Qon guruhlari va rezus omil - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	296.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	27 Февраль 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Qon guruhlari va rezus omil

Купить

Qon guruhlari va rezus omil

• Qon organizmda xilma-xil vazifalarni bajaradi: u hujayralarga kislorod yetkazib beradi va karbonat angidrid gazini olib ketadi (nafas funksiyasi); ovqat hazm qilish aʼzolaridan oziq moddalarni butun organizmga tarqatadi (oziq moddalarni tashish funksiyasi); moddalar almashinuvi mahsulotini chiqarish aʼzolariga (buyrakka) olib boradi.

Odamlarda 5,2 l cha Qon boʻladi. Qon suyuq qism — plazma (55— 60 %) va shaklli elementlar (40— 45 %) dan tashkil topgan. Qonning shaklli ele-mentlari Qon yaratish aʼzolarida ishlanadi; Qon va qon yaratish aʼzolari — Qon yaratish sistemasini tashkil etadi.

Qon guruhlari muhim biologik faktorlaridan biri hisoblanadi. 1901 yili avstriyalik olim K. Landshteyner, 1907 yili chex olimi Ya. Yanskiy turli odamlar qoni kimyoviy- biologik xossalariga ko‘ra bir-biridan farq qilishini aniqlaganlar.

Qon guruhlariI II III IV

• XIX asrning oxirlarida olimlar turli insonlarning qonini aralashtirib koʻrishga harakat qilganlar. Natijada qon ivib qolishi kuzatilgan. Avvaliga hech kim bunga e’tibor bermagan, chunki, probirkadagi qon kasal odamlardan olinganligi uchun shu holat roʻy beryapti, deb hisoblangan.

Bu haqda birinchi marta avstriyalik shifokor Karl Landshtayner chuqur oʻylab koʻradi va turli insonlarning, shu jumladan sogʻlom odamlar va hatto oʻzining ham qonini aralashtirib qon ivishining qonuniyatini oʻrgana boshladi. Har bir namunada u plazmadan eritrotsitlarni (qizil qon tanachalari) ajratib oladi, keyin bir odamning plazmasiga boshqa 0 eritrotsitlarini qoʻshadi.

Landshtayner qon ivishi faqat ma’lum bir odamlarning qoni aralashtirilgandagina sodir boʻlishini kuzatadi va tadqiqot natijasida uchta asosiy qon guruhini topadi. Ularni A, B va C deb ataydi. Keyinchalik C guruhining nomi O deb oʻzgartirilgan, bir necha yil oʼtgach, tadqiqotchilar AB guruhini ham kashf qilishdi.

• I nson qon plazmasida α и β agglyutininlar, eritrotsitlarda — A va B agglyutinogen mavjud bo’lishi mumkin, muhim tomoni, qonda A va α oqsillardan bittasi va faqat bittasigina mavjud bo’ladi, huddi shu narsa B va β oqsillari uchun ham tegishli . • α va β: birinchi qon guruhi ( 0 ); • A va β: ikkinchi qon guruhi ( A ); • B va α: uchinchi qon guruhi ( B ); • A va B: to’rtinchi qon guruhi ( AB ).

to’rtta mumkin kombinatsiya mavjud; ularning qay biri ma’lum bir shaxsga xosligi kishinin g qon guruhini belgilaydi :

• Qon rezusi — qizil qon hujayralari (eritrotsitlar) yuzasida joylashgan antigen (oqsil). U 1940-yilda Karl Landshteyner va A. Veyner tomonidan kashf etilgan. Yevropaliklarning 85 foizi (hindu va osiyoliklarning 99 foizi) rezusga ega, shuning uchun ular rezus-musbatdir (Rh + ). Rezusi bo’lmagan qolgan 15% (afrikaliklarning 7 foizi) kishilar rezus-manfiy (Rh — ) hisoblanadi. Qon rezusi immunizatsiyalangan ona va homila eritrotsitlarining rezus-konflikti oqibatida yangi tug’ilgan chaqaloqda gemolitik sariqlik ( sariq kasallik ) shakllanishida muhim rol o’ynaydi.

• Qon rezusi murakkab tizim bo’lib, u son, harf va belgilar bilan nomlanadigan 40 dan ortiq antigenni o’z ichiga oladi. Eng ko’p D (85%), C (70%), E (30%), e (80%) tur rezus-antigenlar uchraydi — ular shuningdek eng sezilarli antigenlikka ega. Rezus tizimi odatda bir xil agglyutininlarga ega emas, ammo ular rezus-manfiy qonli kishiga rezus-musbat qon quyilganda hosil bo’lishi mumkin. • Bugungi kunda Daffi , Kell , Kidd, Lyuis va boshqa tizimlar kabi o’nlab guruhli antigenli qon tizimlari o’rganilgan va tavsiflangan, ularning soni tobora o’sib bormoqda.

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar