Қўл-оёқда ампутация ва экзартикуляциялар - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	33.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	09 Сентябрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Қўл-оёқда ампутация ва экзартикуляциялар

Купить

ҚЎЛ-ОЁҚДА АМПУТАЦИЯ ВА ЭКЗАРТИКУЛЯЦИЯЛАР

АМПУТАЦИЯ “ Ампутация” атамаси аъзонинг периферик (ёки дистал) қисмини кесиб ташлаш маъносини билдиради. Масалан, қўл-оёқ ампутацияси, тўғри ичак, сут бези ампутациялари ва ш.к. Қўл-оёқ ампутацияси – унинг периферик қисмини суякли қисмида (суякни арралаб) кесиб олиб ташлаш Экзартикуляция – қўл-оёқнинг периферик қисмини унинг бўғимлари сатҳида фақат юмшоқ тўқималарини кесиб олиб ташлаш

Ампутациянинг мақсади Бемор ёки шикастланувчининг ҳаётини сақлаб қолиш Чўлтоқни протезлашга (фаолиятини тиклашга) тайёрлаш

Ампутация учраши Ҳарбий ҳаракатлар пайтида жуда кўп бажарилади 1-жаҳон урушида ҳарбийларнинг 2% и, 2-жаҳон урушида эса 5,3% и ампутацияга дучор бўлган Тинчлик пайтида (камроқ) :  Қон томир касалликлари асоратлари бўйича - 47%  Шикастлар сабабли – 43%  Бошқа сабаблар – 10% АҚШда фақат 1965 йилнинг ўзида 30000 ампутация ўтказилган (ампутация қилинганлар аҳолининг 0,1% ини ташкил қилган)

Тарихий маълумотлар Ампутация Гиппократ давридан маълум Корнелий Цельс (II аср) – ампутацияда томирларни боғлаган ва суякни юмшоқ тўқималар билан ёпган (кейинчалик унутилиб юборилган) V-XV асрлар , бунда қон тўхтатиш учун :  пичоқни қиздириб кесиш;  чўлтоқни қайноқ смолага ботириш  симли сиртмоқни бураб, сиқиб-кесиш Асоратлари: оғриқ, шок ва башқа оғир асоратлар . XV аср - Амбруаз Паре томирларни чўлтоқда лигатура билан бойлашни қайта таклиф этган XIХ асрда Жан Луи Пти (1820) ампутациянинг асосий тамойилларини ишлаб чиққан, яъни операция пайтида нафақат қўл ёки оёқни кесишни, балки кейинчалик унинг фаолиятини тиклаш учун йўналтирилган тадбирларни ҳам амалга оширишни таклиф этган.

Ампутацияга кўрсатмалар Абсолют (бирламчи) Қўл ёки оёк қисмининг узилиши (реимплантация қилиб бўлмайдиган ҳолларда) Тўқималарнинг қўшма шикастланишлари: - Суяк(лар)нинг мажақланиши; - Барча томир- нерв тутамларининг узилиши; - Мускуллар ҳажмининг 2/3 қисми эзилиши - некроз, гангрена Нисбий (иккиламчи) Анаэроб инфекция Ўткир йирингли инфекция сепсис Сурункали носпецифик ёки специфик инфекция Ички аъзолар амилоидози Туғма нуқсон ёки тузатиб бўлмас деформациялар Хавфли ўсмалар

АмпутацияБажарилиш вақтига кўра Эрта  Бирламчи (1 сут ичида)  Иккиламчи (7-8 кун ичида) Кеч  Деформациялар  Оғир инфекция, остеомиелит реампутация

Ампутация учун асбоблар 020406080100 1 кв 2 кв 3 кв 4 кв В ос ток Запад С евер

Ампутация қилиш учун қуйидагиларни аниқлаш лозим: 1. Қўл-оёқнинг ҳаётийлигини 2. Тирик ва некрозланган тўқима орасидаги аниқ чегарани 3. Ампутация қилинмаса, беморнинг тирик қолиш-қолмаслигини

Ампутация сатҳини (суяк кесиладиган сатҳ) танлашда 2 хил йўналиш мавжуд: 1. Ампутация сатҳини имкони борича дисталроқда, патологик ўчоқ ёки шикастга яқинлаштириш (индивидуал протезлаш мумкин) 2. Олдиндан белгиланган “муқобил” зоналар сатҳида (стандарт ампутация схемалари)

Ампутация босқичлари  1-босқич – юмшоқ тўқималарни кесиш  2-босқич – суяк усти пардасига ишлов бериш ва суякни кесиш  3-босқич – “чўлтоқни пардозлаш”

1. Юмшоқ тўқималарни кесишга қараб ампутациялар Айлана усули - Бир лаҳзали - Икки лаҳзали - Уч лаҳзали Лаҳтакли усули Бир лаҳтакли Икки лаҳтакли: • ТЕНГ ЛАҲТАКЛИ • ТЕНГ БЎЛМАГАН ЛАҲТАКЛИ Эллипс усули

Юмшоқ тўқималарни кесиш

Айлана ампутациялар  Бир лаҳзали  Икки лаҳзали  Уч лаҳзали

Айлана ампутациялар Бир лаҳзали ёки гильотин ампутация (Цельс) Афзалликлари:  Оддийлиги ва тез бажарилиши (аҳволи оғир беморларда)  Тўқималарнинг очиқ қолиши аэрация (газли гангренада) Камчилиги:  “ нуқсонли чўлтоқ” (конуссимон) реампутация

Айлана ампутациялар Икки лаҳзали ампутация 1-лаҳза – тери, тери ости клетчаткаси юза ва хусусий фасциялар кесилади 2-лаҳза – қисқарган тери сатҳида барча мускуллар суяккача кесилади Суякни тери ва фасция билан бекитилади “ Манжетка” кўринишидаги ампутация (билакнинг пастки 1/3 ида)

Билакни циркуляр ампутация қилишда тўқималарни кесиш “манжетка”

Айлана ампутациялар Уч лаҳзали ампутация (Пирогов) 1-лаҳза – тери, тери ости клетчаткаси ва фасция кесилади 2-лаҳза – қисқарган тери сатҳида барча мускуллар кесилади 3-лаҳза – проксимал тортилган тери ва юза мускуллар сатҳида чуқур мускулларни қайта кесилади

Уч лаҳзали ампутация (Пирогов) Камчиликлари:  пастки ишчи юзада чандиқ;  тежамсизлиги (суяк чўлтоғи анча юқори сатҳда – конуснинг проксимал йўналган чўққисида жойлашган);  икки суякли жойда ўтказилмайди

Лаҳтакли ампутация бир лаҳтакли - бармоқ экзартикуляцияси икки тенг лаҳтакли – билак ампутацияси икки тенг бўлмаган лаҳтакли -

Бармоқлар экзарти куль – яциялари- да терида кесма ўтказиш бир лахтакли

Бармоқ экзартику льяцияси бир лахтакли

Бармоқ фалангаси чўлтоғига ишлов бериш ( бир лахтакли)

Фаланга чўлтоғини тери билан ёпиш

ЛАҲТАКЛИ АМПУТАЦИЯЛАР терининг қисқариши (см) Билак Елка Пастки ярми Юқориги ярми Пастки ярми Юқориги ярми Олд юзаси 2 4 6 8 Орқа юзаси 1 2 3 4 Болдир Сон Пастки ярми Юқориги ярми Пастки ярми Юқориги ярми Олд юзаси 2 3 4 5 Орқа юзаси 4 6 8 10

 Апериостал;  Субпериостал;  Гильотина усули Ампутацияда суяк ва суяк усти пардасига ишлов бериш усуллари

Суяк ва суяк усти пардасига ишлов бериш

Ампутацияда суяк ва суяк усти пардасига ишлов бериш усуллари

Ампутация вақтида йирик нерв стволларига ишлов бериш усуллари  Кимёвий;  Физик;  Механик;  Биологик  Аралаш

Нерв стволига кимёвий усулда ишлов бериш

Механик усулда нервга ишлов бериш усуллари

Механик усулда нервга ишлов бериш усуллари

Нерв стволига аралаш усулда ишлов бериш

Кинематизация (билакда Крукенберг операцияси)

Пластикага кўра  Тери-фасция пластик (манжетка)  Миопластик (Уч лаҳзали)  Тендопластик (Каллендер)  Суяк пластик (Болдирда Пирогов, сонда Гритти-Шимановский)  Периостопластик (болаларда)

Миопластик (Уч лаҳзали)

Болдирда Пироговнинг суяк- пластик усули

Сонда Гритти-Шимановский суяк-пластик ампутацияси

Болаларда ( ўсувчи организм! ) ампутация хусусиятлари:  суяк юмшоқ тўқималарга нисбатан тез ўсади – патологик конуссимон чўлтоқ ва яралар. Шунинг учун юмшоқ тўқималар заҳираси керак;  турли суяклар ҳар хил тезликда ўсади (м-н, кичик болдир суяги катта болдирга нисбатан, билак суяги тирсак суягига нисбатан), шу сабабли ушбу суякларни юқорироқда арралаш лозим;  кесилган мускулларни тикиб қўйиш;  суякнинг ўсиш зоналарини асраш ва шу зоналардан пастроқда кесиш ёки экзартикуляциялар;  суяк усти пардаси суякка қараганда тез ўсади, шу сабабли болаларда субпериостал ампутация тавсия этилади.  Ампутация боланинг бутун таянч-ҳаракат аппаратининг қайта қурилишига олиб келади. Ампутациядан кейин болаларнинг 20% ида сколиоз, 72% ида эса сақланган оёқда товон яссилиги кузатилган!

Болаларда оёқдаги ўсиш зоналари  Оқ рангда – энг аҳамиятли ўсиш зоналари;  Штрихланга н – кам фаолроқ ўсиш зоналари;  Қора рангда – кам аҳамиятли ўсиш зоналари.

ЧЎЛТОҚҚА ТАЛАБЛАР 1. Муайян шакли ва ўлчами: а) цилиндрик б) конуссимон в) тўғнағичсимон 2. Оғриқсизлиги 3. Бўғимларда ҳаракат сақланганлиги 4. Териси юкламага (босимга) чидамлилиги (тирсак, тизза териси)

Нуқсонли чўлтоқ Ишчи юзада қўпол чандиқ Тўғнағичсимон А) чўлтоқда сурункали Яллиғланиш Б) конуссимон

Нуқсонли чўлтоқ сабаблари  Ишчи юзада қўпол, силжимайдиган чандиқ  Чўлтоқ жуда узун ёки калта  Контрактура ва анкилозлар  Жуда оғриқли чўлтоқ  Чўлтоқда сурункали яллиғланиш  Суякнинг чўлтоқдан чиқиб туриши  Юмшоқ тўқималарнинг ортиқча заҳираси  Мускулларнинг теридаги чандиққа ёпишиб кетганлиги  Кичик болдир суягининг “варус”ли жойлашуви  Остеофитлар

Операцион майдон 3 марта антисептик моддалар билан ишлов берилади. Операцион майдон стерил матолар билан уралади. 2 та жгут куйилади (конни тухтатиш учун).

Операцион майдон 3 марта антисептик моддалар билан ишлов берилди. Операцион майдон стерил матолар билан уралди. 2 та жгут куйилди (конни тухтатиш учун).

Тери лоскутларини белгилаш

Тери лоскутларини белгилаш

Юмшок тукималарни скальпель ёрдамида кесиш

Тери- тери ости ёғ қавати ва юза фасцияни кесиш

Юмшоқ тўқималарни кесиш

Распатор ёрдамида суяк усти пардасини ажратиш

Суякни арра ёрдамида кесиш

Суяк устки пардасини жарохат сохасидан олиб ташлаш

Жарохатга эгов ёки рашпил билан ишлов бериш

Эгов билан ишлов берилгач чўлтоқнинг умумий кўриниши

Магистрал кон томирларни ажратиш, кискичга олиш ва 2 маротаба боглаш

Жгут олингач кичик кон томирлардан кон кетишини электрокоагулятор ёрдамида тухтатиш

Нерв толаларини ажратиш, спирт - новокаинли аралашма билан анестезия килиш ва кесиш

Юмшок тукималарни жарохат устида икки каватли тикиш Мушакларни тикиш

Ортикча тери кисмини кесиш (тикишдан олдин) тери лоскутини якуний шакллантириш.

Фасция, тери ости ёг клечаткаси, терини каватма- кават тикиш.

Фасция, тери ости ёг клечаткаси ва терини каватма-кават тикиш

Трубкали дренажлар ва пластинкали чикаргичлар куйиш.

Жарохатга асептик бойлам ва ёзилган холатда гипсли гильза билан иммобилизация килиш.

Протезлаш Функционал протезлар Биоэлектрик протез (проф. В.П.Попов) – мускулларнинг биоэлектрик потенциалини махсус редукторлар орқали механик энергияга айлантириб қўллашга асосланган. Айниқса қўллари икки томонлама амтуция қилинганларда.

ИНТЕЛЛЕКТУАЛ ПРОТЕЗ Микропроцессор томонидан бошқарилувчи C-Leg протезида бемор ҳар иккала оёғида юраётгандек сезиши учун пневматик узатиш мосламаси қўлланилган. Тензодатчик пртезга кўрсатилаётган юклама босимини секундига 50 маротаба ўлчаб, сунъий тизза ва ошиқ-болдир бўғимларини керагича букилишини таъминлайди. Камчилиги: баҳоси юқори.

“ ФИКР КУЧИ” БИЛАН БОШҚАРИЛУВЧИ РОБОТЛАШТИРИЛГАН ПРОТЕЗЛАР Пациент бирор-бир ҳаракат қилиши зарур бўлганида шу ҳақда ўйласа бас: бош миядан юборилувчи импульслар кўкрак мускулларини қисқаришига олиб келади ва унга ўрнатилган электродлар ушбу потенциал ўзгаришини қабул қилиб олгач, уни протезни бошқариш учун “буйруққа” айлантиради.

Сезувчи протезлар

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar