Ot so‘z turkumi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	675.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Ot so‘z turkumi

Купить

Ot so'z
turkumi

Ot so'z turkumi- Кim,
nima, qayer so‘roqlariga
javob bo‘lib, mavjudot,
narsa, joy, voqea,
j arayonni atovchi
mustaqil leksik birlik 1

Ot borliqdagi bir turdagi
predmetdan birining yoki shu
turdagi predmetlarning
umumiy nomini bildirishiga
ko‘ra : Turdosh
OtAtoqli ot

Atoqli ot- bir xil predmet yoki
hodisaning birini ajratib
ko‘rsatishga xizmat qiladigan
ikkilamchi
nom. Masalan, bola bir turdagi
predmet (shaxs)ning umumiy
va
birlamchi nomi. Sherzod ana
shu bir xil predmet (shaxs)dan
birini
ajratib ko‘rsatish uchun xizmat
qiladigan va bola atamasidan
keyin qo‘yilgan ikkilamchi nom 2

Atoqli ot quyidagi lug‘aviy mavzuviy
to‘daga ega:
1. Кishilarning ismi,
familiyasi, taxallusi: Ikrom,
Otabek;
Jumayev, Xudoynazarov;
Imomzoda
2 . Jo‘g‘rofiy nom:
O‘zbekiston, Dehqonobod,
Hisor,
Oqdaryo 3. Tashkilot, muassasa,
korxona nomi: Buxoro
davlat
universiteti, Xalq ta’limi
vazirligi, «Nasaf ziyosi»
jurnali.
4. Samoviy yoritgichlar
nomi: Mushtariy, Zuhro,
Yupiter,
Yarqiroq

5. Tarixiy hodisa
nomi: Mustaqillik
kuni, Loy jangi,
“ Boston” choyxo‘rligi.
6. Hayvon nomi:
Boychibor,
Ko‘kqashqa, Yo‘lbars . 7. Mahsulot nomi:
Siltama (go‘shtli
ovqat), Qoraqum
(shokolad) Chiyal
yaxnasi.
8. Ilohiy tushunchani
ifodalovchi nom: Alloh,
Do‘zax, Iso

Turdosh ot-Bir jinsdagi
predmetlarning umumiy
nomini bildiruvchi ot
turdosh ot deyiladi. Ular ot
turkumining asosiy qismini
tashkil
etadi: tog‘, qishloq, mashina,
sevgi, muhabbat. Turdosh
otda
predmetlik va belgilik
xususiyati yaxlitlashgan holda
mavjud
bo‘ladi. Chunki har qanday
narsa – belgi-xususiyat
majmui4

Atoqli va turdosh ot nafaqat
lug‘aviy semantikasi, balki
grammatik xususiyati bilan
ham farqlanadi. Masalan,
atoqli ot,
asosan, birlik sonda
qo‘llanadi. Кo‘plik son
shaklida butunlay
boshqa ma’no bo‘yog‘iga
ega bo‘ladi: Farhodlar keldi
kanal
qazmoqda.

Atoqli otning aksariyati turdosh ot
va boshqa turkum so‘zi
asosida vujudga kelgan. Turdosh
otdan: Javohir, Marvarid, Asal,
Po‘lat, Rayhon, Anor; fe’ldan:
Sotiboldi, O‘lmas, Itolmas, Turdi;
sifatdan: Shirin, Buyuk, Aziz,
Ulug‘, Nodir; sondan: Beshim,
Yetmishboy, Saksonboy,
To‘qsonboy kabi.
Turdosh ot atoqli otdan hosil
bo‘lishi ham mumkin:
muslimka, xosiyatxon, rentgen,
amper.

Turdosh ot ifodalangan
tushunchaning xarakteriga ko‘ra
Aniq ot-Sezgi
a’zosi bilan
sezish
mumkin
bo‘lgan predmetni
atovchi ot Mavhum ot-sezgi
a'zolari bilan sezish
mumkin bo'lmagan ot1
2

Otlar 2 xil usulda
yasaladi:
Affiksatsiya
Kompazitsiya

a) shaxs va predmetning kichik ekanligini:(kitobcha),
(qalamcha);
b) erkalash ma’nosini: (o‘g‘ilcha), (qizcha);
d) kamsitish ma’nosini: (domlacha), (odamcha).
-gina:
a) kichraytirish:(qizgina), (bolagina);
b) achinish: (bechoragina);
d) erkalash: (bolaginam )

Otning
tuzilishiga ko'ra
turlari:

Sodda
Juft Takror Qo'shma1 2 3 4

 E g a lik
k a te g o r i
y a s i
 Keli shik
kate gor i
yasi
 K e s im lilik
 k a te g o riy a s i,
b o g 'la m aAloqa-munosabat
kategoriyalari

Ot so‘z turkumi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish