Organizmning boshqa indutsibel himoya omillari - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	18.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	18 Декабрь 2024
Расширение	docx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Organizmning boshqa indutsibel himoya omillari

Купить

Organizmning bosh qa indutsibel himoya omillari Reja: 1. Allergiya, uning turlari. 2. Gipersezgirlikning tezkor va sekinlashgan tiplari, ularning rivojlanish mexanizmi. 3. Infeksiyaga qarshi immunitetning uziga xususiyatlari.

1. Allergiya organizmning reaktivligini yuqori bo’lishi va sifatiy o’zgarishi yoki uning turli oqsil va nooqsil tabiatli moddalarga (ko’pincha ular organizmga qayta tushganda) sezgirligining oshishi hisoblanadi. Allergiya fenomenini T.Smit (1904) dengiz cho’chqalariga otlarning difteriyaga qarshi zardobini qayta yuborganda aniqladi. G.P. Saxarov (1905) va R. Otto (1906) yilda tajribilarida allergiya xodisasini yoritdilar. K. Pirke (1906) fanga allergiya va allergenlar tushunchalarini kiritdi. Allergologiyaning rivojlanish jarayonida allergenlar o’simlik va hayvonot dunyosidagi olingan moddalar, farmasevtik, kimyoviy, oziq-ovqat sanoati mahsulotlari bo’lishi mumkinligi aniqlandi. Allergenlar turi (soni) juda ko’p va ular turlicha. Shu sababli ularni klassifikatsiyalash juda qiyin. Avvalo ek

Farmasevtik allergenlar: antibiotiklar, sulfanilamidlar, yodidlar, salitsilatlar, insulin, atropin, morfin, aptofan, barbituratlar va boshqalar. Biologiya sanati allergenlariga ko’p sonli biopreparatlar: vaksina, giperimmun zardob, immunoglobulin, anatoksin, garmonlar kiradi. Kimyo sanoati allergenlariga kosmetik va yuvish vositalari: loson, krem, lak, poroshok (sepgich)lar, tualet suvlari, soch uchun bo’yoq, rumyana, lab bo’yog’i, tirnoqlar uchun lak va buyoqlar, yuvish uchun poroshoklar kiradi. Oziq-ovqat sanoatida tuxum, asal, yertut, sut, pishloq, shokolad, tort, konfetlar va boshqalar allergenlar bo’lishi mumkin. Allergiya turli organ va tizimlar faoliyatini buzilishida namoyon bo’ladi. Allergiya qon aylanishi, ovqat xazm qilish, nafas olish tizimlari funksiyasi buzilishi, tana harora

2. Gipersezgirlikning tezkor tipi birinchi marta fransuz olimlari M. Rishe va J. Porte hamda rus olimi G.P. Saxarovlar tomonidan yoritilgan. GTT antigen bilan qayta uchrashganda 20-30 daqikada namoyon bo’ladigan reaksiyalar kiritilgan. GTT ko’pincha: 1. Anafilaksiya 2. Atopiya 3. Zardob kasalligi shaklida namayon bo’ladi. Anafilaksiya – organizmga allergen parenteral yo’l bilan qayta kiritilganda yuzaga keladigan tezkor reaksiyadir. Anafilaksiya eksperemental yo’li bilan chaqiriladigan allergiyadir. Buning uchun allergen ikki marta yuborilishi lozim. Birinchi marta sensebilash uchun allergiyani 0,0001 gramm yuborish yetarli. Yuqori sezgirlik 8-21 kunda paydo bo’ladi. Sensibilangan organizm normal organizmdan usullar farq qilmaydi. Ikkinchi doza hal qiluvchi ahamiyatga ega va u kiritilgan a

Atopiya mahalliy xarakterga ega. Uning rivojlanishida irsiy omillar axamiyatga ega. 50% odamlarda ota-onasida ham shu kasallik borligi malum bo’lgan. Olimlar fikricha yer yuzida 10% atrofida odamlar atopiyadan aziyat chekadi. Zardob kasalligi o’ziga xos kasallik bo’lib zardob yuborilganda 8-10 kundan keyin yuzaga keladi. Klinik belgilari tana haroratining kutarilishi, yurak faoliyatining buzilishi, limfa tugunlari kattalashishi, toshma, qichish, bo’g’inlarda og’riq kuzatiladi. Kasallik o’lim bilan tugamaydi va bir necha kundan keyin sog’ayadi. Zardob kasalligi dimedrol, diprazin va boshqa antigistamin preparatlari bilan davolanadi. Gipersezgirlikning sekinlashgan tipiga allergenlarga ta’sirchanlik (reaksiya) oshishi ular organizmga tushgach bir necha soat yoki kundan keyin yuzaga keladi. B

3. Patofazlologik – yoki klinik namoyon bo’lishi bosqichi hosil bo’lgan mediatorlarning organ va to’qimalarga va hujayralarga patogen ta’siri bilan xarakterlanadi. Allergiya rivojlanishida qatnashadigan mexanizmlar xarakteriga qarab bir nechta tiplari farqlanadi. 1-tip: Atopik, anafilaktik reagenlovchi tipi. IgE sinfi antitelolari ta’sirida kechadi. Allergen va IgE o’zaro ta’sirida bazofil xujayralarning faollashuvi natijasida va yangi xosil bo’lgan va depodagi allergiya mediatorlari (gistamin, adenozin, serotanin, leykotrienlar, prostaglandinlar, ayrim sitokinlar, xemotaksis mediatorlari ajratadi va allergik reaksiya rivojlanadi. 2-tip. sitotoksik–bunda organizmning o’zining membranalari autoallergenlik xususiyatlariga ega bo’lib qolgan xujayralari allergenlarga aylanadi. Bu ko’pincha ula

3. Bakterial infeksiyalarda immunitetning o’ziga xosligi. Makrorganizmda hujayradan tashqarida ko’payuvchi patogon mikrorganizmlar odatda gumoral immunitetni keltirib chiqaradi. Bunda avval IgM, birnecha kundan so’ng IgG va IgA sinfiga mansub antitelalar paydo bo’ladi. Antitelolar bakteriya xujayrasi bilan bog’lanadi va kompleks ishtirokida sitotoksik reaksiya, ya’ni bakterioliz chaqiradi. Bundan tashqari antitelolar bakteriyalar toksinlarini neytrallaydi, shuningdek bakteriyalarni opsonlab fagotsitar faollikni ko’chayishiga xizmat qiladi. O’tkir kechadigan infeksiyalarda organizda antitelo sintezi kechikadi va hayvon o’lib qoladi. Shu boisdan shu kabi kasalliklar (saramas, stolbnyak va boshqalar)da iloji boricha maxsus immun zardoblarni ertaroq yuborish maqsadga muvofiq. Patogen mikroorga

sitotoksik T-limfotsitlar hosil bo’ladi. O’z navbatida viruslarni xujayra ichida ko’payishi bois hujayra immunitetining roli oshadi. Qo’pchilik virus kasalliklarida GSK (TZT) shakllanishi ham buni tasdiqlaydi. Sensibillangan T-limfotsitlardan tashqari virus xujayra ichiga kirganda sitotoksik limfotsitlar (STL) va NK-hujayralarning ishga tushadi. (Ayniqsa inkubatsion davri qisqa bo’lgan gripp, paragripp kasalliklarida). Immun javobga qaramay xo’jayini organizmda bir umr persistent qoluvchi viruslar (INAN, gerpes va boshqa)mavjud. Ular xo’jayini hujayrasi genomiga klinik belgilarsiz integratsiyalashishi mumkin.

Asosiy adabiyotlar 1. Вербицкий А.А., Алешкевич В.Н и др. Микробиология и иммунология. Учебное пособие Минск-2019. 2. Salimov X. va boshqalar. Epizootologiya. Darslik. Toshkent, 2016 yil . Xorijiy adabiyotlar 1. Fenner’s. Veterinary Virology (United States of America 2016 year). 2. M.Jackson Veterinary clinical pathology. America 2010 year. Qo’shimcha adabiyotlar 1. Mirziyoyev SH.M. Erkin va farovon demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. Toshkent, “O’zbekiston” NMIU, 2017. – 29 b. 2. Mirziyoyev SH.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi.“O’zbekiston” NMIU, 2017.– 47 b. 3 . Bazarov X.K., Abdulakimova A.B. Veterinariya virusologiyasidan o ’ quv qo ’ llanma. Samarqand 2016 y. 4. Самуйленко А.Я., “Инфекционная па

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar