Random , string , massiv ishlash strukturasi
![Massiv – bu bitta nom ostida birlashtirilgan, bir xil tipdagi elementlar guruhi sifatida taqdim etilgan ma’lumotlar
to‘plamidir. Bir xil turdagi, katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlashda massivlardan foydalanish qulay hisoblanadi.
Massiv ma’lumotlarining bitta yacheykasi massiv elementi deyiladi. Massiv elementlari har qanday turdagi ma’lumotlar
bo‘lishi mumkin (Butun yoki haqiqiy sonlar, satrlar, sanalar va boshqalar). Massivlar bir yoki bir nechta o‘lchovlarga ega
bo‘lishi mumkin, ya’ni bir o‘lchovli, ikki o‘lchovli, uch o‘lchovli va n o‘lchovli massivlarga bo‘linadi. Dasturlashda
ko‘pincha bir o‘lchovli va ikki o‘lchovli massivlardan foydalaniladi. Ushbu mavzuda bir va ikki o‘lchovli massivlar bilan
ishlashni ko‘rib chiqamiz.
Massiv o‘lchami va uning elementlari tipi massivni saqlash uchun zarur bo‘lgan xotira hajmini aniqlaydi.
Massivni tavsiflashning yana bir usulini ko‘rib chiqamiz: const int k=15; // Butun sonli o‘zgarmasni e’lon qilish; double
A[k]; // 15 ta haqiqiy sonli massiv; Statik massivni tavsiflashda o‘lchov sifatida musbat butun sondan yoki oldindan
belgilangan o‘zgarmasdan foydalanish mumkin. C++ dasturlash tilidagi massiv elementlari noldan raqamlangan. Birinchi
element har doim nol indeksga ega va oxirgi element indeksi, uning tavsifida ko‘rsatilgan o‘lchovdan bitta kam bo‘ladi: char
z[4]; // bunda 4 ta belgili massiv, elementlari 0 dan 3 gacha raqamlangan. Massiv elementlariga murojaat qilish oddiy
o‘zgaruvchilarga murojaat qilishdan biroz farqli bo‘lgan jihati mavjud. Massiv elementiga murojaat qilish, uning indeksi
orqali amalga oshiriladi. Masalan: max[1] = 20; // max massivning 1- elementi 20 qiymat o‘zlashtirish; max[2] = min[3]; //
max massivni 2- elementiga min massivning 3-elementini o‘zlashtirish ;](https://docx.uz/documents/6d1a1270-e65b-4a5a-8873-23f3eae8dc14/page_3.png?v=1)
![Ikki o‘lchovli massiv – bu matritsa hisoblanadi, uning har bir elementi ikkita indeksga ega: qator raqami – i, ustun
raqami – j.
Umumiy holda ikki o‘lchovli massiv quyidagicha e’lon qilinadi: [n] [m] = { boshlang‘ich qiymatlar };
Bu yerda toifa massiv elementlari turini belgilaydi, – massivning nomi, n – satrlar soni, m – massivning ustunlar
soni.
Satrlar 0 dan n - 1 gacha, ustunlar esa 0 dan m - 1 gacha raqamlangan. Masalan: double m[5][7]; Bunda satrlar
soni 5 ta va ustunlari soni 7 ta bo‘lgan haqiqiy sonli m massiv e’lon qilingan, satrlar 0 dan 4 gacha, ustunlar 0 dan
6 gacha raqamlangan.
Ixtiyoriy o‘zgaruvchiga o‘xshab, matritsaga ham boshlang‘ich qiymat berilishi mumkin, masalan: int B[2][3]
={{2,3,4}, {7,8,9}};
Matritsa elementiga murojaat qilish uchun uning nomiga, to‘rtburchak qavslarda qator va ustun soni ko‘rsatilishi
lozim. Masalan, a [2] [4]- uchinchi satrda va beshinchi ustunda joylashgan a matritsaning elementi degan ma’noni
bildiradi.](https://docx.uz/documents/6d1a1270-e65b-4a5a-8873-23f3eae8dc14/page_5.png?v=1)
Random , string , massiv ishlash strukturasi