Osteomiyelit, yiringli artrit suyak sili - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	03 Май 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Osteomiyelit, yiringli artrit suyak sili

Купить

Osteomiyelit  Ilikning yallig'lanishida («osteomyelitis») yiringli jarayon suyakning hamma zonalarini-ilik, suyak to'qimasi qatlami («ostitis») va suyak ustki pardasini («periostitis») qoplab oladi.

Etiologiyasi  Tillarang stafilokokk (60-80 foiz)  streptokokk (5-30 foiz)  enterobakteriya va aralash mikrofloradir (10-15 foiz).

Tasniflash  1. O'tkir osteomiyelit:  o'tkir gematogen osteomiyelit;  o'tkir travmatik osteomiyelit;  2. Surunkali (xronik) osteomiyelit:  - birlamchi xronik osteomiyelit;  Brodi abssessi;  Ollyening albuminoz osteomiyeliti;  d) Garrening sklerozlovchi osteomiyeliti;  - ikkilamchi xronik osteomiyelit.

O'tkir gcmatogen osteomiyelit  Klinik manzarasi. Kasallik birdan boshlanib, haroratning baland ko'tarilishi (39-40°C), kamquvvatlik, et uvishishi bilan davom etadi. Bemor boshi og'riyotganidan, chanqayverishdan, qusayotganidan shikoyat qiladi. Umumiy xarakterga ega bo'lgan boshqa simptomlar ham kuzatiladi: til quruqlashadi, oqaradi, yurak tez-tcz uradi (taxikardiya), qonda leykotsitoz ancha bo'ladi, leykotsitar formula chapga keskin surilib qoladi. Ko'proq bolalar va o'smirlar kasallanadi.

 Kasallikning dastlabki kunlarida og'riq goh tutib, goh bosilib turadi. Yallig'lanishga mahalliy to'qima shishi qo'shilgandan keyingina og'riq kuchayishining oldini olish mumkin. Qo'1-oyoqlar funksiyasi cheklanib qoladi. Ayrim hollarda terining umumiy giperesteziyasi aniqlanadi, salgina harakat ham birdan og'riq beradi. Yallig'langan joy ustidagi teri qizarib ketadi, shish, keyinroq esa flyuktuatsiya paydo bo'ladi. Flyuktuatsiya suyak ustki pardasining ostida va yumshoq to'qimalarda qanchalik yig'ilishiga bog'liq. Subperiostal abssess teridan yorib chiqishi mumkin, buning natijasida yiring ajralib chiqadi va oqma yara paydo bo'ladi. Bemorning umumiy ahvoli sezilarli ravishda yaxshilanadi. Jarayonning tarqalishiga yo'l qo'yilmagan

 Kasallikning dastlabki ikki haftasida rentgenda tekshirib ko'rilganda suyaklardagi o'zgarishlar odatda aniqlanmaydi. Kasallikning uchinchi haftasidan boshlab, ular suyak usti (periostal) yo'g'onlashuvi, kortikal qatlamningo'roqsimon qatlami, yallig'lanish o'chog'idagi konturlarning kertikligi tarzida aniqlanadi. Suyakning g'ovakli (osteporoz) yallig'lanishi deb ataluvchi manzara yuz beradi.

 Ko'pincha osteomiyelitni uzun naysimon (son, yelka, katta boldir suyagi) suyaklarda (85 foiz), kamroq yassi suyaklarda (10 foiz), yana ham kamroq suyaklarda (5 foiz) kuzatiladi; jarayon yassi suyaklar orasida ko'proq chanoq suyagini shikastlantiradi. Osteomiyelitning diafizar formasi epifizar formasiga qaraganda uch barobar ko'p uchraydi.  Kamdan-kam hollarda gematogen osteomiyelitning yashin tezligidagi formalari kuzatiladi. Ular intoksikatsiya va sepsis tufayli kattalashadi, bemor sarg'ayadi, qonda leykotsitoz ortadi. ECHT keskin yuqorilashadi. Bemorda kasallikning mahalliy belgilari bilinmay turib, bir necha kun ichida vafot etishi mumkin. Yashin tezligidagi osteomiyelitga ko'pincha turli suyaklarda ko'pdan-ko'p infeksiya o'choqlarining mavjud bo'l

Asoratlari  O'tkir gematogen osteomiyelit turli asoratlami - umumiy yiringli infeksiya, kamqonlik va ichki a'zolarning amiloid buzilishini (degeneratsiyasini) keltirib chiqarishi mumkin; ikkilamchi yiringli artritlar, ancha keyingi davrda esa patologik sinishlar, ankilozlar, qo'l yoki oyoqning shakli o'zgarishi (deformatsiyasi) va kontrakturalari kuzatiladi

Davosi  Kasallangan joyni bezovta qilmaslik  kasallangan qo'l yoki oyoq immobilizatsiya qilinishi (gipsli longetlar)  Antibiotiklar  Sulfanilamidlar  nitrofuran dori-darmonlar keng qo'llaniladi.

O'tkir travmatik osteomiyelit  Klinik manzarasi. O'tkir travmatik osteomiyelit suyaklarning shikastlanishi, jumladan, suyaklarning ochiq sinishi hamda o'q tegib sinishi bilan kombinatsiyalashgan katta-katta jarohatlar natijasida paydo bo'ladi. infeksiya tashqi muhitdan o'tadi. Dastlabki paytlarda yashirin, bilinar-bilinmas kechayotgan jarayon kuzatiladi. Osteomiyelitning avj olishiga jarohatda yot jismlar yoki suyak parchalarining mavjudligi imkon yaratadi. Jarohatlangan joyda sust granulyatsiya, oqma yaralarning paydo bo'lishi ehtimoli, shish, ora-sira takrorlanib turadigan flebit hamda limfangit aniqlanadi. Bemorning umumiy ahvoli asta-sekin yomonlashib boradi, kamqonlik (anemiya) rivojlanadi, harorat ko'tariladi.

 Tashqi omildan bevosita ilikli suyakning ust pardasigacha yetib bormay, faqat kartikal qatlamning Gavers kanallarinigina shikastlantiradi. Buning natijasida shikastlangan suyak sohasining oziqlanishi buziladi, nekroz boshlanadi, ayni paytda, demarkatsiya zonasi vujudga keladi; demarkatsiya zonasining paydo bo'lishi oqibatida esa, yashashga qodir bo'lmagan suyak bo'laklari tushib ketadi, ya'ni sekvestrlanadi

Rentgen  Sekvestrlangan suyak bo'shliqlari, suyak ichki sklerozi va suyak pardasining qalinlashganligi kuzatiladi. Singan joylarning sust bitayotganligi aniqlanadi

Asorat  Osteomiyelit pirovardida soxta bo'g'imlar, ankilozlar, kontrakturalar paydo bo'lishi mumkin. Yiringli asorat natijasida keyinchalik oyoq yoki qo'l qorasonga gangrenaga uchrashiga, sepsisga va ichki a'zolarning amiloid degeneratsiyalanishiga olib kelishi mumkin.

Davosi.  Kasallangan qo'l yoki oyoqni tinch tutish, immobilizatsiya qilish zarur. Antibiotiklar, suifanilamidlar va nitrofuranlar keng qo'llaniladi. Plazmalar va ko'p miqdorda suyuqliklar yuborishdan, ta'sirlantirib davolashdan foydalaniladi.  Yiring to'plangan joylarning hammasini ochib, nekrotik to'qimalarni kesish va suyak bo'laklarini olib tashlash ham muhimdir. Jarohat yiringli yaralarni davolash prinsipi bo'yicha tozalanadi (sanatsiya). Yirik qon tomirlari jarohatlangan yoki yumshoq to'qimalar keng ko'lamda shikastlangan hamda sepsis yuz bergan hollarda kasallangan qo'l yoki oyoq kesib tashlanadi (amputatsiya), lekin bu ko'pincha muvaffaqiyatli tugamaydi.  O'tkir travmatik osteomiyelitning oldini olishda jarohatni jarrohlik yo&#3

Ikkilamchi surunkali osteomiyclit  Xronik osteomiyclit odatda kasallikning o'tkir jarayoni oqibatida paydo bo'ladi. Suyak sekvestrlarining paydo bo'lishi unga xosdir. Oqma yaralardan halok bo'lgan mayda-mayda suyak parchalari bilan birga yiring suyuqligi chiqib turadi. Kasallik tez-tez qaytalanib turadigan (residivlik) xususiyatga ega. Oraliq davrda (rcmissiya davrida) bemorning ahvoli mutlaqo qoniqarli bo'lishi mumkin. Harorati norma atroflda bo'ladi, qon aylanish manzarasi ham normal holga keladi. Bunday nisbiy qoniqarli ahvol yillarga cho'zilishi mumkin. Harorati norma atroflda bo'ladi, qon aylanish manzarasi ham normal holga keladi. Bunday nisbiy qoniqarli ahvol yillarga cho'zilishi mumkin. Bemor hayotining har qanday daqiqasida boshlanishi mumkin

 Kasallik zo'rayganda mahalliy qattiq og'riq paydo bo'ladi, tana harorati ko'tariladi, yumshoq to'qimalar flegmonasi avj oladi, oqma yaralarning «ko'zi» ochiladi. Yiring suyuqligi chiqib ketgach, bemor o'zini yaxshi his qiladi. Kasallik ikkinchi marta zo'rayganda yallig'lanish mako- nidagi mushaklar va terining atrofiyaga uchrashi kuchayadi, et suyakka borib taqaladi, bitmaydigan oqma yaralar va yaralar paydo bo'ladi, bo'g'imlar harakati qiyinlashadi, ichki a'zolarning amiloid degeneratsiyasi avj oladi.

Rentgen  Rentgenogrammada turli katta-kichiklikdagi va shakldagi sek-vestrlar mavjud bo'lgan suyak bo'sh liqlari ko'zga tashlanadi, shuningdek, suyak usti pardasi reaksiyasi va suyakning kompakt qatlami sklerozi kuzatiladi. Rentgenogrammalar ikki proyeksiyada amalga oshiriladi, ayrimhollarda esa ularga qo'shimcha ravishda suyak tomogrammalari bilan ham tekshirib ko'riladi. Oqma yaralar yo'lini aniqlash uchun fistulografiyadan foydalaniladi (noaniq holatlarda aniqlik kiritish uchun uning ahamiyati kattadir). Kontrast raodda sifatida yodolipol yoki suvda eruvchan preparatlardan (triombrast, verografin, yodomin, urotrast) foydalaniladi.

Birlamchi xronik osteomiyelit  Birlamchi osteomiyelitning o'rtacha o'tkir yoki xronik yallig'lanish turi bo'yicha o'tadigan ko'pdan-ko'p turlari uchraydi. Kasallikni qo'zg'atuvchilar mikroblarning kam virulentligi turlaridir.

Birlamchi xronik osteomiyelit  Brodc abssessi  Albuminoz osteomiyelit  Garrening sklerozlovchi osteomiyeliti-

Brodc abssessi («abscessus Brodie»)  suyakning bulutsimon metafiz qavatida paydo bo'ladi va o'tkirga yaqin kechadigan gematogen osteomiyelitning cheklangan xillarini tashkil etadi. Bu kasallikda bo'g'im yaqinida dumaloq bo'shliq yuzaga keladi, unda kam virulentli mikroblar bilan birga yiring bo'ladi. Abssess sirtda, qalin kapsula ichida bo'ladi. Bcmorlar nisbatan kamroq shikoyat qiladilar, odatda bu shikoyatlar ham qoi yoki oyoqda zirqirab turadigan og'riq paydo bo'lishi va u kechasi kuchayishi natijasida bo'ladi. Rentgenogrammalarda suyakdagi dumaloq bo'shliq ko'zga tashlanadi.

Davosi  Bemorga jarrohlik yo'li bilan davo qilinadi. Suyak trepanatsiya qilinadi, yiring chiqarib yuboriladi, bo'shliqqa plomba qo'yiladi. Operatsiyadan keyingi davrda antibiotikoterapiya qo'llaniladi.

Albuminoz osteomiyelit  suyakning kortikal (kompakt) qatlamida bo'ladi. Kasallikni kam virulentli infeksiya keltirib chiqaradi. Yallig'lanish qaymoqsimon ekssudat paydo bo'lishi bilan davom etadi, bu ekssudat esa suyak ustki pardasini qatlam-qatlam qilib ko'chiradi. Jarayon o'tkirga yaqin kechadi. Kasallangan qo'l yoki oyoqdagi og'riq, kuchsiz isitma, mahalliy shish bilan xarakterlanadi. Yallig'lanish davomida uncha katta bo'lmagan suyak sekvestrlari paydo bo'ladi.  Davolash jarrohlik yo'li bilan bajariladi: yiringli o'choq yoriladi, granulyatsiya qirib olib tashlanadi.

Garrening sklerozlovchi osteomiyeliti-  suyak hamda suyak usti qatlamlari sklerozi bilan bir vaqtda sodir bo'ladi; zaxm kasalligining osteoperiostitga o'xshash jihatlari bor. Jarayon odatda yaxshi kechadi, sekvestrlar paydo boiishi kuzatilmaydi. Davo qilishda asosan fizioterapevtik tadbirlardan, ayniqsa, balchiqli aplikatsiyalar va vannalardan foydalaniladi.

Yiringli artrit  Bo'g'imlarning yallig'lanish kasalliklari («arthritis») turli yo'llar bilan kelib chiqishi mumkin (distrofik, endokrinologik, anafilaktik, travmatik va h.k). ko'proq bo'g'imlarning infeksiya tushishi bilan yallig'lanishi kuzatiladi, o'tkir yiringli artritlar ham shunday yallig'lanishlar jumlasidandir.

Etiologiyasi va patogenezi  Yiringli artritga ko'proq stafilokokk, kamroq streptokokk va pnevmokok, enterobakteriyalar sabab bo'ladi. Infeksiya bo'g'im bo'shlig'iga yonginasida bo'lgan yiringli o'choqdan (osteomiyelit, teri osti fiegmonasi yuz berganda) to'g'ridan-to'g'ri o'tishi mumkin; sepsis yoki o'tkir tromboflebit holatlarida esa u bo'g'im bo'shlig'iga gematogen yo'l bilan tushadi. Kamdan-kam hollarda bo'g'imlarning o'tkir yallig'lanish kasalliklariga spesifik infeksiyalar (gonokokk, ich terlama tayoqchasi) sabab bo'lishi mumkin.

Klinik manzarasi  Yiringli artrit og'ir o'tadi. Ko'proq unga tizza (gonit), tos suyagi bilan son suyagini tutashtiruvchi (koksit), yelka va boldir suyagi bilan tovon suyagini biriktiruvchi bo'g'imlar duchor bo'ladi, bemor harakatlari birdan cheklanib, og'riq berayotgan bo'g'imdan noliydi. Kasallangan oyoq yoki qo'l yarim bukilgan bo'ladi, mazkur bo'g'im hajmi kattalashgan, terisi tarang tortilib, silliqlashgan bo'ladi, shish yaqqol sezilib turadi. Kasallangan bo'g'imli qo'l yoki oyoqning harorati ko'tariladi, ba'zan flyuktuatsiya borligi aniqlanadi. Agar kasallik qo'zg'atuvchining virulentligi o'rtacha bo'lsa, ekssudat shimilib ketishi va sog'ayish boshlanishi mumkin. Ko'pincha yallig'l

Klinikasi  Bunday asoratlar bo'g'im harakati cheklanishi va ankiloz yuz berishi bilan birga kechadi. Kamdan-kam hollarda yallig'lanish jarayoni umumiy yiring infeksiyasi bilan murakkablashadi. Suyakning bo'g'imdan yarmi yoki to'laligicha chiqib qolishi, deformatsiyalangan artrozlar, ekzostozlar, bo'g'imlarning ankilozlari - yiringli artrit oqibatlari hisoblanadi.

Davosi  Eng avvalo kasallangan qo'l yoki oyoqni immobilizatsiya qilish zarur.  Issiq muolajalar, og'riq qoldiradigan moddalar qo'llaniladi.  Bo'g'im punksiyasi va uning bo'shlig'iga antibiotiklar yuborish katta ahamiyatga ega. Bo'g'im sinovial tuzilmalarining seroz yallig'lanishi ro'y bergan hollarda bemorning sog'ayib ketishiga erishish mumkin. Punksiya ketma-ket bir necha kun davomida takrorlanadi.  Bemorning ahvoli og'irlashgan hamda yiringli artrit avj olganda bo'g'im bo'shlig'i ochiladi («artrotomia»), keng kesishlar qilinib, bo'g'im bo'shlig'i antiseptik eritmalar va antibiotiklar bilan tozalanadi, ikki bo'shliqli polixlorvinil naychalar yordamida drenaj qilinadi. Davolashning umumiy qabul qil

Suyak-bo'g'im sili  Suyak-bo'g'im sili ko'pincha bel va ko'krak umurtqalarini zararlantiradi (sil spondiliti suyak-bo'g'im silining barcha formalaridagi holatlarning 40 foizini tashkil qiladi). Ko'pincha bu kasallik tos suyagi bilan son suyagini tutashtiruvchi (20 foizi) va tizza bo'g'imlarida uchraydi. Yassi suyaklarda (qovurg'alar, ko'krak, kalla suyaklarida), bilak suyaklarida va barmoq bo'g'imida (falanga), shuningdek yelka va boldir suyagi bilan tovon

Patanatomiyasi  Sil osteomiyelitida (ostitda) umurtqalarning g'ovak moddalari ham darhol nekrozga uchraydi va bu hoi to'qimalarning kazeoz parchalanishi bilan davom etadi. Nekroz sohasida sovuq abssess rivojlanadi. Patologik jarayon asosan umurtqalarning oldingi qismiga ta'sir ko'rsatadi Bunday hollarda buzilgan qism pastroqdagi umurtqaga «o'tiradi», buning natijasida umurtqaning deformatsiyalashishi avj oladi, bukurlik («qibbus») paydo bo'ladi. Umurtqaning sil kasalligi tufayli deformatsiyasi ponasimon shaklda bo'ladi.

Klinik manzarasi.  Suyak-bo'g'im sili asta sekin rivojlanib boradi. Uzoq vaqt o'tgandagina mahalliy belgilar - og'riqlar, faoliyatning cheklanishi, zararlangan qo'1-oyoqning deformatsiyasi yoki qaddi-qomatining buzilishi paydo bo'ladi mushaklar atrofiyasi yuz beradi.

Klinikasi  Og'riqlar uch bosqichdan iborat:  Og'riqlar asab uchlarining toksik ta'sirlanishi yoki ularning yallig'lanish infiltratidan bosilishi natijasida paydo bo'ladi. Og'riqlar doimiy yoki vaqti-vaqti bilan o'tadigan xarakterda bo'ladi. Tana yoki zararlangan qo'1-oyoq zo'riqqanda u kuchayadi. Ba'zan og'riqlar yirik nerv poyalari bo'ylab reflektor tarzda tarqalishi aniqlanadi, bunday hollarda og'riq yallig'lanish o'chog'idan ancha uzoq joyda kuzatiladi, masalan, patologik jarayonda chanoq suyagi bilan son suyagini tutashtirgan bo'g'imdagi og'riq tizza bo'g'imi sohasida paydo bo'ladi, bu son nervlari o'rab olgan nervlar bilan bog'liq holda yuz beradi. Sovuq abssess bilan kechadigan pastk

Klinikasi  Zararlangan qo'1-oyoq funksiyasining reflektor chegaralanishi bo'g'im sili avj olayotgan dastlabki bosqichda kuzatiladi. Bemor zararlangan qo'l-oyog'ini avaylashga, uni og'riqnikamaytiradigan holatda tutishga urinadi. Masalan, ko'krak yoki bel spondiliti bilan og'rigan bemor yerda yotgan biror narsani olish uchun avval cho'kkalab o'tiradi (belini ehtiyotlash maqsadida), ana shundan keyingina o'sha narsani oladi. Zararlangan qoi- oyoqning majburiy vaziyati tegishli anatomik o'zgarishlar bilan kechuvchi barqaror bo'g'im kontrakturalarini keltirib chiqaradi.

Klinikasi  Funksiyalarning uzoq vaqt cheklanishi va toksinlarning ta'siri bilan bog'liq holda nerv trofikasining buzilishi va zo'rayib boruvchi mushak atrofiyasi paydo bo'ladi. Shuni ham esda tutish kerakki, mushak atrofiyasi rivojlanishi bilan birga teri sklerozi va teri osti to'qimalari sklerozi ham paydo bo'ladi, zararlangan qo' 1-oyoq shishadi. Ular sog' oyoq yoki qo'lga qaraganda doim yo'g'on bo'ladi (Aleksandrov simptomi).

Punksiya  Punksiya qilinib, yiring so'rib olinadi. Sovuq abssessning punksiyasini bajarganda «Zinapoya» usulini qo'llash lozim, ya'ni nina teri ichiga yuborilgach, uning yo'nalishi teri sathiga parallel qilib 0,5 ml yuborilib so'ngra abssess ichiga tushiladi, yiring so'rib olingach nina chiqarilganda undagi nuqsonlar to'qimalar bilan berkiladi, «oqma» yara hosil bo'lmaydi.

Klinikasi  Bo'g'im ko'pincha urchuqsimon yo'g'onlashadi, uning ustidagi teri rangpar va yupqalashgan bo'ladi. Suyuq yiring, fibrin parchalari va to'qimalarning kazeoz parchalanishi natijasidagi mahsulotlar, ba'zan mayda suyak sekvestrlari chiqib turadigan oqma yaralar yoriladi. Oqma yaralar teshigi oqimtir granulyatsiyalar bilan to'lgan bo'ladi, ba'zan talaygina oqma yaralar paydo bo'ladi va ular ikkilamchi infeksiyaning yuzaga kelishi bilan bogiiq holda muayyan xavf tug'diradi.  Sovuq abssesslar chov sohasida, goho son mintaqasida terining do'ppayib chiqishi va shishishi bilan xarakterlanadi. Rosmana flyuktuatsiya aniqlanadi. Bo'g'im ustidagi teri odatda o'zgarmaydi, tana harorati oshmaydi

Klinikasi  Kasallikning dastlabki bosqichida umumiy simptomlar bilinmaydi. Harorat subfebril bo'lishi, saiga charchash, kamqonlik kuzatiladi. Yiringli asoratlar yoki ikkilamchi infeksiya qo'shilganda bemorning umumiy ahvoli yomonlashadi, isitmasi birdan ko'tarilib ketadi, qattiq og'riq paydo bo'ladi, leykotsitozning yuqoriligi va ECHTning oshib ketganligi ko'rinadi. Asoratlari hisoblangan parenximatoz organlar amiloidozini ta'kidlab o'tish lozim: sibling miliar turi paydo bo'lish xavfi tug'iladi.  Suyak-bo 'g 'im silining keyingi, postarlrik bosqichida bo 'g 'imlar va umurtqalaming deformatsiyasi

Davosi  Umumiy  Mahalliy  Suyak-bo'g'im silini davolashda antibakterial terapiya alohida o'rin tutadi; kanamitsin, paraaminosalitsil kislota (PASK), ftivazid, rifatsin, etambutol va boshqa zamonaviy ta'sirchan vositalar davolash samaradorligini birmuncha oshiradi. Turli jarrohlik usullari qo'llaniladi, ya'ni punksiyalar, abssessni yorish, bo'g'im rezeksiyalari, amputatsiya, suyak-bo'g'im plastikasi, immobilizatsiya qiluvchi va to'g'rilovchi ortopedik operatsiyalar shular jumlasidandir.

E’tiboringiz uchun rahmat

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar