Quturish kasalligi haqida - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Quturish kasalligi haqida

Купить

QUTURISH KASALLIGI HAQIDA

Quturish — neyrotrop virus qo zg atadigan ʻ ʻ
o tkir
yuqumli zoonoz kasallik; tomir tortishishi, ʻ
falajlik,
hiqildoq va nafas muskullarining spazmi
bilan
kechadi. Quturish qadimdan ma lum, uni ʼ
suvdan
cho chish kasalligi deb ham atashgan (qarang ʻ
Gidrofobiya ).
Fransuz olimi Lui Paster 19-asrning 2-
yarmida
quturish kasalligiga qarshi vaksina kashf
etdi,
shu sababli quturishga qarshi tadbirlarni amalga
oshiradigan
barcha muassasalar Paster stansiyalari
deb
yuritila boshlandi. Ularning faoliyati tufayli
quturgan
hayvon tishlaganidan so ng vaqtida ʻ
emlangan
millionlab odamlar hayoti saqlanib qolindi.
Qo zg atuvchisi
quturishning yovvoyi virusi, u nerv ʻ ʻ
hujayralarini
tanlab jarohatlaydi. Virus sovuqqa
chidamli,
muzlatilganda uzoq saqlanadi. Tashqi
muhitda,
shuningdek, qaynatilganda, 3—5% li lizol,
xloramin
eritmalarida tez nobud bo ladi. ʻ

Kasallikning yashirin davri hayvonlarda 14—16 kun. Shundan keyin bezovtalik, yirtqichlik.
xatti-harakatning
o zgarishi, ko p so lak ajralishi kuzatiladi. Hayvon hech narsa ichmay, yemay ʻ ʻ ʻ
qo yadi.
So ngra tomir tortishishi, falajlik boshlanib, hayvon o lib qoladi. ʻ ʻ ʻ
Odamga
quturish virusi kasal hayvon, asosan, it, mushuk va boshqa tishlaganida, yoki so lagi teri ʻ
yuzasiga
tushgashia yuqadi. Odamda quturish kasalligining yashirin davri 15 kundan bir necha
oygacha
(o rtacha 20— 30 kun). Quturgan it bo yin, yuzni tishlaganda bu davr qisqaroq, oyoqni ʻ ʻ
tishlaganda
uzoqroq bo ladi. ʻ
Kasallik
kechishida 3 davr kuzatiladi: darakchi davr — odatda kasallik asta-sekin
boshlanadi,
lohaslik, bosh og rishi, biroz isitma ko tarilishi kuzatiladi. Bemorning kay-iyati ʻ ʻ
o zgaradi,
hech narsa yoqmay, yolg izlikni istaydi; ovqat yemaydi. Tishlangan joydagi yara bitib ʻ ʻ
ketgan
bo lsa ham o sha sohada og riq paydo bo lishi muhim belgi hisoblanadi; qo zg olish ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ
(besaranjomlik)
davri — nafas olish azobga aylanadi. Bemor jonsarak, behalovat bo lib qoladi. ʻ
Muskullari,
xususan, yutqin va hiqildoq muskullari tirishadi; salgina shamol yoki bir oz ta sirot ʼ
tufayli
xuruj takrorlanaveradi. Nafas olish qiyinlashadi, gidrofobiya, aerofobiya alomatlari paydo
bo ladi.
So lagi ko p oqadi. Isitma ko tariladi (39—40° gacha). Tirishish vaqtida nafas to xtab, kishi ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ
o lib
qolishi ham mumkin; falajlanish davri — bunda muskullar falajlanib, bemor tinchib qoladi, ʻ
lekin
hushi saqlanadi. Falajlanish pastdan yuqoriga ko tarilib boradi va yurak to xtashi, nafas markazi ʻ ʻ
falajlanishi
oqibatida o lim sodir bo ladi. ʻ ʻ

Quturishning oldini olish uchun xonadonda
boqiladigan
itlar ro yxatga olinishi va profilaktik tarzda ʻ
quturishga
qarshi emlanishi lozim. Odamni tishlagan it
ma lum
bo lsa, u veterinar nazoratida 10 kun ushlab ʼ ʻ
turiladi.
Agar u quturgan bo lsa, shu muddat ichida o ladi. ʻ ʻ
It
tishlagan odamga tibbiy yordam poliklinikalar qoshidagi
travmatologiya
punktida ko rsatiladi. It tishlaganda darhol ʻ
shu
punktlarga murojaat qilish, ungacha tishlangan sohani
darhol
sovunlab yuvish va atrofiga yodning spirtli
eritmasini
surtish kerak. Hosil bo lgan yara tikilmaydi. Iloji ʻ
boricha
ertaroq Q.ga qarshi kultural vaksina yuborishni
boshlash
kerak, shunda emlash boshlanganidan 2 hafta
o tgach,
immunitet paydo bo lishi mumkin. ʻ ʻ

Odamlar va hayvonlar o‘rtasida quturish kasalligini oldini olish maqsadida
mutaxassislar tomonidan quyidagi oltin qoidalar ishlab chiqilgan:
1. Egasiz,
daydi itlarni paydo bo‘lishiga yo‘l qo‘ymang, chunki daydi itlar odamlar uchun
quturish
kasalligining asosiy manbasi hisoblanadi.
2. Itlaringizni
o‘z vaqtida hududiy veterinariya xizmati idoralariga hisobga qo‘ydiring,
quturishga
qarshi emlating, veterinariya mutaxassisidan it saqlash qoidalari bo‘yicha
tegishli
maslahatlarni oling va shu qoidalarga doimiy ravishda amal qiling.
3. Imkon
qadar it va boshqa hayvonlar tishlashidan saqlaning, bolalarni ham hayvonlar
tishlashidan
ehtiyot qiling.
4. Agar
biror hayvon tishlasa, zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qiling. Mutaxassis
shifokorlarning
tavsiyasiga ko‘ra, quturishga qarshi o‘z vaqtida va to‘liq emlama oling.
Hayvon
tishlashidan jabrlangan odamni quturish kasalligidan asrashni, ya’ni fojiani
oldini
olishning birdan-bir yo‘li quturishga qarshi emlatishdir.

YODINGIZDA BO‘LSIN:
Itni doimo bog‘langan holda saqlash, ko‘chaga olib chiqilganda tumshuq
tasmasini
taqish, itni tunda ko‘chaga chiqarib yubormaslik va ko‘chada qarovsiz
qolishi
hamda yovvoyi hayvonlar bilan muloqotda bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik
kerak;
Farzandlaringizni
qarovsiz qolgan va begona itlar bilan o‘ynashiga
hamda
ularni uyga olib kelishiga aslo yo‘l qo‘ymang.
Quturish
kasalligi bilan kurashish nafaqat veterinariya, tibbiyot va boshqa
tegishli
tashkilotlarning ishi, balki keng jamoatchilik, qolaversa har bir
fuqaroning
ham burchidir. Shunday bo‘lgan taqdirdagina biz ko‘zlagan
maqsadimizga,
ya’ni o‘zimizni va farzandlarimizni bedavo kasallikdan
muhofaza
etishga erishishimiz mumkin.

Quturish kasalligi bilan issiq qonli yovvoyi va uy hayvonlari hamda
odamlar
kasallanadi. Quturish kasalligining oldini olish va unga qarshi kurashish
bo’yicha
O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 8-iyuldagi
«Qarovsiz qolgan hayvonlarni tutish va saqlash bilan bog’liq xizmatlar
faoliyatini takomillishtirish chora-tadbirlari to’g’risida» gi
202-sonli qarori
ijrosini
ta’minlash maqsadida IIB, DSENM, Veterinariya bo’limi ,
Obodonlashtirish
boshqarmasi va ko’p tarmoqli markaziy poliklinikalar
hamkorlikda
ish olib boriladi.
Kasal
hayvon kasallik qo’zg’atuvchi manba hisoblanadi. Kasal hayvon
tishlaganda
uning so’lagi teridagi tirnalgan yoki yara joylarga tushganda kasallik
yuqadi.
Kasallik ko’zg’atuvchisi kasal hayvon so’lagida kasallik belgilari paydo
bo’lishidan
10 kun oldin paydo bo’ladi. Shuning uchun tishlagan hayvon yaxshi
holatda
edi-ku, deb o’ylamaslik kerak.

Hayvon uchun uning egasi Vazirlar
Mahkamasining
2011-yil 8-iyuldagi 202-sonli
qarori
bilan tasdiqlangan «Aholi punktlarida
itlar
va mushuklarni saqlash qoidalari»ga asosan
to’liq
ma’muriy javobgar hisoblanadi.
Kasal
hayvondan jabrlanganda faqatgina
to’liq
profilaktik emlash kursini olish bilan
quturish
kasalligining oldini olish mumkin.
Quturish
kasalligi o’ta xavfli kasallik. Shuning
uchun
kasallikni davolashdan ko’ra uning oldini
olish
afzaldir. O’z it va mushuklaringizni
vaqtida
emlatsangiz, kasallikning oldini olgan
bo’lasiz

E’tiboringiz uchun rahmat!!

Quturish kasalligi haqida

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish