Qadimgi va O‘rta xett bosqichi tashqi siyosati va diplomatiyasi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	917.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Qadimgi va O‘rta xett bosqichi tashqi siyosati va diplomatiyasi

Купить

Qadimgi va O rta xett bosqichi ʻ
tashqi siyosati va diplomatiyasi

Reja:
1.Qadimgi bosqich xett diplamatiyasi
2.O`rta bosqich xett diplamatiyasi

Xettlar davlati (yoki Xatti mamlakati) Kichik Osiyoning
katta qismini egallagan, mil.avv. XVII-XII asrlarda
mavjud bo‘lgan qadimgi Sharqning eng qudratli
davlatlaridan biri edi. Qadimgi dunyo tarix sahnasida
nisbatan uzoq muddat (olti asr) mavjud bo‘lgan ushbu
davlat uzluksiz barqarorlikni namoyon etgan deb
hisoblab bo‘lmaydi. Shuning uchun ham mazkur davlat
tarixini olimlar quyidagi davrlarga bo‘lib o‘rganishadi:
- Qadimgi xettlar bosqichi (mil.avv.tax.1650-1420-yy);
- O rta xett bosqichi (mil.avv.1420-1380-yy);ʻ
- Imperiya bosqichi (mil.avv.1380-1180(1190)-yy).

Xettlarning Kichik Osiyoda paydo bo‘lish masalasi fanda
bahslidir. Ayrim yondashuvlarda qadimgi xettlarning ilk
ajdodlari Bolqon hududlaridan kirib kelganligi ta’kidlanadi.
Shu bilan birga, xettlarning kelib chiqishi masalasida Kavkaz
hududlaridan shimoldan dengiz yo‘li orqali, sharqdan
Darband orqali kelganligi yoki O‘rta Anatoliyaning avtoxton
aholisi bo‘lganligi haqidagi ilmiy qarashlar ilgari
surilganligini kuzatish mumkin. Lekin bitta masalada
yondashuvi bir xil, u ham bo‘lsa xettlar hind-yevropa tillar
oilasiga kiruvchi tilda muloqot qilishgan

Xett nomi dastlab ibroniycha Xet o‘g‘illari tarzida Tavrot va
Injilda uchraydi. Qadimgi Misr va Mesopotamiya
manbalarida ham xettlar tilga olingan. Qadimgi yunonchada
Χετταΐοι, inglizchada Hittites, nemischada Die Hethiter,
eski fransuzchada Heteen, italyanchada (H)ittito yoki eteo,
turkchada dastlab fransuzcha ta’sirida Eti(ler), keyinroq
umumqabul qilingan Hitit(ler) nomlari bilan atalgan.
O‘zbekchada xettlar tarzida qabul qilingan. Xettlarning o‘zi
bo‘lsa o‘zlarini nishalik yoki kanishlik (shu nomdagi shahar-
davlatlarga nisbatan) deb ataganlar

Purusxanda, Amkuva, Kussar (Kushshar), Xatti, Kanish
(Kanesh), Salpuva kabi shahar-davlatlar tepasida hukmdorlar
– rubaum va malikalar – rabatum turgan. Tez orada ular
o‘rtasida gegemonlik uchun kurashlar boshlanib ketadi.
Dastlab yetakchilikni Purusxanda (Burushxanda) o‘z qo‘liga
oladi. Keyinroq, Kussar hukmdori Anitta (otasi Pitana, lekin
kelib chiqishi xettlarga mansubligi bahsli masala hisoblanadi)
mil.avv. XVIII asrning o‘rtalarida katta davlatga asos soladi.

Anitta keyinroq qadimgi xett davlati poytaxti sifatida tanlangan
Xattusa shahrini egallab, vayron etganligi aytiladi. Bu ishni u o‘zining
poytaxti Nesha (Nisha, Kanesh shahrining xettcha nomlanishi ekanligi
aytiladi) xavfsizligi uchun amalga oshiradi. Taxminan ular yashagan
davr (mil.avv. 1800-yillar atrofi) Anatoliyada savdo ishlarini yuritgan
Ossuriya savdogarlari qaydlarida “Xatti podshosi Pitana” va uning
o‘g‘li Anitta bilan tijoriy aloqalar o‘rnatilganligi keltiriladi. Ushbu
savdo munosabatlarida Xettlar oltin va kumush sotishgan, ulardan
to‘qilgan mahsulotlar va qalay sotib olishgan. Aynan ushbu iqtisodiy
aloqalar tufayli Xettlar ossuriyaliklardan mixxat yozuvini
o‘zlashtirganligi ta’kidlanadi.

Adabiyotlar:
1.Wekipediya:Xett davlati
2.Yandex:Qadimgi va o`rta xett bosqichi
diplamatiyasi
Tuzuvchi:201-guruh talabasi Botirov Laziz

Qadimgi va O‘rta xett bosqichi tashqi siyosati va diplomatiyasi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish