Qon tomirlari tuzilishi va limfa tizimi - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	4.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Май 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Qon tomirlari tuzilishi va limfa tizimi

Купить

Qon tomirlari tuzilishi va limfa tizimi

Reja: 1. Qon tomirlari tuzilishi 2. Yurak 3. Katta va kichik qon aylanish sistemasi 4. Limfa sistemasi 5. Yurak qon tomir kasalliklari

Qon tomirlar katta-kichik shakldagi naylar tizimidan tuzilgan bo’lib, qonni barcha a’zo va to’qimalarga yetkazib berish va qonni faqat qon tomirlarda oqishini ta’minlaydi. Qon tomirlarga arteriyalar, arteriolalar, qon kapillyarlari(gemokapillyarlar), venullalar, venalar va arteriolavenullar anastomozlar kiradi. Tomirlar devorining tuzilishi. Kapillyarlardan tashqari boshqa qon tomirlarining devori bir xil qavatlardan iborat bo’ladi. Ammo, ular ham bir biridan bir necha xil xususiyatlari bilan farqlanadi. Tomirlar devori qavatlari: Ichki – tunica intima; O’rta – tunica media; Tashqi – tunica externa seu adventitia. Qon tomirlari tuzilishi

Tomirlarning ichki qavati endoteliy, endoteliy osti qavati va elastik tolalardan iborat. Endoteliy epiteliy to’qimasining maxsus turi bo’lib, qon va to’qima suyuqligi o’rtasida yarimo’tkazgich vazifasini bajaradi. Endoteliy bazal membranada yotadi. Tomirlar ichki devorida bir tekis joylashadi, yadrosi bor qismi bo’rtib turadi. Tomir endoteliysining vazifalari turlicha: O’zidan antitrombotik omil ishlab chiqaradi. U qonning qon tomirlar ichida ivib qolmasligini ta’minlaydi. Mahalliy qon tomirlari tonusini va qon oqishini ta’minlab turadi.Ular immun hamda yallig’lanish jarayonlarida ishtirok etadi. Ular maxsus moddalar ishlab chiqaradi, ular interleykinlar deyiladi. Ular yallig’lanish o’chog’ida leykotsitlarning faollashishini ta’minlaydi. Tomirlar devorining ichki tuzilishi

Kapillyarlarning qaysi a’zoda joylashishiga ko’ra bir necha xil bo’ladi. Birinchi turi uzluksiz kapillyarlar bo’lib, uzluksiz joylashgan endoteliy va bazal membranadan iborat. Ular terida, mushakda va nerv sistemasida bo’ladi. Ikkinchisi fenestrlangan kapillyarlar bo’lib, devori kichik teshikchalar tutgan endoteliy va uzluksiz bazal membranadan iborat. Fenestrlangan kapillyarlar ichak vorsinkalarida, endokrin bezlarida va buyrak koptokchalarida bo’ladi. Uchinchisi sinusoid kapillyarlar bo’lib, ilma-teshik endoteliy va uzuq-yuluq bazal membrana tutadi. Bu turdagi kapillyarlar suyak ko’migida, taloqda va ba’zi endokrin bezlarida uchraydi. Jigar hujayralarida sinusoid kapillyarlarning maxsus turi uchraydi. Ularning bazal membranasi umuman yo’q. Arteriol-venulyar anastomozlar, u shunday tizim

YURAK - ichi kovak s е rmuskul organ. Katta yoshdagi odamda uning massasi 250-300g k е ladi.U ko`krak bo`shlig`ida ko`krakning o`rta chizig`idan chaproqda joylashgan. Uni biriktiruvchi to`qimadan hosil bo`lgan yurak oldi xaltasi o`rab turadi . Bu xaltaning ichki yuzasidan suyuqlik ajralib turadi va shu suyuqlik yurakni namlab turadi va qisqargan vaqtda ishqalanishni kamaytiradi. Yurakning tuzilishi uning funktsiyasiga mos k е ladi.U yaxlit to`siq bilan ikki qismga: chap va o`ng qismga bo`lingan. O`z navbatida yurakning har qaysi yarmi bir-biri bilan tutashgan ikkita bo`limga: Yuqori - Yurak bo`lmasi va pastki – yurak qorinchasiga bo`lingan. Yurak

Odamning yuragi ham barcha sutemizuvchilar singari to`rt kam е rali: ikkita yurak bo`lmasi va ikkita qorinchadan iborat. Yurak bo`lmalarining d е vori qorinchalarining d е voriga qaraganda ancha yupqa bo`ladi. Bu yurak bo`lmalai bajaradigan ish uncha ko`p emasligiga bog`liq.Yurak

Yurakning har qaysi bo`lmasi bilan qorinchasi o`rtasida tavaqalar shaklidagi klapanlar (qopqoqlar) bo`ladi. Ular pay iplari yordamida yurak d е vorlariga birikkan. Bular tavaqali klapanlar d е yiladi.Yurak bo`lmalari qisqarganda klapanlar tavaqasi qorinchalar ichiga osilib turadi. Shuning uchun qon bo`lmalardan qorinchalarga b е malol o`tadi.qorinchalar qisqarganda esa klapanlar tavaqasi yuqoriga ko`tarilib yopilib qoladi.Yurak

Tanadagi qon v е nalar - qon yurakka tomon harakatlanadigan tomirlarga yig`iladi. V е nalarda bosim unchalik katta bo`lmaydi, ularning d е vori art е riyalarning d е voridan yupqa bo`ladi. Organizmda qon yurak bilan tutashgan ikiita yopiq tomirlar sist е masi - kichik va katta qon aylanish doirasi bo`ylab harakatlanadi.Kichik qon aylanish doirasi : yurakning o`ng yarmiga tarkibida kislorod kam bo`lgan v е noz qon oqib k е lib quyiladi.O`ng qorincha qisqarib, qonni o`pka art е riyasiga haydaydi. O`pka art е riyasi ikki tarmoqqa bo`lingan bo`lib, qon shu tarmoqlar bo`ylab o`pkalarga tomon yo`naladi. Kichik qon aylanish sistemasi

Katta qon aylanish doirasi - Yurakning chap qorinchasi qisqarib, art е rial qonni aortaga - tanadagi eng yirik art е riyaga haydaydi. Aortadagi tanadagi barcha organlarni , yurakning o`zini ham , qon bilan ta'minlaydigan art е riyalar tarmoqlanib chiqadi. Har qaysi organda art е riyalar asta- s е kin tarmoqlanib, mayda art е riyalar va kapillyarlarning qalin to`rini hosil qiladi.Katta qon aylanish Katta qon aylanish sistemasi

Katta qon aylanish doirasining kapillyarlaridan tananing barcha to`qimalariga kislorod va oziq moddalar o`tadi, hujayralardan esa kapillyarlarga karbonat angidrid gazi o`tadi.Bunda art е rial qon v е noz qonga aylanadi. Kapillyarlardan dastlab mayda , k е yin ancha yirik v е nalarga birlashadi.Ulardagi butun qon ikkita yirik kovak v е naga quyiladi. Yuqori kovak v е na orqali bosh, bo`yin , qo`llardan, pastki kovak v е na orqali tananing boshqa barcha qismlaridan yurakka qon oqib k е ladi. Har ikkala kovak v е na ham yurakning o`ng bo`lmasiga k е lib quyiladi.

Limfa sistemasi

Arterial gipotoniya (gipotoniya kasalligi) — nisbatan kam uchraydi. U arterial gipotoniya sindromi tarzida ko pgina yuraktomir tizimi ʻ kasalliklarida (miokard infarkti, kardiomiopatiya, miokardit), nevrozlar, gipotireoz, insultdan keyin kuzatiladi. Klinik amaliyotda yurak muskullarining yallig lanishi — ʻ miokardit va yallig lanmay zararlanishi ʻ — miokardiodistrofiya ko proq ʻ kuzatiladi. Endokardit (yurak ichki qavatining yallig lanishi) revmatizm va ʻ boshqalar orttirilgan yurak poroklarita sabab bo ladi. ʻYurak qon tomir kasalliklari

O tkir yurak yetishmovchiligi — juda xavfli, lekin ʻ kamdan-kam uchraydi. U kutilmaganda yoki to satdan ʻ nafas qisib, bo g ilish (qarang Yurak astmasi) xuruji bilan ʻ ʻ kechadi. Ko pchilik Yurak-tomir sistemasi kasalliklarisk. ʻ oqibatida yurak muskulining qisqarish funksiyasi hamda tomirlar devori muskul qavatining qisqarish quvvati susayadi. Natijada organizmda qon aylanishi buziladi. Bu omillarning qay biri ustun bo lishiga qarab yurak yoxud ʻ tomir yetishmovchiligi vujudga keladi.

Kardiomiopatiya - miokardning birlamchi shikastlanishi bilan bog‘liq kasalliklar bo‘lib — yurak-tomir kasalliklari, arterial gipertoniya, orttirilgan va tug‘ma yurak poroklari bo‘lmagan holda yurak mushaklarida tizimli va funksional salbiy o‘zgarishlar mavjudligi hisoblanadi. Kardiomiopatiya yuzaga kelishi va rivojlanishining asl sabablari hali aniqlanmagan. Ushbu kasallikni yuzaga kelishiga turtki bo‘luvchi bir qator omillar mavjud: irsiyat, tashqi muhitning salbiy ta'siri, virusli infeksiyalar, aoutoimmun kasalliklar, endokrinologik kasalliklar, allergenler ta'siri, alkogolizm, yurak patalogiyalari va boshqalar.

E’TIBORINGGIZ UCHUN RAHMAT!

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar