsa,   u   holda   oilaning   o‘rtacha   oylik   jami
daromadini   hisoblash   uchun   daromadni   normativdan   past   ko‘rsatgan   yoki   daromadi
mavjudligi   to‘g‘risidagi   ma’lumotlarni   taqdim   etmagan   oila   a’zolarining   har   biriga
nafaqa   yoki   moddiy   yordamga   murojaat   qilingan   oyda   belgilangan   mehnatga   haq
to‘lashning   eng   kam   miqdorining   87,9   foiziga   teng   bo‘lgan   normativ   daromad
miqdori qabul qilinadi. 
Ushbu qoida: 
bola uch yoshga to‘lgunga qadar uning parvarishi bilan band bo‘lgan onalarga
(ularning o‘rnini bosuvchi shaxslarga); 
ta’lim   muassasalarida   o‘qiyotganlarga   (mehnat   shartnomasiga   muvofiq
ishlarni amalga oshirish holati bundan mustasno); 
ishlamaydigan   pensionyerlarga,   pensiya   tayinlash   uchun   zarur   bo‘lgan   ish
stajiga   ega   bo‘lmagan   qariyalarga   va   mehnatga   layoqatsizlik   yuzasidan   nafaqa
oluvchi   fuqarolarga,   bolalikdan   nogironligi   mavjud   shaxslarning   onalariga,
bolalikdan   nogironligi   mavjud   shaxslarga,   OIV   infeksiyasiga   chalingan   shaxslarga,
shuningdek, I yoki II guruh nogironligi mavjud shaxslarga; 
amalda   shaxsiy   yordamchi   (dehqon)   xo‘jaligini   yuritish   bilan   band   bo‘lgan
oila a’zosiga; 
o‘zganing   parvarishiga   muhtoj   bo‘lgan   oila   a’zosini   parvarish
qilayotganlarga; 
oilaning   “Xar   bir   oila   —   tadbirkor”   dasturi   doirasida   oilaviy   tadbirkorlikda
band bo‘lgan, biroq ushbu dastur bo‘yicha mikrokredit olingan sanadan boshlab ko‘pi
bilan 12 oy band bo‘lgan a’zolariga; 
oila a’zolariga, agar ariza beruvchining yashash manzilida 2 oy va undan ortiq
muddatda boshqa oila a’zolari bilan birgalikda yashamayotgan bo‘lsa; 
tuman   (shahar)   aholi   bandlikka   ko‘maklashish   markaziga   ish   qidiruvchi
sifatida   rasmiy   murojaat   qilgan   yoki   ishsiz   sifatida   ro‘yxatga   olingan   fuqarolarga
nisbatan qo‘llanilmaydi.
(24-band O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2020-yil	 20-
maydagi	
 307-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,
21.05.2020-y.,	
 09/20/307/0633-son)
25.   Agar   taqdim   etilgan   ma’lumotlarda   shaxsiy   yordamchi   (dehqon)
xo‘jaligini yuritishdan olingan o‘rtacha oylik daromad miqdori ko‘rsatilmagan yoxud
shaxsiy yordamchi  (dehqon) xo‘jaligini yuritishdan olinadigan belgilangan normativ
daromaddan   past   ko‘rsatilgan   bo‘lsa,   u   holda   oilaning   jami   daromadini   aniqlash
uchun   shaxsiy   yordamchi   (dehqon)   xo‘jaligini   yuritishdan   olinadigan   oylik
daromadning normativ miqdori qabul qilinadi. 
Shaxsiy   yordamchi   (dehqon)   xo‘jaligini   yuritishdan   olinadigan   normativ
daromad   ushbu   Nizomning   4-ilovasiga   muvofiq   shaxsiy   yordamchi   (dehqon)
xo‘jaligini   yuritish   uchun   foydalaniladigan   sotixlar   sonini   nafaqa   yoki   moddiy
yordam   so‘rab   murojaat   qilingan   oyda   belgilangan   mehnatga   haq   to‘lashning   eng
kam miqdorining 0,035 miqdoriga ko‘paytirish yo‘li bilan aniqlanadi. (25-bandning ikkinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2020-yil	 20-maydagi	 307-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 21.05.2020-y.,	 09/20/307/0633-son)
Yer   uchastkasi   unumdorligi   obyektiv   shart-sharoitlarga   ko‘ra   (suv   bilan
ta’minlanmaganlik,   tuproqning   sho‘rlanishi   va   boshqalar)   yuqorida   ko‘rsatilgan
miqdordagi   normativ   daromad   olish   imkonini   bermaydigan   yoki   umuman   daromad
olish   imkonini   bermaydigan   alohida   hollarda   mahalliy   davlat   hokimiyati   organlari
normativ daromadga pasayish tomoniga tuzatish kiritishlari mumkin. 
26. Oila daromadi va uning tarkibi o‘zgargan taqdirda ariza beruvchi shaxs bir
oydan   kech   bo‘lmagan   muddatda   bu   haqda   nafaqa   va   moddiy   yordam   to‘layotgan
fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organiga ma’lum qilishi shart. 
VI. Oilaning moddiy va mulkiy holatini o‘rganish
27.   Maxsus   komissiya   ariza   beruvchining   yashash   joyiga   chiqqan   holda
oilaning moddiy va mulkiy holatini o‘rganib chiqadi.
28.   Oilaning   moddiy   va   mulkiy   holatini   o‘rganish   natijalariga   ko‘ra   maxsus
komissiya ushbu Nizomning   5-ilovasiga  muvofiq shakl bo‘yicha oilaning moddiy va
mulkiy holatini o‘rganish dalolatnomasini tuzadi.
Dalolatnomada:
o‘rganilayotgan oilaning tarkibi;
oilaning mehnatga layoqatli a’zolarining bandligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
shaxsiy   yordamchi   (dehqon)   xo‘jaligini   yuritish   uchun   foydalaniladigan   yer
uchastkasi maydoni;
o‘rganilayotgan   oilaning   moddiy   jihatdan   ta’minlanganligi   darajasini
baholash;
tegishli nafaqa yoki moddiy yordamni tayinlash bo‘yicha xulosa ko‘rsatiladi.
29. Oilaning moddiy va mulkiy holatini tekshirish natijalari bo‘yicha maxsus
komissiya bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa va moddiy yordam
olishga ehtiyojmand oilalar ro‘yxatini shakllantiradi hamda ularni ushbu kalendar oyi
tugashidan   kamida   besh   kun   oldin   ko‘rib   chiqishi   uchun   fuqarolar   yig‘ini   yoki
Komissiyaga kiritadi.
VII. Fuqarolar yig‘ini tomonidan bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi
bo‘yicha nafaqa va moddiy yordam tayinlash to‘g‘risida qaror qabul qilish
30. Bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa, moddiy yordam
tayinlash   yoki   uni   tayinlashni   rad   etish   to‘g‘risidagi   qaror   fuqarolar   yig‘ini
(Komissiya) tomonidan ochiq ovoz berish yo‘li bilan qabul qilinadi.
Agar   fuqarolar   yig‘ini   ishtirokchilarining   (Komissiya   a’zolarining)   oddiy
ko‘pchiligi qarorni yoqlab ovoz bersa u qabul qilingan hisoblanadi.
31. Fuqarolar yig‘ini (Komissiya) qarori, qoidaga ko‘ra, har bir ariza beruvchi
bo‘yicha alohida, uning ishtirokida qabul qilinadi. Ariza beruvchi uzrli sababga ko‘ra
fuqarolar   yig‘inida   (Komissiya   yig‘ilishida)   ishtirok   etmagan   taqdirda   oilaning
boshqa   muomalaga   layoqatli   a’zosi   ishtirok   etishi   shart.   Ariza   beruvchi   yoki   ariza
beruvchi   oilasining   boshqa   vakili   ishtirok   etmagan   taqdirda   ushbu   oilaga   tegishli
nafaqa   yoki   moddiy   yordam   tayinlash   to‘g‘risidagi   masala   ko‘rib   chiqilmaydi   va
ko‘rib chiqish uchun keyingi oyga ko‘chiriladi.  Nafaqa   yoki   moddiy   yordam   tayinlash   to‘g‘risida   qaror   keyingi   oyga
ko‘chirilgan   oilalarga   yangidan   ro‘yxatdan   o‘tish   va   ehtiyojmandligini   o‘rganish
(nafaqa   yoki   moddiy   yordam   yuzasidan   ariza   berish,   oila   daromadlari   va   tarkibi
to‘g‘risidagi   ma’lumotlarni   taqdim   etish,   daromadlar   va   mulkiy   holatni   qo‘shimcha
ravishda o‘rganish) tartibi talab etilmaydi.
32.   Qaror   quyidagilarni   aks   ettirgan   holda   fuqarolar   yig‘ini   (Komissiya
yig‘ilishi) bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi:
ariza beruvchining familiyasi, ismi va otasining ismi;
ochiq ovoz berish natijalari;
tayinlangan nafaqa yoki moddiy yordamning turi va miqdori;
to‘lovlar boshlanadigan oy va ular tugaydigan oy;
qaror qabul qilingan sana.
Tegishli   nafaqa   yoki   moddiy   yordam   tayinlash   rad   etilgan   taqdirda,   ariza
beruvchiga   fuqarolar   yig‘inida   (Komissiya   yig‘ilishida)   rad   etish   sabablari
ko‘rsatilgan holda ma’lum qilinadi, bu to‘g‘rida bayonnomada qayd etiladi.
33.   Bayonnoma   fuqarolar   yig‘ini   raisi   tomonidan   imzolanadi   va   besh   kun
muddatda ariza beruvchiga ma’lum qilinadi.
34. Bolali  oilalarga nafaqa  tayinlangan  oilada voyaga  yetmagan  bolalar  soni
o‘zgargan   taqdirda  (bolalardan  biri   14   yoshga   to‘lgan,   navbatdagi   bola  tug‘ilgan  va
hokazo),   nafaqa   miqdori   bolalarning   tegishli   soniga   ega   bo‘lgan   oila   uchun
belgilangan   miqdorlarga   muvofiqlashtiriladi.   Bunda   yangi   miqdor   bo‘yicha   nafaqa
to‘lash   oilada   voyaga   yetmagan   bolalar   soni   o‘zgargan   oydan   keyingi   oydan
boshlanadi. Bu holda nafaqa miqdorini qayta ko‘rib chiqish bo‘yicha fuqarolar yig‘ini
yoki Komissiya qarori talab etilmaydi.
VIII. Bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa va moddiy
yordam to‘lash 
35.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy
yordam fuqarolar yig‘ini yoki Komissiyaning qarori bayonnomasi asosida to‘lanadi.
Fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organi   kotibi   har   oyda   oyning   oxirgi
kunidan   kechikmay,   fuqarolar   yig‘inining   (Komissiyaning)   qarori   bayonnomasi
asosida  oluvchining familiyasi,  pasport  raqami, shuningdek to‘lanishi  kerak bo‘lgan
summani   ko‘rsatgan   holda   tegishli   nafaqa   va   moddiy   yordam   to‘lashga   vedomost
tuzadi.  Vedomostlar  fuqarolarning  o‘zini   o‘zi  boshqarish  organi   raisining   imzosi  va
muhr   hamda   ushbu   organ   hududiga   biriktirilgan   tuman   (shahar)   aholi   bandligiga
ko‘maklashish markazi xodimining imzosi bilan tasdiqlanadi.
(35-bandning ikkinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2019-yil	 15-iyuldagi	 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 16.07.2019-y.,	 09/19/588/3432-son)
Nafaqa   va   moddiy   yordamning   har   bir   turi   uchun   alohida   uch   nusxada
vedomostlar tuziladi.
36.   Belgilangan   tartibda   to‘ldirilgan   va   tasdiqlangan   vedomostlar   tegishli
nafaqa   yoki   moddiy   yordam   tayinlangan   oyning   5-sanasigacha   bo‘lgan   muddatda
tumanlar (shaharlar) hokimliklarining moliya bo‘limlariga (keyingi o‘rinlarda tuman
(shahar) moliya bo‘limlari deb ataladi) yuboriladi. Taqdim   etilgan   vedomostlar   barcha   uch   nusxaning   har   bir   varag‘iga
tasdiqlovchi   imzolar   va   tegishli   shtamp   qo‘yilgan   holda   tuman   (shahar)   moliya
bo‘limining mas’ul xodimi tomonidan tekshiriladi. 
37.   Tayinlangan,   ammo   o‘z   vaqtida   talab   qilib   olinmagan   (to‘lanmagan)
bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy   yordam   o‘tgan
davr uchun bir vaqtning o‘zida to‘liq miqdorda to‘lanadi.
38.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy
yordam to‘lash:
to‘lovning qonun hujjatlarida belgilangan muddati tugagan;
bolalar   bolali   oilalarga   nafaqa   va   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   olish
huquqini istisno etuvchi yoshga to‘lgan;
bola parvarishi bo‘yicha nafaqa oluvchi ona ishga chiqqan;
doimiy yashash joyi o‘zgargan;
fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organi   tomonidan   oilaning   ushbu
to‘lovlarga ehtiyojmandligi yo‘qligidan dalolat beruvchi holatlar aniqlangan;
fuqarolar   yig‘inining   (Komissiyaning)   tegishli   to‘lovlarni   tayinlash
to‘g‘risidagi   qaroriga   ta’sir   ko‘rsatgan   buzilgan   va   ishonchsiz   ma’lumotlar
aniqlangan   hollarda   to‘xtatiladi.   Ushbu   holatda   asossiz   to‘langan   mablag‘   qonun
hujjatlarida   belgilangan   tartibda   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organining
tegishli hisob raqamiga qaytarilishi kerak.
To‘lovlarni   to‘xtatish,   to‘lovning   belgilangan   muddati   tugagan   yoki   bolalar
tegishli   yoshga   to‘lgan   hollardan   tashqari   (bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   uchun   –
ikki   yosh,   bolali   oilalarga   nafaqa   uchun   –   14   yosh),   fuqarolar   yig‘inining
(Komissiyaning) tegishli bayonnomasi bilan rasmiylashtirilgan qarori asosida amalga
oshiriladi. 
39.   16   yoshgacha   (o‘quvchilar   –   18   yoshgacha)   bolalari   bo‘lgan   oilalarga
2012-yil 1-dekabrgacha tayinlangan bolali oilalarga nafaqalarni to‘lash 16 yoshgacha
(o‘quvchilar   –   18   yoshgacha)   bolalar   hisobga   olingan   holda   qonun   hujjatlarida
belgilangan   miqdorlarda   to‘lovning   belgilangan   muddati   tugagunga   qadar   butun
davrda davom etadi. 
To‘lovi   2013-yilning   yanvar   oyidan   boshlanadigan   bolali   oilalarga   nafaqa
miqdori   qonun   hujjatlariga   muvofiq   belgilanadi,   bunda   faqat   14   yoshgacha   bo‘lgan
bolalar inobatga olinadi.
2012-yilning   1-dekabrigacha   va   1-dekabridan   keyin   tayinlangan   bolali
oilalarga   nafaqa   miqdori   ushbu   Nizomning   6-ilovasiga   muvofiq   tartibda   hisoblab
chiqiladi.
IX. Mahalliy budjet mablag‘lari hisobidan moliyalashtirish tartibi
40.   Tegishli   nafaqalar   va   moddiy   yordamni   to‘lash   Xalq   bankining
bo‘linmalarida   (filiallarida)   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organlarining
maxsus   bank   hisob   raqamlariga   o‘tkaziladigan   O‘zbekiston   Respublikasi   Davlat
budjeti xarajatlarining tegishli iqtisodiy tasnifi bo‘yicha aks ettirilgan holda mahalliy
budjet mablag‘lari hisobiga amalga oshiriladi.
Nafaqa va moddiy yordamning har bir turi uchun alohida maxsus bank hisob
raqamlari ochiladi. Xalq banki muassasalari har oyda joriy oyning oxirigacha bo‘lgan muddatda
fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organini   maxsus   bank   hisob   raqamlaridagi
qoldiqlar,   shu   jumladan   joriy   oy   uchun,   shuningdek   hisobot   yili   boshidan   boshlab
tushumlar   summalari   va   amalga   oshirilgan   xarajatlar   to‘g‘risida   yozma   ravishda
xabardor qiladi. 
41.   Tuman   (shahar)   moliya   bo‘limi   mablag‘larni   vedomostlar   bo‘yicha
tayinlangan summalar doirasida, biroq budjetda nazarda tutilganidan ortiq bo‘lmagan,
nafaqalar va moddiy yordam to‘lashga tegishli budjetning g‘aznachilik shaxsiy hisob
raqamini  ko‘rsatgan holda, to‘lov amalga oshiriladigan oyning 5-sanasidan  boshlab,
biroq   oyning   25-sanasidan   kechikmay   har   bir   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish
organining maxsus hisob raqamlariga alohida to‘lov topshiriqnomalari orqali Yagona
g‘aznachilik   hisob   raqamidan   o‘tkazadi.   Bunda   vedomostlar   bo‘yicha   qisman
moliyalashtirish taqiqlanadi. 
Mablag‘larni   tuman   (shahar)   moliya   bo‘limlarining   Yagona   g‘aznachilik
hisob raqamidan o‘tkazish g‘aznachilik bo‘linmalari tomonidan, belgilangan tartibda
amalga oshiriladi. 
42.   Har   bir   nafaqa   va   moddiy   yordam   bo‘yicha   vedomostning   bir   nusxasi
tuman   (shahar)   moliya   bo‘limida   qoladi.   Mablag‘lar   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi
boshqarish   organlarining   maxsus   hisob   raqamlariga   o‘tkazilgandan   keyin
tasdiqlangan   vedomostlarning   ikkinchi   va   uchinchi   nusxalari   moliya   organlari
tomonidan tegishli fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organiga taqdim etiladi. 
43. Fuqarolarning o‘zini  o‘zi  boshqarish  organlari  mablag‘lar  ularning hisob
raqamlariga   tushgandan   keyin   vedomostlarning   ikkinchi   va   uchinchi   nusxalarini
to‘lov   topshiriqnomalari   bilan   birga   nafaqani   to‘lash   uchun   Xalq   bankining   xizmat
ko‘rsatuvchi bo‘linmalariga (filiallariga) taqdim etiladi.
44.   Oyning   oxirgi   ish   kunida   vedomostlar   yopiladi,   tayinlangan,   ammo   o‘z
vaqtida   talab   qilib   olinmagan   nafaqa,   nafaqa   oluvchining   nomiga   maxsus   depozit
hisob raqamiga o‘tkaziladi va oluvchining birinchi talabiga ko‘ra to‘lanadi. Yopilgan
vedomostning uchinchi nusxasi fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organiga taqdim
etiladi.   To‘lov   nafaqa   va   moddiy   yordam   oluvchining   yashash   joyi   bo‘yicha   Xalq
bankining bo‘linmalari (filiallari) tomonidan amalga oshiriladi. 
44 1
.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bolani   parvarish   qilish   nafaqasi   va   moddiy
yordam to‘lash bo‘yicha Xalq banki bo‘linmalari (filiallari) xizmatlariga haq to‘lash
qonun   hujjatlarida   belgilangan   tartibda   O‘zbekiston   Respublikasi   Moliya   vazirligi
bilan Xalq banki o‘rtasida tuziladigan shartnoma asosida amalga oshiriladi. 
Bolali   oilalarga   nafaqa,   bolani   parvarish   qilish   nafaqasi   va   moddiy   yordam
to‘lash bo‘yicha xizmatlarga haq to‘lash miqdori kam ta’minlangan oilalarga ijtimoiy
nafaqalar va moddiy yordam to‘lash uchun ajratilgan mablag‘lar doirasida Xalq banki
tomonidan   taqdim   etiladigan   asoslangan   hisob-kitoblar   bo‘yicha   O‘zbekiston
Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi.
(44 1
-band O‘zbekiston	 Respublikasi	 Prezidentining	 2013-yil	 25-dekabrdagi
PQ-2099-sonli	
  qaroriga	  asosan	 kiritilgan	 —	 O‘R	 QHT,	 2013-y.,	 52-son,	 690-modda)
45.   Ko‘zda   tutilgan   budjet   mablag‘larini   viloyatning   tumanlari   (shaharlari)
o‘rtasida   taqsimlash   Qoraqalpog‘iston   Respublikasi   Moliya   vazirligi,   viloyatlar   va
Toshkent   shahar   hokimliklarining   moliya   boshqarmalari   tomonidan   har   bir   tuman (shahar) hududida yashovchi oilalar muhtojligini, ushbu oilalarning tarkibi va oldingi
davrlarda   ajratilgan   mablag‘larning   o‘zlashtirilishi   (foydalanilishi)   darajasini
inobatga olgan holda amalga oshiriladi.
46. Ko‘zda tutilgan budjet mablag‘larini fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish
organlarining   maxsus   hisob   raqamlariga   taqsimlash   tuman   (shahar)   moliya   bo‘limi
tomonidan   ehtiyojmand   oilalar   sonini   hisobga   olgan   holda,   moliyalashtirishga
bo‘lgan ehtiyojdan kelib chiqib, amalga oshiriladi. 
(46-band O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2017-yil	 13-
martdagi	
 130-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 O‘R	 QHT,	 2017-y.,	 15-son,	 249-modda)
47. Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari tomonidan har oyda ushbu
Nizomning   7-ilovasiga   muvofiq   bolali   oilalarga   nafaqalar,   bola   parvarishi   bo‘yicha
nafaqalar va moddiy yordam tayinlash va to‘lash to‘g‘risida hisobot tuziladi hamda u
hisobot   oyidan   keyingi   oyning   10-sanasigacha   bo‘lgan   muddatda   tuman   (shahar)
moliya   bo‘limiga   va   tuman   (shahar)   aholi   bandligiga   ko‘maklashish   markaziga
taqdim etiladi.
(47-band	
 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2019-yil	 15-
iyuldagi	
 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,
16.07.2019-y.,	
 09/19/588/3432-son)
48.   Tuman   (shahar)   moliya   bo‘limlari   hisobot   oyidan   keyingi   oyning   15-
sanasigacha   hisobotlarni   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organlari   bo‘yicha
Qoraqalpog‘iston   Respublikasi   Moliya   vazirligi,   viloyatlar   va   Toshkent   shahar
hokimliklarining moliya boshqarmalariga taqdim etadilar, ular oyning 20-sanasigacha
hisobotlarni O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga taqdim etadilar.
(48-band	
 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2017-yil	 13-
martdagi	
 130-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 O‘R	 QHT,	 2017-y.,	 15-son,	 249-modda)
Tuman   (shahar)   aholi   bandligiga   ko‘maklashish   markazlari   hisobot   oyidan
keyingi   oyning   15-kunigacha   hisobotlarni   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish
organlari  bo‘yicha Qoraqalpog‘iston Respublikasi  Bandlik va mehnat  munosabatlari
vazirligiga,   viloyatlar   va   Toshkent   shahar   bandlik   bosh   boshqarmalariga   taqdim
etadilar, ular hisobot davridan keyingi oyning 20-kunigacha hisobotlarni O‘zbekiston
Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligiga taqdim etadilar.
(48-band	
 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2019-yil	 15-
iyuldagi	
 588-sonli	  qaroriga	  asosan	 xatboshi	 bilan	 to‘ldirilgan	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 16.07.2019-y.,	 09/19/588/3432-son)
49.   Bir   yil   mobaynida   oluvchilar   tomonidan   (vafot   etganligi,   yashash   joyi
o‘zgarganligi   va   moddiy   yordam   oluvchining   aybi   bilan   boshqa   sabablarga   ko‘ra)
talab   qilib   olinmagan   mablag‘lar   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organlarining
hisob raqamlariga tiklanishi kerak.
Fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organlarining   maxsus   hisob
raqamlaridagi   foydalanilmagan   pul   mablag‘lari   qoldig‘i   olib   qo‘yilmaydi   va
navbatdagi davrda nafaqalar to‘lash uchun yo‘naltirilishi kerak. 
X. Yakunlovchi qoidalar
50. Ajratiladigan budjet mablag‘larining fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish
organlarining   maxsus   hisob   raqamlariga   to‘liq   va   o‘z   vaqtida   o‘tkazilishi   hamda
ulardan   maqsadli   foydalanilishini   nazorat   qilish   O‘zbekiston   Respublikasi   Moliya vazirligining   Davlat   moliyaviy   nazorati   departamenti,   shuningdek   uning   joylardagi
organlari   tomonidan   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organlari   faoliyatini   har
chorakda tekshirish yo‘li bilan amalga oshiriladi. 
(50-band O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2019-yil	 15-
iyuldagi	
 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari	 ma’lumotlari	 milliy	 bazasi,
16.07.2019-y.,	
 09/19/588/3432-son)
51.   Bolali   oilalarga   nafaqa,   bola   parvarishi   bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy
yordam   tayinlashning   asoslanganligi   monitoringini   olib   borish   fuqarolarning   o‘zini
o‘zi   boshqarish   organining   tegishli   hududiga   biriktirilgan   tuman   (shahar)   aholi
bandligiga ko‘maklashish markazi xodimi tomonidan amalga oshiriladi. 
(51-bandning	
 birnchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2019-yil	 15-iyuldagi	 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 16.07.2019-y.,	 09/19/588/3432-son)
Fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organi   hududiga   biriktirilgan   tuman
(shahar)   aholi   bandligiga   ko‘maklashish   markazi   xodimiga   monitoring
funksiyalaridan tashqari.
(51-bandning	
 ikkinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2019-yil	 15-iyuldagi	 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 16.07.2019-y.,	 09/19/588/3432-son)
ehtiyojmand oilalarni aniqlash, ularga bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi
bo‘yicha   nafaqa   va   moddiy   yordam   tayinlash   va   to‘lash   bo‘yicha   ishlarni   tashkil
etishda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organiga ko‘maklashish;
hujjatlarni rasmiylashtirishda amaliy yordam ko‘rsatish;
zaruriyatga   ko‘ra,   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organi   raisining
murojaati   bo‘yicha,   ushbu   Nizomning   13-bandiga   muvofiq   ariza   beruvchilar
tomonidan taqdim etilgan oilaning tarkibi va oila a’zolarining daromadi to‘g‘risidagi
ma’lumotlarni   joylashgan   joyi   bo‘yicha   davlat   soliq   xizmati   organlariga   murojaat
qilish yo‘li bilan tekshirish;
fuqarolar   yig‘ini   yoki   Komissiya   qarori   ushbu   Nizom   bilan   belgilangan
nafaqa   yoki   moddiy   yordam   tayinlash   va   to‘lash   tartibiga   muvofiq   bo‘lmagan
taqdirda uning yuzasidan belgilangan tartibda shikoyat qilish yuklanadi.
52. Shaxsiy javobgarlik:
budjet   mablag‘larini   fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organlarining
maxsus   hisob   raqamlariga   to‘liq   va   o‘z   vaqtida   ajratilishi   uchun   —   tuman   (shahar)
moliya bo‘limi rahbari zimmasiga yuklanadi;
fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organi   tomonidan   ijtimoiy   nafaqalar   va
moddiy yordam tayinlash va to‘lashning amaldagi tartibi ijro etilishini ta’minlash va
moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi uchun — fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish
organi raisi zimmasiga yuklanadi;
nafaqalar   va   moddiy   yordam   tayinlash   va   to‘lashning   belgilangan   tartibiga
rioya   etilishi   monitoringi   olib   borilishini   ta’minlash   uchun   —   ushbu   fuqarolarning
o‘zini  o‘zi  boshqarish  organi  hududiga biriktirilgan tuman (shahar)  aholi  bandligiga
ko‘maklashish markazining xodimi zimmasiga yuklanadi; (52-bandning to‘rtinchi	 xatboshisi	 O‘zbekiston	 Respublikasi	 Vazirlar
Mahkamasining	
 2019-yil	 15-iyuldagi	 588-sonli	  qarori	  tahririda	 —	 Qonun	 hujjatlari
ma’lumotlari	
 milliy	 bazasi,	 16.07.2019-y.,	 09/19/588/3432-son)
fuqarolarning   o‘zini   o‘zi   boshqarish   organi   maxsus   hisob   raqamlaridan
mablag‘larining o‘z vaqtida va to‘liq to‘lanishini ta’minlash uchun — Xalq bankining
tuman (shahar) bo‘linmasi (filiali) rahbari zimmasiga yuklanadi.
Nizomga  
1-ILOVA
Bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishi bo‘yicha nafaqa va moddiy yordam
tayinlash va to‘lash 
SXEMASI  TEST SAVOLLARI:
1Birinchi marta Nikoh shartnomasi qachon vujudga kelgan?
A.1252.
B.1423.
C.572.
D.1781
2.Egalitar sòzining manosini toping.
A.Tenglik
B.Nomutanosiblik.
C.Qarshi.
D.Yengil.
3.Oilaning turlari nechta?
A.3ta
B.7ta
C.9ta
D.4ta
4.Oilada ajralishda nechta sabab mavjud?
A.3ta
B.11ta
C.7ta
D.9ta
5.Imom G'azzoliy oila qurish haqidagi hikmatida Erkak kishi Ayolidan nechta jihatga
kòra ustun bòlishini aytgan?
A.5ta
B.10ta
C.22ta
D.9ta
6.Yosh oila deb turmush qurganiga necha yil bòlgan oilalar tushuniladi?
A.5yil
B.3yil
C.1yil
D.4yil
7.Dunyoda qaysi kunni ,,Xalqaro oila kuni deb nishonlanadi?
A.15-may
B.20-iyun
C.7-iyun
D.23-mart
8.Òzbekistonda ajralish haqida nechinchi asrgacha hech qanday statistik malumot 
bòlmagan?
A.20-asrgacha
B.21-asrgacha
C.19-asrgacha D.18-asrgacha
9.Femina sòzining manosini toping?
A.Ayol
B.Jins
C.Adashgan
D.Yolģiz.
10.Gender sòzining manosini belgilang?
A.Jins
B.Ayol
C.Teng
D.Pastki
11.Òzbekistonda Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq va imkoniyatlari kafolati 
tòģrisidagi qonun  qachon qabul qilingan edi?
A.2019-yil 2-sentyabr.
B.2018-yil 10-sentyabr
C.2019-yil 10-dekabr
D.2020-yil 2-avgust.
12.Kim òz asarlarida ,,Tabiat barchani teng qilib yaratadi,lekin odamlar insonlarni 
tengsiz jolatga olib keluvchi qonunlarni ishlab chiqadi.''degan fikrlarni yuritgan?
A.Antifont
B.Pifagor
C.Gyugo
D.Aristotel
13.Yurtimizda nechta xotin-qizlar ilmiy darajaga ega hisoblanadi?
A.571ta
B.230ta
C.700ta
D.870ta
14.Zamonaviy oila nima deb ataladi?
A.Nuklear
B.Monogamiya
C.Poligamiya
D.Patriarxat
15.Ajrimni kòrib chiqish qaysi organ tomonidan kòrib chiqiladi?
A.FHDYO
B.IIB
C.SUD
D.PROKURATURA.
16.Taloq sòzining manosini toping?
A.Ozod bòlmoq
B.Mavhumlik
C.Sindirilgan
D.Kechikish
17.Oila a'zolarining miqdoriga kòra oilalar nechta turga bòlinadi?
A.3ta B.4ta
C.7ta
D.9ta
18.Kichik oilani necha kishi tashkil etadi?
A.2-4 kishi
B.5-6 kishi.
C.3kishi
D.6kishi
19.Oilaning eng kòp tarqalgan turi nima deb ataladi?
A.Nuklear
B.Poligamiya
C.Monogamiya
D.Matriarxat.
20.Oilada moddiy taminotni taminlashda kimning ulushi kòproq hisoblanadi?
A.Erkakning
B.Ayolning
C.Farzandlarning.
D.Keksalarning.