Информация о документе

Цена 10000UZS
Размер 924.4KB
Покупки 0
Дата загрузки 06 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Медицина

Продавец

Bohodir Jalolov

Respublikada aholini ijtimoiy muhofaza qilish sog‘liqni saqlash tizimida olib borilgan kompleks chora tadbirlar

Купить
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI O’ZBEKISTON-FINLANDIYA PEDAGOGIKA INSTITUTI TARIX FAKULTETI KURS ISHI Mavzu: Respublikada axolini ijtimoiy muhofaza qilish sog'liqni saqlash tizimida olib borilgan kompleks chora tadbirlar. Bajardi: Abdullayev A Tekshirdi: Normo’minov R. 1 Reja Kirish …………………………………………………………………………...…3 I BOB. IJTIMOIY HIMOYA   …………………………………………………...4 1.1. Aholini ijtimoiy  muhofaza  qilish  tizimi……………………………………..7 1.2. “Ijtimoiy  himoya  yagona  reyestri”………………………………………....14 II BOB. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMI…………………………………………………………………………...17 2.1  . O‘zbekiston  Respublikasida  sog‘liqni  saqlashning  bugungi  holati………….24 2.2.  O‘zbekiston  Respublikasining  sog‘liqni  saqlash  tizimini  yanada  rivojlantirish maqsadlari  va  vazifalari…………………………………………………………...27 XULOSA…………………………………………………………………………32 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR………………………………………..33 2 KIRISH. Mamlakatimizda aholi  salomatligini  mustahkamlashning  muhim  va  samarali omili  bo‘lgan  jismoniy  tarbiya  va  sportni  rivojlantirishga  ham  alohida  e’tibor qaratilmokda.  2017-2021  yillarda  ayollar  o‘rtasida  sportning  ommaviyligini oshirish,  korxona  va  tashkilotlarda  mehnat  qilayotgan  ayollar  salomatligini mustahkamlash  maqsadida  kelgusida  Qoraqalpog‘iston  Respublikasi,  viloyatlar  va Toshkent  shahrida  «Sog‘lom  ona  sog‘lom  bola»  shiori  ostida  an’anaviy  mintaqaviy «Ayollar  sport  festivali»,  «Sog‘lom  avlod  uchun»  kubogi  uchun  suzish,  sinxron suzish,  suvga  sakrash,  gimnastika,  badiiy  gimnastika,  sport  raqsi  va  gimnastikasi kabi  sport  musobaqalari  hamda  boshqa  tadbirlar  o‘tkaziladi. Mamlakatimizda  ayollar  bandligini  ta’minlashga  qaratilgan  dasturlar  asosida yaratilayotgan   ish   o‘rinlari   yildan-yilga   ortib   bormokda.   Xotin-qizlar tadbirkorligini  qo‘llabquvvatlash  borasida  mamlakatimiz  erishayotgan  yutuqlar, ayniqsa,  uy  mehnatini  rivojlantirishga  qaratilgan  sa’y-harakatlar  diqqatga  sazovor. Bu,  o‘z  navbatida,  ayollarning  oila  moddiy  farovonligiga  munosib  hissa qo‘shishlariga,  shu  bilan  birga,  farzand  tarbiyasi  bilan  bevosita  shug‘ullanishlariga imkon  beradi. Mamlakatimiz  sog‘liqni  saqlash  tizimida  amalga  oshirilayotgan  islohotlar jarayonida  farmatsevtika  sanoatini  rivojlantirish,  aholi  va  davolash  muassasalarini sifatli,  xavfsiz  va  arzon  dori-darmon  vositalari  bilan  ta’minlashga  alohida  e’tibor qaratilmoqda.  Bugungi  kunda  mamlakatimizda  130  dan  ziyod  farmatsevtika korxonasi  faoliyat  ko‘rsatib,  ular  tomonidan  2 mingdan  ortiq  turdagi  dori-darmon vositalari  ishlab  chiqarilmoqsa.  Shuningdek,  dori  vositalarini  ishlab  chiqarish  va ular  bilan  aholi  hamda  davolash-profilaktika  muassasalarini  ta’minlash  maqsadida mazkur  sohadagi  ishlarni  tashkil  etishning  mustahkam  huquqiy  asoslari  barpo etildi.  Iigirmadan  ortiq  qonun,  bir  yuz  yigirmadan  ziyod  me’yoriy-huquqiy hujjatlar  bu  yo‘nalishdagi  ishlarni  tartibga  solishda  muhim  huquqiy  asos bo‘lmoqda. 3 I BOB. Ijtimoiy himoya Ijtimoiy himoya   - keng  ma noda  —  mamlakat  aholisini  ijtimoiy  va  moddiy ʼ muhofaza  qilinishini  ta minlaydigan  va  jamiyatda  qaror  topgan  xuquqiy,  iqtisodiy, ʼ ijtimoiy  choratadbirlar  majmui;  tor  ma -noda  —  davlat  va  jamiyatning  yoshi, ʼ salomatligi  holati,  ijtimoiy   ahvoli,   tirikchilik   vositalari   bilan   yetarli ta minlanmagani  tufayli  yordamga,  ko makka  muhtoj  fuqarolar  to g risidagi ʼ ʻ ʻ ʻ g amxo rligi.   Uning   asosiy   maqsadi   aholi   farovonligining   to xtovsiz ʻ ʻ ʻ yaxshilanishini  ta minlash,  aholi  qat-lamlarining  ta lim,  madaniyat,  kasb  malakasi, ʼ ʼ daromadlari  jihatidan  keskin  tafovutlariga  barham  berish,  jamiyat  tomonidan insonga  munosib  hayot  darajasini  va  inson  taraqqiyotini  ta minlashga  yordam ʼ berishdan  ibo-rat.  Ijtimoiy  himoyaning  asosiy  yo nalishlari:  erkin  ijtimoiyiqtisodiy ʻ faoliyat  ko rsatishni  ta minlash;  ish  bilan  bandlik,  kasb  tanlash,  o qish  va  bilim ʻ ʼ ʻ olish;  daromadlarning  kafolatlani-shi;  har  bir  fuqaroning  o z  iqtisodiy  faoliyatida ʻ daromadga  ega  bo lishi;  is-te molchilar  himoyasi,  iste molchilar  jamiyatlari; ʻ ʼ ʼ tovarlar  va  xizmatlar  sifati,  iste mol  kafolatini  ta minlash;  aholiga  tibbiy  xizmat ʼ ʼ ko rsatish;  ijtimoiy  ta minot  tizimi  va  aholining  muhtoj,  kam  ta minlangan ʻ ʼ ʼ qismlariga  pensiyalar,  nafaqalar,  turli  xil  imtiyozlar  berish. Rivojlangan  demokratik  jamiyatda  Ijtimoiy  himoya   vazifalarini  bajarishni davlat  o z  zimmasiga  oladi.  „Ijtimoiy  himoya.“  tushunchasi  birinchi  marta  1935- ʻ yilda  AQShning  „Ijtimoiy  xavfsizlik  bo yicha  qonun“  ida  qo llanilgan,  keyinchalik ʻ ʻ Xalqaro   mehnat   tashkiloti   konvensiyalarida   bu   tushuncha   mazmuni mukammallashtirilgan.  AQSH,  Kanada,  Shveysariya  kabi  mamlakatlarda  Ijtimoiy himoya  ning  ko pgina  muammolari  hal  etilgan,  lekin  yechimini  topmagan ʻ muammolari  ham  juda  ko p.  Shunga  qaramay,  bu  mamlakatlar  tajribalaridan ʻ foydalanish  ahamiyatlidir. Turli  mamlakatlarda  aholini  Ijtimoiy  himoya  tizimi  mamlakatning  iqtisodiy taraqqiyot  darajasi,  demokratik  taraqqiyot  va  uning  aholi  manfaatiga  muvofikligi, ijtimoiy  siyosat  darajasi,  ijtimoiy  ta minot  tizimi  kabi  omillarga  bog liq  holda  amal ʼ ʻ qiladi. 4 O zbekistonda Ijtimoiy  davlat.  tizimi  20-asrning  20-y.laridan  boshlab ʻ shakllana  boshladi.  90-y.larga  kelib,  bozor  iqtiso-diyotiga  o tish  asosida  amaldagi ʻ islohotlarga  mos  ravishda  yangidan  shakllandi.  Ayniqsa,  milliylik,  o zlikniʻ anglash,  e tiqod  va  an analarning  tiklanishi  Ijtimoiy  himoya  tizimiga  muhim ʼ ʼ yangilik  bo lib  qo shildi. ʻ ʻ O zbekistonda  aholini  Ijtimoiy  himoya.  qilish  iqtisodiy  islohotlar  dasturidagi ʻ uz-luksiz  ustuvor  yo nalishlardan  biriga,  ya ni  islohotlarning  hamma  bosqichlarida ʻ ʼ ustuvor  hisoblanadigan  va-zifalar  qatoriga  kiradi.  Mamlakatda  ijtimoiy yo naltirilgan  bozor  iqtisodiyoti  barpo  qilishda  davlat  tomonidan  kuchli  Ijtimoiy ʻ himoya  siyosati  olib  borilmoqda.  Kuchli  ijtimoiy  siyosat  O zbekistonning  o z ʻ ʻ istikdol  va  taraqqiyot  yo lining  yetakchi  tamoyillaridan  biri  hisoblanadi. ʻ 1 Respublikada  Ijtimoiy  himoyaning  huquqiy  muhiti  yaratildi,  unga  qonuniy asos   solindi   Ijtimoiy   himoya   tamoyillari   O zbekiston   Respublikasi ʻ Konstitutsiyasida  kafolatlanib,  qabul  qilingan  qonunlarda  o z  aksini  topdi. ʻ Mamlakatda  daromad  olishning  kafolatlanishi  amalga  oshirildi.  Keng  miqyosda yangi  ish  joylari  yaratilishi  aholini  ish  bilan  ta minlash  ishsizlik  muammosini  hal ʼ qilmoqda  (mamlakatda  ishsizlikning  statistik  ko rsatkichi  —  0,5—0,6%).  Bunda, ʻ ayniqsa,  kichik  va  o rta  biznespi  rivojlantirish,  kasanachilik  qo l  kelmoqda. ʻ ʻ Tovarlar  sifati,  aholiga  xizmat  ko rsatish  sohalarida  amalga  oshirilayotgan  tadbir- ʻ choralar   iste molchilar   himoyasini   shakllantirib,   aholi   manfaatlarini ʼ ta minlamoqda.  Inflyasiyaning  oldini  olish,  so mning  xarid  kuchini  saqlash, ʼ ʻ biznes-tijorat  ustidan  davlatning  maromiy  nazoratini  o rnatish,  marketing,  savdo, ʻ reklama  kabilarni  tartiblashtirish  Ijtimoiy  himoya  ni  rivojlantirmoqda.  Ekologiya bilan  bog liq  bir  qancha  katta  himoyalash  ishlari  amalga  oshirilib,  suv,  havo,  yer ʻ va  mahsulot  tozaligiga  erishilmoqda. O qish,  bilim  olish,  kasb  tanlash  O zbekistonda  amalga  oshirilayotgan ʻ ʻ kadrlar  tayyorlashning  milliy  dasturi  asosida  tubdan  yangilanmoqda.  Ta limga ʼ 1 O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  Qarori.  «Barkamol  avlod  yili»  Davlat dasturi  to‘g‘risida.  2010  yil  27  yanvar.   5 ajratilgan mablag lar  keyingi  7 yil  (1995—2002-yillar)  ichida  yiliga  yalpi  ichki ʻ mahsulotning  7,1—7,76%  ini,  ajratilgan  mablag  byudjet  hara-jatlarining  21,77— ʻ 24,12%ini  tashkil  etdi.  Bu  dunyodagi  eng  yuqori  ko rsatkichlardan  hisoblanadi. ʻ Tibbiyotda  o tkazilayotgan  islohotlar  natijasida  aholiga  sog liqni  sakdash  sohasida ʻ ʻ ko rsatiladigan  xizmatlar  samaradorligini  ko tarish  choralari  amalga  oshirildi. ʻ ʻ Inflyasiyata  qarshi  choralar  ham   Ijtimoiy  himoya  da  muhim  ahamiyatga  ega. Keyingi  yillarda  uning  o rnini  to la  qoplash  mumkin  bo lmasa  ham  zarar  kuchini ʻ ʻ ʻ pasaytirish  maqsadida  ish  haqi,  pensiyalar,  stipendiyalar  va  ijtimoiy  nafaqalar miqdori  oshirilmoqda  (1998-yilda  - 50%,  2000-yilda  - 60%  va  2002-yilda  - 30%). Bozor  munosabatlariga  o tish  va  ijtimoiy-iqtisodiy  tizimni  isloh  qilish ʻ davrida  aholini  yalpi  Ijtimoiy  himoya  qilish  tizimidan  ishonchli  ijtimoiy  kafolatlar va  aholini,  ayniqsa,  uning  nochor  guruxlarini  aniq  manzilli  va  maqsadli  ijtimoiy qo llab-quvvatlash  tizimi  barpo  etildi.  Bu  tizimda  mahalla  markaziy  o rinda  turadi. ʻ ʻ 1999-yilda  ushbu  tizim  orqali  kam  ta minlangan  oilalar  —  jami  3 mln.  kishi ʼ (mamlakat  aholisining  12,2%)  va  bolali  oilalar  —  6,5  mln.  dan  optik,  kishi  (27%) moddiy  yordam  oldi.  Bir  oila  uchun  yordam  puli  bolalar  nafaqasi  bilan  birga  oyiga 3,4  eng  kam  ish  haqini  tashil  qiladi.  Bu  sohada  Ijtimoiy  himoya  asosan,  kam ta minlangan  oilalar  uchun  turli  nafaqalar  berish,  aholining  ba zi  guruhlari  uchun ʼ ʼ imtiyozlar  yaratish,  yolg iz  qariya  va  nogironlarni  davlat  hisobidan  boqish  va ʻ boshqalar  asosida  amalga  oshiriladi. Respublika  Prezidentining  „Kam  ta minlangan  oilalarni  ijtimoiy  himoya ʼ qilishni  kuchaytirishga  oid  chora-tadbirlar  to g risida“gi  farmoniga  (1994-yil  23- ʻ ʻ avgust)  ko ra,  voyaga  yetmagan  farzandlari  bo lgan  ko p  bolali  oilalar,  kam ʻ ʻ ʻ pensiya  olayotganlarning  oilalari,  nogironlarning  oilalari,  ishsizlar  va  boquvchisini yo qotganlarning  oilalari,  yolg iz  pensionerlar  va  kam  daromad  olayotgan  muhtoj ʻ ʻ oilalarga  moddiy  yordam  berilmoqda.  O zbekiston  Respublikasi  Prezidentining ʻ 1996-yil  10  dek.dagi  farmoni  bilan  16  yoshgacha  farzandi  bo lgan  kam ʻ ta minlangan  oilalar  davlatning  alohida  otalig iga  olindi,  2002-yil  25-yanvardagi ʼ ʻ farmonga  binoan  ijtimoiy  yordam  ko rsatiladigan  farzandli  oilalar  do-irasi ʻ 6 umumta lim maktablarida,  akademik  litseylarda  va  kasbhunar  kollejlarida ʼ o qiyotgan  18  yoshgacha  farzandi  bo lgan  oilalar  hisobiga  kengaytirildi. ʻ ʻ Bulardan  tashqari  O zbekistonda  norasimiy  ijtimoiy  yordam  turlari  ham ʻ mavjud;  ularga  qarindoshlarning  o zaro  yordami,  milliy  va  diniy  urf-odatlar ʻ asosida  qilinadigan  yordam,  korxona  va  tashkilotlarning  pensionerlarga,  kam ta minlangan  ko p  bolali  oilalarga,  beva-bechoralarga  yordam  puli  berishi  kiradi. ʼ ʻ Respublikada  ayollar,  bolalar,  keksalarga  alohida  g amxo rlik  ko rsatiladi. ʻ ʻ ʻ Ijtimoiy  himoya  doirasida  1998-yil  „Oila  yili“,  1999-yil  „Ayollar  yili“,  2000-yil „Sog lom  avlod  yili“,  2001-yil  „Bolalar  yili“,  2002-yil  „Qariyalarni  qadrlash  yili“ ʻ deb  e lon  qilingani  va  ularga  taallukli  maxsus  dasturlarni  amalga  oshirish  mavjud ʼ Ijtimoiy  himoya  muammolarini  hal  qilish  va  bunga  jamoatchilikni  jalb  etishda yaxshi  samaralar  berdi.  1995-yilda  byudjet  harajatlarining  21,8%,  2000-yilda 29,6%  ijtimoiy  sohaga  ajratildi.  1999-yildan  boshlab  YAIM  o sishi  aholi  o sishi ʻ ʻ sur atidan  ustun  bo lishiga  erishildi.  Bu  turmush  darajasi  o sishining  va  Ijtimoiy ʼ ʻ ʻ himoya  rivojining  zaminidir.  Umr  uzunligi  70,3  yoshni  (1999-yil)  tashkil  etdi. „O zbekiston  Respublikasi  aholisini  2010-yilgacha  bo lgan  davrga ʻ ʻ mo ljallangan  ijtimoiy  himoya  tizimining  yagona  konsepsiyasi“  ishlab  chiqilgan. ʻ Unda  Respublikada  mavjud  bo lgan  Ijtimoiy  himoya  va  ijtimoiy  yordam,  pensiya ʻ ta mino-ti,  bolalarga  nafaqa  to lash,  yolg iz  kek-salarga  xizmat  ko rsatish, ʼ ʻ ʻ ʻ nogironlarni   protez-ortopediya   buyumlari,   harakatlanish   vositalari   bilan ta minlash,  shuningdek,  tibbiy,  mehnat  va  ijtimoiy  jihatdan  tiklash,  tibbiy  xizmat, ʼ ishsizlarni  ishga  joylashtirish  va  moddiy  yordam  berish,  bir  yo la  (nomuntazam) ʻ yordam  tizimlari  asoslarida  amalga  oshirilishi  belgilangan. O zbekistonda  2000-yilda  Respublika  davlat  byudjetidan  72,4  mlrd,  so m ʻ ʻ (YAIMning  2,3%)  Ijtimoiy  himoyaga  ajratildi. 1.1. AHOLINI IJTIMOIY MUHOFAZA QILISH TIZIMI Aholini   ijtimoiy   muhofaza   qilish   tizimiga   zamonaviy   axborot- kommunikatsiya  texnologiyalarini  keng  joriy  etish,  davlat  tomonidan  ijtimoiy 7 qo‘llab-quvvatlash tartibini  soddalashtirish  va  shaffofligini  ta’minlash,  shuningdek, davlat  tomonidan  ko‘rsatiladigan  ijtimoiy  xizmatlar  sifatini  oshirish  maqsadida Vazirlar  Mahkamasi  qaror  qiladi: 1.  O‘zbekiston  Respublikasi  Moliya  vazirligi,  Bandlik  va  mehnat munosabatlari  vazirligi  hamda  Axborot  texnologiyalari  va  kommunikatsiyalarini rivojlantirish  vazirligining  “Ijtimoiy  himoya  yagona  reyestri”  axborot  tizimini (keyingi  o‘rinlarda  “Yagona  reyestr”  AT  deb  ataladi)  joriy  etish  to‘g‘risidagi taklifiga  rozilik  berilsin.  “Yagona  reyestr”  AT  quyidagilarni  nazarda  tutadi: idoralararo  elektron  o‘zaro  hamkorlikni  qo‘llagan  holda  aholiga  davlat tomonidan  ijtimoiy  xizmatlar  ko‘rsatish  va  yordam  berish  bilan  bog‘liq  tartib- taomillarni  avtomatlashtirish; davlat  tomonidan  ko‘rsatiladigan  ijtimoiy  xizmatlar  va  yordamni  olish  uchun murojaat  qiluvchilar  va  oluvchilar  to‘g‘risida  yagona  ma’lumotlar  bazasini shakllantirish; davlat  organlari  va  tashkilotlari  tomonidan  aholining  ehtiyojmand qatlamlariga  davlat  tomonidan  ko‘rsatiladigan  ijtimoiy  xizmatlar  va  yordamning barcha  turlari  to‘g‘risidagi  ma’lumotlarni  jamlash  va  tahlil  qilish; Oldingi   tahrirga   qarang. davlat  ijtimoiy  yordamini  tayinlashda  oilalarning  ehtiyojmandligi  darajasini va  ariza  beruvchilarning  qonunchilikda  belgilangan  mezonlarga  muvofiqligini  real vaqt  rejimida  baholash; (1-bandning  beshinchi  xatboshisi  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining  2022-yil  4-apreldagi  153-sonli   qarori   tahririda  —  Qonunchilik ma’lumotlari  milliy  bazasi,  05.04.2022-y.,  09/22/153/0266-son) Oldingi   tahrirga   qarang. qonunchilikda  belgilangan  tartibda  manfaatdor  tashkilotlarga  ularga yuklangan  vazifalar  va  funksiyalarni  bajarish  uchun  “Yagona  reyestr”  ATdan  zarur axborotni  berish. 8 (1-bandning oltinchi  xatboshisi  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining  2022-yil  4-apreldagi  153-sonli   qarori   tahririda  —  Qonunchilik ma’lumotlari  milliy  bazasi,  05.04.2022-y.,  09/22/153/0266-son) 2.  Belgilab  qo‘yilsinki: a)  O‘zbekiston  Respublikasi  Moliya  vazirligi  huzuridagi  budjetdan  tashqari Pensiya  jamg‘armasi  “Yagona  reyestr”  ATning  egasi  va  foydalanuvchisi hisoblanadi; b)  “Yagona  reyestr”  AT  orqali  kam  ta’minlangan  oilalarga  ijtimoiy  nafaqalar va  moddiy  yordam  berishni  (keyingi  o‘rinlarda  ijtimoiy  nafaqalar  deb  ataladi) ko‘rib  chiqish  va  tayinlash  tartib-taomillari  Sirdaryo  viloyatida  tajriba  loyihasi doirasida  2019-yil  1-oktabrdan  boshlab  amalga  oshiriladi. 3.  Quyidagilar: Oldingi   tahrirga   qarang. (3-bandning  ikkinchi  va  uchinchi  xatboshilari  O‘zbekiston  Respublikasi Vazirlar   Mahkamasining   2021-yil   5-martdagi   122-sonli   qaroriga   asosan chiqarilgan  —  Qonun  hujjatlari  ma’lumotlari  milliy  bazasi,  05.03.2021-y., 09/21/122/0186-son) Oldingi   tahrirga   qarang. Sirdaryo  viloyatining  kam  ta’minlangan  oilalariga  “Ijtimoiy  himoya  yagona reyestri”  axborot  tizimi  orqali  ijtimoiy  nafaqalar  va  moddiy  yordam  tayinlash  va to‘lash  tartibi  to‘g‘risidagi  vaqtinchalik  nizom   3-ilovaga   muvofiq; (3-bandning  to‘rtinchi  xatboshisi  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining  2020-yil  15-maydagi  286-sonli   qarori   tahririda  —  Qonun hujjatlari  ma’lumotlari  milliy  bazasi,  16.05.2020-y.,  09/20/286/0592-son) “Ijtimoiy  himoya  yagona  reyestri”  axborot  tizimini  yaratish  va  bosqichma- bosqich  joriy  etish  tadbirlari  rejasi   4-ilovaga   muvofiq  tasdiqlansin. 4.  Belgilansinki: 9 “Yagona reyestr”  ATni  ishlab  chiqish  va  joriy  etish,  shu  jumladan,  davlat tomonidan  ko‘rsatiladigan  ijtimoiy  xizmatlar  va  yordamning  barcha  turlarini ma’muriy  ta’minlash  va  hisobga  olish  jarayonlarini  birlashtirishni  nazarda tutadigan  uning  takomillashtirilishi  ta’minlagan  holda  bosqichma-bosqich  2019- 2020-yillarda  amalga  oshiriladi; Oldingi   tahrirga   qarang. Sirdaryo  viloyatida  kam  ta’minlangan  oilalarga  2019-yil  1-oktabrgacha tayinlangan  ijtimoiy  nafaqalar  2020-yil  1-mayga  qadar  Vazirlar  Mahkamasining 2013-yil  15-fevraldagi  44-son  qarori  bilan  tasdiqlangan  Kam  ta’minlangan oilalarga  ijtimoiy  nafaqalar  va  moddiy  yordam  tayinlash  va  to‘lash  tartibi to‘g‘risidagi   nizomda   belgilangan  tartibda,  2020-yil  1-maydan  boshlab  “Yagona reyestr”  AT  orqali  to‘lanadi; (4-bandning  uchinchi  xatboshisi  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining  2020-yil  15-maydagi  286-sonli   qarori   tahririda  —  Qonun hujjatlari  ma’lumotlari  milliy  bazasi,  16.05.2020-y.,  09/20/286/0592-son) Vazirlar   Mahkamasining   2016-yil   1-martdagi   165-F- son   farmoyishining   amal  qilishi  kam  ta’minlangan  oilalarga  ijtimoiy  nafaqalar  va moddiy  yordam  olish  uchun  ariza  bergan  fuqarolarga  interaktiv  xizmatlarni ko‘rsatishda  tatbiq  etiladi. 2 5.  Ushbu  qarorga   2-ilovada   ko‘rsatilgan  davlat  organlari  va  tashkilotlari: O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  huzuridagi  Loyiha  boshqaruvi  milliy agentligi  bilan  kelishgan  holda  bir  oy  muddatda  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasiga  o‘zlarining  ma’lumotlar  bazalarini  shakllantirish  jadvalini kiritsinlar; 2 O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  Qarori.  Ishlab  chiqarish  va  ijtimoiy infratuzilmani  yanada  rivojlantirish  yuzasidan  qo‘shimcha  chora-tadbirlar to‘g‘risida.  2009  yil  20  yanvar,  PQ-1041-son.   10 O‘zbekiston Respublikasi  Prezidenti  huzuridagi  Loyiha  boshqaruvi  milliy agentligi  bilan  birgalikda  2019-yil  oxirigacha  o‘z  ma’lumotlar  bazalari shakllantirilishini  ta’minlasinlar,  ularni  IIPga  ulasinlar; O‘zbekiston  Respublikasi  Axborot  texnologiyalari  va  kommunikatsiyalarini rivojlantirish  vazirligi  bilan  birgalikda  2019-yil  oxirigacha  real  vaqt  rejimida “Yagona  reyestr”  ATga  kirish  uchun  elektron  hukumatning  idoralararo ma’lumotlarni  uzatish  tarmog‘iga  (keyingi  o‘rinlarda  IMUT  deb  ataladi)  ulanishini ta’minlasinlar. 6.   O‘zbekiston   Respublikasi   Axborot   texnologiyalari   va kommunikatsiyalarini  rivojlantirish  vazirligi  2019-yil  1-iyundan  boshlab  ushbu qarorga   1-ilovada   ko‘rsatilgan  davlat  organlari  va  tashkilotlari  belgilangan  tartibda elektron  hukumatning  IMUTga  ulanishini  ta’minlasin. 7.  O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  huzuridagi  Loyiha  boshqaruvi  milliy agentligi  2019-yil  1-oktabrgacha  ushbu  qarorga   1-ilovada   ko‘rsatilgan  davlat organlari  va  tashkilotlari  “Yagona  reyestr”  ATning  real  vaqt  rejimida  ularning ma’lumotlar  bazasiga  kirishi  uchun  IIPga  ulanishini  ta’minlasin. 8.  Ushbu  qarorga   1   va   2-ilovalarda   ko‘rsatilgan  davlat  organlari  va tashkilotlari  rahbarlari  zimmasiga: Oldingi   tahrirga   qarang. axborot  xavfsizligiga  rioya  qilish  to‘g‘risidagi  qonunchilik  talablari  hisobga olingan  holda  real  vaqt  rejimida  “Yagona  reyestr”  ATning  ularning  bazalariga kirishi; (8-bandning  ikkinchi  xatboshisi  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining  2022-yil  4-apreldagi  153-sonli   qarori   tahririda  —  Qonunchilik ma’lumotlari  milliy  bazasi,  05.04.2022-y.,  09/22/153/0266-son) IIP  orqali  “Yagona  reyestr”  ATning  idoralararo  elektron  so‘rovi  asosida axborot  o‘z  vaqtida  shakllantirilishi  va  berilishi  ta’minlanishi  uchun  mas’uliyat yuklansin. 11 9. Ma’lumot  uchun  qabul  qilinsinki: a)  “Yagona  reyestr”  ATni  ishlab  chiqish  va  joriy  etish: 2019-2020-yillarda  Qo‘shma  ikki  yillik  ish  rejasi  asosida  YUNISEFning O‘zbekistondagi  Vakolatxonasining  grant  asosida  beriladigan  moliyaviy,  texnik  va ekspert  jihatidan  qo‘llab-quvvatlashi; beriladigan  kredit,  shuningdek,  Jahon  bankining  texnik  va  ekspert  jihatidan qo‘llab-quvvatlashi  hisobiga  amalga  oshiriladi; b)  YUNISEFning  O‘zbekistondagi  Vakolatxonasi  tomonidan  “Yagona reyestr”  ATni  ishlab  chiqishga  ixtisoslashtirilgan  xalqaro  kompaniya  bilan  kontrakt tuzilgan. 10.  O‘zbekiston  Respublikasi  Moliya  vazirligi  huzuridagi  budjetdan  tashqari Pensiya  jamg‘armasi: 2019-yil   1-oktabrgacha   bo‘lgan   muddatda   ushbu   qarorga   1   va   2- ilovalarda   ko‘rsatilgan   davlat   organlari   va   tashkilotlari   bilan   axborot ayirboshlashni  nazarda  tutuvchi  “Yagona  reyestr”  AT  ishlab  chiqilishi  va foydalanishga  topshirilishini  ta’minlasin; “Yagona  reyestr”  ATning  uzluksiz  ishlashini  va  u zarur  texnik  jihatdan qo‘llab-quvvatlanishini  ta’minlasin; zaruratga  ko‘ra  elektron  hisobot  ma’lumotlari  shakllantirilishi  hisobga olingan  holda  “Yagona  reyestr”  AT  yanada  takomillashtirilishi  va  kuzatib borilishini  ta’minlasin; O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  huzuridagi  Loyiha  boshqaruvi  milliy agentligi  bilan  kelishgan  holda  ushbu  qarorga   1   va   2-ilovalarda   ko‘rsatilgan  davlat organlari  va  tashkilotlarning  ma’lumotlar  bazalariga  kirish  tartibini  belgilasin; O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  huzuridagi  Loyiha  boshqaruvi  milliy agentligi  va  boshqa  manfaatdor  vazirliklar  va  idoralar  bilan  birgalikda  ushbu  qaror ijrosining  tizimli  monitoringini  olib  borsin  va  tahlil  qilsin  va  zarurat  bo‘lganda 12 ijtimoiy yordamni  ko‘rib  chiqish  va  ko‘rsatish  tartibini,  shu  jumladan,  idoralararo elektron  o‘zaro  hamkorlik  orqali  kam  ta’minlangan  oilalarga  ijtimoiy  nafaqalar tayinlash  tartibini  yanada  takomillashtirish  yuzasidan  takliflar  kiritsin. Oldingi   tahrirga   qarang. 11.  O‘zbekiston  Respublikasi  Bandlik  va  mehnat  munosabatlari  vazirligi tajriba  loyihasini  amalga  oshirish  doirasida  va  davrida  O‘zbekiston  Respublikasi Moliya  vazirligi  huzuridagi  budjetdan  tashqari  Pensiya  jamg‘armasiga  Sirdaryo viloyati  mehnat  organlarining  12  nafar  inspektorlari  va  mutaxassislarining  shtat birliklarini  bersin. (11-bandning  birinchi  xatboshisi  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining  2020-yil  15-maydagi  286-sonli   qarori   tahririda  —  Qonun hujjatlari  ma’lumotlari  milliy  bazasi,  16.05.2020-y.,  09/20/286/0592-son) O‘zbekiston  Respublikasi  Moliya  vazirligi  huzuridagi  budjetdan  tashqari Pensiya  jamg‘armasining  Sirdaryo  viloyatidagi  Boshqarmasiga  “Yagona  reyestr” ATni  joriy  etish  va  kam  ta’minlangan  oilalarga  ijtimoiy  nafaqalar  to‘lash  vazifalari yuklansin. 12.  O‘zbekiston  Respublikasi  Moliya  vazirligi,  Moliya  vazirligi  huzuridagi budjetdan  tashqari  Pensiya  jamg‘armasi  “Yagona  reyestr”  AT  Sirdaryo  viloyati hududida  samarali  joriy  etilishi  va  ishlashi  bilan  bog‘liq  vazifalarni  hal  etish sohasida  O‘zbekiston  Respublikasi  Moliya  vazirligi  huzuridagi  budjetdan  tashqari Pensiya  jamg‘armasining  Sirdaryo  viloyatidagi  Boshqarmasiga  kompleks ko‘maklashsin. 13.  O‘zbekiston  Milliy  teleradiokompaniyasiga  “Yagona  reyestr”  AT  orqali kam  ta’minlangan  oilalarga  ijtimoiy  nafaqalar  tayinlash  uchun  murojaat  qilish  va tayinlash  tartibi  Sirdaryo  viloyati  aholisi  orasida  muntazam  va  har  tomonlama yoritilishini  belgilangan  tartibda  ta’minlash  tavsiya  qilinsin. 14.  O‘zbekiston  Respublikasi  Moliya  vazirligi: Oldingi   tahrirga   qarang. 13 O‘zbekiston Respublikasi  Bandlik  va  mehnat  munosabatlari  vazirligi  va boshqa  manfaatdor  vazirliklar  va  idoralar  bilan  birgalikda  2020-yil  1-oktabrgacha bo‘lgan  muddatda  Vazirlar  Mahkamasiga  Sirdaryo  viloyatidagi  tajriba  loyihasini amalga  oshirishning  tahlili  natijalari  hisobga  olingan  holda  “Ijtimoiy  himoya yagona  reyestri”  axborot  tizimini  respublikaning  butun  hududida  joriy  etish to‘g‘risidagi  qaror  loyihasini  kiritsin; (14-bandning  ikkinchi  xatboshisi  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining  2020-yil  15-maydagi  286-sonli   qarori   tahririda  —  Qonun hujjatlari  ma’lumotlari  milliy  bazasi,  16.05.2020-y.,  09/20/286/0592-son) O‘zbekiston  Respublikasi  Markaziy  banki  va  boshqa  manfaatdor  vazirliklar va  idoralar  bilan  birgalikda  ikki  oy  muddatda  ular  tomonidan  qabul  qilingan normativ-huquqiy  hujjatlarni  ushbu  qarorga  muvofiqlashtirsin. 15.  Mazkur  qarorning  bajarilishini  nazorat  qilish  O‘zbekiston  Respublikasi Bosh  vazirining  o‘rinbosari  —  moliya  vaziri  J.A.  Qo‘chqorov  zimmasiga yuklansin. 1.2. “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” T/r Chora-tadbirlar nomi Amalga oshirish mexanizmi Amalga oshirish muddatlari Mas’ul ijrochilar I. “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimini ishlab chiqish va joriy etish bo‘yicha tashkiliy tadbirlar 1. “Ijtimoiy   himoya yagona  reyestri”  axborot  tizimini ishlab  chiqish,  joriy  etish, kuzatish   va   yanada takomillashtirish   jarayonini metodik  ta’minlash  bo‘yicha mas’ul   ijrochilar mutaxassislaridan  iborat  tarkibda ekspertlar  kengashini  tashkil etish. Moliya vazirligining buyrug‘i 2019-yil may Moliya  vazirligi, Bandlik   va   mehnat munosabatlari   vazirligi, Pensiya  jamg‘armasi,  Loyiha boshqaruvi  milliy  agentligi, YUNISEF   Vakolatxonasi (kelishuv  bo‘yicha). 2. “Ijtimoiy   himoya yagona  reyestri”  axborot  tizimini ishlab  chiqish  va  joriy  etish jarayonini  texnik  ta’minlash  va kuzatish  bo‘yicha  idoralararo Axborot texnologiyalari  va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining 2019-yil may Pensiya jamg‘armasi,   Axborot texnologiyalari   va kommunikatsiyalarini rivojlantirish   vazirligi, 14 ishchi guruhni  tashkil  etish. buyrug‘i Loyiha  boshqaruvi  milliy agentligi,  Moliya  vazirligi, YUNISEF   Vakolatxonasi (kelishuv   bo‘yicha), manfaatdor  vazirliklar  va idoralar. II. “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimini ishlab chiqish va joriy etish 4. “Ijtimoiy   himoya yagona  reyestri”  axborot  tizimini ishlab  chiqish,  joriy  etish  va kuzatish   bo‘yicha   ishlar (xizmatlar)  qiymatini,  shu jumladan,  budjetdan  tash q ari Pensiya  jamg‘armasi  xodimlarini o‘qitishga  va Sirdaryo  viloyatida tajriba  loyihani  tashkil  etish doirasida   uning   samarali ishlashini  ta’minlash  uchun moddiy-texnik   jihozlash xarajatlari  qiymatini  aniqlash. Budjetni tasdiqlash   hamda moliyalashtirish manbalarini  aniqlash 2019-yil may Pensiya jamg‘armasi,   Axborot texnologiyalari   va kommunikatsiyalarini rivojlantirish   vazirligi, Moliya  vazirligi,  Loyiha boshqaruvi  milliy  agentligi, YUNISEF   Vakolatxonasi (kelishuv  bo‘yicha). 5. Soliq  organlari  va boshqa  davlat  organlari  va tashkilotlarining  ma’lumotlar bazalarini  taqqoslash  yo‘li  bilan, shu  jumladan,  mobil  ilova  ishlab chiqilishini  hisobga  olgan  holda oilalarning  ijtimoiy  nafaqalarni tayinlash  va  olishga  bo‘lgan muhtojligini  real  vaqt  rejimida baholashni  nazarda  tutuvchi “Ijtimoiy  himoya  yagona reyestri”  axborot  tizimi  yaratish bo‘yicha  texnik  topshiriqni tayyorlash. Texnik vazifalarni  tasdiqlash 2019-yil iyun Pensiya jamg‘armasi,   Axborot texnologiyalari   va kommunikatsiyalarini ri v ojlantirish  vazirligi,  Davlat soliq  qo‘mitasi  va  boshqa davlat  organlari. 6. Davlat  organlari  va tashkilotlarning   ma’lumotlar bazalariga  integratsiya  qilingan “Ijtimoiy  himoya  yagona reyestri”  axborot  tizimini  ishlab chiqish. Texnik topshiriqqa  muvofiq Texnik topshiriqning muddatlariga  muvofiq Pensiya jamg‘armasi,   Axborot texnologiyalari   va kommunikatsiyalarini rivojlantirish   vazirligi, Moliya  vazirligi,  Loyiha boshqaruvi  milliy  agentligi, YUNISEF   Vakolatxonasi (kelishuv  bo‘yicha). 7. Davlat  organlari  va tashkilotlarning   ma’lumotlar bazalarini  “Ijtimoiy  himoya Texnik topshiriqqa  muvofiq Tasdiqlangan jadvalga  muvofiq Pensiya jamg‘armasi,   Axborot texnologiyalari   va 15 yagona reyestri”  axborot  tizimi bilan  integratsiya  qilish. kommunikatsiyalarini rivojlantirish   vazirligi, Loyiha  boshqaruvi  milliy agentligi  va  boshqa  davlat organlari. 8. “Ijtimoiy   himoya yagona  reyestri”  axborot  tizimi ishlashini  ta’minlash  uchun zarur  bo‘lgan  kompyuter  va boshqa  texnikani,  inventar  va boshqa  tovarlarni  sotib  olish. Texnik topshiriqqa  muvofiq Tasdiqlangan jadvalga  muvofiq Pensiya jamg‘armasi,   Loyiha boshqaruvi  milliy  agentligi. 9. Sirdaryo  viloyatida “Ijtimoiy  himoya  yagona reyestri”  axborot  tizimi  tajriba loyihasini  joriy  etish  va amalga oshirish  hamda  budjetdan tashqari   Pensiya jamg‘armasining   tegishli bo‘linmalari   va   boshqa vazirliklar  va  idoralarning xodimlarini  —  ushbu  axborot tizimidan  foydalanuvchilarni o‘qitish. Texnik topshiriqqa  muvofiq Texnik topshiriqning muddatlariga  muvofiq Pensiya jamg‘armasi,   Axborot texnologiyalari   va kommunikatsiyalarini rivojlantirish   vazirligi, Moliya  vazirligi,  Loyiha boshqaruvi  milliy  agentligi, O‘zbekiston   Respublikasi Mahalla  va  oilani  qo‘llab- quvvatlash   vazirligi, YUNISEF   Vakolatxonasi (kelishuv  bo‘yicha). 10. Sirdaryo  viloyatida “Ijtimoiy  himoya  yagona reyestri”  axborot  tizimi  tajriba sifatida  joriy  etilishi  natijalarini tahlil  qilish. Tahliliy material 2020-yil I  choragi Pensiya jamg‘armasi,   Moliya vazirligi,  Bandlik  va mehnat munosabatlari   vazirligi, Loyiha  boshqaruvi  milliy agentligi,   Fuqarolarning o‘zini  o‘zi  boshqarish organlari   faoliyatini muvofiqlashtirish  bo‘yicha respublika   kengashi, YUNISEF   Vakolatxonasi (kelishuv  bo‘yicha). 11. Sirdaryo  viloyatidagi tajriba  loyihasini  tahlil  qilish natijalarini  hisobga  olgan  holda “Ijtimoiy  himoya  yagona reyestri”  axborot  tizimini respublikaning  butun  hududida joriy  etish  bo‘yicha  qaror loyihasini   Vazirlar Mahkamasiga  kiritish. Qaror loyihasi 2020-yil oktyabr Pensiya jamg‘armasi,   Moliya vazirligi,  Bandlik  va mehnat munosabatlari   vazirligi, Axborot  texnologiyalari  va kommunikatsiyalarini rivojlantirish   vazirligi, Loyiha  boshqaruvi  milliy agentligi,   Fuqarolarning o‘zini  o‘zi  boshqarish organlari   faoliyatini 16 muvofiqlashtirish bo‘yicha respublika   kengashi, YUNISEF   Vakolatxonasi (kelishuv  bo‘yicha). III. “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimini kuzatib borish chora-tadbirlari 12. Yangi   “Ijtimoiy himoya  yagona  reyestri”  axborot tizimining  mohiyati  va vazifalari to‘g‘risida  axborot  materiallari tayyorlash,  ularni  barcha fuqarolarning   o‘zini   o‘zi boshqarish  organlari  va aholiga, ayniqsa  borish  qiyin  bo‘lgan  va chekka  aholi  punktlarida yashovchi  aholiga  yetkazish. Tashkiliy tadbirlar 2020-yil Pensiya jamg‘armasi,   Moliya vazirligi,  Loyiha  boshqaruvi milliy  a g entligi,  O‘zbekiston Respublikasi  Mahalla  va oilani   qo‘llab-quvvatlash vazirligi,   YUNISEF Vakolatxonasi   (kelishuv bo‘yicha). 13. Aholiga ko‘rsatiladigan  davlat  ijtimoiy xizmatlarining  barcha  turlarini xatlovdan  o‘tkazish  va  eng yaxshi  xorijiy  amaliyotlarni hisobga  olgan  holda  “Ijtimoiy himoya  yagona  reyestri”  axborot tizimiga  joriy  etish  bo‘yicha ijtimoiy  xizmatlar  davlat klassifikatorini  joriy  etish bo‘yicha  takliflarni  ishlab chiqish. Vazirlar Mahkamasiga analitik  ma’lumotlar va  takliflar 2020-yil aprel Pensiya jamg‘armasi,   Sog‘liqni saqlash  vazirligi,  Moliya vazirligi,  Loyiha  boshqaruvi agentligi,   Fuqarolarning o‘zini  o‘zi  boshqarish organlari   faoliyatini muvofiqlashtirish  bo‘yicha respublika   kengashi, manfaatdor  vazirliklar  va idoralar,   YUNISEF Vakolatxonasi   (kelishuv bo‘yicha). (4-ilova  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar  Mahkamasining  2020-yil  19- iyundagi  391-sonli   qarori   tahririda  —  Qonun  hujjatlari  ma’lumotlari  milliy bazasi,  19.06.2020-y.,  09/20/391/0777-son) 17 II.BOB. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMI Respublikada sog‘liqni  saqlash  tizimini  isloh  qilish  chora-tadbirlarini  amalga oshirish  doirasida  aholiga  tibbiy  yordam  ko‘rsatishning  zamonaviy  tizimini shakllantirish  borasida  muayyan  natijalarga  erishildi. O‘tgan  davrda  qishloq  vrachlik  punktlari,  shahar  va  qishloq  oilaviy poliklinikalarini  tashkil  etish  orqali  birlamchi  tibbiy-sanitariya  yordamini ko‘rsatish  tizimi  takomillashtirildi  hamda  aholining  ushbu  xizmatlardan foydalanish  imkoniyatlari  kengaytirildi.  Shoshilinch  tibbiy  yordam  ko‘rsatishning yagona  markazlashgan  tizimi  yaratildi,  fuqarolarga,  jumladan,  joylarda  yuqori texnologiyalarga   asoslangan   tibbiy   yordam   ko‘rsatuvchi   respublika ixtisoslashtirilgan   ilmiy-amaliy   tibbiyot   markazlari   tarmog‘i takomillashtirilmoqda. Aholining  reproduktiv  salomatligini  mustahkamlash,  onalik  va  bolalikni muhofaza  qilish  bo‘yicha  qator  maqsadli  milliy  dasturlar  amalga  oshirildi. Bolalarning  irsiy  va  tug‘ma  kasalliklar  bilan  tug‘ilishining  oldini  olish  maqsadida respublika  va  hududiy  skrining  markazlari  tashkil  etildi. 3 Natijada  1991  —  2017-yillarda  umumiy  o‘lim  ko‘rsatkichi  20  foizga,  onalar va  chaqaloqlar  o‘limi  3,1  barobar  kamaydi.  O‘rtacha  umr  ko‘rish  davomiyligi 1995-yilga  nisbatan  4,6  yilga  oshdi  va  bugungi  kunda  73,7  yilni  tashkil  etmoqda. Shu  bilan  birga,  sog‘liqni  saqlash  sohasi  faoliyatini  tashkil  etishda  so‘nggi yillarda  to‘planib  qolgan  tizimli  kamchilik  va  muammolar  fuqarolarning  sog‘lig‘ini muhofaza  qilish  tizimini  yanada  takomillashtirishga  qaratilgan  vazifalarni  samarali hal  etishga  to‘sqinlik  qilmoqda.  Xususan: 3 O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  Farmoni.  Iqtisodiyotning  real  sektori korxonalarini  qo‘llab-quvvatlash,  ularni  barqaror  ishlashini  ta’minlash  va  eksport salohiyatini  oshirish  chora-tadbirlari  dasturi  to‘g‘risida.  2008  yil  28  noyabr,  PF- 4058-son.   18 birinchidan,   sog‘liqni saqlash  tizimini  boshqarish  va  rejalashtirish  bo‘yicha konsepsiya  hamda  strategik  maqsadlarning  mavjud  emasligi  oqibatida  ushbu sohadagi  islohotlar  to‘liq  bo‘lmagan  shaklda  amalga  oshirilmoqda,  bu  esa aholining  tibbiy  yordam  sifatiga  doir  istak  va  talablariga  javob  bermayapti; ikkinchidan, sog‘liqni  saqlash  sohasidagi  smetali  moliyalashtirish  tizimi eskirgan,  zamonaviy  xalqaro  amaliyotga  mos  kelmaydigan  mexanizmlarga asoslangan  bo‘lib,  moliya  resurslarining  samarasiz  ishlatilishiga  va  sohaning surunkali  tarzda  moliyalashtirilmay  qolishiga  olib  kelmoqda; uchinchidan,   kasalliklarni  profilaktika  qilish  va  barvaqt  aniqlash,  patronaj va  sog‘lom  turmush  tarzini  shakllantirish  bo‘yicha  ishlar  samaradorligining  pastligi fuqarolarning  ixtisoslashgan  tibbiy  yordam  so‘rab  murojaat  qilishining ko‘payishiga  sabab  bo‘lmoqda; to‘rtinchidan,   aholiga  tibbiy  yordam  ko‘rsatishning  turli  darajalari  va bosqichlari,  shu  jumladan,  davolash  va  salomatlikni  tiklash  jarayonida  uzviylik sust  rivojlangan; beshinchidan,   amaldagi  kadrlar  siyosati  tibbiy  yordam  ko‘rsatishning barcha   darajalarida,   ayniqsa,   birlamchi   bo‘g‘inda   mutaxassislar   bilan ta’minlashning,  shuningdek,  sog‘liqni  saqlash  tizimi  tashkilotchilari  va  boshqaruv xodimlarini  tayyorlashning  istiqbollarini  prognozlashtirish  imkonini  bermayapti; oltinchidan,   tibbiy  amaliyotning  ta’lim  va  ilm-fan  bilan  integratsiyasi sustligi  ixtisoslashtirilgan  markazlarning  innovatsion  salohiyati  pastligi  bilan birgalikda  zamonaviy  tibbiyot  yutuqlarini  davolash-tashxis  jarayoniga  joriy  etishga salbiy  ta’sir  ko‘rsatmoqda; yettinchidan,   elektron  sog‘liqni  saqlash  sohasida  yagona  standartlar  mavjud emas,  tibbiy  xizmatning  integratsiyasini  va  samarali  boshqarilishini  ta’minlaydigan zamonaviy  dasturiy  mahsulotlar  joriy  etilmagan,  mavjud  axborot  tizimlari  va texnologiyalari  tarqoq  tusga  ega  va  tor  yo‘nalishlarga  mo‘ljallangan. 19 Aholiga  tibbiy   yordam   ko‘rsatishning   sifati,   samaradorligi   va ommabopligini  tubdan  oshirishni  ta’minlaydigan  sog‘liqni  saqlash  tizimini  tashkil etish  va  moliyalashtirishning  konseptual  jihatdan  yangi  modellarini  shakllantirish, tibbiyot  fani  va  texnologiyalarining  zamonaviy  yutuqlarini  joriy  etish  maqsadida, shuningdek,  2017  —  2021-yillarda  O‘zbekiston  Respublikasini  rivojlantirishning beshta  ustuvor  yo‘nalishi  bo‘yicha   Harakatlar  strategiyasi   vazifalariga  muvofiq: 1.  Quyidagilar  O‘zbekiston  Respublikasi  sog‘liqni  saqlash  tizimini  isloh qilishning  eng  muhim  yo‘nalishlari  deb  hisoblansin: sog‘liqni  saqlash  sohasidagi  milliy  qonunchilikni  uni  unifikatsiyalash  hamda tibbiy  xizmat  sifatini  oshirish  va  bemorlar  huquqlarini  himoya  qilish,  shuningdek, tibbiyot  xodimlarining  mas’uliyati  va  himoyalanganligini  kuchaytirishga  qaratilgan to‘g‘ridan  to‘g‘ri  ta’sir  qiluvchi  qonunlarni  qabul  qilish  orqali  takomillashtirish; jahon  standartlari  asosida  menejment  va  tibbiy  xizmatlar  sifatini boshqarishning  eng  namunali  amaliyotlarini  joriy  etishni  ta’minlaydigan zamonaviy  boshqaruv  tizimini  va  hududlarda  sog‘liqni  saqlashni  tashkil  etishning “klaster”  modelini  shakllantirish,  tibbiyot  va  farmatsevtika  muassasalarini akkreditatsiya  qilish,  shifokorlik  va  farmatsevtik  faoliyatni  litsenziyalash  tizimini joriy  etish; tibbiyot  sohasini  moliyalashtirish  tizimini  takomillashtirish,  davlat tomonidan  kafolatlangan  bepul  tibbiy  yordam  hajmini  belgilash,  tibbiy  xizmatlar uchun  klinik-xarajat  guruhlari  bo‘yicha  “har  bir  davolangan  holat”  uchun  to‘lash tizimini  hamda  kishi  boshiga  moliyalashtirishning  yangi  mexanizmlarini  joriy etish,  shuningdek,  majburiy  tibbiy  sug‘urtani  bosqichma-bosqich  joriy  etish; tibbiy  yordamning  samaradorligi,  sifati  va  ommabopligini  oshirish, shuningdek,  tibbiy  standartlashtirish  tizimini  shakllantirish,  tashxis  qo‘yish  va davolashning  yuqori  texnologik  usullarini  joriy  etish,  patronaj  xizmati  va dispanserizatsiyaning  samarali  modellarini  yaratish  orqali  sog‘lom  turmush  tarzini qo‘llab-quvvatlash  va  kasalliklarni  profilaktika  qilish; 20 tibbiy genetikani,  ayollar  va  bolalarga  shoshilinch  va  ixtisoslashgan  tibbiy yordamni  rivojlantirish  asosida,  zamonaviy  skrining  dasturlarini  joriy  etish,  “Ona va  bola”  hududiy  ko‘p  tarmoqli  tibbiyot  majmualari  va  ma’lumotlar  tizimlarini shakllantirish   asosida   onalik   va   bolalikni   muhofaza   qilish   tizimini takomillashtirish; xususiy  sog‘liqni  saqlash  tizimi,  davlat-xususiy  sherikligini  va  tibbiy turizmni  rivojlantirish,  sog‘liqni  saqlash  sohasiga  investitsiyalarni  keng  jalb  etish uchun  qulay  shart-sharoitlar  yaratish  va  raqobat  muhitini  yaxshilash; farmatsevtika   tarmog‘ini   yanada   rivojlantirish,   narx   shakllanishi mexanizmlarini  takomillashtirish,  dori  vositalari,  tibbiy  texnika  va  buyumlar  ishlab chiqarish  hajmi  va  turlarini  kengaytirish; tibbiy  kadrlarni  tayyorlash,  qayta  tayyorlash  va  malakasini  oshirishning samarali  tizimini  shakllantirish,  tibbiyot  fanini  rivojlantirish,  shu  jumladan, tibbiyot  ilmiy  va  ta’lim  muassasalarini  xalqaro  standartlar  bo‘yicha sertifikatlashtirish  (akkreditatsiyadan  o‘tkazish)  zamonaviy  ta’lim  dasturlari,  usul va  texnologiyalarini  joriy  etish  asosida; 4 “elektron  sog‘liqni  saqlash”  tizimini  keng  joriy  etish,  yagona  milliy standartlar  asosida  integratsiyalashgan  axborot  tizimlari  va  ma’lumotlar  bazasi majmuasini  yaratish. 2.  Quyidagilar: 2019  —  2025-yillarda  O‘zbekiston  Respublikasi  sog‘liqni  saqlash  tizimini rivojlantirish  konsepsiyasi  (keyingi  o‘rinlarda  —  Konsepsiya)   1-ilovaga   muvofiq; 2019  —  2021-yillarda  O‘zbekiston  Respublikasi  sog‘liqni  saqlash  tizimini rivojlantirish  konsepsiyasini  amalga  oshirish  chora-tadbirlari  dasturi  (keyingi o‘rinlarda  —  Dastur)   2-ilovaga   muvofiq  tasdiqlansin. 4 O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  Farmoni.  Iqtisodiyot  real  sektori korxonalarining  moliyaviy  barqarorligini  yanada  oshirish  chora-tadbirlari to‘g‘risida.  2008  yil  18  noyabr,  PF4053-son.   21 Belgilab qo‘yilsinki,  vazirlik  va  idoralar  rahbarlari  Dasturda  nazarda  tutilgan tadbirlarning  o‘z  vaqtida,  to‘liq  va  sifatli  amalga  oshirilishi  uchun  shaxsan javobgar  bo‘ladilar. 3.  O‘zbekiston  Respublikasi  Sog‘liqni  saqlash  vazirligi,  Moliya  vazirligi, Iqtisodiyot  vazirligi  va  Innovatsion  sog‘liqni  saqlash  milliy  palatasining quyidagilar  to‘g‘risidagi  takliflari  qabul  qilinsin: Oldingi   tahrirga   qarang. 2022-yil  1-yanvardan  boshlab  respublikaning   3-ilovaga   muvofiq  ayrim tumanlarida  tibbiyot  muassasalarini  “har  bir  davolangan  holat”  uchun  klinik- xarajat  guruhlari  bo‘yicha  va  kishi  boshiga  moliyalashtirish  tizimini  (keyingi o‘rinlarda  —  moliyalashtirishning  yangi  mexanizmlari)  eksperiment  tartibida  joriy etish; eksperiment  natijalarini  tanqidiy  tahlil  qilish  asosida  moliyalashtirishning yangi  mexanizmlarini  2022-yil  1-yanvardan  boshlab  respublikaning  barcha hududlarida  bosqichma-bosqich  tatbiq  etish; 2019-yil  1-iyuldan  boshlab  viloyat  va  tuman  (shahar)  darajasidagi  statsionar sog‘liqni  saqlash  muassasalarida  aralash  moliyalashtirish  tizimini  joriy  etish, bunda  kafolatlangan  bepul  tibbiy  xizmat  hajmiga  kirmaydigan  davolash  turlari pulli  asosda  amalga  oshiriladi; 2019-yil  1-iyuldan  boshlab  ayrim  davolash-profilaktika  muassasalarini ishlab  chiqilgan  investitsiya  loyihalari  (keyingi  o‘rinlarda  —  investitsiya loyihalari)  asosida  belgilangan  tartibda  investorlarga  ishonchli  boshqaruvga  berish; 4.  O‘zbekiston  Respublikasi  Sog‘liqni  saqlash  vazirligi  (keyingi  o‘rinlarda —  Vazirlik): a)  Moliya  vazirligi,  Innovatsion  sog‘liqni  saqlash  milliy  palatasi,  manfaatdor vazirlik  va  idoralar  bilan  birgalikda  2019-yil  1-iyulga  qadar  quyidagilarni  nazarda tutadigan  “Majburiy  tibbiy  sug‘urtalash  to‘g‘risida”gi  O‘zbekiston  Respublikasi 22 Qonuni loyihasi  ishlab  chiqilishi  va  O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasiga  kiritilishini  ta’minlasin: majburiy  tibbiy  sug‘urtalashning  huquqiy  asoslari,  mexanizmlari  va  joriy etish  bosqichlari; majburiy  tibbiy  sug‘urtalash  subyektlarini,  ushbu  sohadagi  huquqiy munosabatlarni  tartibga  solish  bo‘yicha  vakolatli  organni,  ularning  huquq  va majburiyatlarini  belgilash; majburiy  tibbiy  sug‘urtalash  dasturlarini  moliyalashtirish  mablag‘larini shakllantirish  manbalari; b)  O‘zbekiston  Respublikasi  Tashqi  ishlar  vazirligi  bilan  birgalikda  ushbu Farmonni  amalga  oshirishda  texnik  ko‘makni  ta’minlash,  shu  jumladan,  majburiy tibbiy  sug‘urtalashni  joriy  etish  bo‘yicha  tadbirlarni  texnik-iqtisodiy  asoslashni amalga  oshirish  uchun  Jahon  sog‘liqni  saqlash  tashkiloti  va  xalqaro  moliya institutlari  bilan  hamkorlikni  tashkil  etish  choralarini  ko‘rsin. 5.  Sog‘liqni  saqlash  tizimini  tubdan  takomillashtirishga  qaratilgan  chora- tadbirlarni  amalga  oshirish  bo‘yicha  ishchi  komissiya  (keyingi  o‘rinlarda  —  Ishchi komissiya)  tashkil  etilsin  va  uning  tarkibi   4-ilovaga   muvofiq  tasdiqlansin. Ishchi  komissiyaning  asosiy  vazifalari  etib  Konsepsiyani  amalga  oshirishga qaratilgan  normativ-huquqiy  hujjatlar  loyihalarini  belgilangan  tartibda  sifatli  ishlab chiqish  va  kiritish  hamda  amaliy  choralar  ko‘rilishini  tashkil  qilish  belgilansin. Ishchi  komissiya  (A.A.  Abduhakimov): bir  hafta  muddatda  vazirlik  va  idoralar,  ilmiy-tadqiqot  va  ta’lim muassasalarining  mutaxassislarini,  fuqarolik  jamiyati  institutlari,  yetakchi  xorijiy konsalting  kompaniyalari  va  xalqaro  tashkilotlarning  vakillarini  jalb  etgan  holda normativ-huquqiy  hujjatlarning  loyihalarini  tayyorlash  bo‘yicha  ekspert guruhlarini  tuzsin,  ularning  samarali  faoliyatini  tashkil  etsin; 23 Dasturda nazarda  tutilgan  normativ-huquqiy  hujjatlar  loyihalarining qonunchilikni,  huquqni  qo‘llash  amaliyoti  va  ilg‘or  xorijiy  tajribani  tanqidiy  tahlil qilish  asosida  tayyorlanishini  ta’minlasin; normativ-huquqiy  hujjatlarning  loyihalari  izchil  va  sifatli  tayyorlanishi,  o‘z vaqtida  belgilangan  tartibda  ko‘rib  chiqilishi  va  kiritilishi,  shuningdek,  Dasturda nazarda  tutilgan  boshqa  tadbirlarning  amalga  oshirilishi  ustidan  doimiy  nazoratni amalga  oshirsin; 2019-yil   1-aprelga   qadar   muddatda   ayrim   davolash-profilaktika muassasalarini  belgilangan  tartibda  investorlarga  ishonchli  boshqaruvga  berish bo‘yicha  investitsiya  loyihalarini  tayyorlasin  hamda  ularning  O‘zbekiston Respublikasi  Investitsiyalar  bo‘yicha  davlat  qo‘mitasining  Investitsiya  portalida joylashtirilishini  ta’minlasin; sog‘liqni  saqlash  sohasidagi  eng  namunali  davlat-xususiy  sheriklik amaliyotlarining  monitoringini  va  keng  tatbiq  etilishini  ta’minlasin. 6.  Vazirlik  ikki  oy  muddatda  Agentlik  tuzilmasi  va  uning  nizomini O‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar  Mahkamasiga  tasdiqlash  uchun  kiritsin. Belgilansinki,  Agentlik  faoliyatini  tashkil  etish  davlat  sog‘liqni  saqlash tizimi  organlari  va  tashkilotlarining  shtat  sonini  optimallashtirish  hisobidan “Sog‘liqni  saqlash”  tarmog‘i  uchun  ajratiladigan  budjet  mablag‘lari  doirasida amalga  oshiriladi. 7.  Vazirlik  manfaatdor  vazirlik  va  idoralar  bilan  birgalikda: a)  bir  hafta  muddatda  O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  Vazirlik faoliyatini  yanada  takomillashtirish  bo‘yicha  tashkiliy  chora-tadbirlar  to‘g‘risidagi qarori  loyihasini; b)  ikki  oy  muddatda  O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  quyidagilarni nazarda  tutadigan  tibbiy  ta’lim  va  tibbiyot  fani  tizimini  yanada  rivojlantirish bo‘yicha  qarori  loyihasini: 24 o‘rta va  oliy  tibbiy  ta’lim  tizimini  isloh  qilish,  o‘quv  rejalari,  dasturlari, o‘quv-uslubiy  materiallari  va  nazariy  mashg‘ulotlarni  yanada  optimallashtirish  va amaliy  mashg‘ulotlarni  ko‘paytirish  nuqtai  nazaridan  qayta  ko‘rib  chiqish, shuningdek,  ularni  tibbiyot  fani  va  amaliyotining  umumjahon  yutuqlariga muvofiqlashtirish; ilg‘or  ilmiy  ishlanmalar  va  texnologiyalarni  amaliy  sog‘liqni  saqlashga integratsiya  qilishda  tibbiy  oliy  ta’lim  muassasalari  klinikalarining  rolini kuchaytirish; tor  mutaxassisliklar  bo‘yicha  tibbiy  kadrlarni  tayyorlashni  takomillashtirish, magistratura  va  klinik  ordinaturada  o‘qitish  muddatlarini  klinik  ko‘nikmalarni egallash  murakkabligidan  kelib  chiqqan  holda  maqbullashtirish; oliy   o‘quv   yurtidan   keyingi   ta’lim   tizimini,   sog‘liqni   saqlash mutaxassislarining  malakasini  oshirish  va  ularni  qayta  tayyorlash  tizimini  qayta ko‘rib  chiqish,  muammolarga  yo‘naltirilgan  modulli  o‘quv  dasturlarini  joriy  etish, masofadan  o‘qitish  mexanizmlarini  keng  qo‘llash; boshqaruv  va  o‘quv  jarayoniga  yuqori  malakali  va  malakali  xorijiy mutaxassislar,  olimlar  va  o‘qituvchilarni  keng  jalb  etish; v)  ikki  oy  muddatda  qonun  hujjatlariga  ushbu  Farmondan  kelib  chiqadigan o‘zgartirish  va  qo‘shimchalar  to‘g‘risida  takliflarni  O‘zbekiston  Respublikasi Vazirlar  Mahkamasiga  kiritsin. 5 11.  Mazkur  Farmonning  ijrosini  nazorat  qilish  O‘zbekiston  Respublikasining Bosh  vaziri  A.N.  Aripov,  O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  Administratsiyasi rahbari  Z.Sh.  Nizomiddinov,  O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  maslahatchisi A.A.  Abduvaxitov,  O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  maslahatchisining  birinchi o‘rinbosari  B.M.  Mavlonov  zimmasiga  yuklansin. 2.1. O‘zbekiston Respublikasida sog‘liqni saqlashning bugungi holati 5 Karimov  I.A.  Eng  asosiy  mezon  – hayot  haqiqatini  aks  ettirish.  – T.:  O‘zbekiston,   2009.  – 24  b. 25 Yurtimizda aholi  salomatligini  saqlash  va  yaxshilash  imkonini  beradigan sifatli  sog‘liqni  saqlash  tizimini  tashkil  etish,  sog‘lom  avlod  tarbiyasi  uchun  shart- sharoit  yaratish  davlat  siyosatining  ustuvor  yo‘nalishi  hisoblanadi. Mamlakatimizda  ko‘rilayotgan  chora-tadbirlar  natijasida  aholiga  tibbiy xizmat  ko‘rsatishning  samaradorligi,  sifati  va  qulayligini  oshirish  ta’minlandi, BMT  Ming  yillik  rivojlanish  maqsadlarining  asosiy  parametrlariga  erishildi. Mustaqillik  yillarida  sog‘liqni  saqlash  sohasida  mamlakatimiz  erishgan yutuqlarga  xalqaro  hamjamiyat  tomonidan  ijobiy  baho  berildi.  Masalan,  aholining umr  ko‘rishi  4,6  yoshga  —  1995-yildagi  69,1  yoshdan  2017-yilda  73,7  yoshga oshdi. Onalar  o‘limi  ko‘rsatkichi  3,1  baravarga  kamayib,  100  ming  nafar  tirik tug‘ilgan  chaqaloqqa  nisbatan  21  ta  holatni  tashkil  etdi,  chaqaloqlar  o‘limi  esa  3,1 baravarga  kamayib,  1000  nafar  tirik  tug‘ilgan  chaqaloqqa  nisbatan  11,5  ta  holatni tashkil  etdi.  Bolalarda  eng  ko‘p  uchraydigan  kasalliklarga  qarshi  emlash  va profilaktika  tadbirlari  bilan  qamrab  olish  darajasi  96  —  98  foizda  qat’iy  saqlanib turibdi. Yuqumli  kasalliklarga  qarshi  kurashish  bo‘yicha  kompleks  profilaktika, epidemiyaga  qarshi  va  sanitariya-gigiyena  tadbirlarining  joriy  etilishi  o‘ta  xavfli yuqumli  kasalliklar  (o‘lat,  vabo),  poliomiyelit,  difteriya,  chaqaloqlar  qoqsholi, mahalliy  kelib  chiqqan  bezgak,  qizamiq  va  qizilcha  yuzaga  kelishidan  to‘liq himoya  qilish  imkonini  berdi.  Poliomiyelitning  yovvoyi  shtammi  (2002-yil), qizamiq  va  qizilcha  (2017-yil),  bezgak  (2018-yil)  yo‘q  qilinganligi  to‘g‘risida Jahon  sog‘liqni  saqlash  tashkilotining  sertifikatlari  olindi. Shu  bilan  birga,  sog‘liqni  saqlashni  tashkil  etishda  fuqarolar  sog‘lig‘ini saqlash  tizimini  yanada  takomillashtirishga  oid  vazifalarni  samarali  hal  qilishga to‘sqinlik  qilayotgan  ayrim  muammoli  masalalar  va  salbiy  holatlar  saqlanib qolmoqda. 26 Xususan, tarmoqni  kompleks  huquqiy  tartibga  solishning  mavjud  emasligi, o‘lim  va  nogironlikni  keltirib  chiqarish  ehtimoli  katta  bo‘lgan  kasalliklarning oldini  olish  va  ulardan  aholini  ijtimoiy  himoya  qilish  sohasidagi  qonunosti  va idoraviy  hujjatlarning  haddan  ortiq  ko‘pligi  sog‘liqni  saqlash  tizimi  barqarorligini ta’minlash  imkonini  bermayapti.  Transplantologiya,  ko‘makchi  reproduktiv texnologiyalar,  teletibbiyot  kabi  talab  yuqori  bo‘lgan  yo‘nalishlarning  tartibga solinmaganligi  milliy  sog‘liqni  saqlash  tizimi  tibbiyot  ilm-fani  va  amaliyotining zamonaviy  yutuqlaridan  ortda  qolib  ketishiga  sabab  bo‘lmoqda. Bugungi  kunga  qadar  majburiy  tibbiy  sug‘urta  tizimini  joriy  etish  uchun shart-sharoitlar  yaratilmagan.  Natijada  hanuzgacha  sog‘liqni  saqlash  sohasini moliyalashtirish  asosan  budjet  mablag‘lari  hisobiga  amalga  oshirilmoqda. Respublikada  tibbiyot  xizmatlarining  klinik  tavsiyalari  (bayonnomalari)  va standartlari  bilan  uzviy  bog‘liq  klinik-xarajat  guruhlari  (DRG  tizimi)  ishlab chiqilmagan. Sog‘liqni  saqlash  birlamchi  bo‘g‘inining  profilaktika,  patronaj  va  o‘z  vaqtida davolash-tashxis  qo‘yish  ishlari,  shu  jumladan  ambulatoriyada  davolashni oxirigacha  yetkazish  samaradorligi  qoniqarsizligicha  qolmoqda.  Buning  natijasida aholi  sog‘lig‘ini  saqlash  tizimida  qimmat  turadigan  statsionar  yordam  asosiy o‘rinni  egallamoqda. Aholiga,  ayniqsa  bolalar  va  fertil  yoshidagi  ayollarga  patronaj  xizmati darajasi  past  ekanligi  (72  —  77%)  qayd  etilmoqda,  umumiy  amaliyot shifokorlarining  bilim  va  ko‘nikmalari  darajasi  onalar  va  bolalarga  tibbiy  yordamni to‘liq  hajmda  ta’minlash  imkonini  bermayapti. Sog‘liqni  saqlashning  jadal  rivojlanayotgan  xususiy  sektorini  davlat  tibbiyot tashkilotlari  bilan  hamkorlikka  faol  jalb  qilishga  g‘ov  bo‘layotgan  to‘siqlar qo‘shimcha  moliya  resurslaridan  sog‘liqni  saqlash  uchun  samarali  foydalanish imkonini  bermayapti. 27 Tibbiyot oliy  ta’lim  muassasalari  klinikalari  ekstensiv  tarzda  rivojlanmoqda, u  erda  tibbiyot  fanlari  doktorlarining  70  foizi  ishlasada,  ularning  salohiyatidan yetarlicha  foydalanilmayapti.  ixtisoslashgan  markazlarning  innovatsion  salohiyati pastligi  sharoitida  tibbiyot  amaliyotining  ta’lim  berish  jarayoni  va  ilm-fan  bilan sust  integratsiyalashganligi  tibbiyotning  ilg‘or  yutuqlarini  davolash-tashxis jarayoniga  joriy  etish  qoniqarsiz  darajada  ekanidan  darak  bermoqda. Shu  bilan  birga,  tibbiyot  kadrlarini  tayyorlash  va  qayta  tayyorlashning zamonaviy  tizimlarini  tatbiq  etishdagi  sustkashlik  va  buning  oqibatida  shifokorlar hamda  o‘rta  tibbiyot  xodimlari  kasbiy  bilimlari  darajasining  yetarli  emasligi ko‘rsatilayotgan  tibbiy  xizmatlar  sifatiga  salbiy  ta’sir  ko‘rsatmoqda. Tibbiyot  xodimlarini  ijtimoiy-moddiy  himoya  qilish  darajasi  pastligi,  ular ijtimoiy-huquqiy  holatining  o‘z  zimmasiga  yuklanayotgan  javobgarlik  darajasiga mos  kelmasligi  malakali  kadrlarning  tizimdan  chiqib  ketishi  va  korrupsiya  holatlari yuzaga  kelishi  uchun  sharoit  yaratmoqda. Sog‘liqni  saqlash  tizimiga  axborot-kommunikatsiya  texnologiyalarining yetarlicha  joriy  etilmaganligi,  tibbiyot  hujjatlarining  juda  katta  hajmi  qog‘oz shaklida  yuritilishi  qabul  qilinayotgan  qarorlar  ijrosini  tezkor  kuzatib  borish  va samarali  ijrosini  ta’minlash  imkonini  bermayapti,  shuningdek,  ortiqcha byurokratizm  va  katta  xarajatlarga  sabab  bo‘lmoqda. Yuqorida  sanab  o‘tilgan  kamchiliklar  sog‘liqni  saqlashning  sifatiga  bo‘lgan aholining  tobora  ortib  borayotgan  talablarini  qondirish,  joylarda  to‘planib  qolgan muammolarga  tezkorlik  bilan  munosabat  bildirish  va  tibbiy  xizmat  ko‘rsatish sohasida  ijobiy  o‘zgarishlarga  erishish  imkonini  bermayapti. Shu  munosabat  bilan  quyidagi  maqsadlar,  vazifalar  va  asosiy  yo‘nalishlarni nazarda  tutuvchi  2019  —  2025-yillarda  O‘zbekiston  Respublikasida  sog‘liqni saqlash  tizimini  rivojlantirish  konsepsiyasini  muvaffaqiyatli  amalga  oshirish  orqali sog‘liqni  saqlashning  konseptual  yangi  modelini  shakllantirish  zarurati  paydo bo‘ldi. 28 2.2. O‘zbekiston Respublikasining sog‘liqni saqlash tizimini yanada rivojlantirish maqsadlari va vazifalari 2019 —  2025-yillarda  O‘zbekiston  Respublikasida  sog‘liqni  saqlash  tizimini rivojlantirish  konsepsiyasi  (keyingi  o‘rinlarda  Konsepsiya  deb  yuritiladi)  sog‘liqni saqlash  sohasidagi  faoliyatni  tartibga  soladigan  O‘zbekiston  Respublikasining normativ-huquqiy  hujjatlariga,  shuningdek,  Salomatlik-2020  va  Barqaror taraqqiyot  maqsadlari  —  2030  mintaqaviy  siyosati  doirasida  aholi  sog‘lig‘ini saqlash  sohasidagi  xalqaro  shartnomalarga  muvofiq  ishlab  chiqildi. Konsepsiya  Jahon  sog‘liqni  saqlash  tashkilotining  tavsiyalariga,  shuningdek, sog‘liqni  saqlash  tizimini  isloh  qilishda  katta  muvaffaqiyatlarga  erishgan  ilg‘or mamlakatlar  tajribasiga  asoslangan  yondashuvlarni  o‘z  ichiga  olgan. Konsepsiya maqsadlari: 1.  Kasalliklarning  va  ko‘pchilik  hollarda  bevaqt  o‘lim  va  nogironlikka  olib keladigan  holatlarning  oldini  olish  va  ularni  davolash  natijalarini  yaxshilash  orqali kutilayotgan  umr  ko‘rish  davrini  oshirish. 6 2.  Tibbiy  yordamdan  teng  foydalanishni,  aholini  moliyaviy  jihatdan  himoya qilishni  va  resurslarni  adolatli  taqsimlashni  ta’minlash  uchun  sog‘liqni  saqlashni moliyalashtirish  va  tashkil  etish  tizimini  isloh  qilish. 3.  Konsepsiya  vazifalarini  bajarish  va  respublika  aholisiga  ko‘rsatiladigan tibbiy  yordam  sifatini  yaxshilash  uchun  sog‘liqni  saqlashning  boshqaruv  organlari salohiyatini  kuchaytirish,  ularning  rahbarlari  roli  va  javobgarligini  oshirish. Konsepsiya vazifalari: 1.  Jahon  sog‘liqni  saqlash  tashkilotining  xalqaro  standartlari  va  tavsiyalarini implementatsiya  qilgan  holda  tarmoqni  kompleks  huquqiy  tartibga  solishni ta’minlash. 6 https://    lex.uz    /   ru    /docs/-5319768    29 2. Fuqarolar  sog‘lig‘ini  saqlash  sohasida  idoralararo  samarali  hamkorlik  va aloqalar  mexanizmlarini  rivojlantirish,  shu  jumladan  salomatlikning  ijtimoiy  va iqtisodiy  determinantlariga  salbiy  ta’sir  ko‘rsatayotgan  muammolarni  hal  qilish, sog‘lom  va  xavfsiz  atrof-muhitni  rivojlantirish,  suv  ta’minoti  va  sanitariyani, sog‘lom  ovqatlanish,  shu  jumladan  chaqaloqlar  va  bolalarning  sog‘lom ovqatlanishini  yaxshilash,  shuningdek,  sog‘lom  turmush  tarzini  shakllantirish. 3.  Jamiyat  sog‘liqni  saqlash  tizimini  mustahkamlash,  shu  jumladan sanitariya-epidemiologiya  xizmatini  rivojlantirish,  yuqumli  va  yuqumli  bo‘lmagan surunkali  kasalliklarni  nazorat  qilish  tizimini  takomillashtirish,  Xalqaro  tibbiy- sanitariya  qoidalarini  joriy  etish  va  bajarish. 4.  Sog‘liqni  saqlashning  birlamchi  va  ikkilamchi  darajadagi,  tez  tibbiy yordam  tibbiyot  muassasalarining  samarali  integratsiyasini  ta’minlash  uchun sog‘liqni  saqlashning  tuman  bo‘g‘inini  isloh  qilish,  ona  va  bola  sog‘lig‘ini saqlashni   mustahkamlash,   ixtisoslashgan   va   palliativ   tibbiy   yordamni takomillashtirish  hamda  rivojlantirish. 7 5.  Sog‘liqni  saqlashni  moliyalashtirish  va  tashkil  etish  tizimini takomillashtirish,  bepul  tibbiy  yordamning  davlat  tomonidan  kafolatlangan  hajmini qonunchilik  yo‘li  bilan  mustahkamlab  qo‘yish  hamda  majburiy  tibbiy  sug‘urtani bosqichma-bosqich  joriy  etish. 6.  Xususiy  sog‘liqni  saqlash  tizimi,  davlat-xususiy  sheriklik  va  tibbiyot turizmini  rivojlantirish,  sog‘liqni  saqlash  sohasiga  investitsiyalarni  keng  jalb  qilish uchun  qulay  shart-sharoit  yaratish  va  raqobat  muhitini  yaxshilash. 7.  Sog‘liqni  saqlash  tizimi,  O‘zbekiston  Respublikasi  Sog‘liqni  saqlash vazirligi  markaziy  apparati  va  uning  hududiy  boshqaruv  organlari  tashkiliy 7 https://yuz.uz/uz/news/sogliqni-saqlash-tizimida-olib-borilayotgan- islohotlarni-izchil-davom-ettirish-va-tibbiyot-xodimlarining-salohiyatini- oshirish-uchun-zarur-shart-sharoitlar-yaratish-togrisida 30 tuzilmasini funksional  vazifalar  va  javobgarlik  sohalarini  aniq  belgilagan  holda takomillashtirish. 8.  Tibbiyot  va  farmatsevtika  tashkilotlarini  akkreditatsiya  qilish,  shuningdek, shifokorlik  va  farmatsevtika  faoliyatini  litsenziyalash  tizimini  bosqichma-bosqich joriy  etish. 9.  Farmatsevtika  tarmog‘ini  yanada  rivojlantirish,  yangi  dori  vositalari  va tibbiyot  buyumlari  hamda  tibbiy  texnikani  ro‘yxatga  olish  tartib-taomillarini xalqaro  standartlar  bilan  uyg‘unlashtirish,  narx  belgilash  mexanizmlarini takomillashtirish,  dori  vositalari,  tibbiyot  buyumlari  va  tibbiy  texnikani  ishlab chiqarish  hajmlari  hamda  turlarini  kengaytirish,  ularni  markirovkalash  va  treking tizimlarini  joriy  etish. 31 XULOSA Aholini ijtimoiy  himoya  qilish  ma’naviyatli  jamiyat  mavjud  bo‘lishining zarur  shartlaridan  biri  hisoblanadi.  Mazkur  muammoni  o‘rganish  insonning munosib  va  ijtimoiy  maqbul  sifatga  ega  bo‘lgan  turmush  kechirishini ta’minlaydigan  qonunchilik,  ijtimoiy-iqtisodiy  va  ma’naviypsihologik  tizim ijtimoiy  himoyani  aniqlash  imkonini  beradi.  Insonni  ijtimoiy  himoya  qilishning asosiy  institutlari-davlat,  kasab  uyushmalari  va  boshqa  jamoat  birlashmalaridir. Aytni  vaqtda  ijtimoiy  himoya  qilish  ijtimoiy  kafolatlarga  asoslanadi.  Bu  kafolatlar qonunlarda  qayt  etilgan.   32 Foydalanilgan adabiyotlar 1.O‘zbekiston Respublikasi  Prezidentining  Qarori.  «Barkamol  avlod  yili»  Davlat dasturi  to‘g‘risida.  2010  yil  27  yanvar.   2.O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  Qarori.  Ishlab  chiqarish  va  ijtimoiy infratuzilmani  yanada  rivojlantirish  yuzasidan  qo‘shimcha  chora-tadbirlar to‘g‘risida.  2009  yil  20  yanvar,  PQ-1041-son.   3.O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  Farmoni.  Iqtisodiyotning  real  sektori korxonalarini  qo‘llab-quvvatlash,  ularni  barqaror  ishlashini  ta’minlash  va  eksport salohiyatini  oshirish  chora-tadbirlari  dasturi  to‘g‘risida.  2008  yil  28  noyabr,  PF- 4058-son.   4.O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  Farmoni.  Iqtisodiyot  real  sektori korxonalarining  moliyaviy  barqarorligini  yanada  oshirish  chora-tadbirlari to‘g‘risida.  2008  yil  18  noyabr,  PF4053-son.   5.Karimov  I.A.  Eng  asosiy  mezon  –  hayot  haqiqatini  aks  ettirish.  –  T.: O‘zbekiston,  2009.  – 24  b. 1. https://    lex.uz    /   ru    /docs/-5319768    2. https://    www.gazeta.uz    /   oz    /2021/03/29/social-protection/    3. https://    www.uzavtoyul.uz    /   uz    /post/sogliqni-saqlash-tizimidagi-    islohotlarning-yangi-ustuvor-yonalishlari-belgilab-berildi-9-11-2018.html 4. https://yuz.uz/uz/news/sogliqni-saqlash-tizimida-olib-borilayotgan-    islohotlarni-izchil-davom-ettirish-va-tibbiyot-xodimlarining-salohiyatini- oshirish-uchun-zarur-shart-sharoitlar-yaratish-togrisida 33

Respublikada aholini ijtimoiy muhofaza qilish sog‘liqni saqlash tizimida olib borilgan kompleks chora tadbirlar

Купить