Qoldiqli va Qoldiqsiz Bo‘lish. Bezi Teoremasi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	384.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Qoldiqli va Qoldiqsiz Bo‘lish. Bezi Teoremasi

Купить

QOLDIQLI VA
QOLDIQSIZ BO‘LISH.
BEZI TEOREMASI

KIRISH
•
Matematika bo‘linish operatsiyasida sonlar qoldiqli yoki qoldiqsiz bo‘linadi.
•
Ushbu taqdimotda quyidagilar ko‘rib chiqiladi:
•
- Qoldiqli bo‘linish tushunchasi.
•
- Qoldiqsiz bo‘linish shartlari.
•
- Bezi teoremasi va uning qo‘llanilishi.

QOLDIQLI BO‘LINISH
•
Qoldiqli bo‘linish:
•
Berilgan ikkita a va b butun sonlar uchun, a soni b soniga bo‘lganda qoldiq qolsa, qoldiqli bo‘linish deb ataladi.
•
Formulasi:
•
a = b * q + r, bu yerda:
•
- a - bo‘linuvchi,
•
- b - bo‘luvchi (b ≠ 0),
•
- q - bo‘linma,
•
- r - qoldiq (0 ≤ r < |b|).
•
Masalan:
•
17 ÷ 5 = 3 (qoldiq 2), chunki 17 = 5 * 3 + 2.

QOLDIQSIZ BO‘LINISH
•
Qoldiqsiz bo‘linish:
•
Agar a soni b soniga bo‘lganda qoldiq qolmasa (r = 0), a soni b ga qoldiqsiz bo‘linadi, deyiladi.
•
Shart:
•
a = b * q, bu yerda:
•
- a va b - butun sonlar,
•
- q - butun bo‘linma.
•
Masalan:
•
15 ÷ 5 = 3 (qoldiq yo‘q), chunki 15 = 5 * 3.

BEZI TEOREMASI
•
Bezi teoremasi:
•
Berilgan P(x) polinom va x − c chiziqli ko‘paytuvchiga ko‘ra:
•
P(c) = qoldiq.
•
Agar P(x) ning c bo‘yicha qoldig‘i nol bo‘lsa (P(c) = 0), unda x − c P(x) ning bo‘luvchisi
hisoblanadi.
•
Masalan:
•
P(x) = x³ − 4x² + 5x − 2 va x − 1 bo‘luvchiga ko‘ra:
•
P(1) = 1³ − 4 * 1² + 5 * 1 − 2 = 0, ya’ni x − 1 polinomning bo‘luvchisidir.

AMALIY MISOLLAR
•
1. Qoldiqli bo‘linish:
•
- 23 ÷ 6: q = 3, r = 5 (chunki 23 = 6 * 3 + 5).
•
2. Qoldiqsiz bo‘linish:
•
- 20 ÷ 4: q = 5, r = 0 (chunki 20 = 4 * 5).
•
3. Bezi teoremasi:
•
P(x) = x² − 3x + 2, bo‘luvchi x − 2:
•
P(2) = 2² − 3 * 2 + 2 = 0 (x − 2 bo‘luvchi).

XULOSA
•
- Qoldiqli bo‘linish qoldiqni hisoblash orqali amalga oshiriladi.
•
- Qoldiqsiz bo‘linish uchun qoldiq nol bo‘lishi kerak.
•
- Bezi teoremasi polinom bo‘linishida qoldiqni aniqlashda qulay vositadir.
•
- Ushbu tushunchalar matematikada keng qo‘llaniladi.

Qoldiqli va Qoldiqsiz Bo‘lish. Bezi Teoremasi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish