Qutadg‘u bilig – didiaktik doston - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	135.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Qutadg‘u bilig – didiaktik doston

Купить

MA VZU: “ QUTA DG’U BI LI G” –
DI DI A K TI K DOSTON.
1. “Qutadg’u bilig” – didaktik doston. REJ A :
2. “Qutadg’u bilig” – obrazlari.
3. “Qutadg’u bilig”dostoni – turkiy
“ Shohnoma”.

“ Qutadg’u bilig” dostoni turkiy tilda ilk
yirik hajmli adabiy ma’rifiy asar yaratgan
Yusuf Xos Hojibga tegishlidir.
Yusuf Xos Hojib o’z asarini yozish
uchun juda katta tayyorgarlik ko’radi: Chin
(Xitoy), Mochin Sharqiy Turkiston bo’ylab
safar qiladi. U erdagi turli yodgorliklarni
o’rganadi. Shuning uchun ham adib
asarda turli mavzularni qamrab oladi.

“ Qutadg’u bilig” (“Baxt –
saodatga yeltuvchi bilim”) asari
hijriy 462 – yil, milodiy 1069 –
70 – yillarda yozilgan. Asarni
yozish uchun muallif 18 oy (bir
yarim yil) vaqt sarflagan. Asar
hajmi 6409 bayt bo’lib, 73 fosl
(bob)dan iborat.

1. Vena
nusxasi .
2. Qohira
nusxasi .3. Namangan
nusxasi . “ Qutadg’u bilig” asari haqida dastlab XIX asrning
birinchi choragida (1823 yili) frantsuz sharqshunosi
Taubert Amadee ma’lumot bergan. Bu asarning
3 nusxasi mavjud:

“ Qutadg’u bilig” pand -
noma (didaktik) asar bo’lib,
unda tilning fazilati, foyda
va zarari, bilim, o’quv – idrok
farqi, bir yigitga qirq hunar
ozligi, beklikka loyiq bo’lish
haqida qimmatli fikrlar
keltirilgan.

Asarda tilga olingan masalalarning ko’lami
shunchalik kengki, ularni oddiygina
sanashning o’zi ham bir necha sohalarni
tashkil etadi. Tasavvurlarimizni aniqlashishi
uchun ularning ayrimlarini keltiraylik:
Etti sayyora va o’n ikki
burj Inson farzandlarining
qadri bilim va tafakkurda
Tilning fazilat va manfaatlari

Bilim va aql idrokining
farqi to’g’risida Bahor madhi Kitob egasining uzri Tilning fazilat va
manfaatlari
Kuntug’di elig haqida Oyto’ldining baxt haqidagi
hikoyasi
Oyto’ldining baxt haqidagi
hikoyasi Kuntug’dining adolat haqida
aytganlari

Ko’rinib turibdiki, “Qutadg’u bilig”da tilga olingan
mavzularning qamrovi juda keng. Ammo unda bitta
bosh nuqta borki, u butun asardan qizil ip bo’lib
o’tadi. Bu INSON masalasidir. Insonnnig ijtimoiy
mohiyati, uning hayotidagi o’rni, ijtimoiy vazifasi
shoir tomonidan turli yo’nalishlarda tahlil etiladi.
O’ltirar chog’ida o’rningni bilgin
Hech kimni past ko’rma, kishilik qilgin.
Bor ovozni qo’yib kulmagin sira
Tubanlik bo’lar bu kishilar ora.

Dostonda voqea tasviri yo’q deb aytish
mumkin. To’g’rirog’i muallif qiziqarli bir
voqeani hikoya qilib berishni o’z oldiga
maqsad qilib qo’ymaydi. Muallifning
markazida 4 timsol turadi. Bular:
Kuntug’di, Oyto’ldi, O’gdulmish,
O’zg’urmish.
Biri to’g’rilikka tayanch – ADOLAT
Biri DAVLAT erur u qutli g’oyat
Uchinchi – ulug’lik AQL ham ZARO
To’rtinchi – QANOAT erur bebaho

Muallifning yozishicha, “Qutadg’u bilig”ni
chinliklar – “Adjab ul – muluk” (Podsholar
odobi), mochinliklar – “Amin ul – mamlakat”
(Mamlakat omonliklari), Sharqda esa “Ziynat
ul – umaro” (Amirlar ziynati), eronliklar –
“Shohnoma yi turkiy” (Turkiy shoxnoma)
turonliklar – “Qutadg’u bilig”, ba’zilari esa
Pandnomayi muluk (“Podsholar pandnomasi”)
deb atashgan. Abdurauf Fitrat esa uni
“Baxtliklanish bilimi” deb tajrima qilgan. Yusuf
Xos Hojib esa o’z asarini “Turkiy sh o hnoma”
deb atagan. Yusuf Xos Hojibning adolat, insof, ilmu
– ma’rifat haqidagi insoniy siyrat va xilqat
haqidagi fikrlari hamon dolzarb va
ibratlidir.

1. S.Matjon – Adabiyot (metodik qo’llanma) – Tosh.2010.
2. O’zbek mumtoz adabiyoti namunalari 1 – jild – Nasimxon
Raxmonov va b. Tosh. 2003.
3. Vo hidov – O’zbek mumtoz adabiyoti. Tosh.
4. Yusuf Xos Hojibning “Qutadg’u bilig” asari. F OY DA LA NI LGA N A DA BI Y OTLA R:

Qutadg‘u bilig – didiaktik doston

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish