Prizma hajmi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Prizma hajmi

Купить

Mavzu: PRIZMA HAJMI
PRIZMA VA UNING HAJMI
Prizma va uning sirti. Prizmaning hajmi
Hajm tushunchasi
Fazoda geometrik jismga xos bo‘lgan xususiyatlardan biri bu hajm tushunchasidir. Har
qanday predmet (jism) fazoning qandaydir qismini egallaydi. Masalan, g‘isht gugurt qutisiga
qaraganda kattaroq joyni egallaydi. Bu qismlarni o‘zaro taqqoslash uchun hajm tushunchasi
kiritiladi. Hajm – fazoviy jismning quyidagi xossalarga ega bo‘lgan miqdoriy (sonli) ko‘rsatkichidir:

1. Har qanday jism musbat sonlarda ifodalanuvchi muayyan hajmga ega.
2. Teng jismlar hajmi ham teng.
3. Agar jism bir necha bo‘lakka bo‘lingan bo‘lsa, uning hajmi bo‘laklar hajmlari yig‘indisiga
teng.
4. Qirrasi bir birlik uzunlikka teng kubning hajmi birga teng.
Ha j m – uzunlik va yuz kabi sonli kattaliklardan biridir. Uzunlik o‘lchov birligining tanlanishiga
qarab birlik (qirrasi birlik uzunlikka ega) kubning hajmi 1cm3, 1dm3, 1m3 va hokazo hajm
birliklari bilan o‘lchanadi.

Prizmaning hajmi

Teorema. To‘g‘ri prizmaning hajmi asosining yuzi bilan balandligining ko‘paytmasiga
teng:

V = Sh

Teorema. Ixtiyoriy prizmaning hajmi asosining yuzi bilan balandligining ko‘paytmasiga
teng:

V = Sh

Prizma

1. Syon = P l, P perpendikulyar
kesimi perimetri, l-yon
qirrasining uzunligi.
2. V = SasH.
3. V = Sperl, Sper-
perpendikulyar kesim yuzi, l-
yon qirrasi.
4. n burchakli prizmaning 3n ta
qirrasi va n + 2 ta yog’i bor.

Rasmda tasvirlangan ko‘pyoqlarning hajmini toping.

Yechish: Prizma asosi katetlari 3 va 4 cm bo‘lgan to‘g‘ri burchakli uchburchak, balandligi 6 cm
deb olamiz.
Sasos = 1
2ab = 1
2 · 3 · 4 = 6
V = Sasosh = 6 · 6 = 36

n burchakli prizmaning yoqlari soni n+2 ga teng bo’ladi

n burchakli prizmaning uchlari soni esa 2n ga teng bo’ladi
n burchakli prizmaning qirralari soni
3n ga teng
Prizma yon yoqlarining asosiga perpendikular yoki perpendikular emasligiga qarab to ‘g‘ri yoki og‘ma
prizmalarga ajratiladi. To‘g‘ri prizmaning yon yoqlari to‘g‘ri to ‘ rtburchaklardan iborat bo‘ladi. Asosi muntazam
ko`pburchakdan iborat to`g`ri prizma muntazam prizma deb ataladi. Muntazam prizmaning yon yoqlari bir-biriga
teng to‘g‘ri to‘rtburchaklardan iborat bo‘ladi. Prizma asosining biror nuqtasidan ikkinchi asosiga tushirilgan

perpendikular prizmaning balandligi deb ataladi . Prizmaning diagonal kesimi deb, prizma
asoslarining mos diagonallari orqali o‘tkazilgan kesimga aytiladi . Prizma diagonal kesimlarining soni
prizma bitta asosining diagonallari soniga teng. Prizmaning perpendikular kesimi deb, uning barcha yon qirralariga
perpendikular kesimga aytiladi . Har bir diagonal kesimda ikkita diagonal o'tkazish mumkin
bo'lganligidan, n burchakli prizmada n( n - 3) ta diagonal o'tkazish mumkin. Ravshanki, faqat uchburchakli
prizmada diagonallar ham, diagonal kesimlar ham o'tkazish mumkin emas.

E’tiboringiz
uchun
rahmat!

Parametrli chiziqli tenglamalar

Parametrli chiziqli tenglamalar

Parametrli chiziqli tenglamalar

Parametrli chiziqli tenglamalar

Parametrli chiziqli tenglamalar

Parametrli chiziqli tenglamalar

Prizma hajmi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish