Podsho Rossiya tomonidan Qo‘qon xonligining tugatilishi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Podsho Rossiya tomonidan Qo‘qon xonligining tugatilishi

Купить

Podsho Rossiya
tomonidan Qo’qon
xonligining
tugatilishi

R eja:
•
1. Qo’qon xonligininig tugatilishi
• 2. Andijonga uyushtirilgan hujumlar
•
3. Namanganning bosib olinishi
• 4. Mag’lubiyat sabablari va oqibatlari

•
1873 yilda Qo`qon xonligida Xudoyorxon va rus mustamlakalariga qarshi
•
xalq  qo`zg`aloni  ko`tarildi.  U  1876  yilgacha  davom  etdi.  Qo`qon  xonligi
da  bu
•
voqealar  rus  imperatorini  tashvishga  solib  qo`ydi.  Xayoti  xavf  ostida  qol
gan
•
Xudoyorxon  1875  yilning  22-
iyulida  podsho  hokimiyati    himoyasi  ostida
•
Toshkentga  qochib  ketadi.  Xudoyorxonning  katta  o`g`li  Navriddinbek  xo
n  deb
•
e`lon  qilinadi.  Agar  xalq  ommasi  o`z  mustaqilligi  uchun  bosqinchlarga  q
arshi
•
kurash  olib  borayotgan  bo`lsa,  yangi  xon  podsho  hokimiyati  bilan  yaras
hib  o`z
•
taxtini mustaxkamlab, olish yo`llarini qidira boshlaydilar. 1875-yil 25-
sentabrda
•
Nasriddinbek  qo`zg`alonchilardan  yashirincha  Kaufman  bilan  shartnoma  t
uzdi.

Qo’qon xoni
Xudoyorxon

• Shartnomaga  ko`ra  Nasriddinbek  o`zini  rus  podshosining  itoati  xizmatkori  deb
• tan oldi. U mustaqil ravishda tashqi siyosat olib bormaslik katta tovon to`lash va
• xonlik  hududining  bir  qismini  Rossiyaga  qo`shib  olinishiga  rozi  bo`ldi.  Bu  esa
•
qo`zg`alonchilarning  g`azabini  uyg`otdi  va  qo`zg`alon  xonlik  hududida  keng
•
yoyilib ketdi. Qo`qon voqealari fon Kaufmanni jiddiy tashvishga solib qo`ydi, va
• bunday  sharoitda  u  Qo`qon  xonligining  mustaqilligini  tugatish  haqida  rus
• podshosi  Aleksandr  II  dan  rozilik  oldi.  Bundan  ilhomlangan  fon  Kaufman
• general  Skobelov    ixtiyoriga  katta  kuch  ajratib,  Qo`qonni  tiz  cho`ktirishga
• qaratdi.  Hatto  xonlik  hududini  imperator  Aleksandr  II  ning  tug`ilgan  kuniga
• sovg`a  qilmoqni    diliga  tugdi  shunday  bo`lib  chiqdi.

Алек сей Ми ха́й лови ч К а́уф м ан

•
1876  yil  19  fevralda  ru s
imperatori Aleksandr II ning 12 fevraldagi farmoniga ko`ra, Rossiyaga (qo`shib)
• harbiy vaziri D Milyutin Qo`qon xonligi. Rossiyaga qo`shib olinganligi o`rniga
• Farg`ona  viloyati  tuzilganligi  rasman  e`lon  qilindi.  O`zining  yovuzligi  bilan
• dong  chiqargan  jazo  ekspersiyasining  boshlig`i  jallod  general  Skobelov  viloyat
• harbiy  gubernatori  qilib  tayinladi.  Qo`qon  xonligini  tugatishga  shaxsan
•
tashabbusini o`z qo`liga olgan Turkistonning birinchi gubernatori K.P.Kaufmen
•
rus imperatori Aleksandr II ning eng arzanda generallaridan biriga aylandi. 1867
• yildan  1881-yilga  qadar  Turkiston  xalqlari  taqdirini  xal  qilish  fon  Kaufman
• qo`lida  bo`ldi.

Andijonga uyushtirilgan hujumlar
•
Po‘l а txon qo‘zg‘olonining kuchayib ketishidan x а votirga tushg а n mustaml а kachi
hukumat ularni tor-mor qilish uchun Andijong а hujum qildi. Qo‘zg‘olonchilarning а sosiy
kuchlari Andijonda joylashgan edi. General M. Skobelev boshchiligidagi hujum 1875-yil
oktabr oyi boshida boshlandi. 1876-yilning 8-yanvarida Andijonni bombardimon qilish
boshlanadi. Andijon aholisi mudof аа jangl а rida shah а rning h а r bir qarich yeri uchun
jon-j а hdi bil а n kurashdi. M. Skobelev boshchiligid а gi qo‘shinning d а stlabki urinishlari
jiddiy q а rshilikka uchr а di. Shund а n so‘ng podsho hukumati qo‘shinlari b а rcha imor а t va
xon а donlarga o‘t qo‘yib, sh а harni yong‘in ichida qoldirdi. Shah а r to‘xtovsiz ravishd а
artilleriy а dan o‘qq а tutib turildi. Bu sh а har himoyachil а rini og‘ir а hvolga solib qo‘ydi.
Uch so а t d а vom etg а n betinim o‘qq а tutishdan so‘ng, kechqurun podsho hukumati
qo‘shinl а ri y а na hujumga o‘tdi. Lekin bu hujum ham n а tija bermadi.

Erta tongd а n boshl а b yan а to‘pl а rdan kun bo‘yi
o‘q yog‘dirildi. Biroq sh а har himoyachil а rining
q а rshi hujumga o‘tishi podsho qo‘shinl а rini
chekinishg а majbur qildi. Shahar 1876-yil 10-
yanvarda uyushtirilgan ikkinchi hujum
natijasida qiyinchilik bilan egallandi. 1876-yil
28-yanvarida Asaka shahri yaqinida M. D.
Skobelev boshchiligidagi qoʻshin Qo‘qon
xonligining 15 ming askarini yoʻq qiladi. Rahbar
Abdurahmon Oftobachi taslim boʻlib, Rossiya
imperiyasidan panoh soʻraydi. 1876-yil 12-
fevralida Ruslar yana Qo‘qon shahrini olishadi

Михаи́ л Дм и́ триеви ч Ск о́ белев

Namanganning bosib olinishi
•
Rossiy а imperiy а sining general M. Skobelev boshchiligid а gi
qo‘shinlari 1875-yil 18-oktabrda Nam а nganga joylashib, K. P.
Kaufman qo‘mondonligi ostid а gi h а rbiy kuchl а rga qo‘shildi.
Mustaml а kachi qo‘shinlarg а q а rshilik har а katlari Nam а nganda
bir oy d а vom etdi. Shah а rni ozod etish uchun а trofdagi
qishloql а rdan qo‘shimch а kuchlar keldi. Shung а qaramasd а n,
podsho qo‘shinlari tomonid а n shah а rning yarmi qo‘lga kiritildi.
Podsho hukumati h а rbiy qo‘shini uch kun d а vomida shah а r
qal’ а sida turdi. Ikki tomon o‘rtasid а jangl а r 1876-yil y а nvar oyi
oxirig а cha davom etdi.

•
General M. Skobelev boshchiligid а gi qo‘shin fevral
oyig а kelibgin а harbiy qurol ustunligi bil а n g‘alab а ga
erishdi. Po‘l а txon va uning tarafdorl а ri qatl qilindi.
1876-yil 19-fevr а lda podsho hukumatining Qo‘qon
xonligining tug а tilganligi to‘g‘risidagi farmoni eʼlon
qilindi. Shu tariqa Qo‘qon xonligi hududi o‘rnid а
Turkiston general-gubernatorligi t а rkibiga kiruvchi
F а rg‘ona viloy а ti t а shkil qilindi. Viloy а tga Qo‘qon
xonligini bosib olishd а gi h а rbiy yurishlarga rahb а rlik
qilgan general M. Skobelev harbiy gubernator etib
t а yinlandi. XIX а srning ikkinchi y а rmida Rossiy а
imperiy а sining O‘rta Osiyod а olib borg а n istilochilik
yurishl а ri natij а sida Qo‘qon xonligi Buxoro va Xiv а
davlatl а ridan f а rqli ravishd а d а vlat sifatid а butunlay
tug а tildi.

•
Uning o‘rnid а m а halliy а holining а srlar davomida
sh а kllangan anʼ а naviy turmush t а rziga mos
maʼmuriy boshq а ruv tizimi va hududiy birliklari
tug а tilib, imperiy а m а nfaatlariga mos keladig а n,
ayni paytda mahalliy а holini boshq а rishi uchun
must а mlaka m аʼ muriyatg а qul а y bo‘lg а n y а ngi
boshqaruv tizimi qaror topdi. Farg‘ona vodiysining
bo‘ysundirilishi bilan Rossiya imperiyasining O‘rta
Osiyoga istilochilik yurishining uchinchi bosqichi
(1873-1879) nihoyasiga yetdi. Bu yurishlar
natijasida O‘rta Osiyoning katta hududi bosib
olinib, Rossiya imperiyasining mustamlakasiga
aylantirildi.

Mag’lubiyat sabablari va oqibatlari
•
XIX asrning ikkinchi yarmida Oʻrta Osiyo xalqlari Rossiya imperiyasining
harbiy yurishlariga qarshi mardonavor kurash olib bordi. Keng xalq
ommasi vatan mustaqilligi va ozodligini mustamlakachilardan himoya
qilish uchun qahramonlarcha jang qildi. Lekin bu davrdagi ichki nizolar,
oʻzaro urushlar, hukmdorlarning uzoqni koʻzlab ish olib bormaganligi
oxir-oqibat yurtning mustaqilligi yoʻqotilib, oʻzgalarga tobe boʻlishiga
olib keldi. Oʻrta Osiyoning Rossiya imperiyasi tomonidan bosib
olinishiga, Qoʻqon va Xiva xonliklari hamda Buxoro amirligining
magʻlubiyatga uchrashiga quyidagilar sabab boʻldi:

•
Birinchidan, Buxoro amirligi, Xiva va
Qoʻqon xonliklari Rossiya imperiyasiga
nisbatan harbiy va iqtisodiy rivojlanish
sohasida ancha orqada edi. Ayniqsa,
ularning harbiy sohadagi ahvoli oʻsha
davrda jahon miqyosidagi taraqqiyot
darajasidan past boʻlgan. Xonliklarning
tashqi siyosatda odilona siyosat olib
bormaganliklari oqibatida ularning oʻzlari
tashqi dunyodan ajralib qolgan edi.

•
Ikkinchidan, uchta davlat oʻrtasida oʻzaro
doʻstona munosabatlar, hamkorlik va
birdamlik yoʻq edi. Ulardagi siyosiy tizim,
davlat boshqaruvi zamonaviy
boshqaruvdan uzoq boʻlib, oʻrta asrlarga
xos yakka hokimiyatchilikka, zoʻravonlikka
asoslangan edi. Buning oqibatida ichki
ziddiyatlar koʻpayib, nizolar kuchaydi.
Oʻzaro urushlar, taxt uchun kurashlar avj
oldi.

•
Uchinchidan, urush harakatlari vaqtida
xonlar biri ikkinchisiga yordam koʻrsatmadi
va oʻz tinchligini oʻylab befarq qarab turdi.
Bu esa har bir xonlikning alohida tor-mor
etilishini yengillashtirdi. Shularning
barchasi Rossiya imperiyasi hukumatiga
qoʻl keldi va vaziyatdan foydalanib
mamlakatni mustamlakaga aylantirdi.

ETIBORINGIZ UCHUN
RAXMAT

Podsho Rossiya tomonidan Qo‘qon xonligining tugatilishi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish