Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 5.0MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Qobiliyatlar va ularning diagnostikasi

Купить
Qobiliyat lar  va ularning diagnostikasi

Qobiliyat va uning turlari to’g’risida umumiy 
tushuncha

Qobiliyatlilik darajalari

Qiziqish va havas to’g’risida umumiy 
tushuncha 
  Shaxsning  barcha  individual  xususiyatlari 
faoliyat jarayonida namoyon bo’ladi.

  Qobiliyat  va  qiziqish-havas  shaxsning asosiy 
individual xususiyatlaridir.

Kishilar  turli  sohalardagi  faoliyatlarida  – 
mehnat, o’yin, o’qish va ijodiyotda biror narsani 
tez  yoki  sekin  bajarishlari  bilan  bir-birlaridan 
farq  qiladilar.   Ba’zi  bir  odam  bir  ishni  sekinlik 
bilan  bajarsa,  bir  kishi  tezlik  bilan  bajaradi. 
Ayrim  kishilarning  faoliyatlari  samarali, 
serunum  bo’lsa,  boshqalarniki  esa  kam  unum 
bo’ladi.  Ba’zi  odamlar  o’z  ishlarida  ijodiy, 
orginal  usullarni  ko’proq  qo’llansa,  ba’zi  bir 
kishilarning  ishlarida  esa  bunday  usullar 
kamroq  ko’rinadi.  Kishilar  faoliyatining  mana 
shu  xususiyatiga  qarab,  biz  ularning 
qobiliyatlari qandayligini aniqlab olamiz. 
Qobiliyat   -   insonning  shunday 
psixologik  xususiyatidirki ,  bilim , 
ko ’ nikma ,  malakalarini  egallash  shu 
xususiyatlarga bog ’ liq bo ’ ladi . 

  Psixologiyada  qobiliyatlar  individual 
psixologik  xususiyatlar  sifatida 
tavsiflanadi  va  buning  asosida 
tafovutlanadigan  xislatlar  fazilatlar 
yotadi .  Shuning  uchun har bir  shaxsda 
bir xil natija bir xil sifat kutish mumkin 
emas ,  chunki  insonlar  o ’ z  qobiliyatlari 
bo ’ yicha  bir - birlaridan  muayyan 
darajada  farq  qiladilar ,  binobarin  ular 
o ’ rtasidagi  farqlar  sifat  va  miqdor 
jiqatidan bo ’ lishi mumkin .  
                  
Kishilar  qobiliyati  nihoyatda  xilma-xil  bo’ladi.  Har  bir Kishilar  qobiliyati  nihoyatda  xilma-xil  bo’ladi.  Har  bir 
kasb  kishidan  mehnatda,  ijodiyotda  va  o’qish  faoliyatlarida kasb  kishidan  mehnatda,  ijodiyotda  va  o’qish  faoliyatlarida 
tegishli  qobiliyat  talab  etadi.  Kishi  faoliyatining  har  xil tegishli  qobiliyat  talab  etadi.  Kishi  faoliyatining  har  xil 
turlariga  muvofiq,  nazariy  va  amaliy  qobiliyatllarni, turlariga  muvofiq,  nazariy  va  amaliy  qobiliyatllarni, 
matematika,  texnika,  muzika,  adabiyot,  pedagogika, matematika,  texnika,  muzika,  adabiyot,  pedagogika, 
ho’jalik,  tashkilotchilik  va  boshqa  sohalarga  oid  qobiliyat ho’jalik,  tashkilotchilik  va  boshqa  sohalarga  oid  qobiliyat 
turlari bo’ladi.turlari bo’ladi.

Inson qobiliyatining barcha turlari hamma odamlarga Inson qobiliyatining barcha turlari hamma odamlarga 
xosdir  –  har  qaysi  odam  ma’lum  darajada  kishi  faoliyatini xosdir  –  har  qaysi  odam  ma’lum  darajada  kishi  faoliyatini 
barcha  turlariga  layoqatli  bo’ladi,  lekin,  shu  bilan  bir barcha  turlariga  layoqatli  bo’ladi,  lekin,  shu  bilan  bir 
qatorda,  ko’pchilik  faoliyatning  bir  necha  sohasidan  yoki qatorda,  ko’pchilik  faoliyatning  bir  necha  sohasidan  yoki 
hatto bir sohasida salohiyat ortiqroq bo’ladi.hatto bir sohasida salohiyat ortiqroq bo’ladi.

Biror sohada qobiliyati sezilarliroq bo’lib ko’rinadigan Biror sohada qobiliyati sezilarliroq bo’lib ko’rinadigan 
ayrim  kishilarni  qobiliyatli  kishi  (umuman)  qobiliyatli ayrim  kishilarni  qobiliyatli  kishi  (umuman)  qobiliyatli 
matematik,  qobiliyatli  muzikachi,  konstruktir,  rassom  va matematik,  qobiliyatli  muzikachi,  konstruktir,  rassom  va 
hokazo deydilar.hokazo deydilar. QOBILIYATLAR 
TASNIFI Psixologiya fanida qobiliyatlar quyidagicha 
tavsiflanadi :  

1. Tabiiy  qobiliyatlar   odamlar  va  hayvonlar  uchun  xos 
bo ’ lib ,  idrok qilish xotirada saqlash ,  oddiy muloqotga kirisha 
olish  shular  jumlasidandir .  Biologik  jihatdan  asoslangan  bu 
qobiliyatlar  asosini  shartli  reflekslar  hosil  bo ’ lish  jarayoni 
tashkil  etadi .  Insondagi  va  yuksak  darajada  rivojlangan 
hayvonlardagi bu qobiliyatlar bir - biridan farq qiladi . 

2. Maxsus  insoniy  qobiliyatlar   ijtimoiy - tarixiy  tabiatga 
ega  bo ’ lib ,  ijtimoiy  hayot  va  taraqqiyotni  ta ' minlaydi . 
Maxsus  insoniy  qobiliyatlar  o ’ z  navbatida  umumiy  va 
xususiy qobiliyatlarga bo ’ linadi . 

Umumiy  qobiliyatlar   insonning  turli  faoliyatlari 
muvaffaqiyatini  ta ' minlovchi  aqliy  qobiliyatlar  xotira  va 
nutqning  rivojlanganligi ,  qo ’ l  harakatlarini  aniqligi  va 
boshqa xususiyatlardan iborat .

Xususiy  qobiliyatlar   alohida  olingan  bir  faoliyatning 
muvaffaqiyatini  ta ' minlaydi .  Bu  qobiliyatlar  alohida 
muloqotning  bo ’ linishini  taqozo  etadi .  Masalan , 
matematika ,  texnika ,  badiiy  ijodiy ,  sportga  bo ’ lgan 
qobiliyatlar shular jumlasidandir .  
Ilmiy  qobiliyat   abstrakt ,  fikrlashning  yuksak  rivojlangan 
bo ’ lishini ,  og ’ zaki  mantiqiy  xotirani ,  qat ' iyat  va  sabr -
toqatni  talab  qiladi .  Bu  qobiliyatga  quyidagi  mayda 
qobiliyatlar  kiradi :  fizik ,  matematik  qobiliyat ,  ximiya , 
filosofiya ,  tarix ,  biologiya  fanlariga  nisbatan  bo ’ lgan 
qobiliyatlar .

Badiiy  qobiliyat   obrazli  fikrlashning  alohida  rivojlangan 
bo ’ lishini ,  o ’ tkir  emosional  ta ' sirchanlik  va  reaktivlikni 
talab  qiladi .  Bu  qobiliyatga  tasvirlash ,  musiqaviy ,  artistik 
va adabiy qobiliyatlar kiradi . 

Amaliy  qobiliyat   aqlning  yuksak  darajada 
rivojlanganligini ,  fahm - farosatning  kuchliligi ,  iroda  va 
yetuk  kirishuvchanlikni  o ’ z  ichiga  oladi .  Amaliy 
qobiliyatga  konstruktiv - texnikaviy  qobiliyat , 
boshqaruvchanlik  qobiliyati ,  shu  jumladan  tashkilotchilik 
va boshqalar kiradi .  Rus  olimi  I . P . Pavlov   o ’ z  ta ' limotida   " badiiy ",  " fikrlovchi ", 
" o ’ rta "  tiplarga  ajratilgan  shaxslarning  ana  shu  uchta 
tipdan  bittasiga  taallu q li  ekanligini  tavsiflab  beradi .  Muallif 
ushbu  tipologiyani  yaratishda  oliy  nerv  faoliyatining 
birinchi  va  ikkinchi  signal  tizimidan  iboratligi  to ’ g ’ risidagi 
ta ' limotga  asoslanadi .  Birinchi  signallar  tizimi  obrazlar , 
emosiyalardan  va  ikkinchi  signallar  tizimi  esa  obrazlar 
xaqida  so ’ zlar  orqali  signal  berishdan  iboratdir .  Ikkinchi 
signal  tizimi  I . P . Pavlov  tomonidan   " signallarning  signali " 
deb  nomlangan  edi .  Ushbu  tipologiyani  osonroq  qilib 
quyidagicha  tushuntirish  mumkin :
1)  shaxs  faoliyatida  birinchi  signallar  tizimining  signallari 
nisbatan  ustunlik  qilsa ,  bu  inson   " badiiy "   tipga  taaluqlidir ;
2)  mabodo   " signallarning  signali "  nisbatan  ustuvor  bo ’ lsa , 
bu  shaxs   " fikrlovchi "   tipga  mansubdir ; 
3)  agarda  har  ikkala  signallar  aralashib  ketgan  bo ’ lsa  
( birortasining  ustunligi  sezilmasa )  bu  inson   " aralash "   tipga 
mansub odamdir . Таббий    
ОрттирилганҚобилият турлари Умумий
  Махсус   Qobiliyatlar  borasidagi 
psix ologik  nazar iyalar

F . A . Gallning   fikricha ,  odamning  hamma  qobiliyatlari   " aql " 
va   " qobiliyat "  sifatlari  miya  yarim  sharlarida  o ’ zining  maxsus 
qat ' iy  markazlariga  ega ,  ya ' ni  bu  sifatlarning  taraqqiyot 
darajasi  miya  tegishli  qismlarining  miqdoriga  to ’ g ’ ridan -
to ’ g ’ ri bog ’ liqdir . 

1675  yilda  F . Galtonning   " Talantning  irsiyatga  bog ’ liqligi 
qonunlari va oqibatlari "  degan kitobi nashr etildi .

Bunda  muallif  bir  necha  yuzlab  mashhur  kishilarning 
qarindoshlik  aloqalarini  o ’ rganib ,  talant  ota - onadan  irsiyat 
yo ’ li orqali o ’ tadi degan xulosaga kelgan .   
Ko’pchilik  olimlar Ko’pchilik  olimlar 
vunderkindlarvunderkindlar
  jismonan  zaif  deb   jismonan  zaif  deb 
biladilar. Lekin bu xulosa noto’g’ri. biladilar. Lekin bu xulosa noto’g’ri. 

Vunderkindlarning  hammasi  aqlan  va  jismonan  soppa Vunderkindlarning  hammasi  aqlan  va  jismonan  soppa 
soso
g’g’
. . 

Buni  isbotlash  uchun Buni  isbotlash  uchun 
1919
20-yillarda  amerikalik 20-yillarda  amerikalik 
psixologlar  tomonidan  tadqiqotlar  o’tkazilgan.  Bu psixologlar  tomonidan  tadqiqotlar  o’tkazilgan.  Bu 
tadqiqotga tadqiqotga 
A.TermenA.Termen
 boshchilik qilgan. boshchilik qilgan.

  
Ular  tadqiqot  uchun  15000  o’quvchilarni  o’g’il  bola  va Ular  tadqiqot  uchun  15000  o’quvchilarni  o’g’il  bola  va 
qizlarni saralab oldilar.qizlarni saralab oldilar.

  
Ular  umumiy  aqlan  rivojlangan,  o’ziga  xos  xususiyatli Ular  umumiy  aqlan  rivojlangan,  o’ziga  xos  xususiyatli 
6 yoshdan 12 yoshgacha bo’lgan bolalar edi. 6 yoshdan 12 yoshgacha bo’lgan bolalar edi. 

So’ng bu o’quvchilar 10 yil mobaynida tadqiq etiladilar. So’ng bu o’quvchilar 10 yil mobaynida tadqiq etiladilar. 
Bu  o’quvchilar  boshqalarga  nisbatan  sog’liqlarining Bu  o’quvchilar  boshqalarga  nisbatan  sog’liqlarining 
farqi  yo’q,  ular  ham  kasal  bo’ladilar,  asablari farqi  yo’q,  ular  ham  kasal  bo’ladilar,  asablari 
charchaydi.  Lekin  baribir  ular  boshqalarga  nisbatan charchaydi.  Lekin  baribir  ular  boshqalarga  nisbatan 
sog’lom,  har  tomonlama  rivojlangan  yetti  muchassi sog’lom,  har  tomonlama  rivojlangan  yetti  muchassi 
sog’ bolalardir.sog’ bolalardir. Geniy
Talant
Qobiliyat
Iste’dod
Layoqat
11/07/26 12  Layoqatlar   tug’malik 
alomatlari bor sifatlar
Iqtidor   insonning o’z hatti harakatlari bilimlari
  imkoniyatlariga nisbatan subektiv munosabatdir
Ist’ e dod   har tomonlama rivojlangan nihoyatda 
kuchli va takrorlanmas qobiliyatdirtabiiy ijtimoiy
11/07/26 13      Qobiliyatlilik darajalarlQobiliyatlilik darajalarl

LayoqatLayoqat
-kishining biron faoliyat(faoliyatlar) ni bajara -kishining biron faoliyat(faoliyatlar) ni bajara 
olishiga nisbatan mudroq holdagi imkoniyatidir.olishiga nisbatan mudroq holdagi imkoniyatidir.

QobiliyatQobiliyat
 – kishining muayyan faoliyatiga bo’lgan  – kishining muayyan faoliyatiga bo’lgan 
layoqatidir.layoqatidir.
  

Shaxsning rivoj topib, qobiliyatlarida namoyon bo’ladigan Shaxsning rivoj topib, qobiliyatlarida namoyon bo’ladigan 
tug’ma xususiyatlari tug’ma xususiyatlari 
ISTE’DODISTE’DOD
 deyiladi. deyiladi.

Kishining  iste’dod  darajasini  undagi  muayyan Kishining  iste’dod  darajasini  undagi  muayyan 
qobiliyatlarning  qanchalik  tez  o’sishiga,  bilim  va qobiliyatlarning  qanchalik  tez  o’sishiga,  bilim  va 
malakalarni  qanchalik  egallashiga  hamda  o’z  ishini malakalarni  qanchalik  egallashiga  hamda  o’z  ishini 
qanchalik  muvaffaqiyat  bilan  va  samarali  bajarishiga qanchalik  muvaffaqiyat  bilan  va  samarali  bajarishiga 
qarab aniqlaymiz.qarab aniqlaymiz. IQTIDORNI ANIQLASH TESTI IQTIDORNI ANIQLASH TESTI 
11/07/26 15Shohista 1. Osiyo-Afrika-
2. Botanika-Zoologiya-
3. Feadalizm-Kapitalizm-
4. Ertak-rivoyat-
5. Suyuqlik-Gaz-
6. Yurak-Arteriya-
7. Kopengagen-Managua-
8. Atom-Molekula-
9. Yog’lar-Oqs i llar-
10. Fan-San’at-
11. Amper-Volt-
12. Kanal-to’g’on-
13. Yig’indi-ko’paytma-
14. Зилзила-тўфон-
15. Классика-реаллик-  Quyida berilgan so’zlarning Quyida berilgan so’zlarning 
javoblarijavoblari
11/07/26 16Shohista 1. Qit’a.  2. Biologiya.  3. Ijtimoiy tuzum. 
4. Xalq og’zaki ijodi.  5. Moddaning agrigat 
xolati.  6. Qon aylanish tizimi.  7. Poytaxt. 
8. Moddaning kichik organlari.  9. Organik 
modda.  10. Ma’daniyat.  11. Elektr o’lchov 
birligi.  12. Sun’iy suv inshoati. 
13. Matematik harakat.  14. Ta biiy ofat. 
15. San’at yo’nalishi.  Javoblar izohi:Javoblar izohi:
 har bir to’g’ri javob uchun–  har bir to’g’ri javob uchun– 
1 1 
ball.ball.
11/07/26 17Gulnoza  0-5-  past;
6-10  – o’rta;
11-15  – yuqori bilimdonlik 
darajasiga ega  Geniallik va  talantlilik  
haqida

Talantli  deb shunday odamlarni aytiladiki, ular ma’lum sohada murakab 
nazariy  va  amaliy  masalalarni  hal  qilishga,  yangilik  va  progressiv 
ahamiyatga  ega  bo’lgan  qimmatli  narsalar  yaratishga  qodir  bo’ladilar. 
Talantli  odam,  talantli  yozuvchi  va  talantli  shoir,  talantli  rassom,  talantli 
konstruktir deganda biz buni ana shu ma’noda tushunamiz.

Talantli  deb  shuningdek,  bilimlarni  tez,  muvaffaqiyat  bilan  o’zlashtirib 
oladigan  va  shu  bilimlarni  turmushda,  o’z  faoliyatlarida  to’g’ri  tatbiq 
qiladigan  odamlarni  ham  aytiladi.  Talantli  o’quvchi,  talantli  student, 
talantli skripkachi va talantli pianist, talantli injener deganda biz buni ana 
shu ma’noda tushunamiz. 

Genial  yoki  geniy  deb  biz  shunday  kishilarni  aytamizki,  ular  nihoyatda 
katta  masalalarni  hal  qiladilar,  butun  bir  sinf  yoki  xalqlar  uchun,  barcha 
insoniyat  uchun  ahamiyatli  bo’lgan,  misli  ko’rilmagan  qimmatli  narsalar 
yaratadilar.  Bunda  ular  yaratgan  narsalar  tarixda  go’yo  burilish  nuqtasi 
bo’lib  xizmat  qiladi,  tarixni  oldinga  progressiv  tomon  harakatga 
keltiruvchi  madad  bo’lib  xizmat  qiladi.  Masalan,  biz  Alisher  Navoiyning 
genial shoir deb hisoblaymiz  
Geniy   –  bu  yangilik  yaratuvchi  va  kashf  qiluvchi  odam, 
talantli  deb,  bu  yangiliklarni  tez  o’zlashtirib  oladigan  va  shu 
bilimlarni  turmushda  tatbiq  qilib,  ularni  oldinga  suradigan 
odam  deyish  mumkin.  Har  bir  geniy  talantli  ham  bo’ladi, 
biroq har bir talantli odamni genial deb bo’lmaydi. 

Genial  va  talantli   odamlarning  aql-idroki  nihoyat  o’sib, 
voyaga yetgan, zehni o’tkir, xotirasi kuchli, xayol va tafakkuri 
barkamol  kishilar  bo’ladi.  Ammo  geniallik  va  talantlilik  faqat 
aqlning  kuchli  sur’atda  o’sganligidagina  ko’rinib  qolmaydi. 
Kuchli,  barqaror  diqqat,  zo’r  ehtiros,  kuchli  va  mustahkam 
iroda  ham  yuksak  qobiliyat  va  iste’dod  belgisidir.  Hamma 
genial  odamlarning  o’z  ishiga  muhabbati  va  ehtirosi  zo’r 
bo’lgandir.  Genial  odam  o’zini  ham  unitib,  butun  borligini 
ishga  bag’ishladi.  Butun  hayotini  o’z  ishiga  ehtiros  bilan 
bag’ishlagan  genial  kishilarning  irodasi  nihoyat  kuchli  va 
sabotli  bo’ladi.  Ular  kishini  hayratda  qoldiradigan  darajada 
mehnatsevar va mehnat qobiliyatiga ega bo’ladilar.

Talantli  va  genial   kishilarning  juda  ko’pi  har  tomonlama 
qobiliyatli  bo’lganlar.  Chunonchi,  Aristotel  ,  Leonardo  da 
Vinchi,  Lomonos o vlar,  Abu  Ali  Ibn  Sino,  M.Ulug’bek,  Al-
Forobiy,  Q ori  Niyoziy,  Navoiy,  Usmon  Nosir  va  boshqalar 
mana shunday bo’lganlar.   Mazmun tushuncha
Gavdani ma’lum tarzda to’g’ri tutilishi  ( … ..)
Mohirlik ishida qo’llaniladigan   turli usullar yig’indisi  ( … … .)
Ko’r   -   ko’rona bo’yso’nishga asoslangan   boshqaruv uslubi ( … … ...) 
To’g’ri so’zlik  ,  haqqoniylik belgisi  ( … … … .)
Mehnat faoliyatining asosiy mashg’ulot turi  ( … .)
Faoliyat, tashkilotni idora qilish ,  yo’naltirib turish uslubi ( … … ...)
Turli sharoitlar yig’indisi  ( … … . ) 
Kafolatli natijaga yo’naltirilgan jarayon  ( … … … . .)
Ma’lum sharoitda hali ma’lum bo’lmagan narsani yaratish ( … .. )
Tug’ma qobiliyat  ( … … .)
Jamoani boshqarishda jamoa fikriga tayanish turi  ( … … … . ) Mazmun tushuncha
Gavdani ma’lum tarzda to’g’ri tutilishi ( … ..) Qomat
Mohirlik ishida qo’llaniladiganturli usullar yig’indisi ( … … .) texnika
Ko’r-ko’rona bo’yso’nishga asoslanganboshqaruv uslubi ( … … ...)  avtoritar
To’g’ri so’zlik haqqoniylik belgisi  ( … … … .) Rostgo’ylik
Mehnat faoliyatining asosiy mashg’ulot turi  ( … .) kasb
Faoliyat, tashkilotni idora qilish yo’naltirib turish uslubi (……...) boshqaruv
Turli sharoitlar yig’indisi ( … … . )  vaziyat
Kafolatli natijaga yo’naltirilgan jarayon ( … … … . .) texnologiya
Ma’lum sharoitda hali ma’lum bo’lmagan narsani yaratish ( … .. ) yangi
Tug’ma qobiliyat ( … … .) Iste’dod
Jamoani boshqarishda jamoa fikriga tayanish turi ( … … … . ) demokratik Qobiliyat va iste’dodning 
o’sishi

H ar bir odamning qobiliyat va iste’dodi taraqqiyot ma h sulidir.

Insonning qobiliyati uning tug’ma layoqati asosida, muhitga 
bog’liq ravishda olayotgan ta’lim-tarbiyasiga qarab, shuningdek 
kishining o’z ustida ishlashi bilan bog’liq holda o’sib, kamol topib 
boradi.

Tug’ma layoqatni irsiyat bilan aynan bir narsa deb tushunish 
yaramaydi. Layoqat irsiyat natijasigina bo’lib qolmay, balki, shu 
bilan birga ona xomilasida o’sish natijasi hamdir. Layoqat – 
kishidagi tug’ma imkoniyatdir.

Q ulay sharoit, o’qitish va tarbiya odamdagi layoqatning barvaqt 
uyg’onishiga imkon beradi.

Ayrim kishilar bolalik va o’quvchilik cho g’ larida, ular uchun  q ulay 
sharoit bo’lishiga qaramay,  h yech qanday o’z ze h ni va 
qobiliyatlarini ko’rsata olmaganliklari ma’lumdir. ««
IQTIDORLI BOLAIQTIDORLI BOLA
» - » - 
KIM U? KIM U? 
•
« Iqtidorli bola » -  qanday bola xisoblanadi?
•
U iqtidorlimi yoki yuqmi ?
•
« Iqtidor » ni qanday aniqlaymiz?
11/07/26 23Shohista   11/07/26 24Shohista  Qobiliyat va o’zlashtirish

Ayrim kishilar bolalik va o’quvchilik cho g’ larida, ular uchun  q ulay 
sharoit bo’lishiga qaramay,  h yech qanday o’z ze h ni va 
qobiliyatlarini ko’rsata olmaganliklari ma’lumdir. Bunday kishilar 
keyinchalik sabot va chidam bilan o’z ustlarida mustaqil 
ishlashlari natijasida o’zlarining zo’r qobiliyatga ega ekanliklarini 
ko’rsatganlar.

Ko’p vaqtlardan beri shu narsa ma’lumki qobiliyat bilan 
o’zlashtirish hamma vaqt ham bir xil bo’lavermaydi. Masalan, 
Gogol Nejinskiy gimnaziyasida o’qiyotganida adabiyotdan «3», 
inshodan esa «2» ba h o olar edi. Mendeleyev gimnaziyada « o’ rta 
h ol» o’quvchilardan biri bo’lib hisoblanishiga qaramasdan, 
keyinro q  borib genial olim bo’lib yetishdi. A’lochi bo’lib 
o’q iganlardan ko’pchiligining oddiy xizmatchi bo’lib qolganligi 
ham sir emas. Qiziqish va havas to’g’r isida 
umumiy t ushuncha  

Bevosita qiziqish 

barqaror qiziqish-havas  

Individual qiziqish-havas – kishining o’z 
hayotida, dunyoda ma’lum bir narsani eng 
muhim, eng qimmatli hisoblab, shu narsaga 
erishmoq, uchun intilishidir.

Shaxsning asosiy hayot yo’li individual 
qiziqish-havaslarida namoyon bo’ladi. Kishilar ning qiziqishlar iga 
qarab bir -bir idan far qi

Odamlardagi qiziqishlarni biz avvalo bu qiziqishlarning mazmuniga 
qarab turlarga ajratamiz  

Kishilarning mazmunan, har xil bo’lgan qiziqish-havaslarini bu 
qiziqishlarning ijtimoiy qimmatiga qarab ijobiy qiziqish, yuksak, oliyjanob 
qiziqish-havas deb baholasak, boshqa bir qiziqishlarga salbiy qiziqish, 
past, bachkana va hatto zararli qiziqish deb baho beramiz.

Ijtimoiy-siyosiy qiziqishlari ham mavjuddir. Bu qiziqishlar jamiyatga foyda 
keltiradigan yoki reaksion jamiyat uchun zararli, yemiruvchi qiziqish 
bo’lmog’i mumkin. 

Intellektual (aqliy) qiziqishlar yuksak, ijobiy qiziqishlardir.  

Estetik qiziqishla r

Ayrim kishilarda past va sayoz qiziqishlar ham bo’ladi  

Shuningdek, faqatgina shaxsiy boylikka – pul yig’ish, dunyo to’plashga 
qiziqadigan pastkash odamlar ham bor  

Qiziqishlar tor va keng, hamda barqaror va tez o’zgaruvchan bo’lishi 
mumkin Qiziqish-havasning ahamiyat i

Qiziqish-havaslar odamning hayotini mazmundor va ma’nodor 
qiladi  

Qiziqish-havaslari pastkash yoki tuturiqsiz bo’lgan odamlarning 
ma’naviy hayoti mazmunsiz va betayin bo’ladi  

Muayyan oliyjanob qiziqish-havaslarga ega bo’lgan kishilar har 
doim tetik, faol bo’ladilar. Bunday kishilarning hayoti ma’noli va 
sermazmun bo’ladi.

Qiziqish-havaslar kishining mehnat faoliyati uchun nihoyatda 
katta ahamiyatga ega. Qiziqish-havaslar kishini faoliyatga 
rag’batlantiradi, uning g’ayratiga-g’ayrat qo’shib, tashabbus 
ko’rsatishga, aktiv harakat qilishga, ijod etishga, yangiliklar 
yaratishga yo’llaydi.  

Qiziqish o’qituv ishlarida katta ahamiyatga egadir

Qobiliyatlar va ularning diagnostikasi

Купить
  • Похожие документы

  • 2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
  • 1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
  • 1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
  • Ahmad al-farg‘oniy
  • Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha