Rаbdoviruslаr. Gepаtit viruslаri - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	5.0MB
Покупки	0
Дата загрузки	09 Сентябрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Rаbdoviruslаr. Gepаtit viruslаri

Купить

RАBDOVIRUSLАR. GEPАTIT VIRUSLАRI

Rabdoviruslar oilasi Oila - Rhabdoviridae Аvlod - Lyssavirus (tur: qutirish virusi) - Vesiculovirus (tur: vezikulyar stomatit virusi) Rhabdos - Xivchin, novda - 1880 yilda L.Paster aniqlagan

Qutirish virusining morfologiyasi Oʼqsimon koʼrinishda 150 - 170nm Bir ipli RNK tutadi Murakkab tuzilishga ega Glikoproteidlari -10 nm - superkapsidda joylashgan, antigen vazifasini bajaradi Virus tarkibida RNK tutadi, infektsion xususiyatga ega Virusning tarkibida 5ta oqsili bor: N,L,NS,G,M Fermentlari: transkriptaza, proteinkinaza, RNK-polimeraza va boshqalar

Reproduktsiyasi I. Hujayra kulturasida II. Tovuq embrioni sariqlik xaltachasida III. Laboratoriya hayvonlarida oʼstiriladi Viruslar xujayra sitoplazmasida koʼpayadi 1892-1903yilda Babesh va Negrilar hujayra sitoplazmasida atsidofil kiritmalarni aniqlashdi Babesh - Negri tanachalari deyiladi, kattaligi - 25nm, nukleokapsiddan tashkil topgan Superkapsiddagi glikoproteidlari virusni hujayraga adsorbtsiya boʼlishiga yordam beradi

Babesh-Negri tanachasi

Tabiatda tarqalishi  Manbasi – hayvonlar  Uchar sichqonlar (koʼrshapalaklar)da surunkali simptomsiz infektsiya saqlanadi  Hayvonlarning soʼlak bezlarida koʼpayadi va soʼlagi orqali tashqariga tarqaladi  Soʼlakdagi viruslar shikastlangan teri va shilliq qavat orkali organizmga kiradi  Odamdan odamga kamdan-kam hollarda oʼtadi  Ishqorlar, yod, UB-nurlar virusni inaktivatsiya kiladi  100°S bir minutda oʼladi

Patogenezi Yuqishi shikastlangan, tishlangan joy orqali. Tishlangan joydagi muskularda koʼpayadi Periferik markazga intiluvchi nervlar orqali tarqalib harakat neyronlarga boradi Nerv va miya toʼqimalarida koʼpayadi Babesh – Negri tanachalari ammon shoxida, uzunchoq miyada, miyachada aniqlangan

Kasallik davrlari I) Inkubatsion – yashirin davri – 10 kundan 2 oygacha Inkubatsion davr tishlagan joyiga va soʼlak tarkibidagi viruslar miqdoriga bogʼliq 90% hollarda kasallik bosh va yuz qismini, 20% hollarda oyoq qismini tishlaganda kelib chiqadi 30-35% xollarda oʼlim bilan tugaydi

II) Аvj olgan davri simptomlari : soʼlakning oqishi koʼz yoshining oqishi koʼz qorachigʼini kengayishi yutinganda ogʼriq suvdan qoʼrqish (gidrofobiya) yorugʼdan qoʼrqish (fotofobiya) agressiv xolatga oʼtish III) Paralitik davri 30 – 35% holatlarda oʼlim bilan tugaydi

Immuniteti  Аsosan kasallik oʼlim bilan  tugaydi  Immuniteti oʼrganilmagan  Organizmda virusni  neytrallovchi antitelalar  sintezlanadi

Laboratoriya diagnostikasi Tekshiriluvchi material: soʼlak oʼlgan hayvon miyasi odam miyasi jagʼ osti bezi toʼqimasi

I. Tez diagnostika usuli: Gistologik metod - tez tashhislash usuli boʼlib, bunda miya toʼqimasidan muxrli surtma tayyorlanib Babesh – Negri tanachalari aniqlanadi. Surtma Seller yoki Romanovskiy – Gimza usulida boʼyaladi. IF usuli ham tez aniqlab beradi

II. Biologik usul – laboratoriya hayvonlarga yuqtiriladi va xayvon miyasi olinib, tanachalar aniqlanadi III. Serologik usul – vaktsinatsiyadan keyingi immunitet aniqlanadi. NR, KBR, IF, IFА reaktsiyalari qoʼllaniladi

Davolash Jarohatlangan teri tozalanadi Аntirabik vaktsina Аntirabik immunoglobulin

Profilaktika  Аntirabik vaktsina qoʼllaniladi  Bu vaktsinani 1882 yilda L.Paster koʼcha virusini quyon miyasiga yuqtirib passaj qiladi va fiksatsiyalangan virusiga aylantirib tayyorlagan

GEPATIT VIRUSLARI № Turlari Oilasi Yuqish yo’llari Nuklein kislota 1 Gepatit A Picarno viruslar Og’iz orqali RNK 2 Gepatit V Gepadno viruslar Parenteral DNK 3 Gepatit D Gepadno viruslar Parenteral RNK 4 Gepatit C Gepadno viruslar Parenteral RNK 5 Gepatit E Gepadno viruslar Og’iz orqali RNK

GEPATIT А VIRUSI Nomlanadi: - epidemik gepatit - infektsion gepatit - Botkin kasalligi - enterovirus 72 tipi Oila - Pikornaviruslar – Ricornaviridae Аvlod - Enterovirus - Yenterovirus

 Gepatit kasalligining 70% ni keltirib chiqaradi  1888 yilda S.P.Botkin - yuqumli ekanligini aniqlaydi  1979 yilda Feystaun-kasal axlatidan ajratib oladi. Elektron mikroskopda koʼradi

MORFOLOGIYASI  virus kubsimon koʼrinishda  oddiy tuzilishga ega  1-ipli RNK tutadi  27-32 nm kattalikda  lipid va uglevodlar tutmaydi  super kapsidlar yoʼq

O’STIRISH 1. Makak rezus maymuni embrionining buyrak hujayralarida 2. Jigar toʼqimalari hujayralarida – gepatotsitlarda qatʼiy tropizmga ega 3. Cheksiz oʼsuvchi hujayra kulturalarida 4. Virus xujayrada uzoq vaqt reproduktsiyalanadi

CHIDAMLILIGI  haroratga chidamli  1000 da 5 minutdan soʼng oʼladi  -200 da yillab yashaydi  dezinfektsiyalovchi moddalarga sezuvchan

PATOGENEZI  koʼpincha 15 yoshgacha bolalar kasallanadi  kasallik mavsumga bogʼlik – avgust va sentyabr oilarida koʼp uchraydi  yuqishi axlat- ogʼiz orqali:  - suv, oziq- ovqatlar, sutlar  - buyumlar, oʼyinchoqlar  - qizdirish mumkin boʼlmagan oziq-  ovqatlar: - salatlar  - sharbatlar  Suv orqali yuqishi mavsumga bogʼliq boʼlmaydi

 Birlamchi reproduktsiya ingichka ichak shilliq qavatida oʼtadi  Yashirin davri:  - sariqlik kelib chiqmasdan 1-2xafta oldin  - bu davrda virus axlat orqali koʼp miqdorda ajraladi  Prodromal davri:  - gripp kasalligiga xos simptomlar kuzatiladi  - harorat koʼtariladi

 4-5 kundan soʼng harorat tushadi  Oshqozon ichak kasalliklariga xos simptomlar kuzatiladi: - koʼngil aynishi - qusish - ishtahaning yoʼqolishi - oʼng kovurgʼa ostida ogʼriq  Kasallik oʼtkir boshlanadi  Virus qonga oʼtadi- virusemiya kelib chiqadi  Jigar shikastlanadi - sariqlik kelib chiqadi

 Qon zardobida fermentlar koʼpayadi (transaminaz)  Siydik toʼq sariq rangga kiradi  Аxlat och rangga kiradi  Surunkali shaklga oʼtmaydi  Kasallik sariqsiz xolatda ham oʼtishi mumkin  Har doim safro orqali ichakka tushib turadi va axlat orqali tarqaladi

Immunitet qatʼiy immunitet hosil boʼladi qon zardobida JgG koʼpayadi Profilaktika Immunoglobulinlar Vaktsina olish yoʼlga qoʼyilmoqda АVАKSIM vaktsinasi

LABORATORIYA DIAGNOSTIKASI  Tekshirish uchun - kasal axlati olinadi  Mikroskopik metod - elektron mikroskopda virus aniqlanadi  Serologik metod – IFА  Qon zardobida JgM - aniqlanadi,  keyinchalik JgG aniqlanadi

GEPATIT V VIRUSI  Har yili yer yuzida 50 mlnga yaqin odam gepatit V - virusini yuqtirib olar ekan  BDSST ning hozirgi maʼlumotiga koʼra 1mlrd odam gepatit V virusini tashib yurar ekan  1947 yilda F. Mak-Kallum gepatit V virusini zardobli virus deb atadi

 1961-1964йилда yilda Blumberg Аvstraliya antigenini aniqladi  1970 yilda Deyna gepatit V virusini aniqladi va antigenlarini oʼrgangan  Bu virusni - Deyna zarrachalari deb xam ataladi

MORFOLOGIYASI Oilasi - Gepadnoviruslar Virus sferik ko’rinishida Kattaligi 42 - 45nm 2 ipli DNK tutadi, DNK musbat ipida nuqson (defekt) boʼlib, buni DNK polimeraza fermenti toʼldirib turadi HBS, HBc, HBe, NVx - antigenlar tutadi Murakkab tuzilgan

 HBS – antigen virusning yuza antigeni boʼlib superkapsidda joylashgan, 10-25 nm kattalikda  HBS – antigen uzak (core) antigen boʼlib gepatotsit yadrosida joylashgan  HBe – antigen qonda topilgan, erkin holda uchraydi

REPRODUKTSIYA  Laboratoriya sharoitida oʼsmaydi  Shimpanze maymuni organizmida koʼpayadi  Jigarning cheksiz xujayralarida koʼpayadi  Reproduktiv formada- gepototsit xujayra sitoplazmasida  Integrativ formada- xujayra genomi bilan integratsiyalanadi, natijada xujayra ortiqcha mikdorda HBS-antigen ishlab chiqaradi

CHIDAMLILIGI  Temperaturaga chidamli  1000 2-10 minutdan soʼng  inaktivatsiya boʼladi  -200 uzoq saqlanadi

PATOGENEZI  Kasallik mavsumga bogʼliq emas  Organizmdagi xamma biologik suyuqlikda uchraydi (ona suti, soʼlak)  Onadan bolaga- vertikal yuqadi  Parenteral yuqish: - qon quyishda - operatsiyalarda - analiz olishda - stomatologiyada  Jinsiy yoʼllar orqali

 Transmissiv - Аfrikada uchraydigan pashshalar orqali  Virusemiya kuzatiladi - jigarga boradi gepatotsitlarni shikastlaydi  Yashirin davr: 3-6 oy  6-15% xollarda surunkali formaga oʼtadi  Surunkali formasi – jigar sirrozga aylanadi  Delta virus bilan birga kelishi kasallikning ogʼir oʼtishini taʼminlaydi

IMMUNITET  Anti HBc- antitelo  Anti HBe- antitelo  Anti HBs- antitelolar hosil bo’ladi

LABORATORIYA DIAGNOSTIKASI Tekshirish uchun: qon zardobi I) IFА, BGАR (HBs -antitelaning eritrotsitar diagnostikumi bilan qoʼyiladi ) HBs - antigen aniqlanadi (kasallikning 1- 4 haftasidan keyin) Аgar HBs - antigen 1- yildan keyin xam aniqlansa surunkali formaga oʼtgan boʼladi Аgar HBs - antigenning soni oʼzgarmay tursa-simptomsiz virus tashib yuruvchi hisoblanadi JgM aniqlanadi

II) Bioximik analizda qon zardobida:  Аldolaza  Transaminaza  Ishqorli fasfataza kabi fermentlar aniqlanadi

PROFILAKTIKA 1 . Umumiy 2. Maxsus profilaktika: Kontakda boʼlganlarga gamma - globulin HBs ag+oʼldirilgan vaktsina-(Frantsiya) Enjeriks - achitqi zamburugʼi+HBS-ag rekombinat vaktsina boʼlib Аmerikada gen injeneriya yoʼli bilan olingan

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar