Oqova suvlarni tozalash va zararsizlantirish - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	26.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Oqova suvlarni tozalash va zararsizlantirish

Купить

OQOVA SUVLARNI TOZALASH VA ZARARSIZLANTIRISH .
Reja:
1. O qova suv to‘g‘risida tuShuncha .
2. Oqova suvlarni tozalash usullari .
3. Oqova suvlarni zararsizlantirish usullari .

Sanoat va qishloq xo‘jalik korxonalari, inson va hayvonlarning suyuq
ahlati, hammom, kir yuvish korxonasi, Shuningdek tomlardan oqib tushgan,
hovlilardan, maydon va ko‘chalardan oqib keladigan iflos suvlarga oqova
suvlari deyiladi. Oqova suvlari kel i b chiqishiga qarab ularda mineral ,
kimyov iy va organik moddalar bo‘ladi . Ular oson chir i m a y di va sasiydi,
natijada sassiq h idli gazlar hosil bo‘lib havon i i flos lantiradi .
Sanitariya-epidem i ologik va epizootologik tomondan eng iflosi xo‘jalik
axlatlari va go‘ng suyu q liklari h i soblanadi. Un in g bir litrida 80 - 150 mg va
undan ko‘p ammiak, 1000 mg gacha xloridlar, 1 m i l lilitrda bir n echa
millionlab mikroorganizmlar bo‘ladi. Bunday suvlarda doimo patogen
mikroblar va gijjalarning tuxumi bo‘ladi.
Sanoat korxonalaridan chiqadigan oqova suvlarda ko‘pincha zaharli
moddalar bo‘ladi. Bu suvlarda fenol, sianid, mishyak, mis, qo‘rg‘oshin,
simob, kadmiy, ftor, xrom, nitro birikmalar va boshqa kimyoviy moddalar
bo‘lib, ular odam va hayvonlarni zaharlashi mumkin. Go‘sht kombinati,
kushxona va so‘yish punkti, teri va junni qayta ishlash korxonalari, chiqindi
zavodlari, biokombinat va qator veterinariya davolash punktlari, Chorvachilik
binolarining oqova suvlarida, suyuq go‘nglarida yuqumli va invazion
kasalliklarni qo‘zg‘atuvchilar ko‘p bo‘ladi.
Tozalanmagan va zararsizlantirilmagan oqova suvlar erkin holida oqib
kelib tabiiy suv havzalarini ifloslantiradi va ulardan foydalanishni
murakkablashtiradi. Masalan, xo‘jalikdan chiqqan ahlat aralash suvlar yoki
maishiy oqova suvlari tabiiy suvlarning fizik va kimyoviy xossalarini
o‘zgartiradi. Loyqalar tagiga cho‘kib, qayta ifloslanishga sharoit tug‘iladi.
Organik moddalar va cho‘kmalar chirishi tufayli, ko‘p miqdorda erigan
kislorodni talab qiladi. Kislorod asta-sekin kamayishidan suv va suv
havzalari sasiydi. Oqova suvlari bilan suv havzalariga ichak mikroorganizm

lari, yuqumli kasalliklarni quzg‘atuvchilar va gelmintlarning tuxumi tushadi.
Chorvachilik fermalari, veterinariya-sanitariya jihozlari, go‘sht kombinatlari,
jun-teri, chiqindi va boshqa zavodlarning oqova suvlarida organik moddalar
ko‘p bo‘ladi. Sanoat korxonalaridan chiqqan oqova suvlari suvning neytral
muhitini kislotali yoki ishqoriyga o‘tkazadi yoki boshqa rangga kirgizib har
xil ta’m va hidga ega qiladi. Suvga yog‘, moy, neft aralashmalari tushsa,
suvning yuzida parda hosil qilib havodan kislorodni o‘tishiga halaqit beradi.
Suv havzalariga oqova suvlariing ta’siri uni ifloslanish darajasiga va
suv havzalarini xususiyatiga (oqadigan, oqmaydigan, oqish tezligi) bog‘liq
bo‘ladi. Suv havzalari oqova suvlarni tozalash inshooati rolini bajaradi.
Demak oqova suvlar suv havzalariga qo‘shilgunga qadar ularni tozalash va
zararsizlantirish zarur.
Oqova suvlarni tozalash va zararsizlantirish ishlari meditsina hamda
veterinariya-sanitariya vrachlari vazifasiga kiradi. Oqova suvlarni tozalash
vazifasiga - uning fizik xossalari va kimyoviy tarkibini yaxshilash,
zararsizlantirish, ya’ni mavjud patogen mikrorganizmlarni butunlay yo‘qotish
kiradi. Suv havzalariga quyiladigai oqova suvlariga qator sanitariya
talablarini qo‘yish zarur. Ulardan chirigan va boshqa qo‘shimcha hidlar
chiqmasligi, hayvon, o‘simlik yog‘i, zaharli va zararli moddalar bo‘lmasligi
kerak.
Oqova suvlarni tozalash yo‘llari - oqova suvlar mexanik, kimyo viy va
biologik usullar bila n tozalanadi. Tozalash ikki bosqichda ya’ni oldindan
birinchi bosqichda oqova suvlar tarkibidan osi g‘lik moddalar, qum, yog‘,
moy, b e nzin, neft va q isman erigan moddalar yo‘ qo tiladi. Erigan va osi g‘lik
organik moddalarni yo‘ qo tish uchun kimyo viy moddalar ishtirokida
koagulyasiya qilinadi yoki cho‘ktiriladi. Oqova suvlarni yakuniy tozalashda
biologik usuldan foydalaniladi.

Mexanik tozalash - oqova suv rangini yaxshilash yoki osi g‘lik
moddalardan maksimal darajada tozalash. Tozalash ishi ketma-ket qurilgan
inshootlarda, osi g‘lik moddalarni ushlashga moslashgan holda bajariladi.
Ozi g‘lik moddalardan tozalashda har xil to‘rlar , q um ushlagichlar, yog‘
ushlovchilar, cho‘kkichlar, chiri t kich va metan ushlagichlar qilinadi.
Kimyo viy usul – bunda koagulyasyaya v a adsorbsiya dan foydalaniladi.
Buning uchun xlor, xlorli temir, gugurtli temir achchig‘i va boshqa kimyo viy
birikmalar i shlatiladi. Kimyo v i y tozalash ishlari kontaktli cho‘ktirgich lar
orqali bajariladi.
Biologik tozalash - oqova suvlardagi organik moddalarni
z arars i zlant i rish va m i neral i zats i ya q i l i shdir. B unda oqova suvlardag i orga n ik
moddalar, mikroorganizmlar va kislorod ishtirokida aerob oksidlanish
jarayoni boradi. Biologik tozalash organik moddalarni bio kimyo viy
parchalanishiga o‘xshash sharoitda o‘tadi. Biologik tozalash inshoatini S. I.
Strogonov ikki guruhga bo‘ladi: a) tuproq sharoitida q ayta ishlash (dalada
filtratsiya qi lish va su g‘ orish, biologik va aerofiltrlar); b) suv sharoitida qayta
ishlash (biologik suv havzasi, aerotenklar).
Sug‘oriladigan er maydoni alohida ajratilib, oqova suvlar tabiiy
f i ltratsiya yo‘li bilan tozalanadi. Er qatlamlaridan filtrlanib o‘tgan oqova suvi
yopiq yoki ochiq drenaj bilan tabiiy yoki sun’iy suv h avzasiga quyiladi.
Sug‘orilib tozalash e n g yaxshi usul hisoblanadi. Buning uchun eng yaxshi
tuproq bo‘lib qumoq, qum va qora tuproqlar hisoblanadi. Loy tuproq, torfli,
ohakli va mayda donachali tuproqlar yaroqsizdir. Er osti suvlari kamida 3 m
chuqur likda bo‘lishi za rur. Sug‘orishga ajratilgan er aholi yashash joylaridan
kamida 0,3 - 1 km uzoqlikda bo‘lishi kerak. Sug‘oriladigan er kichik-kichik
maydonla rga va q ator ari q chalarga a j ratiladi. Maydonl arga ajratil gan er
butunlay su v bilan q o plan adi. Q ator ariq qilsa bir-biridan marza bilan
ajratiladi. Q ish oy ida oqova suvlarni filtratsiyasi va mineralizatsiyalanish

jarayonlari juda sekin boradi. Suv muzlab qolsa, erigandan keyin filtratsiya
bo‘ladiyu , ammo mineralizatsiyalanish bo‘lmaydi va erga cho‘kma bo‘lib
yig‘iladi. Shuning uchun bahor paytlarida suv q u yishdan oldin erning ustki
qismi haydaladi, yumshatiladi. Tu p ro q ni ustki qatlamida filtratsiya jarayoni
tufayli oqova suvlardagi oziq moddalar va mikroorganizmlar ushlanib qolib,
kolloid va erigan moddalar hamda yomon h idlar shimiladi.
Su g‘ or i ladigan erlarda o‘z-o‘zidan tozalanish yoki
mineralizatsiyalanish jarayoni kislorod etarli darajada bo‘lsa tez o‘tadi. Agar
kislorod eti sh masa tupro q da anaerob sharoit da organik moddalarni ng chirishi
sekinlashadi. Tuproq yaxshi ishlansa organik moddalar t e zda
mineralizatsiyalanadi (k a rbonat , n itratlar, sulfatlar, fosfatlar va boshqalar
hosil bo‘ladi). Natijada er o‘simliklar uchun zarur bo‘lgan oziqalar bilan
boyiydi. Shuning uchun bunday erlarga oziqabop o‘simliklar yok i madaniy
oziqabop sabzavotlar (makkajo‘xori, ildiz mevali ekinlar va har xil
sabzavotlar) ekiladi .
Ammo oqova suvlar bilan sug‘orilgan erlarda o‘stirilgan sabzavot
o‘simliklari inson yoki hayvonlar uchun ishlatilganda alohida nazoratda
bo‘lishi zarur. Tekshirishlarda bunday erlarda o‘stirilgan sabzavotlardan
ichak yuqumli kasalliklarini qo‘zg‘atuvchi gijja tuxumlari topilgan. Shuni
hisobga olish zarur.
Filtratsiya maydonlarining sug‘orish maydonlaridan farqi, asosan
xo‘jalikdan chiqqan axlat suyuqliklarini ushlab qolish uchun ishlatiladi va
qishloq xo‘jalik ekinlari ekish uchun ishlatilmaydi. Filtratsiya uchun
ajratilgan er navbat bilan sug‘oriladigan joylarga bo‘linadi. Bu erga quyosh
nuri etarlicha tushishi, hamda tuproqning mexanik va fizik xususiyatlari
iflosliklarni mineralizatsiya qilishga qodir bo‘lishi kerak.
Biologik filtrlar oqova suvlarini tozalashda sug‘orish maydon lari yoki
filtratsiya pollari o‘rniga ishlatilad i . Bunda, maxsus suv u tkazmaydigan

maydonlar qiya q ilib quriladi. Filtrlarning qalinl i gi 2 m bo‘ladi. Bu usulda
tuproqning biologik filtrga nisbatan iflosliklar yaxshi ushlanadi va
mineralizatsiyalanish samarali bo‘ladi. Biologik hovuzlar sun’iy yo‘l bilan
q uriladi. Bu suvlar s uv oqimi bilan harakat q iluvchi mikroflora va o‘simliklar
bilan to‘ldiriladi va ular quyosh nuri ta’sirida kislorod bilan boyiydi.
Oldindan oqova suvlari mexanik aralashmalardan tozalanishi uchun
cho‘kmalarga tushirilib, keyin mineralizatsiyalanishi uchun suv havz a lari g a
quyiladi. Suvning chuqurligi 0,5 - 1,5 m bo‘lsa yaxshi tozalanadi. Bunday
suv h avza laridan oqova suvlarining filtratsiya va sug‘orish pollaridan keyin
h am yakuniy tozalanishida va zararsizlantirishda foydalanish mumkin.
Biologik hovuzlardan faqat yozning i s si q va q tlarida foydalanish mumkin.
Oqova suvlarni zararsizlantirish - oqova suvlari or q ali tabiiy suv
havzalariga tushgan patogen mikroorganizmlar o‘zlarining chidamliligi bilan
farq qiladi. Shu nin g bilan birga mavjud tozalash usullari suvdagi bu
mikroorgaiizmlar va gijjalarni to‘li q tozalashga q odir emas. Tozalash
inshootlaridan to‘g‘ri foydalanilsa sug‘orish va filtratsiya maydonlarida
oqova suvlar sporasiz mikroblardan yaxshi tozalanadi. Qolgan hamma
tozalash usullarida mikroblar ma’lum miqdorda qoladi. Shuning uchun oqova
suvlarini suv havzalariga quyishda sanitariya qoidasiga asosan albatta
dezinfeksiya qilinadi.
Birinchi o‘rinda qushxona, teri va junni qayta ishlash, chiqindi
zavodlaridan, biokombinat, veterinariya klinikalaridan chiqqan oqova suvlari
zararsizlantirilishi kerak. Zararsizlantirishning eng ishonchli usuli termik
usul, ya’ni yopiq idishlarda kamida 2 soat davomida qaynatish. Ammo bu
usul ko‘p mexnat va harajat talab etadi.
Oqova suvlarini zararsizlantirishda kimyoviy usullardan ham keng
foydalaniladi. Bunda xlori ohak yoki gazsimon xlor hamda 20% li yangi
so‘ndirilgan ohak ishlatiladi. Xlor yoki xlorli ohakni solish miqdori oqova

suvlarini mikrobiologik tekshirishlardan keyin aniqlanadi. Bunda ichak
tayoqchasining titri 10 dan yuqori bo‘lishi kerak. Oqova suvi biologik usullar
bilan tozalangandan so‘ng ham suvga 10 - 20 mg aktiv xlor qo‘shiladi.
Mexanik tozalashdan so‘ng esa 20 - 30 mg va to‘liq kimyoviy tozalanmagan
bo‘lsa 56 - 60 mg va undan ko‘p xlor qo‘shiladi. Gijjalarning tuxumiga xlor
ta’sir qilmaydi. Uni yo‘qotishning birdan-bir yo‘li oqova suvlarni filtratsiya
qilish yoki suvni qaynatish hisoblanadi.
Oqova suvlaridagi spora hosil qiluvchi mikroblarni yo‘qotishning aniq
yo‘llari hali topilmagan. Keyingi yillarda Chorvachilikni rivojlanishi bilan
juda ko‘p Chorvachilik fermer xo‘jaliklari tashkil etildi va qayta qurildi.
Bunday xo‘jaliklarda hayvonlar to‘shamasiz saqlanadi va juda ko‘p miqdorda
yarim suyuq va suyuq go‘nglar, qaysiki tarkibida 85 – 96% suvi bo‘lgan
go‘ng sharbatlari hosil bo‘ladi. Go‘ng suyuqliklarini nazoratsiz ishlatish
qishloq xo‘jalik o‘simliklariga ziyon etkazadi, tuproq, er osti va er usti
suvlari ifloslanadi. Oson chiriydigan organik moddalarga boy bo‘lgan go‘ng
suyuqliklari fermalar hududida yuqumli kasalliklar chiqishi xavfini
tug‘diradi, bu esa yaqin atrofda yashaydigan odamlar uchun xavflidir.
Go‘ng suyuqliklarida patogen mikroorganizmlarni yashash qobiliyati
qattiq go‘ngga qaraganda yuqori bo‘ladi. Uning bu xususiyati, fizik,
kimyoviy va biologik xoosalariga bog‘liq. I. D. Grishaevni aniqlashicha,
suyuq go‘ngda cho‘chqa saramasining qo‘zg‘atuvchisi yozda 92 kun, kuz va
qishda 157 kun; qoramol salmonellyozi yozda 85 kun, qishda va bahorda 158
kun; qoramol va cho‘chqalar brutsellezi yozda 108 va kuz va qishda 174 kun,
tuberkullyoz qo‘zg‘atuvchisi 45 kungacha hayotchanligini saqlaydi. Oqsil
virusi qoramol va cho‘chqalarning suyuq go‘ngida yozda 42 kun, qishda esa
192 kungacha kasallik chaqirishi mumkin.
Shuni ham aytish kerakki suyuq go‘ngda mikrofloralarning soni oshishi
bilan, patogen mikroblar va viruslarni yashash qobiliyati kamayadi.

Suyuq go‘nglar saqlanadigan joylarda gelmintlarning tuxumlari bir
yilgacha yashash qobiliyatini saqlaydi. Qattiq go‘nglarda gelmintlarni tuxumi
yoz paytlarida 4 oydan keyin nobud bo‘lsa, kuz va qishda esa hammasi tirik
qoladi.
Chorvachilik xo‘jaliklaridan chiqqan suyuq go‘ng asosan
dehqonchilikda o‘simliklarni sug‘orish uchun ishlatiladi. Go‘ngga ishlov
beradigan inshootlar aholi yashash joylaridan uzoqda quriladi. Tozalash
inshootlari quriladigan erlarni suv bosmaydigan, suv harakati uchun qiyaroq
joylar tanlanadi. Atrofi 2 metrlik devor bilan o‘ralib, kamida 10 m kenglikda
ko‘p yillik daraxtlar o‘tqaziladi. Kengligi 3,5 metr bo‘lgan asfalt yo‘l
qilinadi.
Oqova suvlar, yomg‘ir-qor suvlari va maishiy oqova suvlari birgalikda
tozalanganda sanitariya me’yolariga javob berishi kerak. Veterinariya
sanitariya idoralarining keliShuvi bilan go‘ng suyuqliklari va ishlab chiqarish
oqova suvlari yopiq inshootlariga keltiriladi. Chorvachilik fermalaridan
chiqqan er usti suvlari ochiq holida maxsus saqlaydigan erlarga keltirilib,
tegishli qayta ishlov berilgandan keyin erlarni sug‘orishga ishlatiladi. Suyuq
go‘nglarni qishloq xo‘jaligida ishlatiladigan erlarga keltirishda maxsus
transport vositalaridan foydalaniladi. Doimiy oqadigan quvurlar qilinsa
muzlamaydigan darajada chuqurlikka o‘rnatiladi, Suyuq go‘ngni tozalashda
mexanik va biologik usullardan foydalaniladi. Suyuq go‘ngga mexanik ishlov
berishda tarkibidagi qattiq bo‘laklar ajratilib, keyin suyuq qismi saqlanishga
qo‘yiladi. Mexanik tozalash inshoatiga o‘zi oqib keladigan suyuqlikni oldiga
oralig‘i 5 sm panjara o‘rnatiladi.
Suyuq go‘ngni biologik tozalash - xo‘jaliklarning er maydoni va
sug‘orish uchun suv kam bo‘lsa, kanalizatsiya inshoatiga go‘ng
suyuqliklarini oqizishga ruxsat etiladi. Bunda tozalash aerotenklarda
bajariladi. Aerotenklarni loyihalashda mexanik va pnevmomexanik

aeratorlardan foydalanish tavsiya etiladi. Yillik havoning o‘rtacha harorati
+0°S dan yuqori bo‘lgan iqlim hududlarida biologik tozalanadigan go‘ng
suyuqliklari va oqova suvlar tozalanganga qadar biologik suv havzalarida,
hovuzlarda saqlanishi mumkin. Suv havzalarida cho‘kmani yig‘adigan joylar
qilinadi. Bunda organik moddalar aerob va anaerob sharoitda parchalanib,
suyuqlik tozalanadi. Anaerob sharoitda go‘ng suyuqligi qisman tozalanib,
aerob sharoitda esa oxirigacha tozalanadi. Biologik aerob suv havzalari
doimo oqova suvlari bilan to‘ldirib boriladi. Bunday sharoitda gelmintlarni
tuxumi butunlay nobud bo‘ladi.
Ko‘p bosqichli suv havzalarida suyuqlik ketma-ket biridan ikkinchisiga
quyilib boradi. Agar baliq o‘stirish rejalashtirilgan bo‘lsa ketma-ket hovuzlar
kamida 4 ta va doimo to‘ldirish uchun toza suv bo‘lishi zarur. Kunning issiq
paytlarida suyuq go‘ng ni baliqchilik sohasidagi - biologik hovuzlarda
ishlatish mumkin.
4 bosqichli suv havzalari eng samarali hisoblanib, bunda yig‘uvchi
hovuz , suv o‘tlari o‘sadigan hovuz, qisqichbaqasimon hayvonlar yashaydigan
hovuz va baliqlar saqlanadigan h ov uzlar bo‘ladi. I kkinchi va uchinchi
h ovuzlarn i ng chuqurligi 0,6 - 0,8 m va baliq saqla n adigan hovuz e sa 1,2 - 1,5
m bo‘ladi.
Go‘ng suyuqliklarini zararsizlantirishda kasallik qo‘zg‘atuvchilar i ni
yo‘qotish, go‘ngning za r arligini kamaytirish va har xil yoqi m siz hidlarni
yo‘qotish tuShuniladi.
Suyuq go‘nglarni zararsizlantirishda m exanik, fizik, kimyo viy, biologik
va aralash usullardan foydalaniladi. Suyuq go‘nglarni zararsizlantirish va
degelmingizatsiya q ilishda uzoq vaqt saqlaydigan joylarda tabiiy b i ologik
yo‘l bilan ochi q yoki yopiq holda tutib turiladi. Bu erda qoramollarni suyuq
go‘nglari 6- 8 oy, cho‘chqalarniki esa 12 - 14 oy sa q lanadi. Bundan keyin
suyuq qismi su g‘orish uchun chi q ariladi, quyuq cho‘kmasi esa yig‘ilib, keyin

o‘g‘it sifatida ishlatiladi. Shuni esdan chi q armaslik zarurki, suyuq go‘ngni
biologik yo‘l bilan zararsizlantirishda spora h o sil qiluvchi mikroblar bo‘lsa
va havo n ing harorati past bo‘ladigan joylarda bo‘lmaydi.
YUqumli kasalliklar qo‘zg‘atuvchilari va gelmintlarni tuxum i bo‘lgan
go‘ng suyuqliklari termik yo‘l bilan zararsizlaptiriladi. Suyuq go‘nglarn i
kimyo viy zararsizlantirishda formaldegid, paraform, tiazo n va boshqalar keng
qo‘llaniladi. Masalan, go‘ n gda salmonellyoz va kolibakterioz
qo‘zgatuvchilari bo‘lib, formaldegid ishlatilsa 0,04 - 0,16 % i shqordagi go‘ng
suyuqligiga aralashtirilib 24 soat saqlanadi, keyin qolgan go‘ng suyuqligiga
qo‘sh i lib 3 soat davomida vaqt-vaqti bilan aralashtirilib turiladi; oqsil va
Aues k i qo‘zgatuvchilari bo‘lsa 0,3 % hajmidagi go‘ngga aralashtir i b 72 soat
saqla n adi va 6 soat davomida gomogenizatsiya qilinadi.
Tuproq va suv havzalarini yuqumli va invazion kasalliklar
qo‘zg‘atuvchilari bilan ifloslanmasligi uchun go‘ng suyuqliklarini
zararsizlantirishda qator tadbir-choralar utkazish zarur: a) suyuq go‘ngni
yopiq sig‘imli idishlarda tashilib, yaylov davri tugagandan so‘ng dalaga
chiqariladi yoki yaylov davri boshlanishdan 3 oy oldin chiqariladi; b) go‘ngni
dalaga chiqarilishi haqida veterinariya xizmatchilarini ogohlantirish; v) go‘ng
bilan o‘g‘itlangan erlardan o‘rilgan o‘tlarni silos qilish maksadga muvofiq; g)
suyuq go‘nglarni ma’lum davr davomida saqlash sharoiti bo‘lishi, ya’ni
yuqumli kasallik tarqatuvchi mikroblarni inkubatsiya davri o‘tishini
ta’minlash; d) epizootiya va enzootiya davrida go‘ngni ishlatishni ma’n etish
va uzoq vaqt davomida go‘ng sharbatxonasi, go‘ngxonalarda saqlash kerak.
Go‘ng va uning suyuqliklaridan chiqqan yoqimsiz hidlarni yo‘qotish
uchun aerotenk va metantenklardan foydalanish kerak. SHvetsiyada buning
uchun 14 kg/m 3
hisobida ammoniy sulfat qo‘shiladi, hosil bo‘lgan azot va
vodorod sulfatni neytrallaydi. Finlyandiyada esa temir sulfat, kalsiy bisulfat
va gidrokaliyli metansulfatlar ishlatiladi.

Chorvachilik ferma larida suyuq go‘nglar gomogenizatsiya,
ok s idlanish, issiqlik ta’sirida va boshqa usullar yordamida zararsizlantiriladi.
Gomogenizatsiya usulida go‘ng suyuqliklari katta sig‘imli joylarga oqib
keladi, yaxsh i lab mexanik yoki gidravlik (suv yordamida) usulda bir xil
massaga ega bo‘lguncha aralasht i riladi. Bu massa dalaga chi q ariladi yoki
navbatdagi dalaga yaqin erlarda q urilgan chuqurga o q iziladi. Bu nda
zararsizlantiri sh tuproqda bo‘ladi. Saprofit mikroorganizmlar siquvida
patogen mikroblarni rivojlanishi susayadi, gelmintlarning tuxumi harorat va
q uyosh nurining ta’sirida nobud bo‘ladi. Gomogenizatsiya usulida
zararsizlantirishda iloji boricha dezinfeksiya qiladigan moddalarni kamro q
ishlatish maqsadga muvofiq.
Go‘ng suyuqliklarini issiq yo‘l bilan qayta ishlash eng ishonchli
zararsizlantirish hisoblanadi. Chorvachilik fermalari yaqinida suv havzalarida
baliqchilikni rivojlantirish yordamida go‘ng suyuqliklarini zararsizlantirish
iqtisodiy tomondan foydalidir. Gomogenizatsiya qilingan yoki suyuq qismi
ajratilgan go‘ng suyuqliklari biologik aerob suv havzalariga tushadi va suv
o‘tlari (xlorella) ta’sirida mikroorganizmlar va gelmintlar kurtaklari nobud
bo‘ladi. Biologik suv havzalarida zoorejaktonlar rivojlanadi, bu esa baliqlar
uchun oziqa hisoblanadi.
Keyingi yillarda yirik qoramolchilik va parrandachilik fermalarida
suyuq go‘nglar biologik yo‘l bilan (suyuq go‘nglarni uzoq vaqt saqlash yo‘li
bilan) zararsizlantirilmoqda.

Adabiyotlar:
1. Suvonqulov Y.A. «Qishloq xo‘jalik hayvonlari gigienasi» T. 1994
Qo‘shimcha adabiyotlar.
1. Kuznetsov A.F. , Demchuk M.V. - « Gigiena selskoxozyaystvenn ыx
jivotnыx» Moskva, 1991
2. Medvedskiy V.I. «Soderjanie, kormlenie i uxod za jivotn ы mi». Minsk, 2007
3. Kochish I.I., Kalujnыy N.S., Volchkova L.A., Nesterov V.V. «Zoogigiena»,
Moskva, 2008

Oqova suvlarni tozalash va zararsizlantirish

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish