Orqa va ko’krak muskullari

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	21.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Август 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Orqa va ko’krak muskullari

Купить

Reja: I. Orqa • Orqaning chegaralari • Orqaning topografik sohalari • Orqa muskullari klassifikatsiyasi • Orqa muskullari boshlanishi, birikishi va vazifasi • Orqa topografiyasi • Topografik liniyalar II. Ko’krak • Ko’krakning chegaralari • Ko’krakning topografik sohalari • Ko’krak muskullari klassifikatsiyasi • Ko’krak muskullari boshlanishi, birikishi, vazifasi • Ko’krak topografiyasi

Orqa muskullari Orqaning chegaralari • yuqoridan – linea nuchae superior • pastdan – os coccygis, os sacrum, crista iliaca • lateral tomondan – linea axillaris posterior

Orqaning topografik sohalari • Regio vertebralis • Regio scapularis • Regio infrascapularis • Regio lumbalis • Regio sacralis

Orqa muskullari klassifikatsiyasi Orqa muskullari Yuza Chuqur Chuqur O’rtaYuza Chuqur Yuza m.trapezius m.latissimus dorsi m.levator scpulae m.rhomboideus maj et min m.serratus post. sup. m.serratus post. Inf. m.transversosp inalis m.interspinalis m.intertransve rsarii m.splenius cap. m.splenius cer. m.erector spinae

Orqaning yuza muskullari 2- klassifikatsiyasi yelka kamariga birikuvchi muskullar qovurg’alarga birikuvchi muskullar m.trapezius m.latissimus dorsi m.rhomboideus maj et min m.levator scapulae m.serratus posterior sup m.serratus psoterior inforqaning yuza muskullari

Boshlanadi: • protuberantia occipitalis ext • linea nuchae superior • ligamentum nuchae • processus spinosus C7- Th12 • lig. supraspinaleBirikadi: • yuqorigi tutamlar -> extremitas acrom. clav. • o’rta tutamlar -> acromion • pastki tutamlar -> spina scapulae

Vazifasi: 1. Umurtqa pog’onasi fiksatsiyalansa • yuqorigi tutamlar qisqarsa-> kurak ko’tariladi • pastki tutamlar qisqarsa-> kurak tushadi • barchasi teng qisqarsa-> kurak um. pog’.ga yaqinlashadi 2. Kurak fiksatsiyalansa • bir tomonlama qisqarsa-> boshni o’sha tomonga egadi • 2 tomonlama qisqarsa-> boshni orqaga egadi

2. Orqaning keng muskuli [m.latissimus dorsi]  inson tanasidagi eng keng muskul  yuqorigi qismi trapetsiyasimon muskul bilan yopilib turadi

Boshlanadi: • pastki 5-6 ta ko’krak umurtqalarining o’tkir o’siqlari (Th8- 12) • barcha bel umurtqalarining o’tkir o’siqlari (L1-5) • os sacrum (crista mediana) • labium ext. cristae iliacae (orqa 1/3) • 3-4 ta pastki qovurg’alar • fascia thoracolumbalis yuza varog’i  yuqorigi tutamlar lateral tomonga yo’naladi  pastki tutamlar pastdan tepaga va lateral Birikadi: • crista tuberculi minoris humeri

Vazifasi: • yuqoriga ko’tarilgan qo’lni tushirish • tanadan uzoqlashgan qo’lni yaqinlashtirish(adductio) • tushirilgan(erkin) qo’lni ichkariga bukish(pronatio) • qo’l fiksatsiyalanganda(turnikda osilganda) tanani qo’lga yaqinlashtirish • nafas olishda

3. Kurakni ko’taruvchi muskuli [m.levator scapulae]

Boshlanadi: • tuberculum post. proc. trans. ver. (C1- 4) • pastga va lateral yo’naladi Birikadi: • angulus sup. scapulae • margo medialis scapulae(yuqori qismi) Vazifasi: 1. Fiksatsiyalanmagan kurak • kurakni ko’taradi • kurakni umurtqa pog’onasiga yaqinlashtiradi 2. Fiksatsiyalangan kurak • bo’yinni o’z tomonga tortadi

4. Katta rombsimon muskul [m.rhomboideus major]  trapetsiyasimon muskul ostida joylashgan

Boshlanadi: • processus spinosus Th1-4 Birikadi: • margo medialis scapulae Vazifasi: • kurakni ko’taradi • kurakni tanaga yaqinlashtiradi

5. Kichik rombsimon muskul [m.rhomboideus minor]  trapetsiyasimon muskul ostida joylashgan

Boshlanadi: • processus spinosus C6-7 Birikadi: • margo medialis scapulae Vazifasi: • kurakni ko’taradi • kurakni umurtqa pog’onasiga yaqinlashtiradi

6. Yuqorigi orqa tishsimon muskul [m.serratus posterior superior]  rombsimon muskul ostida joylashgan

Boshlanadi: • processus spinosus C6-7 va Th1-2 • pastga lateral yo’naladi Birikadi: • II-V qovurg’alar Vazifasi: • qovurg’alarni ko’taradi • nafas olish aktida ishtirok etadi

7. Pastki orqa tishsimon muskul [m.serratus posterior inferior]  m.latissimus dorsi ostida joylashgan

Boshlanadi: • processus spinosus Th11-12 va L1-2 Birikadi: • IX-XII qovurg’alar (burchakdan lateralroq) Vazifasi: • qovurg’alarni pastga tushiradi • nafas chiqarish aktida ishtirok etadi

8. Boshning narvonsimon muskuli [m.splenius capitis]

Boshlanadi: • processus spinosus (C3-7, Th1-3) C3-Th3 • ligamentum nuchae Birikadi: • linea nuchae superior • processus mastoideus Vazifasi: • 2 tomonlama qisqarsa-> boshni orqaga egadi • 1 tomonlama qisqarsa-> o’sha tomonga bosh va bo’yinni buradi

9. Bo’yinning narvonsimon muskuli [m.splenius cervicis]

Boshlanadi: • processus spinosus Th3-6 Birikadi: • processus transversus C1-3 Vazifasi: • 2 tomonlama qisqarsa-> bo’yinni orqaga • 1 tomonlama qisqarsa-> bo’yin buriladi

10. Orqaning rostlovchi muskuli (lateral trakt) [m.erector spinae]

Joylashgan: • proc. spin. vert. va angulus costae orasini to’ldirib turadi • orqaning eng baquvvat muskuli Umumiy boshlanishi: • os sacrum • crista iliaca • proc. spin. vert. lumbalis • fascia thoracolumbalis Vazifasi: 2 tomonlama qisqarsa • tanani rostlaydi • qovurg’alarni tushiradi 1 tomonlama qisqarsa • umurtqa pog’onasini egadi

birikishiga ko’ra qismlari 1. m.iliocostalis 2. m.longissimus 3. m.spinalis • lumborum • thoracis • cervicis • thoracis • cervicis • capitis • thoracis • cervicis • (capitis) qovurg’alarga birikadi proc. trans. ga birikadi proc. spinalisga birikadi

1a. m.iliocostalis lumborum Boshlanadi: • crista iliaca • fascia thoracolumbalis Birikadi: • pastki 8-9 ta qovurg’a (VII-XII ,angulus costae)

1b. m.iliocostalis thoracis Boshlanadi: • pastki 5-6 ta qovurg’a (VII- XII) Birikadi: • yuqorigi 5-6 ta qovurg’a (I-VI)

1c. m.iliocostalis cervicis Boshlanadi: • III-VI qovurg’alar Birikadi: • tuberculum posterius proc. trans. C4-5-6

2a. m.longissimus thoracis Boshlanadi: • os sacrum • proc. trans. vert. lumbalis (L1-5) • proc. trans. vert. thoracis (Th6-12) Birikadi: • IV-XII qovurg’alar (angulus) • proc. trans. vert. thoracis (Th1- 12)

2b. m.longissimus cervicis Boshlanadi: • proc. trans. Th1-5 Birikadi: • tuberculum post. proc. trans. C2-6

2c. m.longissimus capitis Boshlanadi: • proc. trans. Th1-3|C3-7 Birikadi: • processus mastoideus

3a. m.spinalis thoracis Boshlanadi: • processus spin. Th11-12, L1-2 Birikadi: • processus spin. Th2-8

3b. m.spinalis cervicis Boshlanadi: • processus spin. Th1-2, C6- 7 Birikadi: • processus spin. C2(3- 4)

3c. m.spinalis capitis Boshlanadi: • processus spin. C7-Th1 Birikadi: • protuberantia occipitalis externa

11. m.transversospinalis (medial trakt) • orqaning chuqur muskullari o’rta qavati • ko’ndalang o’siqlardan boshlanadi • o’tkir o’siqlarga birikadi • 3 qavat joylashgan:  m.semispinalis  m.multifidi  m.rotatores Vazifasi: • vertikal o’q bo’ylab umurtqa pog’onasini buradi, qisqargan tomonga umurtqa pog’onasini egadi

1. m.semispinalis • 1-qavat • 4-6 ta umurtqa tashlab o’tadi thoracis cervicis capitis

2. m.multifidi • 2-qavat • 2-4 ta umurtqa tashlab o’tadi

3. m.rotatores • 3-qavat • yuqoridagiga birikadi yoki 1 ta tashlab o’tadi • turlari:  cervicis  thoracis  lumborum

12. m.interspinalis • orqaning chuqur muskulining chuqur qavati • qo’shni umurtqalarning proc. spin. lari orasiga tortilgan • umurtqa pog’onasini bukadi cervicis thoracislumborum

13. m.intertransversarii • qo’shni umurtqalarning processus transversus lari orasiga tortilgan

Orqa fassiyalari 1. Yuza fassiya (f. dorsi superficialis) • teri ostida joylashgan • m.trapezius va m.latissimus dorsi larni ustidan yopib turadi • teri va muskulni ajratib turadi • bo’yin sohasida yaxshi taraqqiy etgan (f.nuchae)

2. f. nuchae • f. dorsi superficialis ning bo’yin qismida qalinlashishidan hosil bo’lgan Birikishi: • medial – lig. nuchae • lateral – f. superficialis ga o’tadi • yuqoriga – linea nuchae superior

3. f. thoracolumbalis (f. dorsi profunda) • 2 qavat: yuza (orqa) list | chuqur (oldingi) list yuza list tortilgan: • medial – proc. spin. vert. • lateral – angulus costae|chuqur list chuqur list tortilgan: • medial – proc. trans. vert. lumborum • lateral – yuza list • pastdan – crista iliaca • yuqoridan – XII qovurg’a

yuza list • m.erector spinae va boshqa chuqur muskullar uchun suyak- fibroz futlyar (ko’krak sohasida) chuqur list • m.erector spinae ning bel qismi uchun suyak-fibroz qin (futlyar) ko’krak kesimi bel kesimi

Orqa topografiyasi vagina m. erector spinae 3 ta devori bor: • oldingi – proc. trans. L1-5|f.thoracolumbalis chuqur listi • orqa – f.thoracolumbalis yuza listi • medial – processus spinosus L1-5

Topografik liniyalar 1. linea mediana anterior 2. linea sternalis 3. linea parasternalis 4. linea mediaclavicularis 5. linea axillaris anterior 6. linea axillaris media 7. linea axillaris posterior 8. linea scapularis 9. linea paravertebralis 10. linea mediana posterior

Ko’krak muskullari Ko’krakning chegaralari • yuqoridan – incisura jugularis, clavicula • pastdan – arcus costalis • lateral – linea axillaris posterior incisura jugularis clavicula

$Ko’krakning topografik sohalari 1. regio pectoralis – yuqorigi soha • yuqoridan – fossa infraclavicularis • pastdan – m.pectoralis majorning pastki chegarasi 2. regio presternalis – to’sh suyagi proyeksiyasi • yuqori – incisura jugularis • past – proc. xyphoideus • yon – linea sternalis 3. regio axillaris – qo’ltiqosti chuqurchasi 4. regio pectoralis lateralis – linea axillaris ant va post orasi 5. regio inframammaria – ko’krakning pastki sohasi • yuqori – m.pectoralis majorning pastki chegarasi • pastki – arcus costalis$

Ko’krak muskullari klassifikatsiyasi qo’lga birikadigan xususiy diafragma • m.pectoralis maj • m.pectoralis min • m.subclavius • m.serratus ant • mm.intercost. ext • mm.intercost. int • mm.intercost. intimi • mm.subcostales • m.transversus cost • mm.levatores cost

Boshlanadi: • pars clavicularis – o’mrovning medial qismi • pars sternocostales – to’sh, II-VII qovurg’a • pars abdominalis – vagina m.rectus abdominisning old devori Birikadi: • crosta tuberculi majoris humeri Vazifasi: • ko’tarilgan qo’lni tushiradi • ichkariga buradi(pronatio) • yaqinlashtiradi(adductio) • qo’l fiksatsiyalansa qovurg’alarni ko’taradi • nafas olish aktida qatnashadi

$• pars clavicularis pastga, qolgan 2 tasi yuqriga yo’naladi va natijada qalinlashgan qismni hosil qiladi • fossa axillarisning old devorini hosil qiladi • deltasimon muskuldan ajratadi: sulcus deltoidopectoralis • claviculadan ajratadi: fossa infraclavicularis$