Olmeklar va tolteklar ma’daniyati - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	331.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Olmeklar va tolteklar ma’daniyati

Купить

Mavzu: Olmeklar va tolteklar
ma’daniyati

Amerika qit’asiga odamlar olimlar fikricha
buyuk muzlik davrida ko’chib o’tishgan

Amerik ada y ev ropalik lar borguncha ham
juda k o’plab ma’daniy at lar shak llangan edi

Olmek madaniyati — Meksikaning
Verakrus va Tavasko shtatlari
hududida qadimda yashagan
nomaʼlum indeys xalqi madaniyati.
Olmek madaniyati miloddan avvalgi 8
—4-asrlarda ravnaq topgan. Olmek
madaniyati nomi bu hududda
keyinchalik, milodiy 11 — 14-asrlarda
yashagan kichik qabilalar guruhi
(olmeklar) nomi bilan shartli atalgan.
Olmek madaniyati iqtisodiyoti
dehqonchilik va baliqchilikka
asoslangan. Olmeklar hozirgi
meksika
hududida
joylashgan

Olmek madaniyatini yaratgan xalq
Amerikada ilk bor sinfiy taraqqiyot
yoʻliga oʻtgan xalklardan biri boʻlgan.
Uning miloddan avvalgi 8—2-
asrlardagi madaniyati va sanʼati
Markaziy Amerikaning qoʻshni indeys
xalqlari (mayya va boshqalar)
madaniyatiga katta taʼsir koʻrsatgan.
Olmek haykaltaroshligining ajoyib
obidalari, jumladan, ulkan inson
kallalari, koʻplab haykallar Olmek
madaniyati aholisining bosh maʼbudi
— yaguarni ifodalaydi. Turli diniy in-
shootlar: ehromlar, supalar va boshqa
qoldiqlari saklangan. Milodiy 3-asrda
nomaʼlum sabablarga koʻra olmeklar
gʻoyib boʻlishgan; ehtimol, bu yirik
etnik koʻchishlar bilan bogʻliq boʻlishi
mumkin.

Toltek madaniyati Bu
Meoamerikada
Kolumbiyagacha
bo'lgan davrda paydo
bo'lgan
sivilizatiyalardan biri
edi. Uning geografik
ko'lami hozirgi
Meksikaning markazi
bo'lgan

Dastlab Tolteklar ko'chmanchi
xalq bo'lgan. Ularning kelib
chiqishi Huehuetlapallan
(Nahuatlda joylashgan Eski Qizil
er) deb nomlangan joyda bo'lib,
u erdan hozirgi Meksikaning
markazida 100 yildan ko'proq
vaqt davomida sayohat
qilishgan. Ular kengayishni
boshlagandan so'ng, Tolteklar
juda katta hududda, shu
jumladan Yukatan yarim
orolining janubi-sharqiy qismida
hukmronlik qilishga muvaffaq
bo'lishdi.

Toltek madaniyati to'g'risida
ma'lumotlarning etishmasligi, hatto
aslida mavjud emasligini, ammo ular
asteklarning mifologik ijodi bo'lishini
tasdiqlaydigan tarixchilar oqimining
mavjud bo'lishiga olib keldi. Biroq,
boshqa tarixshunoslik oqimlari
uning mavjudligiga ishonishadi.
Ushbu mutaxassislar uchun Tolteklar
nahuatl xalqining ifodasi bo'lar edi.
Etimologik jihatdan madaniyat nomi
ham munozara mavzusi. Ba'zi
mualliflar Toltek nahuatl tilida "Tula
aholisi" degan ma'noni anglatadi
deb hisoblashadi. Xuddi shunday, u
odatda hunarmand yoki rassom
sifatida tarjima qilinadi, bu narsa
Tolteklarning ushbu sohalardagi
mahoratiga ishora qiladi.

Toltek madaniyatining eng ajoyib xususiyatlaridan biri uning me'morchilik
sohasidagi mahorati edi. Aslida, Toltek Nahuatl so'zining tarjimalaridan biri
"usta quruvchi" dir. Tollan-Xicocotitlan-da siz uning ustalari va quruvchilari
mahoratining bir nechta namunalarini topishingiz mumkin.


Toltek madaniyatining eng gullab-
yashnagan davri iqtisodiy o'sishi va
barqarorligi bilan ajralib turardi. Uning eng
muhim faoliyati hunarmandchilik, savdo,
metallurgiya va qishloq xo'jaligi edi. Bundan
tashqari, ular bosib olingan xalqlardan
o'lpon yig'ishni boshladilar. Qishloq xo'jaligi
Tolteklar iqtisodiyotining asosi bo'lib, ular
dalalarini yanada unumli qilish uchun
sug'orish suvini olib boradigan murakkab
kanallar tarmog'ini yaratdilar. Uning eng
keng tarqalgan ekinlari makkajo'xori, loviya
edi


Jangchi xalq bo'lgan va yangi
hududlarni egallashga asoslangan
kengaygan tolteklarning boyligi
mag'lubiyatga uchragan xalqlardan
o'lpon yig'ish evaziga ko'paygan.
Daromadlar orasida marvarid onasi
va ular o'zlarining hunarmandchilik
ishlarida foydalangan boshqa
materiallar kabi mahsulotlar ajralib
turardi. Va nihoyat, ko'plab tarixchilar
bu mintaqada metallarga ishlov
beradigan birinchi tsivilizatsiya
bo'lganligini da'vo qilishadi. Ammo
uning ishi juda oddiy edi.


Tolteklarning dini ko'p
xudojo'y edi, garchi
ikkita asosiy xudo bor
edi. Birinchisi yaxshilikni
ifodalovchi Ketsalkatotl,
ikkinchisi Tezcatlipoca,
yovuzlik xudosi edi

Olmeklar va tolteklar ma’daniyati

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish