Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.3MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda oziq-ovqat xavfsizligi

Купить
Riv ojlangan v a riv ojlanay ot gan mamlak at larda oziq-ov qat xav fsizligi 1.Riv ojlangan mamlak at larda agrar siy osat 2. Riv ojlanay ot gan mamlak at larda agrar siy osat v a islohat larning xususiy at lari RE J A  maml ak at da agrar sohani oʻrni mav jud. CChunk i agrar t armoq mamlak at aholisini muhim oziq-ov qat bilan t a ʼ minlay di. Riv ojlangan mamlak at l arda agrar t armoqlarini oʼrganish shuni k oʻrsat adik i bu mamlak at l ar qishloq xoʻjal igi umumiy iqt isodiy ot t armoqlarida k am ulushni t ashk il qi ladi ammo bu bil an qishl oq xoʻjaligidagi o ʼ rni y oʻqolib qolmay di. Umuman olganda ri v pjlangan mamlak at lar agrar siy osat ni oʻrganishni 3 guruhga boʻlib oʻrganish lozi m deb hisoblay di.Ular quy idagicha oʻrganiladi  1.Biri nchi guruhga Yev ropa It t i foqi k iradi.Bu dav lat lar agrar si y osat l arining shunday nozik v a must ahk am t uzilgank i hali agrar si y osat i amaly ot ida ul ardan oʻt adigan muk ammal t izim y arat ilmagan.  2.Ik k inchi guruhga AQSH v a Kanada qishl oq xoʻjaligini k i rit ish mumk in,ular agrar siy osat i xususiy at lari bir-biriga oʻxshash boʻl ganli gi uchun AQSH agrar siy osat i mi solida uning mohiy at ini ochib berishga harak at qilami z.  3.Yaponiy a agrar siy osat i.Bu mamlak at qishloq xoʻjal igining ham oʻziga hos jihat lari bork i ularni oʻrgani sh ham oʻrganuv chilarni ancha mushohada qil ishi ga chorlashiga shubha y oʻq. Rivojlangan mamlakatlar agrar siyosatlariga baho berishni alohida-alohida ko’rib chiqishni lozim topdik, bu savolda esa umumiy o’xshash jihatlariga e’tibor qaratamiz. Rivojlangan mamlakatlar agrar tarmog’ini o’rganish ularning quyidagi o’ziga xos umumiy tomonlari borligini ko’rsatadi:  agrar iqtisodiyot rivojlanishi asosan yuqori unumdorlikka ega qishloq xo’jalik ishlab chiqarishi, yuqori sifatli qayta ishlash va oziq-ovqat sanoati ishlab chiqarishiga asoslanadi;  agrar iqtisodiyot yuqori darajada takomillashgan agrosanoat integrasiyasiga birlashgan;  agrar iqtisodiyot rivojlanishi ilmiy hajm yuqori bo’lgan texnologiyalar, biotexnologiya va informatika kabi yuqori unumli va ekologik toza texnologiyalarga asoslangan;  ishlab chiqaruvchilar kapital quyilmalari unumdorligini oshirishda ishlab chiqarishdagi moddiy-texnik elementlarning roli pasay adi. Keyingi yillarda rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyotida agrar tarmoqning ulushi ancha pasayganligini ko’rishimiz mumkin. Masalan, 2012 yilda AQShda bu ko’rsatkich 2% ni tashkil qilgan bo’lsa (1960 yilda 20% bo’lgan), Yevropa Ittifoqi davlatlarida o’rtacha 3-4% ni tashkil qilgan. Bu mamlakatlar agrar iqtisodiyotining mustahkam rivojlanishini ta’minlagan agrar siyosat shartlari quyidagilar hisoblanadi:  agrar iqtisodiyotda rivojlangan ASM tizimining mavjudligi;  ishlab chiqarishning fermerlik tizimida tashkil qilinganligi; Rivojlangan mamlakatlar va ularning hamkorlari iqtisodiy hamkorligini ta’minlovchi asosiy iqtisodiy bloklari sirasiga quyidagilarni kiritish mumkin: 1. Yevropa Ittifoqi; 2. Shimoliy Amerika erkin savdo kelishuvi (NAFTA); 3. Yevropa ochiq savdo assosiasiyasi (YeAST); 4. Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorligi (AIES); 5. Merkosur (Braziliya, Argentina, Paragvay, Urugvay); 6. Janubiy Afrika rivojlanish qo’mitasi (SARK); 7. G’arbiy Afrika iqtisodiy va valyuta ittifoqi (YuEMOA); 8. And paketi; 9. Jahon Savdo Tashkiloti (WTO). Bunday iqtisodiy bloklarning rivojlanishi mamlakatlar va ular bilan hamkorlik qiluvchilar iqtisodiyotini, shu jumladan agrar sektorini globallashuv jarayonlarini tezlashtirmoqda. Mamlakat agrar siyosatining asosiy yo’nalishlariga quyidagilar kiradi:  qishloq xo’jalik ishlab chiqaruvchilari daromadlarini kafolatlangan baholar orqali qo’llabquvvatlab turish;  qishloq xo’jalik ishlab chiqarish infrastrukturasini qurish va rivojlantirib borish (yo’l qurilishi, meliorativ obyektlar,  elektrlashtirish va telefonlashtirish, ombor binolari);  fermerlarga kredit xizmatini ko’rsatish; qishloq xo’jaligi  o’qishi, ilmiy tadqiqotlar natijalarini amaliyotga tadbiq qilishni tashkil qilish va moliyalashtirish;  yer va suv resurslarini muhofaza qilish;  oziq-ovqatlar sifati va atrof-muhitning holati bo’yicha nazoratni amalga oshirish;  oziq-ovqat mahsulotlari eksporti va importini tartibga solish. Qishloq xo’jaligining mamlakat iqtisodiyotida ulushi ancha past Yaponiya agrar siyosatining xususiyatlari. Agrar siyosatlarni tahlil qilganda Yaponiya agrar siyosatining o’ziga xos jihatlarini ko’rish mumkin. Yaponiya agrar siyosatining faqat ungagina xos bo’lgan xususiyatlaridan biri shundaki, unda hyech qachon asosiy masala sifatida eksport masalasi qo’yilmaydi. Agrar tarmoq rivojlanishi vataraqqiyotiga nazar tashlaydigan bo’lsak, Yaponiyada boshqa tarmoqlar singari qishloq xo’jaligida ham hamma vaqt resurslar tanqisligi bosh masala bo’lib kelgan. Shuning uchun ham Yaponiya agrar siyosati oldiga hamma vaqt mamlakat iqtisodiy salohiyatiga samaradorlik nuqtai nazaridan emas, balki mamlakat oziq-ovqat xavfsizligi masalasini hal qilish vazifasi bosh masala sifatida qo’yilgan. Yaponiya agrar tarmog’i mahsulotining mamlakat yalpi milliy mahsulot ishlab chiqarishdagi salmog’i 2% dan kamni tashkil qiladi. Uning tarkibi asosan oziq – ovqat mahsulotlari va qayta ishlash sanoati mahsulotlaridan tarkib topgan. , Yaponiya agrar siyosatining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: 1. Oziq-ovqat mahsulotlariga bo’lgan talabni imkon qadar milliy ishlab chiqarish hisobiga qondirish. 2. Oziq-ovqat mahsulotlarini barqaror miqdorda va sifatda yetkazib berish bo’yicha eksportyor mamlakatlar bilan samarali kelishuvlar olib borish va shartnomalar tuzish. 3. Oziq-ovqat xavfsizligi muammosini hal qilish va xavfni imkon qadar kamaytirish maqsadida maxsus oziq-ovqat zahiralarini tashkil qilish. 4. Kelgusida samarali shartnomalar tuzish va hamkorlik olib borish imkoniyati mavjud bo’lgan rivojlanayotgan mamlakatlarning qishloq xo’jaligini rivojlantirishga yordam qilish. Bu vazifalarning samarali amalga oshirilishi natijasida Yaponiya oziq-ovqat mahsulotlariga bo’lgan talablarini to’la qondirishga erishdi. Yuqoridagilardan ham xulosa qilish mumkinki, Yaponiya agrar siyosati xorijiy hamkorlar bilan ish olib borishga qaratilgan va bunga majbur hamdir. Yaponiyanig qishloq xo’jalik mahsulotlari bo’yicha asosiy hamkorlari rivojlangan mamlakatlardan AQSh va Kanada, shuningdek, Lotin Amerikasi va Sharqiy Osiyo davlatlari hisoblanadi. Yaponiya agrar siyosatida ham boshqa rivojlangan mamlakatlar singari davlatning roli katta o’rin tutadi. Agrar tarmoq davlat tomonidan tartibga solinadi va qo’llab-quvvatlab turiladi. Ichki ishlab chiqarishni rag’batlantirish maqsadida qishloq xo’jalik mahsulotlari bahosini rag’batlantirish davlat yordamlarining asosiy qismini tashkil qiladi. Yevropa Ittifoqi mamlakatlari agrar siyosatining xususiyatlari Yevropa Ittifoqi tashkil qilinganidan keyin qishloq xo’jaligini yagona asosda rivojlantirish siyosati eng qiyin amalga oshirilgan siyosatlardan biri hisoblanadi. Umumiy agrar siyosat o’zining paydo bo’lish maqsadiga ko’ra Yevropa Ittifoqiga kirgan dastlabki 6 ta mamlakatning qishloq xo’jaligi sohasidagi iqtisodiy manfaatlarini hal qilishi lozim edi. Yevropa Ittifoqi zamonaviy ko’rinishini shakllantiradigan integrasion jarayonlar ikki asosiy yo’nalishda rivojlanmoqda: 1. Ekstensiv - Yevropa Ittifoqiga yangi a’zo mamlakatlarini qo’shib olish asosida integrasiyani kuchaytirish; 2. Intensiv - hamkorlikning ancha oddiy usullaridan murakkabroq shakllarga o’tish orqali integrasiyani kuchaytirish. Yevropa Ittifoqi integrasiyalashuvi jarayonining boshqa integrasion ittifoqlardan farqli tomonlarini quyidagi xususiyatlar tashkil qiladi: 1. Bosqichma-bosqich rivojlanish: bojxona ittifoqi orqali orqali erkin savdo zonalarini tashkil qilish; yagona ichki bozor; iqtisodiy va valyuta ittifoqi. 2. Unikal millatlararo institutlarni tashkil qilish; Yevropa kengashi, YeI ministrlar kengashi, YeI qo’mitasi, Yevropa parlamenti, Yevropa sudi. 3. Millatlararo darajada moliyaviy, tarkibiy va ilmiy- texnikaviy siyosatni yuritish. Yevropa Ittifoqini rivojlantirish bosqichlari asosan quyidagilardan iborat: Birinchi bosqich (1957-1971 yy.) – «Bojxona ittifoqi» siyosatini yuritish orqali erkin savdo zonalarini yaratish, bunda Yevropa Ittifoqi ramkasida boj poshlinalari bekor qilin di. Yevro pa I ttifo qi in stitu sion al tar kibin i sh aklla ntiru vch i instit utla r tak omil iqtis odiy rivo jlani shni ta’m inlay di v a mam laka tlar o’rta sidag i ba rcha aloq alar ni sh aroi tga mosl asht irish imk oniy atlar ini y arata di. Bu ta rkib ni sh aklla ntir uvch i ins titutl arga aso san quyid agil ar ki radi: 1. Ye vrop a Ke ngas hi – Yevr opa Ittifo qi si yosiy strat egiy asini aniq lovc hi Ye vrop a Itt ifoqi ning oliy siyos iy or gan i; 2. Mi nistr lar K eng ashi - qar or q abul qilu vchi bosh instit ut h isob lanad i. 3. Ye vrop a Itt ifoqi Kom issiy asi - mill atlar aro i jroiy a instit uti, mavj ud q onu nlarn i ha yotg a tad biq etish dan tashq ari, Yevr opa Ittifo qi q onun chil igini tash kil e tadi, 4. Ye vrop a Pa rlam enti - Yev ropa Itti foqi kom issiy asi ishin i naz orat qila di, ya ngi qonu nla rni is hlab chiq ish va qa bul qilish jar ayon ida i shtir ok e tadi, mol iyavi y mab lag’la rni s arfla sh, byud jetn i qab ul q ilish va u ni bajar ish i shla rini n azo rat q iladi . 5. Ye vrop a Su di - Y evro pa I ttifoq i xu quql arini a’zo mam laka tlarn ing milli y dav lat x uqu qlari dan ustu nligin i ta’ minl aydi , Yev ropa Ittif oqi j oriy faoli yati ama liyoti Yevropa Ittifoqi moliyaviy mexanizmiga quyidagilar kiritiladi:  Qishloq xo’jaligini yo’naltirish va kafolatlash fondi – Yevropa Ittifoqi yagona agrar siyosatini moliyalashtirish manbai;  Yevropa ijtimoiy fondi – surunkali ishsizlik qamrab olgan turg’un hududlarga yordam berish dasturlarini moliyalashtirish manbai;  Yevropa hududiy rivojlantirish fondi - Ittifoq turli hududlarini iqtisodiy rivojlantirish darajasini tenglashtirish dasturlarini moliyalashtirish manbasi;  Yevropa rivojlantirish fondi – integrasiyaning dastlabki bosqichini o’tayotgan mamlakatlarga yordam ko’rsatish manbasi;  Yevropa investisiya banki – o’zoq muddatli kreditlar va kafolatlar hisobiga korxonalarni modernizasiyalash E’ TIBORIN GIZ UCHUN RAX MAT!

Rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda oziq-ovqat xavfsizligi

Купить