Revmatoid artrit (yangi) - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	5.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	12 Август 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Revmatoid artrit (yangi)

Купить

REVMATOID ARTRIT RHEUMATOID ARTHRITIS

 Mavzuning dolzarbligi: Revmatoid artrit – bo‘g‘imlarning eng keng tarqalgan kasalligi bo‘lib, jamiyat uchun iqtisodiy yo‘qotishni YuIK bilan taqqoslash mumkin. Kasallik boshlangandan 20 yildan keyin bemorlarning 60-90%i mehnat qobiliyatini yo‘qotadilar, 1/3 qismi batamom nogiron bo‘lib qoladilar.  Tarqalganligi : Uchrash darajasi aholi o‘rtasida 0,5-1,8% ni tashkil qiladi. Ayollarda erkaklarga qaraganda 3 marta ko‘proq kuzatiladi . 80% hollarda kasallik 35-50 yoshga to‘g‘ri keladi .

 Revmatoid artrit – noaniq etiologiyali surunkali yallig lanish ʻ kasaligi b o‘ lib, destruktiv poliartrit va ichki a’zolarning immun- yallig lanishli zarar ʻ lanishi bilan xarakterlan adi

 Revmatoid artritga nozologik shakl sifatida Fransiyada 1800 yilda Augustin Jacob Landré-Beauvais (1772–1840) tomonidan dastlabki ta’rif uning Salpetrier gospitalidagi kuzatuvlari natijasida berilgan. U kasallikni podagraning varianti deb atagan.  Kasallikning hozirgi nomi 1859 yilda chop etilgan “Podagra va revmatik podagraning tabiati hamda davosi haqida traktat”da keltirilgan .

 A . B . Garro 1858 yilda Revmatoid artrit atamasini taklif qildi va 1892 yilda podagradan farqlab berdi.  Kasallik nomi "rheumatic fever“ atamasiga asoslangan, grekcha εύμαῥ - rheuma, εύματος ῥ -rheumatos ("flow, current"), - oqim, - oid qo‘shimchasi – o‘xshash – bo‘g‘imlarning revmatik isitmadagiga o‘xshash yallig‘lanishi ma’nosini bildiradi .

 RA ning etiologiyasi – noma’lum  Turli xil omillar : • viruslar , oqsillar , bakterial superagentlar va boshqalar .Ekzogen • tamaki komponentlari Toksik • II tipdagi kollagen , stressor oqsillar va boshqalar .Endogen Nospesifik jaroxatlar , infeksiya , allergenlar va boshqalar . .

Etiologiyasida 3 asosiy omilni farqlash mumkin :  Ayollarda 24 oy davomida bolani ko‘krak suti bilan boqish RA rivojlanishi xavfini 2 barobar kamaytiradi Nasliy moyillik Autoimmun reaksiyalarga nasliy moyillik Ko‘pincha : HLA — DR1, DR4 antigenlarini tashuvchilarda uchraydi Infeksion omil Paramiksoviruslar Gepatoviruslar Gerpesviruslar Trigger omil Stress Endokrinopatiyalar Mutagen dorilar Sovqotish Giperinsolyatsiya Intoksikatsiya

PATOGENEZI Mutaxassislar tomonidan revmatoid artrit autoimmun kasallik deb qaraladi. Ushbu kasalliklar guruhi himoya hujayralari – limfotsitlar faoliyatining o‘zgarishi bilan tavsiflanadi. Ular begona bakteriyalar, zamburug‘lar, viruslarni faol ravishda tanib olish va ularni yo‘q qilish o‘rniga, o‘zlarining sog‘lom hujayralariga hujum qilishni boshlaydilar. Immun tizim hujayralari o‘zaro ta'sirining buzilishi quyidagi bosqichlardan iborat:

• Sinoviositlar makrofaglar xususiyatlariga ega bo‘lib qoladi va yallig‘lanishga keltirib chiqaruvchi sitokinlarni, birinchi navbatda o‘sma nekrozi omili- α , interleykin 1 ni ajratib, antigen ishlab chiqaruvchi hujayralarga aylanadi va T-xelperlarning faollashishiga olib keladi. • Sinovial suyuqlik hujayralarida va bo‘g‘imning sinovial qobig‘ida ko‘p sonli T-xelperlari paydo bo‘lib, ular γ -interferon chiqaradi va makrofaglarni faollashtiradi

 Faollashgan makrofaglar va monositlar o‘sma nekrozi omili α , IL-1, IL-6 kabi yallig‘lanishga olib keluvchi sitokinlarni ishlab chiqaradi.  • Sinovial suyuqlikda IL-8 kontsentratsiyasining ortishi undagi neytrofillarning yuqori konsentratsiyasini keltirib chiqaradi.  • IL-1 isitmani, osteoklastlarning faollashuvini keltirib chiqaradi, bu esa subxondral suyak plastinkasining osteoporoziga olib keladi.

 O‘sma nekrozi omili endotelial hujayralar yuzasida adgeziya molekulalarining paydo bo‘lishiga olib keladi, ekssudatsiyaga yordam beradi, vazn yo‘qotishiga, surunkali yallig‘lanish anemiyasiga olib keladi.  IL-6 gepatotsitlarni faollashtirib ular tomonidan C-reaktiv oqsil ishlab chiqarilishining oshishiga olib keladi; B-limfotsitlarni faollashtiradi

 Qonda immunoglobulinlarni ishlab chiqaradigan plazma hujayralari kontsentratsiyasi sezilarli darajada oshadi. Bemorlarning 80% qonida va sinovial suyuqlikda IgM va IgG kontsentratsiyasi keskin oshadi (revmatoid omillar). Endotelial o‘ sish omilining ishlab chiqarilishi sinovial t o‘ qima kapillyarlarining k o‘ payishiga imkon b eradi.

Angioneogenez va faol fibroblastlar, sinoviositlarning ko‘payishi PANNUS shakllanishiga olib keladi - o‘smaga o‘xshab o‘sish xususiyatiga ega bo‘lgan, tog‘ayga, suyakning artikulyar yuzasiga kirib, eroziya hosil qiluvchi va pay-boylam apparatiga kirishga qodir boagressiv to‘qima. Pannus nisbatan kechroq shakllanadi – kasallik boshlanganidan bir necha oy o‘tgach.

IgG ning revmatoid omillar bilan o‘zaro ta'siri natijasida qonda immun komplekslarning paydo bo‘lishi komplementning faollashishiga va mikrosirkulyator tizimning shikastlanishiga olib keladi, bu revmatoid artritning visseral ko‘rinishini tushuntiradi.

Choy, E. H.S. et al. N Engl J Med 2001;344:907-916Pathogenesis of Rheumatoid Arthritis Inflammed synovial tissue (synovitis)  Villous hyperplasia  Intimal cell proliferation  Inflammatory cell infiltration T cells, B cells, macrophages and plasma cells  Production of cytokines and proteases  Increased vascularity  Self-amplifying process

Sog‘lom va revmatoid artritdagi bo‘g‘im ko‘rinishi

RA erta bosqichi Pannus RA ifodalangan bosqichi Pannus  RA kechki bosqichi suyak ankilozi

Re v matoid artrit  1. synovitis  2. fibro z ank i lo z  3. Suyak ank i lo z i  4. osteoporo z 32 4 1

Revmatoid artrit seronegativ (M06.0) Revmatoid artrit seropozitiv (M05.8) Revmatoid artrit extimolligi (M05.9, M06.4, M06.9)1. Asosiy tashxis:TASNIF I (Rossiya revmatologlar assotsiatsiyasi plenium majlisida 30 sentyabr 2007 y qabul qilingan.) - Felti sindromi (M05.0)Revmatoid artrit aloxida klinik shaklllari: - Kattalarda rivojlanadigan Still kasalligi (M06.1) Revmatoid artrit seronegativ (M06.0) Revmatoid artrit seropozitiv (M05.8) Revmatoid artrit extimolligi (M05.9, M06.4, M06.9) 1. Asosiy tashxis: - Felti sindromi (M05.0) Revmatoid artrit aloxida klinik shaklllari: - Kattalarda rivojlanadigan Still kasalligi (M06.1)

2. Klinik bosqichlari: • kasallik davomiyligi < 6 oy- Juda erta bosqichi: • kasallik davomiyligi 6 oy – 1yil- Erta bosqichi: • kasallik davomiyligi RA ni tipik simptomatikasi mavjudligida > 1 yil- Yaqqol bosqichi: • kasallik davomiyligi 2 yil va undan ortiq mayda va yirik bo‘g‘imlarning yaqqol destruksiyasi (III-IV rentgenologik bosqichi), asoratlar mavjudligi- Kech bosqichi:

2 - o‘ rtacha1 - past 3 - yu q ori3. Kasallik faolligi: 0 - remissiya DAS28 < 2,6 2,6< DAS28 <3,2 3,2 < DAS28 < 5,1 DAS28 > 5,1 2 - o‘ rtacha 1 - past 3 - yu q ori 3. Kasallik faolligi: 0 - remissiya

1. revmatoid tugunchalar1. revmatoid tugunchalar 4. neyropatiya (mononevrit, polineyropatiya) 4. neyropatiya (mononevrit, polineyropatiya) 2. teri vaskuliti (yarali- nekrotik vaskulit, tirno q infarkti, digital arteriit, livedo-angiit)2. teri vaskuliti (yarali- nekrotik vaskulit, tirno q infarkti, digital arteriit, livedo-angiit) 5. plevrit ( q uru q , ekssudatli), perikardit ( q uru q , ekssudatli)5. plevrit ( q uru q , ekssudatli), perikardit ( q uru q , ekssudatli) 6. Shegren sindromi6. Shegren sindromi3. bosh q a a'zolarning vaskuliti3. bosh q a a'zolarning vaskuliti 7. k o‘ zlarning zararlanishi (sklerit, episklerit, t o‘ r parda vaskuliti)7. k o‘ zlarning zararlanishi (sklerit, episklerit, t o‘ r parda vaskuliti)4. B o‘g‘ imdan tash q ari (sistem) o‘ zgarishlar:4. B o‘g‘ imda

5. Instrumental xarakteristika: Eroziyalar mavjudligi (rentgenografiya, MRT, UZI da ani q lanadi): Eroziv emas Eroziv Rentgenologik bos q ich (Shteynbroker b o‘ yicha, modifikatsiya): b o‘g‘ im atrofi osteoporozi osteoporoz + b o‘g‘ imlar aro tir q ishni ng torayishi, yakka eroziyalar b o‘ lishi mumkin II bos q ich + eroziyalarning k o‘ pligi + b o‘g‘ imlarda yarim chi q ishlar IV – III bos q ich + suyak ankiloziI II III IV

6. Qo‘ shimcha immunologik xarakteristika - antitsitrullin antit an alar: ATSSP – negativATSSP - pozitiv

7. Funksional sinf: t o‘ li q sa q langan: o‘ z- o‘ ziga xizmat q ilish, professional b o‘ lmagan va professional me h natga layo q atlik sa q langan: o‘ z- o‘ ziga xizmat q ilish, professional me h natga layo q atlik; cheklangan: professional b o‘ lmagan me h natga layo q atlik sa q langan: o‘ z- o‘ ziga xizmat q ilish; chegaralangan: professional b o‘ lmagan va professional me h natga layo q atlik chegaralangan: o‘ z- o‘ ziga xizmat q ilish, professional b o‘ lmagan va professional me h natga layo q atlikI II III IV

8 . Asoratlari: 1. ikkilamchi sistem amiloidoz 2. ikkilamchi artroz 3. osteoporoz (sistem) 4. osteonekroz 5. tunnel sindromlar (karpal kanal sindromi, tirsak nervi va n. Tibialis ni bosilish sindromlari) 6. atlanto-aksial b o‘g‘ im yarim chi q ishi, mielopatiya bilan birga, umurt q a po g‘ onasini b o‘ yin q ismininostabilligi 7. ateroskleroz

DAS (disease activity score) – RA faollik darajasini integral ko‘rsatkichi . DAS =0,56  ЧБС+0,28  ЧПС+0,70 ln СОЭ+ + 0,014ОСЗ ЧБС – og‘riqli bo‘gimlar soni ( tender joint count ) , ЧПС – shishgan bo‘gimlar soni ( swollen joint count ) , СОЭ – EChT(ESR) , ОСЗ – VASh bo‘yicha baho ( visual analog scale )

DAS 28 . 28 bo‘g‘imni tekshirish asosida hisoblanadi : proksimal falangalararo, qo‘l panja-falanga, bilak-panja, tirsak, elka va tizza bo‘g‘imlari

ВАШ представляет собой отрезок длиной 10 см. Каждый сантиметр на шкале соответствует одному баллу. Так боль от 0 до 2 баллов - классифицируется как слабая , от 2 до 4 - умеренная , от 4 до 6 - сильная , от 6 до 8 - сильнейшая , до 10 см - невыносимая . Пациенту предлагается выбрать на отрезке точку, которая соответствует интенсивности боли, которую он испытывает в настоящий момент времени. Расстояние от отрезка до отмеченной точки измеряют и округляют до целых.

Enter clinical data to calculate the Disease Activity Score  Og‘riqli bo‘g‘imlar soni (0-28)  Shishgan bo‘g‘imlar soni (0- 28)  EChT (mm /s)  VASh ( mm )

Tirsak bo‘g‘imi zararlanishi

Mayda va periferik bo‘g‘imlarda kuchayib boruvchi og‘riq va harakat cheklanisi bilan boshlanadi Ba’zan kattaroq bo‘g‘imlarning o‘tkir monoartriti bilan boshlanishi mumkin Katta yoshlilarda ko‘p mayda bo‘g‘imlar va katta bo‘g‘mlar o‘tkir poliartriri bilan boshlanadi Klinik belgilari

“ Ulnar deviasiya” ko‘rinishidagi deformasiya

Extra-articular (bo‘g‘imdan tashqari) o‘zgarishlar  Yurak-qon tomir zararlanishi – vaskulit, tugunchalar, amiloidoz, serozit va valvulit bilan qo‘shilib kelishi mumkin. Perikardit.  o‘pka – fibroz o‘zgarishlar

Поражение легких интеретициал пневмонит, фиброз, тугунчалар, плеврит

мелкоячеистая деформация легочного рисунка “Сотовое легкое”

Buyrak zararlanishi Nefrit Pielonefrit Ikkilamci amiloidoz Buyrak zararlanishi Surunkali buyrak yetishmovchiligi

Asab sistemasi zararlanishi Kompression neyropatiya Mushaklar zararlanishi Periferik neyropatiyaMushaklar yallig‘lanishiBo‘g‘imlar yallig‘lanishi Mushaklar bo‘shashishi Mushaklar atrofiyasiMushaklar gipokineziyasi

Ko‘z zararlanishi Quruq kerato- kon’yuktivit, episklerit .

Revmatoid tugunchalar Revmatoid tugunchalar – nekrotik qism, atrofida makrofaglar, limfositlar, plazmatik hujayralar va fibroblastlar

 Revmatoid vaskulit – 1% dan ko‘proq pasientlarda kuzatiladi . Ko‘proq seropositive RA li erkaklarda uchraydi. Klassik simptomi– periferik gangrena

 Felty's syndrome – set of symptoms – expressed neutropenia , splenomegaly , acute join lesion , systematic manifestation , hyperpigmentation of skin of inferior extremity  Sjogren'S syndrome – often occurs in RA , manifested – Keratoconjunctivitis sicca ( itch , burning , discomfort , later vision decay , « sand in the eyes ») и xerostomia ( dryness in mouth )

25-30% bemorlarda aniqlanadi. Ko‘pinvha kasallikning og‘ir kechishida kuzatiladiLimfoadenopatiya

TASHXISLASH • laboratory research – CBA – hypochromic anaemia , ESR , CRP increase • Immunology research – Seropositive . Seronegative • Synovial fluid analyze – viscosity decrease , friable mucigenic clot , leukocytosis with neutrophilosis .

ИНСТРУМЕНТАЛЬНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ• Рентгенологическое исследование ПО АСТАПЕНКО М.Г., ПИХЛАК Э.Г. 1966) – • I СТАДИЯ ОСТЕОПОРОЗ, БЕЗ ДЕСТРУКТИВНЫХ РЕНТГЕНОЛОГИЧЕСКИХ ИЗМЕНЕИЙ • II СТАДИЯ - НЕЗНАЧИТЕЛЬНОЕ РАЗРУШЕНИЕ ХРЯЩА И КОСТИ, НЕБОЛЬШОЕ СУЖЕНИЕ СУСТАВНОЙ ЩЕЛИ, ЕДИНИЧНЫЕ УЗУРЫ КОСТЕЙ • III СТАДИЯ - ЗНАЧИТЕЛЬНОЕ РАЗРУШЕНИЕ ХРЯЩА И КОСТИ, ВЫРАЖЕННОЕ СУЖЕНИЕ СУСТАВНОЙ ЩЕЛИ, МНОЖЕСТВЕННЫЕ УЗУРЫ, ПОДВЫВИХИ • IV СТАДИЯ - СИМПТОМЫ III СТАДИИ, СОПРОВОЖЛАЮЩИЕСЯ АНКИЛОЗОМ Артроскопия; костная денситометрия; Тест Ширмера

РА kechki bosqichida rentgenologik o zgarishlarʻ : ko plab eroziyala, turg un deformatsiya va ankiloz ʻ ʻ

Rentgenologik belgilari Erta artrit – falangalararo bo‘g‘imlar atrofidagi yumshoq to‘qimalar shishi Bo‘g‘imlardagi surunkali yallig‘lanish natijasida suyaklarda destruksiya va eroziyalar Uzoq davom etgan surunkali artrit natijasida deformasiya va ankiloz.

CLASSIFICATION CRITERIA (A.R.A) TASHXIS MEZONLARI (ARA)  1. Oxirgi 6 xafta davomida 1 soat davom etuvc hi ertalabki karaxtlik  2. Oxirgi 6 xafta davomida 3 y oki undan ortiq bo‘g‘imlarda shish  3. Oxirgi 6 xafta va undan k o‘p vaqt davomida kaft-barmoq va proksimal falangalararo bo‘g‘imlarda shish  4. B o‘g‘imlar jaroxatlanishining simmetrikligi  5. b o‘g‘imlarda tipik rentgenologik o‘zgarishlar (eroziyalar, bo‘g‘im oldi osteoporozi)  6. Teri osti revmatoid tu g‘unchalari  7. Qon zardobida revmatoid omil aniqlanishi

 Bemorda 7 mezondan 4 tasi aniqlansa tashxis ishonchli hisoblanadi.  1-4 mezonlar davomiyligi 6 haftadan kam bo‘lmasligi kerak

DIFFERENSIAL TASHXIS  o‘TKIR REVMATIK ISITMA  ANKILOZLOVCHI SPONDILOARTRIT  REYTER SINDROMI  PSORIATIK ARTRIT  NY a K va KRON KASALLIGIDAGI ARTRIT  MIKROKRISTALLIK ARTRITLAR  OSTEOARTROZ 

Psoriatik artrit

TQB da bo‘g‘im zararlanishi

Osteoartrozda Geberden tugunchalari

R Ani DAVOLAS H

R Ani DAVOLAS H Kasallikni modifikasiyalovchi davo ( Bazis davo ):  1) AMINOXINOLIN UNUMLARI  - Delagil , Plakvenil  2) OLTIN PREPARATLARI  - Auronofin , Ridaura , Tauredon  3) Д- penisilamin  - Kuprenil 4) IMMUNODEPRESSANTLAR : - Metotreksat ( oltin standart ) - Leflunomid - Siklofoafamid 5) SULFANILAMIDLAR - Sulfasalazin 6) o‘NO - α : ingibitorlari - Remikeyd ( Infliksimab ) 7) Monoklonal antitanalar - Mabtera ( Rituksimab )

 I – gormonal davo :  - Prednisolon , Methypred  Kenalog , diprospan bo‘g‘im orasiga  I I – YaQNP  SOG-2 Inhibitorlari  Ketonal  Brufenum  Ortophenum  III – Physiotherapiya  IV - Immobilizatsiya , orthopedic chora-tadbirlar

 Jarroxlik usuli bilan davolash  Synovectomiya  Bo‘g‘imni protezlash  Artrodez  Qo‘ panjasida jarroxlik muolajalari

Profilaktika va reabilitasiyasi  Surunkali infeksiya o‘choqlari sanatsiyasi, mehnatni qoniqarli sharoitda to‘g‘ri tashkil qilish, yashash sharoitini yaxshilash ;  Kasallikni erta aniqlash, statsionar va ambulator sharoitda adekvat davolash, dispanserizatsiya ; Proforientatsiya, yosh bemorlarni bajara olishi mumkin bo‘lgan kasbga o‘qitish ; Individual reabilitatsiya dasturini tuzish va bajarilishini nazorat qilish .

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar