Ona tili darsliklarining qiyosiy tahlili - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	24.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Ona tili darsliklarining qiyosiy tahlili

Купить

Ona tili darsliklarining qiyosiy tahlili
Reja:
1. Dastlabki darsliklar haqida.
2. Ona tili darsliklarining qiyosiy tahlili.
3. Darsliklarda aks etgan kamchiliklar va uning izohi.

XX asrning boshlarida Turkistonda yaratilgan ilk darslik va qo‘llanmalar
sifatida Sh.Bekto‘raning “Tatarcha sarf, nahv” , M.Abdulqodirning “Qavoidi lisoni
turkiy” (Turk tili qoidalari), “Sarf-i tyurkiy” (Turk tili grammatikasi), Bekir
Cho‘ponzodaning “ Къырымтатар илъмий сарфы ” (Qrimtatar tilining ilmiy
grammatiksi) kabi asarlar ona tili o‘qitishdagi dastlabki manbalar edi. Chorizm
istilosining ilk davrlarida amaliy xarakterdagi qator asarlar, jumladan,
M.M.Faxriddinovning “Turkcha qoida” (T.,1913), Elbekning “Bitik yo‘llari” (T.,
1919), “Yozuv yo‘llari” (T., 1921), Shorasul Zunnun ning “O‘zbekcha til qoidalari”
(T., 1925), Munavvarqori, Qayum Ramazon va Shorasul Zunnunning “O‘zbekcha
til saboqlig‘i” (T., 1925) darslik va qo‘llanmalari yaratildi. Lekin Fitratning
“O‘zbek tili qoidalari to‘g‘risida bir tajriba” kitobi o‘zbek tilining fonetikasi,
morfologiya va sintaksisi izchil yoritilgan grammatika sifatida yuzaga keldi. Ona
tili darsliklarining milliy xarakterga ega emasligi, o‘qitishdagi noqulayliklar
sababli 20-yillarga kelib, matbuotda Elbek, Qayum Ramazon, Shokirjon Rahimiy,
Shorasul Zunnunlarning o‘zbek tilining tovushlar tizimi, morfo-sintaktik hodisalar
yuzasidan maqolalari e’lon qilindi. Bu maqolalarni o‘zbek tili tabiatini yoritishga
bag‘ishlangan dastlabki tilshunoslik tadqiqotlari deyish mumkin. Jumladan, Fitrat
va Q.Ramazonning “Bitim yo‘llari” qo‘llanmasi ham o‘zbek tilshunosligining
nazariy masalalariga bag‘ishlangan edi.
O‘zbek tili bo‘yicha tuzilgan ilk darsliklarni boshqa til vakillari yozgani
uchun ularda o‘zbek tiliga xos hodisalar o‘zga tillar qonuniyatlari asosida
izohlangan hamda arab, tatar, turk va rus tillari grammatikalaridan foydalangan.
O‘zbek tilini ilmiy o‘rganish Fitratning “Sarf” va “Nahv” asari va u
boshchiligidagi “Chig‘atoy gurungi” faoliyatidan boshlangan. Bu davrda ham
tilshunoslik terminlari borasida bahslar bo‘lgan. Ba’zi mutaxassislar arabcha,
forscha va ruscha terminlarni qo‘llash tarafdori bo‘lsa, boshqalar bunday
terminlarni o‘zbekchalashtirishni yoqlaganlar. Ushbu masalaning yechimida Fitrat
va Elbekning faoliyati alohida ahamiyatga ega. Hozirgi o‘zbek tilshunosligida unli
tovushlar deb yuritiladigan “unli” Fitrat ishlarida cho‘zg‘i termini bilan
ifodalangan. Tadqiqotchilar unlilarning cho‘ziqlik belgisiga diqqat qaratgan holda

cho‘zg‘i terminini qo‘llaganlar. Bundan tashqari, Elbekning ilmiy kuzatishlarida
tovush harfi, tovushliq terminlari ham ishlatilgan. 1926-yilga kelib hozir ham
ishlatilayotgan unli terminini ishlatish rasmiy tus olgan. Ayni paytda, o‘zbek tili
ichki imkoniyatlari asosida ham termin yaratishga harakat qilingan. Jumladan,
tovushli (tovishli), unsiz (tovushsiz) terminlari keyinchalik o‘zgartirilgan unli va
undosh terminlarining dastlabki muqobillari edi. Bu davr terminologiyasida bosim
termini ham bo‘lib, «so‘zning bir bo‘g‘inini qattiqroq cho‘zib aytilishidan
iboratdir. Bu bizning tilda ko‘proq so‘zning oxirida voqe bo‘ladi».
Anglashilganidek, bosim termini ostida hozirgi paytda urg‘u deb yuritilayotgan
hodisa ta’riflagan. Bu vaqtda grammatikaning bir bo‘limi bo‘lgan sintaksis termini
ham yo‘q edi. «Nahv» grammatikaning bir bo‘limi nomi sifatidagi ilk terminlardan
biridir, unda gap, kesim, ega, aniqlovchi, kirish so‘z, qo‘sh nuqta va boshqalar
qo‘llangan.
Bu darslikda hozir foydalanilmayotgan nahv (sintaksis), kelishkanlik
(moslashuv), eksik gap (atov gap) terminlari ham bor. O‘tgan asrning 30-yillarida
ta’lim ehtiyojiga ko‘ra yaratilgan ona tili darsliklari, qo‘llanmalari va lug‘atlar
orqali o‘zbek tilshunosligi terminlari paydo bo‘la boshladi, bunda Fitrat, Elbek,
O.Usmon, B.Avizov, A.G‘ulom kabilar professional mutaxassis sifatida ish olib
bordilar. O‘zbek tilshunoslik terminlarining taraqqiyot bosqichlarini shartli
ravishda uchga bo‘lish mumkin:
1. Ilk taraqqiyot bosqichi. Bu davr isloh qilingan arab hamda lotin
grafikalariga asoslangan yozuv davri 1920-1940-yillarni o‘z ichiga oladi va ona
tilidan bir qadar sodda darslik va qo‘llanmalarning yaratilishi hamda tilshunoslik
terminlarining hali to‘liq barqarorlashmaganligi bilan xarakterlanadi.
2. Sho‘rolar davri bosqichi – kirill yozuviga o‘tilishi munosabati bilan rus
grammatikalariga asoslanib milliy grammatikalar yaratilgan, terminologiya
nisbatan barqarorlashgan va 1940-1990-yillarni qamrab olgan davr.
3. Mustaqillik davridagi taraqqiyot bosqichi.
Tilshunoslik terminlari shakllanishining ilk bosqichida qo‘llangan terminlar
evolyutsiyasida turli holatlarni kuzatish mumkin. Ba’zi terminlar til hodisasining

mohiyatini to‘la va to‘g‘ri qayd eta olmaganligi tufayli iste’moldan chiqqan bo‘lsa,
ba’zilari keyinchalik muqobillarining yaratilishida asos bo‘lib xizmat qilgan.
Masalan, kelishiklarning alohida kategoriya ekanligi haqida 20-yillar o‘zbek
tilshunosligida aniq shakllangan tasavvur bo‘lmagan. Shu sababli ular maxsus
yoritilmay, «belgilar» turkumi ichida sanab o‘tilavergan. Hozirgi o‘zbek
tilshunosligi terminologiyasida mavjud bo‘lgan kelishiklar deb yuritiluvchi
paradigma «Sarf»da qarash belgisi (qaratqich kelishigi), tushma belgisi (tushum
kelishigi), borish belgisi (jo‘nalish kelishigi), chiqish belgisi (chiqish kelishigi),
o‘rin belgisi (o‘rin-payt kelishigi) terminlari asosida shakllanganiga shubha yo‘q.
Bu terminlar hozirgi kunda bir oz o‘zgarishga uchragan bo‘lsa ham, umuman,
lisoniy tushuncha mohiyatiga to‘la mos keladi. Ularning quyidan yuqoriga,
oddiydan murakkabga, mukammallikka prinsipi asosida shakllanishini nazarda
tutadigan bo‘lsak, lisoniy tushunchalarni anglata olish darajasiga ko‘ra tilshunoslik
terminlari asta-sekin barqarorlashib borgan. Har bir termin tushunchani nechog‘li
ifodalashidan kelib chiqib, dastlab variant sifatida paydo bo‘lgan. Keyinchalik
tushunchani to‘liq va aniq anglata olgan terminlar ilmiy muomalada qolgan,
boshqalari iste’moldan chiqib ketgan. Buni suffiks – qo‘shimcha, fonema – tovush,
so‘z organlari – nutq a’zolari, logik urg‘u – so‘z urg‘usi, egalik kelishigi –
qaratqich kelishigi kabi terminlar juftligida ko‘rish mumkin. Tilshunoslik
terminlarining shakllanishini kuzatishdan ma’lum bo‘ldiki, morfemika terminlari
ham dastlab o‘zlashma terminlar hisobiga shakllangan, keyinroq milliy tilga oid
variantlari yuzaga kelgan. Masalan, 30-yillar grammatikalarida so‘z tarkibi
tushunchasi so‘z tuzilishi termini bilan ifodalangan va bu termin ostida o‘zak,
negiz, qo‘shimcha (pristavka) anglangan. O.Usmon, B.Avizovlar darsligida shu
tushunchaga o‘zak, negiz, suffiks, prefiks hodisasi biriktirilgan. 1943-yildan
boshlab so‘z tuzumi termini so‘z sostavi termini bilan almashtirildi va bu doiraga
o‘zak, negiz tushunchalari kiritildi, qo‘shimcha terminiga yondosh atama – suffiks
ham saqlandi. So‘z sostavi, suffiks, prefiks terminlari 60-yillargacha qo‘llandi
Tilshunoslik terminlarining shakllanishini kuzatishdan ma’lum bo‘ldiki,
morfemika terminlari ham dastlab o‘zlashma terminlar hisobiga shakllangan,

keyinroq milliy tilga oid variantlari yuzaga kelgan. Masalan, 30-yillar
grammatikalarida so‘z tarkibi tushunchasi so‘z tuzilishi termini bilan ifodalangan
va bu termin ostida o‘zak, negiz, qo‘shimcha (pristavka) anglangan. O.Usmon,
B.Avizovlar darsligida shu tushunchaga o‘zak, negiz, suffiks, prefiks hodisasi
biriktirilgan. 1943-yildan boshlab so‘z tuzumi termini so‘z sostavi termini bilan
almashtirildi va bu doiraga o‘zak, negiz tushunchalari kiritildi, qo‘shimcha
terminiga yondosh atama – suffiks ham saqlandi. So‘z sostavi, suffiks, prefiks
terminlari 60-yillargacha qo‘llandi. H.Qayumiylarning ham «Sarf» asari chop
etildi. Bir yil o‘tib, O.Usmon va B.Avizovlarning darsligi yuzaga keldi va u 1939-
yilda qayta nashr qilindi. Umuman, o‘tgan asrning 40-yillarigacha nashr etilgan
darsliklarda morfologiya alohida fan sohasi sifatida o‘rganildi, shu orqali
grammatik terminlar tizimi shakllandi. O‘sha paytda yaratilgan terminlarning
barchasi hozir to‘liq qo‘llanmasa ham, ular keyingi davr terminologik tizimining
taraqqiyoti uchun ta’sir ko‘rsatdi. Morfologiyaga oid terminlarning taraqqiyoti va
bu yo‘nalishdagi izlanishlar o‘tgan asrning 50-yillaridan boshlandi. X.Komilova,
S.Fuzailov, A.G‘ulomov kabi tilshunoslarning dastlabki tadqiqotlari
morfologiyaga bag‘ishlangani bilan ahamiyatlidir. Buning natijasida «Hozirgi
zamon o‘zbek adabiy tili» kitobi yaratildi. A.Hojievning «Lingvistik terminlarning
izohli lug‘ati» yuzaga keldi. Fitrat birinchi bo‘lib, «tilimizning belgili qoidalarini»
ishlab chiqdi va o‘zbek tili fonetikasi, morfologiyasi hamda sintaksisiga oid
tushunchalarni ifodalovchi terminlarni yaratdi. Uning ot so‘z turkumi haqidagi
fikrlari tasnif sifatida emas, balki til hodisalari sifatida qayd qilinadi. O‘sha vaqtda
ishlatilgan ayrim terminlar hozirgi variantlari bilan taqqoslanganda, tugal gap
hozirgi to‘liq gaplarga, eksik gap to‘liqsiz gaplarga, so‘rash gapi – so‘roq gapga,
xabar gapi – darak gapga, tilak gap, qayg‘urishli gap va undashli gap esa buyruq
gaplarga teng keladi. «Nahv»da o‘nta tinish belgisi ko‘rsatilgan. Ularning
qo‘llanishi haqidagi fikrlarda katta tafovut yo‘q. Elbek o‘zbek tilshunosligi
terminlarini tartibga solishga kirishgan ilk tadqiqotchilardan biridir. U imloq
(taqlidiy so‘zlar), yolg‘ov (affiks), atama, jo‘rnoq (so‘z yaosvchi qo‘shimcha),
tirkalgich (qo‘shimcha) kabi terminlarni iste’molga olib kirdi.

Mustaqillik yillarida “Davlat tili haqida”gi qonun va uning mazmun-
mohiyatidan kelib chiqib “Ona tili” darsliklari yaratilgan. Ma’lum bir ijtimoiy-
iqtisodiy sharoitdan boshqa ijtimoiy-iqtisodiy sharoitga o‘tishda va undan keyin
jamiyat hayotida katta o‘zgarishlar yuz beradi. Bunday o‘zgarishlar tilda ham aks
etadi, chunki til jamiyat bilan birga rivojlanadi. Shunisi ham borki, jamiyat
qanchalik taraqqiy etmasin, tildagi narsa-hodisalar nomi ma’lum muddatgacha
o‘zgarishsiz saqlanadi. Tushunchalar yo‘qolishi yoki boshqa nomda atalishi bilan
oldingi so‘zlar ham yo‘qola boshlaydi. Shuning uchun ham tilda birdaniga
uzilishlar ro‘y bermaydi. Shu ma’noda mustaqillikning dastlabki yillari va hozirgi
davr darsliklarida ham yuqorida aytilgan yangilanish va eski terminlarning ma’lum
muddat saqlanishini kuzatish mumkin. Buni M.Asqarova, K.Qosimovalarning
1995-yilda chop etilgan ona tili darsligida ko‘rish mumkin . Masalan, so‘z
o‘zgartuvchi qo‘shimchalar, grammatik bog‘lanish terminlari mustaqillikdan oldin
yaratilgan darsliklardan o‘tgan bo‘lib, keyin ham ma’lum muddat saqlangan,
ammo hozirgi davr darsliklarida uchramaydi. Bu terminlarning birinchisi sintaktik
shakl yasovchi qo‘shimchalar , ikkinchisi esa tobe so‘z terminlariga almashtirildi.
2010 - 2018-yillarda yaratilgan «Ona tili» darsliklarida terminlar lingvistik
tushunchalarni to‘liq anglata olishiga, imkon qadar o‘zbekcha bo‘lishiga e’tibor
bergan holda o‘zgartirildi. Ayniqsa, buni N.Mahmudov boshchiligida yaratilgan
10 - 11-sinf darsliklarida ko‘rish mumkin. Ayrim terminlar iste’moldan chiqarildi,
ayrimlari almashtirildi. Masalan, avtor gapi terminidagi avtor , nutq organlari
terminidagi organ, alfavit termini o‘zbek tilida avvaldan bor bo‘lgan muallif, a’zo
va alifbo so‘zlari bilan almashtirildi, bu bilan ham «Davlat tili haqida»gi qonun
talablariga rioya qilindi, ham tilimizning ichki imkoniyatlari kengaytirildi. O‘zak
tushunchasi o‘rniga asos tushunchasi tatbiq qilindi, asos va so‘z yasalish asosi
tushunchalari kiritildi. Natijada o‘zakdosh so‘zlar termini ham iste’moldan chiqdi.
Gap asosi, grammatik asos tushunchalari o‘zbek tili tabiatiga mos emasligi sababli
qabul qilinmadi. Negiz, so‘z o‘zgartuvchi qo‘shimchalar, gap asosi, grammatik
asos, o‘zak, o‘zakdosh so‘zlar, harakat-holat nomlari terminlari iste’moldan
chiqarilgan bo‘lsa, o‘zakdosh so‘zlar asosdosh so‘zlar ga , omonimlar shakldosh

so‘zlar ga, sinonimlar ma’nodosh so‘zlar ga, antonimlar zid ma’noli so‘zlar ga
almashtirildi.
Mustaqillik yillarida yana bir sinov darsligi yaratildi. Bu darslikda jami 108
ta lingvistik termin qo‘llangan bo‘lib, undan 24 tasi ( ixcham gap, gap qoliplari,
kengayuvchi so‘z, kengaytiruvchi so‘z, yarim to‘xtam(vergul), o‘zak, o‘zakdosh
so‘zlar, so‘z o‘zgartuvchi qo‘shimcha, so‘zlar tizmasi, gaplar tizmasi, nutq uzvlari,
so‘zshunoslik, umumiy so‘zlar, xususiy so‘zlar, mahalliy so‘zlar kabi)lardan
amaldagi ona tili darsliklarida foydalanilmagan. Lekin bu darslikda ilk qo‘llangan
uyadosh so‘zlar termini tushuncha mohiyatini to‘la anglatgani uchun amaldagi
darsliklarda ham barqaror bo‘lib qoldi.
XX asrning 20-yillarida yaratilgan darsliklarda yarim tinish nomi bilan ilk
bor qo‘llangan vergul (,) atamasi yarim to‘xtam nomi bilan 90-yillardagi
darsliklarda qayta paydo bo‘ldi. Lingvistik tushunchani to‘liq ifoda eta olmaganligi
sababli ommalashmadi, yashab qolmadi. Ikkinchi bo‘lim termin va tushuncha
munosabatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Dastlabki yaratilgan ona tili
darsliklaridagi barcha terminlar ham lingvistik tushuncha mohiyatini to‘liq ochib
berolmagan, faqat tushuncha mohiyatini to‘liq anglata olgan terminlar yashab
qolgan. O.Usmon va B.Avizovlarning 1939-yilda qayta nashr etilgan darsligida,
garchi u “Fonetika va morfologiya”dan iborat ekanligi uqtirilgan bo‘lsa-da, ba’zi
sintaktik tushunchalar va ularni ifodalovchi terminlar, masalan, sintaksis, gap,
so‘roq gap, undov gap, darak gap, gap bo‘laklari, ega, kesim, yig‘iq gap, yoyiq
gap, aniqlovchi, to‘ldiruvchi, hol ham kiritilgan edi. Mazkur terminlar 1941-yilda
H.G‘oziev muallifligida chop etilgan darslikka ham kiritilgan ( sintaksis, ega,
kesim terminlari bundan mustasno). Har ikki darslikda keltirilgan lingvistik
tushunchalarni anglatuvchi terminlar bir xil bo‘lsa ham, ularning ta’riflarida
muayyan farqlar bor. O.Usmon va B.Avizovlar darsligida so‘zlar yoki gaplarni bir-
biri bilan bog‘lash uchun xizmat qiladigan so‘z turkumi bog‘lovchi deb atalsa,
H.G‘oziev darsligida ayrim so‘z va gaplarni bir-biriga bog‘laydigan va, hamda,
yoki, lekin, biroq, balki, agar, basharti kabi so‘zlar bog‘lovchi deyilgan.
Bog‘lovchi terminiga berilgan bu ikki ta’rifning to‘liq emasligini 30-40-yillarda

sintaksis muammolari endi ilmiy o‘rganila boshlagani bilan izohlanadi.
Tilshunoslikning boshqa bo‘limlari singari morfologiya va sintaksis ham chuqur
o‘rganilgan hozirgi davrning mahsuli bo‘lgan «Ona tili» darsliklarida bog‘lovchi
termini mohiyati to‘liq ochib berilgan: «Ikki yoki undan ortiq gap bo‘lagi yoki
qo‘shma gap tarkibidagi sodda gaplarni o‘zaro bog‘lash uchun xizmat qiluvchi
yordamchi so‘zlarga bog‘lovchi deyiladi». Ta’riflarning to‘liq yoki to‘liq
emasligidan qat’i nazar, barcha davr darsliklarida tilshunoslik terminlariga berilgan
ta’riflarning maktab o‘quvchilari yoshi va bilim darajasiga muvofiq bo‘lishiga
diqqat qilingan.
Shuningdek, “Ona tili” (1-, 2-, 3-, 4-, 5-nashr) maktab darsliklari
qiyoslanganda quyidagi kamchiliklar aniqlandi:
“Ona tili” darsliklari da so‘z turkumlarini turlarga ajratishda har xillikni
ko‘rish mumkin. Masalan, 6-sinf “Ona tili” darsligining 2013-yilda chop etilgan 3-
nashrida so‘z turkumlari ma’no va vazifasiga ko‘ra besh turga ajratilib, mustaqil
so‘zlar, yordamchi so‘zlar, undov so‘zlar, taqlid so‘zlar, modal so‘zlar terminlari
bilan nomlangan. 2017-yilda nashr etilgan 4-nashrida esa uch guruhga bo‘linib ,
mustaqil so‘zlar (fe’l, ot, sifat, son, olmosh, ravish) , yordamchi so‘zlar (ko‘makchi,
bog‘lovchi, yuklama) va alohida olingan so‘zlar (undov so‘zlar, taqlid so‘zlar,
modal so‘zlar) terminlari bilan atalgan. 7-sinf “Ona tili” darsligining 2017-yilda
chop etilgan 4-nashrida so‘zlar ma’lum so‘roqqa javob bo‘lishi yoki bo‘lmasligi,
atash ma’nosining mavjudligi yoki mavjud emasligiga, gapda ma’lum gap bo‘lagi
vazifasida kelish-kelmasligiga ko‘ra ikki turga bo‘lingan va mustaqil so‘zlar ,
yordamchi so‘zlar terminlari bilan berilgan. Bu kabi holatlar 8-snif “Ona tili”
darsliklarida ham kuzatiladi. S odda gapning tarkibida bo‘lgan atov gap termini
2014-yil nashr etilgan (3-nashri) “Ona tili” 8-sinf darsligida egasi ishtirok etmagan
gaplar ning turi , 2019-yilda nashr etilgan (4-nashri) “Ona tili” 8-sinf darsligida
shaxsi noma’lum gaplar dan biri sifatida berilgan. So‘z turkumlari va sodda gap
turlari bilan bog‘liq bu kabi tasniflar o‘quvchilarni chalg‘itishi, yakdil bir fikrga
kelmasligiga xizmat qilishi mumkin. Kelgusida tuziladigan darsliklarda bu kabi
holatlarni bartaraf etish lozim.

5-sinf “Ona tili” darsliklarining 3-, 4- va yangilangan 5-nashrlarida
tilshunoslik terminlari bir necha variantda berilgan. Masalan, omonim, shakldosh
so‘zlar; sinonim, ma’nodosh so‘zlar kabi. Boshqa tillardan olingan ilmiy
terminlarning qaysi tildan olinganligi darsliklarda ko‘rsatilmagan. Bu haqidagi
ma’lumotlar kiritilsa, o‘quvchilarning til borasidagi bilimlarini yanada
rivojlantirish uchun xizmat qiladi.

Adabiyotlar:
1. Эрматов И.Р. Ўзбек тилшунослик терминларининг шаклланиши ва
тараққиёти (умумий ўрта таълим мактабларининг дарсликлари асосида).
Фалсафа доктори. ... дисс. автореф. – Т ошкент , 2019. – 52 б.
2. Қодирова Б.И. Ўзбек ва қозоқ тилшунослик терминларининг қиёсий-
типологик таҳлили (ўзбек ва қозоқ мактаб дарсликлари асосида). Фалсафа
доктори. ... дисс. автореф. – Самарқанд , 20 21 . – 48 б.
3. Mahmudov N, Nurmonov А , Sobirov A. Ona tili. Umumiy o‘rta ta’lim
maktablarining 9-sinfi uchun darslik. – Toshkent: Tasvir, 2006. –126 b.
4 . Mahmudov N, Nurmonov А , Sobirov A. Ona tili. Umumiy o‘rta ta’lim
maktablarining 9-sinfi uchun darslik. To‘ldirilgan 3-nashri. – Toshkent: Tasvir,
2014. –128 b.
5 . Mahmudov N., Nurmonov A., Sobirov A., Nabiyeva D. Ona tili. Umumiy
o‘rta ta’lim maktablarining 6-sinfi uchun darslik. To‘ldirilgan 4-nashri. –
Toshkent : Tasvir, 2017. – 208 b.
6 . Mahmudov N., Nurmonov A., Sobirov A., Nabiyeva D. Ona tili. Umumiy
o‘rta ta’lim maktablarining 6-sinfi uchun darslik. 3-nashri. – Toshkent : Tasvir,
2013. – 208 b.
7 . Mahmudov N., Nurmonov A., Sobirov A., Nabiyeva D., Mirzaahmedov
A. Ona tili. Umumta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. 2-nashri –
Toshkent: Ma’naviyat, 2009 . – 128 b.
8. Mahmudov N., Nurmonov A., Sobirov A., Nabiyeva D., Mirzaahmedov
A. Ona tili. Umumta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. To‘ldirilgan 4-
nashri – Toshkent: Ma’naviyat , 2017. – 160 b.
9 . Mahmudov N., Nurmonov A., Sobirov A., Qodirov V., Jo‘raboyeva Z.
Ona tili. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik. To‘ldirilgan 4-
nashri. – T о shkent: Ma’naviyat, 201 5. – 224 b.

Ona tili darsliklarining qiyosiy tahlili

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish