Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 2.3MB
Покупки 0
Дата загрузки 24 Август 2024
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Медицина

Продавец

Bohodir Jalolov

Орқа мия функциялари

Купить
Орқа мия функциялари Режа  Орқа мия функциялари  Орқа мия рефлекслари Orqa miyaning devori yo’g’on naychaga o’xshash bo’lib old va orqa tomondan bir oz yassilangan. Orqa miya umurtqa pog’onasi kanalining ichida joylashadi. U yuqoridan uzunchoq miyaga birlashadi, pastaki uchi II bel umurqasi sohasida konussimon shakilda tugaydi. Orqa miyaning qalinligi bir xil bo’lmaydi, boyin va bel sohasi kengaygan bo’ladi, chunki u yerdan qo’l va oyoq nervlari chiqadi. Orqa miyani orqa va old tomonidan chuqur egat bo’lib, uni teng 2 ga bo’ladi. Har bir bo’lakda 2 tadan chuqur bo’lmagan egatlar bo’ladi. Bu egatlarda oldingi va orqa ildizchalar joylashganligini ko’rish mumkin. Oldingi ildizda harakatlantiruvchi tolalar, orqa ildizda sezuvchi nervlar joylashgan. Bu sezuvchi va harakatlantiruvchi ildizchalar umurtqalararo teshikda birikib orqa miya nervlarini hosil qiladi. Orqa miyadan 31 juft nerv tolasi chiqadi: bo`yin sohasidan 8 juft, ko’krak sohasidan 12 juft, beldan 5 juft, dumg’azadan 5 juft dum sohasidan 1 juft. Orqa miya uzunligi erkaklarda o’rtacha 45 sm, ayollarda 41-42 sm, o’g’irligi 30 г, chaqaloqda 3,2 g, 6 oylikda 6,4 g, 11 oylikda 9,6 g, 2,5 yoshda 12,8 g, 6 yoshda 15–17 g bo’ladi. Aslini olganda retikulo-spinal aloqadorlikni о‘rganish tarixi I. M. Sechenovning mashhur tajribasidan boshlandi. U tajriba о‘tkazib, kо‘ruv dо‘mboqlarining kо‘ndalang kesimiga osh tuzi kristali bilan ta’sir qilib, orqa miya reflekslarini tormozlash mumkinligini kursatgan edi. G. Megun zamonaviy elektrofiziologik usullar yordamida utkazgan tajribalarida retikulyar formatsiyaning bir tomoniga kuchsiz elektr toki bilan ta’sir qilish orqa miyaning faqat о‘sha tomonidagini motoneyronlarni tormozlashi aniqlagandi. Kuchliroq tok bilan ta’sir qilinsa orqa miyaning har ikki tomonidagi neyronlar tormozlanadi. Bu retikulyar formatsiyaning uzunchoq miyadagi qismiga xos. Retikulyar formatsiyaning ork;a miyareflekslariga tormozlovchi ta’sir qilish mexanizmini urganish bu ta’sirning ikki yо‘l bilan ruyobga chiqishini kо‘rsatadi. Birinchidan, retikulo-spinal tushuvchi yul tolalarining tormozlanishi Renshou zqujayralarida sinapslar hosil qilishi va bu tolalar orqali retikulyar formatsiyani orqa miyaga yetib kelgan impulslarning Renshou hujayralari qо‘zgaluvchanligini oshirib, ularning motoneyronlarni tormozlash kuchini oshirishi aniklandi. Ikkinchidan, retikulo-spinal yо‘l tolalarining orqa miya motoneyronlariga bevosita ta’sir qilish mumkinligi kо‘rsatib berildi. Retikulyar formatsiyaning orqa miya reflekslarini tormozlovchi neyronlaridan sal tashqarida va yuqoriroqda joylashgan neyronlarni ta’sirlash orqa miyaning reflektor faoliyatini osonlashtiradi. Orqa miya motoneyronlarini faollashtiruvchi impulslar ham retikulo-spinal yо‘l tolalaridan о‘tadi. Bu tolalar spinal reflektor yoylarning oraliq neyronlarida tugaydi. Retikulyar formatsiyaning orqa miya rereflektor faoliyatini faollashtiruvchi ta’siri motoneyronlarning qо‘zg‘aluvchanligini bevosita oshirish yoki Renshou hujayralari faolligini susaytirish yо‘li natijasida yuzaga chiqadi. Retikulyar formatsiya skelet muskullari tonusini bonqarishda ham ishtirok etadi. U gamma-motoneyronlar orqali muskul duklaridagi intrafuzal tolalarni qо‘zgatib, ularni taranglashtiradi. Natijada duk yadrosidagi retseptorlardan markazga intiluvchi impulslar kо‘plab kela boshlaydi. Bu impulslar alfa- motoneyronlar qо‘zg‘aluvchanligini kuchaytirib, ekstrafuzal tolalar tonusini oshiradi. Demak, retikulo-spinal munosabatlar ancha murakkab. Tо‘rsimon formatsiya orqa miya motoneyronlarining qо‘zgaluvchanligini о‘zgartirib, spinal reflekslarning yuzaga chiqishini osonlashtiradi yoki ularni tormozlaydi. Bundan tashqari, tо‘rsimon formatsiya gamma- motoneyronlarga ta’sir qilib, muskul duklaridagi retseptorlarning sezuvchanligini о‘zgartiradi va muskul tonusini boshqarishda ishtirok etadi. Bunda duklardan markazga о‘tuvchi va qaytar aloqani ta’minlovchi impulslarning ahamiyati katta. Tо‘rsimon formatsiya miyaning yuqori qismlari bilan ham ikki tomonlama bog‘langan. Bular ichida retikulyar formatsiyadan talamusning nospetsifik yadrolari orqali yarim sharlar pо‘stlog‘ining deyarli hamma sohasiga о‘tgan yо‘llar juda ahamiyatli. Bu aloqaning uzilishi (miya stvolini о‘rta miya rо‘parasida kо‘ndalang kesish) hayvonda chuqur uyqu paydo qiladi. Shu hayvonda miya pо‘stlog‘ining elektr faolligi qayd qilinsa, uyqu holatiga xos bо‘lgan yuqori voltajli siyrak elektr tebranishlarni ko`ramiz. Tо‘rsimon formatsiyaning turli qismlarini mikroelektrodlar yordamida ta’sirlaganda, katta yarim sharlar pо‘stlog‘ida uygonish va tabiiy ziyraklik holatiga xos elektr faolligi paydo qiladi. Орқа мия  Рецептор, харакат, вегетатив, ўтказувчи функцияларини бажаради  31 сегментдан иборат Орқа миянинг хар бир сегменти тананинг 3 метамерини иннервация қилади ва 3 метамердан маълумот қабул қилади Орқа илдизлар - афферент Олди илдизлар – эфферент (Белла – Мажанди қонуни) Орқа мия сегментлари билан метамерлар орасидаги боғланиш (иннервация) М М МСег М Сег Сег Сег Орқа мияга афферент маълумот 3 хил гурух рецепторлардан келади 1. Мушак рецепторлари, пай, суяк усти, бўғин (проприорецептив сезги) 2. Тери рецепторлари (оғриқ, t ˚, тактиль, босим ) 3. Висцерорецепторлар (висцерорецепция) Орқа миянинг кулранг моддасида 15млн яқин нейронлар бор. Улардан 3% - эфф. мотонейрон, 97% - интернейрон, вегетатив нейрон (симп. парасимп) Мотонейронлар мотор бирлигини ташкил қилади ва α, γ мотонейронлардан ташкил топган α – мускул қисқаришини назорат қилади γ – мускул чўзилишини назорат қилади α – мотонейронларнинг хусусияти.  Экстрафузал мускул толаларини иннервация қилади  дм. 40 – 70мкм  Аксони миелинли  қўзғалиш ўтиш тезлиги 70 – 120мс.  А тип нерв толаларига киради  ХП – 80+120mw  Узоқ из гиперполяризация  Давомийлиги 50-150ммс. γ – мотонейранларнинг хусусияти  хужайра дм. 30-40мкм  аксони миелинли  қўзғалиш 15-40мс. тезл. ўт.  ХП – да из гиперполяризация унча ривож. эмас.  1 сек. 300 – 500 импульс хб.  РФ назоратида бўлади Узун ва қисқа интернейронлар фарқланиб улар синапсларни ташкил этади (90%). Қолган синапслар (10%) бош мияда, 1% эса афферент. Маълумотларга кўра, орқа мияда 10 миллиардга яқин синапслар бор Орқа миянинг оқ ранг моддасида 2 гурух ўтказувчи йўллар мавжуд. Юқорига йўналган (восходящие) спиноцеребелляр (8) ва пастга йўналган (нисходящие) цереброспиналь (8) Орқа миянинг тушувчи йўллари Орқа миянинг юқорига кўтарилувчи йўллари. Орқа мия сегментар тамойили асосида рефлектор реакцияларни амалга оширади. моносинаптик ва полисинаптик Орқа мия рефлекслари бош миядаги марказларнинг таъсири остида (осонлаштирувчи) бўлади. Орқа мия жарохатида, кесилганида спиналь фалажлик (шок) синдроми кузатилади. Бунда орқа миянинг жарохатдан пастда жойлашган рефлекслари сўнади. Улар 4-6 хафтадан сўнг тикланади (қисман). Бу ходиса Реншоу хужайраларига тормозловчи таъсирнинг йўқолиши билан боғлиқ. Харакатлантирувчи функцияни бажаришда орқа миянинг роли Ортқи мия (узунчоқ мия, кўприк) орқа мияга ўхшаш сегментар тузилишга эга ва унда бош миянинг 8 та жуфт нервлари (V-XII) марказлари жойлашган. Ортқи миянинг сегмент усти (автоматик) ва сегментар (рефлектор) структураларига тегишли функциялари мавжуд. Автоматик марказ функциялари нафас маркази ва томир-харакат марказлари фаолиятида намоён бўлади. Ортқи мия ядролари статик и статокинетик рефлекслар хосил бўлишида иштирок этади Статик рефлекслар: холат ва тикланиш рефлекслари Статокинетик рефлекслар:нистагм, лифт рефлекслари Харакатлантирувчи функцияни бажаришда узунчоқ мияни роли Ўрта мия - қизил ядро, тўрт тепалик, III – IV жуфт бош мия нервларининг ядролари, қора субстанция. Ўрта мия орқали ярим шарлар ва миячага таламуснинг хамма кўтарилувчи ва тушувчи йўллари ўтади. Ўрта мия статик, статокинетик, кўрув, эшитув, чамалаш ва вегетатив рефлекслари хосил бўлишида иштирок этади. Тўрт тепалик бирламчи кўрув ва эшитув рефлексларини амалга оширади. Ўрта мия ядролари «қўриқлаш рефлекслари» хосил бўлишида қатнашади. Қора субстанция – аниқ харакатларни уйғунлаштиради (пластик тонус). Унинг жарохатланиши паркинсонизмга олиб келади. Харакатлантирувчи функцияни бажаришда ўрта миянинг роли Децеребрацион ригидлик – ўрта мияни қизил ядросининг пастки қисмидан (орқа тўрт тепаликнинг олдинги қисми) кесилганида хосил бўлади ва букувчи тоник рефлексларнинг кучайиши билан боради, ёзувчи мускулани тонуси ошиб кетади. Деафферентация натижасида ригидликнинг йўқолиши унинг рефлектор характерга эга эканлигини кўрсатади. Децеребрацион регидлик Оралиқ мия – III қоринча атрофида жойлашган кўп ядролардан иборат мураккаб тузилмадир (таламус, гипоталамус, субталамус, эпифиз, коленчатые тела) Нейросекреция – гипоталамус нейронлари томонидан гормон табиатли моддаларни ишлаб чиқариш. Ретикуляр формация (РФ) – мия равоғида тўрсимон тузилма бўлиб, марказга ва марказдан периферияга борувчи таъсиротларга эга. РФ роли Мияча (М) – организмдаги статик ва статокинетик рефлексларни назорат қилади, амалга оширишда ва бошқаришда иштирок этади. Миянинг бошқа қисмлари билан кенг алоқага эга. Унинг жарохатида харакат бузилади, мушаклар тонуси ва вегетатив бузилишлар кузатилади. Мияча жарохатининг симптомлари Лючиани триадаси: атония, астения, астазия; Шарко триадаси: тремор, дизартрия, нистагм; - атаксия, астения, адиадохокинез, дисметрия, дизэквилибрация. Олдинги мия – мия ярим шарларининг базал ядроси. Базал ядролар мия ярим шарларининг оқ моддасида жойлашган: думсимон ядро, хира рангли шар, пўстлоқ, тўсиқ, миндалинсимон ядро, номсиз субстанция ва б… Бу ядролар ОНФ нинг интеграцияси учун жавобгардир. Лимбик система (эски пўстлоқ) – катта ярим шарларнинг медио – базаль қисмида жойлашган нерв тузилмалари (миндаленсимон комплекс, гипокамп, поясная извилина) Бу тузилмаларнинг функциялари яхши дифференциаллашмаган (вегетатив, хаётни, турни сақлаш, ижт. хатта- харакат…). Лекин улар соматовегетатив интеграцияда иштирок этади. Катта ярим шарлар – ташки мухит билан ўзаро алоқада организм фаолиятини бир бутунлигини таъминловчи МНС нинг юқори қисмидир. Катта ярим шарларда кулранг модда (1- 3мм, 1500м2, 18млрд) ярим шарларни қоплайди. Ярим шарларнинг хамма қисмлари хар хил аъзоларнинг функциялари учун жавобгар. Мия пўстлоғида сенсор ва мотор зоналар мавжуд. Уларнинг жарохати маълум бир аъзолар, системалар функциясининг бузилиши билан боради. Пўстлоққа нейронлар ва синапсларнинг доимий электрик фаоллиги характерли (ЭЭГ)
Купить
  • Похожие документы

  • Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
  • Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
  • Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
  • Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
  • Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha