Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 11.0MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Сентябрь 2024
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Медицина

Продавец

Bohodir Jalolov

ҚКГИ, куйдирги, вабо касалликлари ва уларнинг профилактикаси

Купить
ҚКГИ, куйдирги, вабо касалликлари ва уларнинг профилактикаси ССВнинг 2012й. 29 октябрдаги 310 – сонли буйруғи тўғрисида  Янги дастур мавзуларидан парранда гриппи ва маймун чечаги олинди  Янги дастурда ўқитиш соати 35 соатдан врачлар учун 20 соатга, ўрта тиббиёт ходимлари учун 15 соатга қисқартирилди  Назарий машғулотлар олдиндан тайёрланган маъруза ва презентациялар асосида врачлар ва ўрта тиббиёт ходимлари учун алоҳида – алоҳида ўтказилади давоми  Стоматология, кўз касалликлари, травматология ва ортопедия йўналишларидаги тиббий муассасалар ва сиҳатгоҳларда ушбу дастур бўйича машғулотлар ўтказилмайди.  Машғулотлар ўтказиш ва синов олиш муддатлари ҳар йили феврал – март ойларида режалаштирилади  Назарий машғулотлар эпидемиологлар иштирокида, кўргазмали ўқув машғулотлари эса ДСЭНМ ва КЎХЮКММнинг жойлардаги филиаллари ҳамда бўлимлари мутахасислари иштирокида ўтказилади Дунё бўйича 2013 йилнинг 5 ойида қайд этилган карантин ва ўта хавфли юқумли касалликлар бўйича ЖССТ нинг маълумоти Касалликлар номи Касалликлар сони шулардан ўлганлари % Вабо 2371 61 2,5 Сариқ иситма 115 4 3,5 ҚКГИ 9 1 11,1 Денги иситмаси 961360 670 0,1 Ласса иситмаси 232 15 6,5 Болевия ГИ 115 3 2,6 Куйдирги 98 8 8,1 Эбол иситмаси 6 0 0,0 2013 йилнинг 5 ойида дунё бўйича қайд этилган ҚКГИ Давлатлар Мутлоқ сон шу жумладан ўлганлар % Африка қитъаси (1 та) Жанубий Африка Рес. 1 0 0,0 Европа (7 та) Россия 7 0 0,0 Осиё қитъаси (жами 1 та) Туркия 1 1 100,0 Жами 9 1 11,1 Ўзбекистон Республикасида қайд этилган ҚКГИ касаллиги кўрсатгичлари Йиллар Мутлоқ сони Интенсив кўрсатгич 1996 18 0,08 1997 2 0,01 1998 17 0,07 1999 7 0,02 2000 31 0,1 2001 20 0,1 2002-2010 1-3 0,01 2011 15 0,06 2012 34 0,1 2013 й. 6 ойи 6 0,02 Ўзбекистон Республикасида 1997-2012 йилларда қайд этилган ҚКГИ касаллиги Дунё бўйича 2013 йилнинг 5 ойида қайд этилган куйдирги касаллиги (мутлоқ сонда) Давлатлар номи Касалликлар сони шулардан ўлганлари % Осиё қитъаси (жами 44 та) Бангладеш 20 0 - Қирғизистон 1 0 - Филиппин 23 0 - Америка қитъаси (1 та Аргентина 1 0 - Африка қитъаси (49 та) Гана 4 4 100,0 Зимбабве 20 0 - Марокко 1 1 100,0 Намибия 24 2 8,3 Европа (4 та) Англия 1 1 100,0 Арманистон 2 1 50,0 Румения 1 0 0,0 Жами: 98 8 8,1 Ўзбекистон Республикасида 1970- 2012 йиллар ва 2013 йил 6 ойида қайд этилган куйдирги касаллигининг кўрсатгичлари Йиллар Мутлоқ сони Интенсив кўрсатгич 1971 67 0,5 1972 50 0,4 1973 40 0,3 1974 37 0,3 1975 56 0,4 1976 70 0,5 1977 28 0,2 1978 14 0,09 1979 14 0,09 2006 3 0,01 2007 - 2008 2 тадан 0,01 2009, 2011 1 тадан 0,01 2012й. 3 0,02 2013 й. 6 ойи 1 0,01 Ўзбекистон Республикасида 2007-2012 йиллар ва 2013 йилнинг 6 ойида қайд қилинган куйдирги касаллиги (мутлоқ сонда) № Маъмурий ҳудудлар 2007 й. 2008 й. 2009 й. 2010 й. 2011 й. 2012 й. 2013й. 6 ойи 1 Тошкент ш. 1 1 1 2 Андижон 2 2 3 Самарқанд 2 4 Жиззах 1 ЖАМИ: 2 2 1 0 1 3 1 Дунё бўйича 2012 йилда қайд этилган вабо касаллиги (мутлоқ сонда) Давлатлар номи Касалликлар сони шулардан ўлганлари % Осиё қитъаси (жами 2949 та) Филиппин 1370 8 0,6 Ҳиндистон 625 4 0,7 Ироқ 272 4 1,5 Америка қитъаси ва Кариб хавзаси давлатлари (651959 та) Гаити 579014 7418 1,3 Сальвадор 46761 7 0,01 Доминикан Республикаси 25767 411 1,6 Африка қитъаси (67579 та) Конго ДР 40795 983 2,4 Сьерра - Леоне 18508 271 1,5 ДУНЁ БЎЙИЧА 722487 9303 1,3 Вабо касаллиги Дунёнинг 25 та давлатида руйхатга олинган. Дунё бўйича қайд этилган касалликнинг 80,0 фоизи Гаити давлатига тўғри келади (эпидемия) Дунё бўйича 2013 йилнинг 5 ойида қайд этилган вабо касаллиги (мутлоқ сонда) Давлатлар номи Касалликлар сони шулардан ўлганлари % Осиё қитъаси (жами 128 та) Филиппин 68 2 2,9 Ҳиндистон 40 1 2,5 Малайзия 20 0 0,0 Америка қитъаси ва Кариб хавзаси давлатлари (101 та) Куба 100 2 2,0 Африка қитъаси (2142 та) Ангола 1050 18 1,7 Конго ДР 347 10 2,8 Танзания 300 9 3,0 Нигер 248 7 2,8 ДУНЁ БЎЙИЧА 2371 61 2,5 Вабо касаллиги Дунёнинг 15 та давлатида руйхатга олинган Вирусли геморрагик иситмалар таснифи Гуруҳлар Касалликлар номлари I. Каналар орқали юқадиган ВГИ Қрим, Омск, Кьясанур геморрагик иситмалари II. Чивинлар орқали юқадиган ВГИ Сариқ иситма, Чукунгунья Денге, Рифт водийси геморрагик иситмалари III. Контагиоз ВГИ Буйрак синдроми билан кечадиган ГИ, Аргентина, Боливия, Ласса, Эбол, Марбург геморрагик иситмалари, Макак, Кийик эпизоотик ГИ ва бошқалар. Этиологияси  ВГИларни арбовируслар, ареновируслар ва филовируслар қўзғатади  ҚКГИ вируси арбовируслар гуруҳига киради  ҚКГИ вируси Буньявирус оиласига, нейровирус авлодига мансуб  Вирус 1967 йилда ажратилган  Вирус ташқи мухитга чидамсиз Эпизоотологияси ва эпидемиологияси ҚКГИ вирусининг хўжайинлари (ташувчилари) сут эмизувчи ҳайвонлардир:  Майда кемирувчилар, типратикон, қуён  Йирик ва майда шохли ҳайвонлар, от  Қушлар Каналар – ҚКГИ вирусининг асосий резервуарлари ва ташувчилари ҳисобланади Юқиш йўллари  Трансмиссив  Контаминацион  Мулоқот (контакт)  Парентерал  Аэрозол ҚКГИни асосий юқиш йўллари ҚКГИнинг айрим эпидемиологик хусусиятлари  Мавсумийлик – апрел-июл ойлари  20-60 ёшдагиларда кўпроқ учрайди  85-90 фоиз ҳолатларда эркаклар касалланади  Аксарият ҳолларда айрим касб эгаларида учрайди (чўпонлар, мол боқарлар, қирқимга жалб этилганлар, чўл зонасида ишлайдиган бошқа касб эгалари, ветеринария ва тиббиёт хизматлари ходимлари) Касаллик кечишидаги даврлар  Бошланғич даври – бир неча соатдан 3 кунгача  Авж олиш ёки геморрагик давр - 3-12 кун  Реконвалесценция даври – 12 кундан бир неча ҳафтагача Бемор баданидаги тошмалар Юздаги гиперемия Кўз атрофидаги қон талашлар Кўз склерасига қон қуйилиши Бурундан қон кетиши Милкдан қон кетиши Ошқозондан қон кетиши Ичакдан қон кетиши ҚКГИ қуйидаги касалликлар билан қиёсий ташхисланади:  Грипп ва бошқа ЎРВИлар  Қорин тифи  Бруцеллёз  Қу-иситмаси  Тошмали тиф  Безгак  Минингококцемия  Сепсис  бошқа ВГИлар Тиббий тадбирлар  Тиббиёт ходимларини, айниқса табиий ўчоқли ҳудудлардаги ДПМ ходимларини билим савияси ва ҳушёрлигини ошириш  Лаборатория мониторингини олиб бориш  ҚКГИни шифохона ичи инфекцияси сифатида қайд этилишининг олдини олиш бўйича эпидемияга қарши режимларга қатъиян амал қилиш  СНП иш фаолиятини кучайтириш  Аҳоли ўртасида санитария-тарғибот ишларини кенг кўламда ўтказиш Шифохона ичи инфекциясининг олдини олиш  Бемор махсус хона (бокс)га ётқизилади  Тиббиёт ходимлари махсус шахсий ҳимоя воситаларида (ЎҚК-1 тип) ишлаши, икки жуфт тиббий қўлқоп кийиши  Бир марталик шприц, игна ва бошқа тиббий ускуналари ишлатилиши  Беморга қилинадиган парентерал муолажаларни камайтириш  Шахсий гигиена қоидаларига тўлиқ амал қилиш, гемоконтакт бўлишига йўл қўймаслик  Дезинфекция тартибларига қатъиян риоя қилиш 38Куйдирги Antrax (лотинча, КХК – 10) 39Antrax (лотинча, КХК – 10) Chorbon (немецча) Milzdrond (французча) Сибирская язва (русча) Куйдирги ( ўзбекча) Касалликнинг номланиши 40Касалликнинг тарқалганлиги  Куйдирги касаллиги ер куррасининг барча ҳудудларида руйхатга олинган, яъни убиквитар касаллик ҳисобланади  Касаллик чорвачилик ривожланган мамлакатларда кўпроқ учрайди. Куйдиргининг дунё миқёсида тарқалиши (World Health Organization, 2003) Этиологияси  Касаллик қўзғатувчиси Bacillus anthracis ҳисобланади. Грамммусбат, йирик, у ҳаракат қилмайди, анилин бўёқлари билан бўялади, аэроб, капсула ва спора ҳосил қилиш хусусиятига эга.  Қаттиқ озуқа муҳитларида RR—форма шаклини ҳосил қилади («медуза боши »)  Споралари инфекцияни циркуляция қилишини асосий омили ҳисобланади, споралари ўта чидамли бўлиб, сувда тахминан 10 йил, тупроқда эса ўн йиллаб сақланади. Қўзғатувчи аэрозол шаклда ҳам юқумлидир. давоми  Куйдирги қўзғатувчиси вегетатив ва спора шакилларида учрайди  Бактерия тирик органзимда капсула хосил қилади  Бактерия ўзида капсулали ва соматик антигенлар сақлайди, экзотоксин ажратади  Бактерия вегетатив шакли физик ва кимёвий омиллар таъсирида тезда нобуд бўлади  10 % ли натрий ишқори эритмасида 2 соатда нобуд бўлади, 6 % водород перекиси ва 4 % хлорамин эритмалари ҳам бактерияга ҳалокатли таъсир қилади  120-140 0 С қуруқ иссиқда 1-3 соатдан кейин, автоклавда 180 0 С да 24 минутдан кейин нобуд бўлади  43 45Адабиётлардаги маълумотларга кўра, куйдирги қўзғатувчисининг тупроқда сақланиши Муаллифлари Йил Сақланиш муддатлари (йил) Сегал 1944 йил 28 Елистратова 1959 йил 40 Поляков, Приснов 1968 йил 50 Федотов, Ероменко 1974 йил 60 Новиков 1964 йил 76 46давоми Ўзбекистонда аниқланган куйдирги қўзғатувчиларининг сақланиш муддатлари: • Самарқанд вилояти, Нуробод туманида фермага яқин ҳудуддаги моллар қабрида куйдирги қўзғатувчиси 40 йилдан кейин фаоллашганлиги кузатилган • Жиззах вилояти, Ғаллаорол тумани “Ҳулкар” қишлоғидаги тупроқ ўчоғида 78 йилдан кейин (2012 й.) куйдирги қўзғатувчиси аниқланган Эпизоотологияси ва эпидемиологияси  Куйдирги қўзғатувчиси билан ифлосланган тупроқ куйдирги касаллигининг манбаи ҳисобланади.  Ҳайвонлар орасида куйдиргининг кўплаб тарқалиши йилнинг фаслига алоқадор бўлиб, асосан ҳайвонларни чўлларда боқиш жараёнига боғлиқдир. Ҳайвонлар ўт ва ўсимлик илдизларини юлиб чайнаганда касалланадилар.  Шунингдек касаллик ҳайвонларга ҳаво-томчи йўли, чанг-тўзонлар билан юқори нафас йўллари орқали юқади.  Соғлом ҳайвонга куйдирги трансмиссив йўл билан, турли хил қон сўрувчилар орқали ҳам юқиши мумкин. 48 Ўзбекистонда одамлар учун куйдирги касаллиги қўзғатувчисининг асосий манбалари – майда ва йирик шохли моллар хисобланади  Табиатда куйдирги қўзғатувчисининг церкулясияси (эпизоотик занжир) Тупроқ Ҳайвонлар 49Эпизоотик занжирга одамнинг қўшилиши Тупроқ Ҳайвонлар Одам 50Ўзбекистонда ҳайвонлар ўртасида қайд этилган куйдирги (1971 й.)  МШМ – 71,0 %  От – 14,0 %  Чўчқа – 10,0 %  ЙШМ – 2,0 %  Бошқа ҳайвонлар 3,0 % 51Қозоғистонда ҳайвонлар ўртасида қайд этилган куйдирги (2001 й.)  ЙШМ – 50,0 %  МШМ – 40,3 %  От – 8,1 %  Чўчқа – 1,6 % Одамларга куйдирги касаллигининг юқиш омиллари  Ҳайвон гўшти  Ҳайвон териси  Ҳайвон суяги  Ҳайвон қони  Ҳайвон калла – пойчаси  Ҳайвон сўйишда ишлатилган анжомлар (пичоқ, болта, кунда ва ҳ.к.)  Ҳайвон жасади  Сув  Тупроқ Ҳайвонларга куйдирги касаллигининг юқиш омиллари  Тупроқ  Сув  Ем – ҳашак (ўт – ўлан) Одамларга куйдирги касаллигининг юқиш йўллари  Мулоқот  Алиментар  Трансмиссив  Аэрозол Ҳайвонларга куйдирги касаллигининг юқиш йўллари  Мулоқот йўли билан  Алиментар йўл билан  Сув орқали  Трансмиссив йўл – сўналар чақиши натижасида юқиши мумкин Science 1994 Nov18; 266 (5188):1202-8 Куйдирги қўзғатувчиси – биологик қурол Свердловск, 1979 й.(СССР) – 400 га яқин одам касалланиб шуларнинг 75 нафари вафот этган – Қайд этилган вазият биологик қурол ишлаб чиқарадиган харбий заводда руй берган авария холати билан боғланган – Қайд этилган касаллик шомолнинг йўналиши бўйича тарқалганлиги кузатилган Куйдирги - биотерроризм  АҚШда 2001 йилнинг 11 сентябрида террористик гурух томонидан почта хизмати орқали ноанъанавий йўл билан куйдирги қўзғатувчиси спораларини тарқатилган  Натижада 22 нафар одам куйдирги касаллигига чалиниб, уларнинг 5 нафари вафот этган  АҚШ давлати бундан жуда катта ижтимоий ва иқтисодий зарар кўрган Клиникаси  Куйдиргининг тери шаклида бациллалар кирган жойда 2-3 кундан сўнг қичийдиган қизғиш доғ бўлиб, у тезда қизил тусли пуфакча (папула) га айланади, пуфакча лойқа, қонсимон суюқлик билан тўлади ва пустулага айланади. Унинг қаттиқ қичиши туфайли бемор уни кўпинча ёриб ташлайди.  Натижада у кўмир рангини эслатувчи тўқ қизил рангли вал («дур халтаси») билан ўралган инфильтратга айланади. Унинг атрофида иккиламчи пустулалар пайдо бўлади. Яра шишади, яра марказида оғриқ бўлмайди. Бу даврда лимфа безининг катталашиши ҳам намоён бўлади. Куйдирги Бармоқдаги яра Қўлдаги яра ва шиш Куйдирги Юз-жағ қисмидаги яра Бўйиндаги яра Ўпка шакли  Касалликнинг ўпка шакли жуда оғир ўтади ва ўлим билан тугайди. Хасталик тез бошланади, беморда шамоллаш белгилари, кўкрак қисмида ўткир оғриқ пайдо бўлади, нафас олиши қийинлашади, қон босими пасаяди. Юрак уриши тезлашади, балғамда қон пайдо бўлади. Хасталик 2-3 кун давом этиши мумкин. Ичак шакли  Куйдиргининг ичак шакли умумий заҳарланиш, тана ҳароратининг кўтарилиши, қоринда ўткир оғриқ пайдо бўлиши, кўнгил айниши, қон аралаш қусиш ва ич кетиши билан характерланади. Беморнинг аҳволи тезда оғирлашади ва касаллик ўлим билан тугайди. Ичак шакли Оғиз-халқум шакли  Оғиз-халқумни ярали-некротик зарарланиши  Бўйиндаги яққол шиш, кўпинча бир тарафли Куйдирги касаллиги ўчоғи бўйича қўлланиладиган терминлар  Куйдирги бўйича нохуш стоцианар пункт (НСП) – бу келиб чиқиш муддатидан қатъий назар, эпизоотик ўчоқ аниқланган аҳоли пунктидир (чорвачилик фермалари, яйловлар).  Куйдиргининг эпизоотик ўчоғи – бу касаллик қўзғатувчисининг манбаи ёки юқиш омиллари жойлашган ва касалликниниг мойил ҳайвонлар ва одамларга юқиши мумкин бўлган ҳудадлардир (яйловнинг бир бўлаги, сув ичиш жойи, ҳайвонлар сақлаш жойлари ва ҳайвон махсулотларини қайта ишлаб чиқиш корхоналари. 65  Эпидемик ўчоқ – бу одамларда куйдирги касаллиги қайд этилган эпизоотик ўчоқдир.  Тупроқ ўчоғи - бу моллар қабри, биотермик хандак ва куйдиргига чалинган ҳайвон жасади кўмилган бошқа жойлар. 66давоми 67Куйдирги бўйича нохуш стацинар пунктлар ҳолати (НСП)  Республика бўйича 1970 й. 2060 та НСП хисобда турган. Жойлардаги хокимликлар, ветеринария хизмати томонидан етарли эътибор қаратилмаганлиги сабабли, бу НСПлар 2008 йилга келиб, уларнинг сони 238 га камайган  2008 – 2010 йилларда 1340 та НСПларнинг руйхати аниқланиб қайта инвентаризация ишлари амалга оширилиши натижасида 548 та янги НСП аниқланиб, уларнинг сони 786 тага етказилган  НСПларда мунтазам таъмирлаш ишлари йўлга қўйилмаганлиги сабабли, аксарият НСПларда тегишли эпизоотологик ва эпидемиологик хавфсизлик таъминланмаган 1930 – 2008й.ларда рўйхатга олинган тупроқ ўчоқлари Маъмурий ҳудудлар Тупроқ ўчоқлар сони Инвентаризациягача Инвентаризация натижалари Маълум ўчоқлар Ноъмул. ўчоқлар Ўрганил ган.ўчоқ Инвен-ия ўтказ.ўчоқ Аниқланган янги ўчоқ Н.С.П.сифат рўй.олинган Тошкент ш 14 2 12 14 2 0 12 Андижон 74 71 3 74 74 3 0 Бухоро 191 13 178 191 83 70 108 Жиззах 54 5 49 54 54 49 0 Қашкадарё 286 13 273 286 228 215 58 Навоий 76 1 75 76 10 9 66 Наманган 30 27 3 30 30 3 0 Самарканд 54 4 50 54 24 20 30 Сурхандарё 172 54 118 172 82 28 90 Сирдарё 0 0 0 0 0 0 0 Тошкент 142 36 106 142 43 7 99 Фарғона 5 5 0 5 5 0 0 Хоразм 100 4 96 100 31 27 69 К.Респуб 142 3 139 142 120 117 22 Жами: 1340 238 1102 1340 786 548 554  Республикада 1970 йилгача 2060 та нохуш стацанар пунктлар хисобда турган. Жойлардаги ҳокимликлар, ветеринария хизмати томонидан етарли эътибор қаратилмаганлиги сабабли, бу нохуш стацанар пунктлар 2008 йилга келиб, уларнинг сони 238 тагача қисқарган.  Куйдирги бўйича нохуш стацанар пунктларни ўз вақтида ва тўлиқ хисобга олиш, улар устидан лаборатория мониторингини, шунингдек, бу пунктларни эпидемиологик – эпизоотологик хавфсизлигини таъминлаш бўйича олиб борилаётган бошқа чора-тадбирларни (устини бетонлаш, атрофини темир панжара билан ўраш ва белги ўрнатиш хамда мунтазам таъмирлаш ишлари) ўз вақтида ташкил этилиши ва ўтказилиши, ушбу касалликни олдини олишда етакчи тадбирлар хисобланади. Бироқ шунга қарамасдан, аксарият туман ва шаҳарларда бу тадбирларга етарли эътибор берилмаяпти. 69Куй Давоми  Куйдирги бўйича нохуш стацанар пунктлари устидан олиб борилаётган лаборатория мониторинг ишлари талабга жавоб бермайди, текширилаётан тупроқ намуналаридан куйдирги культурасини аниқланиши аксарият маъмурий худудларда – 0 !!!  Моллар сўйилишини марказлашган холда ташкил этилиши қониқарсиз, молларнинг мажбурий сўйиш холатлари давом этмоқда. 70 Профилактика ва эпидемияга қарши чора тадбирлар  Куйдиргини олдини олиш чора- тадбирлари комплекс режа асосида олиб борилади.  Комплекс режа ҳар бир туман, вилоят, Республика учун маҳаллий шароитларни ва чорвачиликнинг ривожланишини ҳисобга олган ҳолда тузилади ва унда қуйидагиларни инобатга олиш лозим: давоми 1. Куйдирги жиҳатидан нохуш пунктларни ҳисобга олиш, уларни рўйхатга олиш. 2. Ушбу нохуш пунктларда қишлоқ хўжалик ва уй ҳайвонларини ёппасига касалликка қарши эмлаш. 3. Бу пунктларда соғломлаштирувчи мелиоратив ва агротехника чораларини ўтказиш, сув ҳавзаларини ифлосланишдан сақлаш. 4. Ҳайвонларни ҳайдаш йўлида, боқиш майдонларида, сақланадиган хоналарни мунтазам назорат қилиб бориш. 5. Касалланган ҳайвонларни мажбурий сўйиш холатларини олдини олиш, фақат ветеринария хизмати хулосаси билан белгиланган жойларда ( қушхона, сўйиш майдончалари) сўйилишини ташкил этиш. 6. Тери тайёрлаш, сақлаш, ташиш ва қайта ишлаш жараёнида ветеринария – санитария қоидаларига амал қилиш. 7. Ҳайвонлар орасида куйдиргини ажратиш ҳамда уларни чивин ва пашшалар чақишидан муҳофаза қилиш, ўчоқларда эпизоотологик текширув ўтказиш, ўлган ҳайвонларни юқумсизлантириш, ўчоқларда жорий ва якунловчи дезинфекция ўтказиш. 8. Аҳолининг декретив гуруҳи (қассоблар, чорвадорлар, ҳайвон маҳсулотларини қайта ишловчилар, чўпонлар ва бошқалар)ни куйдиргига қарши эмлаш. 9. Аҳоли орасида санитария маорифи ишларини олиб бориш.  10. Касаллик аниқланган ҳудуд алоҳида ҳисобга олиниб, хўжаликдаги ҳайвонлар куйдиргига қарши эмланади ва атрофдаги ҳайвонлар устидан назорат ўрнатилади.  11. Ўлган ҳайвонлар жасадини ветеринария қонунчилиги асосида куйдирилади ва тегишли дезинфекцияловчи тадбирлар ўтказилади. Куйдирги аниқланган хўжалик ёки ўчоқда 15 кунга карантин эълон қилинади.  12. Хўжалик ҳайвонларини умумий сув ҳавзаларида суғориш таъқиқланади. Касал ҳайвон турган бино яхшилаб тозаланади, хар 7 кунда ва якунловчи дезинфекция қилинади.  13. Ҳайвонларни парвариш қилувчи буюмлар ҳам зарарсизлантирилади. Бунда металл буюмлар, брезент, пахта анжомлари қайнатилади ёки 1% ли содада 90 дақиқа сақланади, буғ-формалин камерасида тутилади ёки сулема карбол кислотасига ботириб қўйилади.  14. Касал молларни боқишда иштирок этган шахсларга шошилинч профилактика (антибиотиклар, иммуноглобулин) ўтказилади. Вабо Vibrio cholerae Вабо – уткир юкумли ичак касаллиги булиб, у: - диарея; - деминерализация; - дегидратация; - метаболик ацидоз; - гиповолемик карахтлик; - интоксикацион белгиларни намоён булиши; - хаёт учун мухим ахамиятга эга булган аъзоларнинг фаолиятини бузилиши билан характерланади. Этиологияси Вабо кузгатувчилари Vibrio cholerae 01 classica Vibrio cholerae 01 El-Tor Vibrio cholerae Bengal 0139 Вабо вибрионининг куриниши • шаклан вергулга ухшайди; • спора ва капсула хосил килмайди; • 1 та бакувват хивчини бор, ута харакатчан; • ишкорий мухитда тез купаяди; • ташки мухит таъсирига бирмунча чидамли; • очик сув хавзаларида бир неча хафтагача яшайди; • кайнатилган водопровод сувида 1 соатгача, кайнамаганида 40 соатгача яшайди; • гушт ва сут махсулотларида, хул меваларда 9 кунгача яшайди; • кайнатилганда, куёш нури таъсирида, дезинфекцияловчи моддалар таъсирида улади; • Эль-Тор вибриони ташки мухитга чидамли; • Бенгаль 0139 вибрионини токсини кучли, антибиотикка чидамли, касаллик чакирса огир кечади. Антигенлари: О-антигени- соматик, термостабил Н-антигени- хивчинида буладиган термолабил антиген Серологик вариантлари:  Огава – АВ  Инаба – АС  Гикошима- АВС Вабо вибрионининг токсинлари  Эндотоксин – термостабил, липополисахарид комплексдан иборат, диализдан утмайди  Экзотоксин – холероген, термолабил, диарея ва дегидратация чакиради  Диализдан утувчан, термостабил токсин ЭПИДЕМИОЛОГИЯСИ вабо касаллиги типик антропоноз Инфекция манбаи  Вабо билан касалланган бемор;  Реконвалесцент бактерияташувчи;  Соглом бактерияташувчи; Касалликнинг юкиш механизми – фекаль-ораль Инфекциянинг юкиш йуллари:  Сув;  Вибрион билан ифлосланган озик-овкатлар;  Маиший мулоқот;  Аралаш; ИММУНИТЕТ  Типоспецифик  Етарли даражада мустахкам  Камдан-кам холларда кайтадан касалланиш мумкин Таснифи (Г.П.Руднев) I. Типик кечганда: 1. Энтерит шакли. 2. Гастроэнтерит шакли. 3. Алгид шакли: а) реактив фазаси→ согайиш б) асфиктив фазаси→ вабо комаси→ улим холати II. Атипик кечганда: 4. Курук вабо. 5. Яшинсимон вабо. 6. Билинар-билинмас шакли. 7. Бактерия ташувчи. Эль-Тор вабонинг асосий клиник симптомлари  Яширин даври бир неча соатдан 5 кунгача, уртача 2-3 сутка;  Ўткир бошланади;  1- клиник симптом – ич кетиш;  Типик вабода нажас куриниши сувсимон, хира, окимтир суюклик, гуруч суви (кайнатмаси)ни эслатади, хидсиз;  Ич келиши касалликнинг кечиш огирлигига боглик; (суткасига 3-5 мартадан санаб булмайдиган даражагача)  Куп микдорда такрорий кунгил айнимасдан огзи тулик очилган холда кусиш;  Тили курук, ок карашли;  Мушакларда спазм холати ва тиришиш кузатилади  Корни ичига тортилган, огриклар булмайди  Метеоризм ва ичак парези кузатилиши мумкин;  Тана хароратининг 36°С дан тушиб кетиши оғир шаклларига хос;  Тери эластиклиги, тургори пасайган, бармок терилари буришади;  Цианоз;  Афония (овоз);  Тахикардия, юрак тонлари бугиклашган, артериал кон босими пасайган;  Хансираш;  Оғир холларда олигурия, анурия. Беморнинг ахлати Қусуқ массаси Беморнинг ташки куриниши “ Кир ювувчи куллари” Тери бурмасининг тугриланмаслиги симптоми Беморнинг куриниши: вабо алгиди Вабодан улган бемор ингичка ичагининг куриниши Ташхисот усуллари  Бактериологик усул  Бактериоскопик усул  Серологик усул (кон зардобидаги агглютининлар ва вибриоцид антителолар микдори аникланади)  Жадаллаштирилган усул – микроагглаютинация, макроагглютинация, иммунофлюоресценция Қиёсий ташхисоти  Овкат токсикоинфекциялари.  Сальмонеллезларни учокли шакли.  Уткир гастроэнтеритлар.  Банал энтеритлар.  Бактериал дизентерия.  Вирусли диарея.  Кимёвий захарлардан захарланиш. Асоратлари  Гиповолемик шок.  Абсцесслар, флегмоналар, сепсислар, пневмония.  Кардиоген шок.  Астеник синдром, полиневрит, энцефалит, диэнцефалит синдромлари.  Уткир буйрак етишмовчилиги ва уремик холат.  Ортикча натрий бикарбонат юбориш натижасида тетоник холат кузатилиши.  Мия шиши, гипогликемия, упка шиши.  Ичак парези (купинча ёш болаларда).  Аёлларда хомила ташлаш, йулдошни ажралиши.  Айрим холларда пироген реакция кузатилиши. Окибати Ўз вактида тугри ташхис куйиб адекват муолажа олиб борилса, 93-99% холларда согайиш билан, 1-7 % холларда эса ўлим билан якунланади. ПРОФИЛАКТИКАСИ  Бемор ва соглом вибрион ташувчини аниқлаш ва изоляция килиш;  Озик-овкатларни кайта термик ишлов берилгандан кейин истеъмол килиш;  Аҳолини сифатли ичимлик суви билан таъминлаш, қайнатилган сув ичиш;  Шаҳсий гигиенага риоя қилиш, айниқса овкат истеъмол килишдан олдин кулни совунлаб ювиш ЭЪТИБОРИНГИЗ УЧУН ТАШАККУР! 101
Купить
  • Похожие документы

  • Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
  • Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
  • Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
  • Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
  • Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha