Rossiyada absolyutizmnng kuchayishi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Rossiyada absolyutizmnng kuchayishi

Купить

Mavzu; Rossiyada absolyutizmnng kuchayishi.
Reja:
I.Kirish;
II.Asosiy qism:
1. Sinf vakillik institutlarining yo'q bo'lib ketishi va absolyutizm uchun zarur shart-sharoitlarning etukligi.
2. 17-asrda Rossiya Absolyutizmning shakllanishi.
3. XVII asrdagi tashqi siyosat.
4. "Isyonkor asr" .
5. Nikon cherkov islohoti. Split
6. Rossiyada mutlaq monarxiyaning sabablari va shakillanishi.
7. Foydalanilgan metodlar.
III.Xulosa
IV.Adabiyotlar.

1. Sinf vakillik institutlarining yo'q bo'lib ketishi va absolyutizm uchun zarur
shart-sharoitlarning etukligi.
Tarix fanida absolyutizmning paydo bo'lishining shart-sharoitlari haqida bir qancha fikrlar mavjud. Shunday qilib, M.Ya.
Volkov shunday deb hisoblaydi: "...Rossiyada absolyutizmning paydo bo'lishi uchun ob'ektiv shart-sharoitlar Rossiyaning
o'tish davridagi umumiy ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining ikkita ajralmas tomonini tashkil etgan bir emas, balki ikkita
asosiy ijtimoiy-iqtisodiy jarayon natijasida yuzaga keldi. davr (yangi davr). Bu jarayonlardan biri feodal xo’jalik tuzumi
va eski munosabatlarning rivojlanishi bo’lsa, ikkinchisi kech feodalizm tubida kapitalistik munosabatlarning rivojlanishi
va burjua sinfining shakllanishidir. Ularning rivojlanishi sinfiy kuchlarning muvozanatini belgilaydi, bu esa sinfiy va
ichki siyosiy qarama-qarshiliklarning natijasini belgilaydi. Volkov M.Ya. Rossiyada absolyutizmning kuchayishi haqida. //
SSSR tarixi, 1970 yil. - No 1. - B. 90. Darhaqiqat, Rossiyada absolyutizmning shakllanishi bilan parallel ravishda burjua
munosabatlari yuzaga keladi, birinchi manufakturalar paydo bo'ladi.
Rivojlanayotgan absolyutizm o zining tashqi va ichki vazifalarini amalga oshirish uchun, ayniqsa, 18-asrning birinchi ʻ
choragida savdo va sanoatning rivojlanishini rag batlantirdi. Rivojlanayotgan manufakturalarni ishchi kuchi bilan
ʻ
ta'minlash muammosi ularga davlat dehqonlarini biriktirish orqali hal qilindi. Bundan tashqari, manufakturalarda
mehnatdan foydalanish majburiy sharti bilan dehqonlarni yer bilan sotib olishga ruxsat berildi.

2. 17-asrda Rossiya Absolyutizmning shakllanishi
“ Absolyutizmning ” ning bevosita oqibati mamlakatning eng katta vayronaga aylanishi edi. V.O.ning so‘zlariga ko‘ra. Klyuchevskiy "qayg'u
xotirjamlik va mamnunlikni olib tashladi, lekin buning evaziga tajriba va g'oyalarni berdi". XVII asrning birinchi yarmida Rossiyaning siyosiy
rivojlanishidagi asosiy tendentsiya. oliy hokimiyatning rasmiy cheklanishiga aylandi. Mixail Romanov (1613-1645) davrida davlatdagi barcha
ishlar Boyar Dumasi va Zemskiy Sobor ishtirokida hal qilingan. Uning hukmronligining dastlabki o'n yilida Zemskiy soborlari deyarli doimiy
ravishda o'tirishdi. Bundan tashqari, Moskva va butun Rossiya Patriarxi Filaret (Mixailning otasi) Rossiya davlati siyosatining shakllanishiga
kuchli ta'sir ko'rsatdi.
Bu davrning asosiy vazifasi mamlakatda vayron bo‘lgan iqtisodiyotni tiklash, tartib va barqarorlikni, tashqi siyosatda – notinchlik yillarida boy
berilgan yerlarni qaytarish va mamlakat hududini kengaytirishdan iborat.
17-asrda nafaqat Ukrainaning chap qirg'og'i Kiyev va Zaporojye viloyati Rossiya tarkibiga kirdi, balki ruslar Tinch okeani qirg'oqlariga etib
borgan Sibirga oldinga siljish bo'ldi. XVII asrning ikkinchi choragida allaqachon. Shimoliy Muz okeanining dengizlari o'tdi, rus tadqiqotchilari
Baykalga ketishdi. 40-yillarning oxirida. Semyon Dejnev Osiyo va Amerika o'rtasidagi bo'g'ozni ochdi. 1649-1681 yillarda. Yakutsklik Erofey
Xabarov Amurga yetib keldi. Tadqiqotchilar, qoida tariqasida, xizmatchilar, shu jumladan kamonchilar, kazaklar edi. Ayni paytda dehqonlar
Sibirga joylasha boshladi, bu yerda keyinchalik ma muriy, harbiy va iqtisodiy markazlarga aylangan ostrog shaharlari (Yeniseysk, Yakutsk va ʼ
boshqalar) tashkil topdi. Sibirning rivojlanishidan manfaatdor bo'lgan chor hukumati bu erga Shimoliy Primorye dehqonlarini ko'chirdi.
Janubda Rossiya chegaralari Qrim xonligi, Shimoliy Kavkaz va Qozog'istonga yaqinlashdi.

3. XVII asrdagi tashqi siyosat
Hamdo'stlik va Shvetsiya bilan urushlar avj oldi, keyin to'xtadi. 1617 yilda Stolbovoda "abadiy" rus-shved tinchligi tuzildi, unga ko'ra Rossiya
Novgorodni qaytarib oldi. Va 1634 yilda Polsha bilan tinchlik shartnomasi tuzildi. Polsha Smolensk, Chernigov va Novgorod-Severskiy
yerlarini tark etdi.
Polsha va Litvani yagona davlatga birlashtirgan Lublin Ittifoqi (1569) ma'lumotlariga ko'ra, unga Hamdo'stlik, Belorussiya va Ukrainaning katta
qismi kiritilgan. Ijtimoiy, milliy va diniy qarama-qarshiliklar Ukraina va Belorussiya aholisining ommaviy namoyishlariga sabab bo'ldi.
40-yillarda bu kurashning markazi. 17-asr kazaklar hududi bo'lgan Zaporojye Sichiga aylandi. Kurashga B. Xmelnitskiy boshchilik qildi, u
1648 yilda qo shini bilan Kiyevni egalladi. Ammo u Rossiyaning yordamisiz qila olmadi. Yordam berish to'g'risida qaror 1653 yilda Zemskiy ʻ
Sobor tomonidan qabul qilindi. Polshaga urush e'lon qilindi. 1654 yil 8 yanvarda Ukraina Rossiya davlatiga qabul qilindi. Hamdo'stlik qayta
birlashishni tan olmadi. Mashaqqatli rus-polsha urushi boshlandi, 1667 yilda Andrusovo sulhining imzolanishi bilan yakunlandi, unga ko'ra
Rossiya Ukrainaning chap qirg'og'ini, Smolensk, Kievni oldi. 1656-1658 yillarda. Rossiya Shvetsiyaga qarshi urush boshladi. Ammo asosiy
vazifa - Boltiqbo'yini bosib olish hal qilinmadi

Tsar Aleksey Mixaylovich (1645 - 1675)
XVII asrda Rossiyaning iqtisodiy rivojlanishining o'ziga xos xususiyati feodal-krepostnoy tuzumning bo'linmas hukmronligi
edi.
Aleksey Mixaylovich hukmronligi (1645 - 1675) aslida umummilliy krepostnoylik tizimini rasmiylashtirdi. Bu 1649 yilgi
sobor kodeksida qayd etilgan: dehqonlar abadiy erga, shahar aholisi shaharlarga bog'langan; da'vo muddati va o'quv yillari
bekor qilindi. Xuddi shu qonunga ko'ra, krepostnoylikning merosxo'rligi va yer egalarining krepostnoy mulkini tasarruf etish
huquqi belgilandi. Bundan tashqari, Kodeks avtokratik hokimiyatni qonuniylashtirdi. Mulk-vakillik monarxiyasi davri tugadi.
17-asrning birinchi yarmida davlat hokimiyatining ajralmas qismi bo lgan Zemskiy soborlarining chaqiruvi to xtatildi. ʻ ʻ
Ukrainani Rossiya bilan birlashtirish to'g'risida rezolyutsiyani qabul qilgan 1653 yildagi Zemskiy sobor oxirgi to'liq kengash
hisoblanadi. Mustahkamlangan avtokratiya endi sinfiy vakillik organining yordamiga muhtoj emas edi. U hukumat idoralari,
buyruqlar, shuningdek, Boyar Dumasi tomonidan chetga surildi.
Shunday qilib, mamlakat siyosiy tizimida absolyutizmning shakllanish tendentsiyalari aniq ko'rinadi. Bu, birinchi navbatda,
sinfiy-vakillik monarxiyasidan byurokratik-dvoryan monarxiyaga, absolyutizmga o'tishda namoyon bo'ldi. Absolyutizm -
davlatdagi oliy hokimiyat bo'linmasdan bir shaxsga - monarxga tegishli bo'lgan boshqaruv shakli. Quvvat
markazlashtirishning eng yuqori darajasiga etadi. Shu bilan birga, monarx byurokratiya yordamida hukmronlik qiladi, doimiy
armiya va politsiyaga ega, cherkov mafkuraviy kuch sifatida ham unga bo'ysunadi.

“ Isyonkor asr”
17-asr isyonkor davr sifatida tarixga kirdi. 17-asr o rtalaridagi shahar qo zg olonlari mamlakatdagi ichki vaziyatni sezilarli ʻ ʻ ʻ
darajada murakkablashtirdi. Ular Rossiyaning ko'plab shaharlarini qamrab oldi. 1648 yil Moskvadagi qo'zg'olon katta
rezonansga ega bo'ldi - joriy yilning yozida harakatlar to'lqini mamlakatning ko'plab shaharlarini qamrab oldi. Shundan so'ng,
1650 yilda Pskov va Novgorodda qo'zg'olonlar boshlandi, buning sababi non narxining keskin oshishi edi. 1662 yilda
Moskvada "Mis qo'zg'oloni" deb nomlanuvchi qo'zg'olon uzoq davom etgan Rossiya-Polsha urushi bilan bog'liq bo'lib, jiddiy
moliyaviy qiyinchiliklarga olib keldi. Mis g'alayonlari mamlakatdagi inqiroz holatining yana bir dalili edi. Uning ifodasining
cho'qqisi S.T. boshchiligidagi dehqonlar urushi edi. Razin.
1667 yil may oyida Razin ming kishilik otryadning boshida Volgaga yo'l oldi, u erdan Kaspiy dengizining g'arbiy
qirg'oqlariga ko'chib o'tdi va u erda Eron shohining mulkiga bostirib kirdi.
1669 yil avgustda Razin kazaklar bilan Astraxanga tushdi. Biroz vaqt o'tgach, 1669 yil 4 sentyabrda u Donga jo'nadi va u erda
yangi yurish tayyorlashni boshladi. 1670 yilda Razinning yurishi dehqonlar urushiga aylandi, unda kazaklar, rus dehqonlari
bilan bir qatorda Volga bo'yi xalqlari: mordoviyaliklar, tatarlar, chuvashlar va boshqalar qatnashdilar.
Astraxanni qo'lga kiritish bilan Razin shimolga harakat qilish uchun o'zi uchun sharoit yaratdi. Shunga qaramay, qo'zg'olon
mag'lubiyatga uchradi. Chor hukumati qo'zg'olonchilarga shafqatsiz munosabatda bo'ldi, Razinning taqdiri fojiali bo'lib chiqdi,
1671 yil iyun oyida u Moskvada Qizil maydonda qatl etildi.

4. Nikon cherkov islohoti. Split
Ukraina, sobiq Vizantiya imperiyasining pravoslav xalqlari bilan aloqalarni kengaytirish butun pravoslav dunyosida bir xil cherkov marosimini joriy qilishni talab
qildi. 1652 yilda Nikon Moskva Patriarxi etib saylandi, u marosimlarni birlashtirish va yunon qoidalariga muvofiq cherkov xizmatlarining bir xilligini o'rnatish
uchun islohotlarni boshladi. Bu yangiliklar boyarlarning bir qismi va ruhoniylarning noroziligiga sabab bo'ldi. Rus cherkovida bo'linish yuz berdi. Tashqi
ko'rinishiga ko'ra, Nikon va qadimgi imonlilar o'rtasidagi kelishmovchilik cherkov kitoblarini birlashtirish uchun qanday modellar - ruscha yoki yunoncha -
qaynab ketdi. Munozara, shuningdek, qanday qilib suvga cho'mish kerakligi haqida edi - ikki yoki uch barmoq bilan, qanday qilib yurish qilish - quyosh yoki
qarshi. Qadimgi imonlilarni mag'lub etib, Nikon "buyuk suveren" unvoniga erishdi, bu uni podshoh Aleksey Mixaylovich bilan deyarli tenglashtirdi. Shunday
qilib, cherkov katta kuchga da'vo qilib, absolyutizmga o'tishga jiddiy to'siq yaratdi. Cherkov va davlat o rtasidagi ziddiyat 1950—1960-yillarda ochiq tus oldi. 17-ʻ
asr Nikonni depozit qilishni rasmiylashtirish uchun dunyoviy hokimiyatga sakkiz yil kerak bo'ldi - 1666 yilgi cherkov kengashi Nikonni patriarxlik lavozimidan
olib tashladi. Uning surgun qilingan joyi Vologda yaqinidagi Ferapontov monastiri edi. Shunday qilib, Rossiyada XVII asrning oxirida. mutlaq monarxiyaga
nisbatan aniq tendentsiyalar mavjud edi. Kapitalistik tuzumning shakllanishi va feodalizm parchalanishining boshlanishining muqarrar natijasi absolyutizmning
shakllanishi edi. Absolyutizmga o'tish, garchi u qirol avtokratiyasining yanada kuchayishi bilan kechgan bo'lsa-da, 16-17-asrlar frantsuz jamiyatining eng keng
qatlamlari manfaatdor edi. Absolyutizm zodagonlar va ruhoniylar uchun zarur edi, chunki ular uchun iqtisodiy qiyinchiliklarning kuchayishi va uchinchi
hokimiyat tomonidan siyosiy bosimning kuchayishi tufayli davlat hokimiyatining kuchayishi va markazlashuvi ularning keng sinfiy imtiyozlarini ma’lum muddat
saqlab qolishning yagona yo‘li bo‘ldi. O sib borayotgan burjuaziya ham hali siyosiy hokimiyatga da vo qila olmagan, lekin 16-asrda islohot va diniy urushlar
ʻ ʼ
munosabati bilan yana qo zg algan feodal erkinlardan qirollik himoyasiga muhtoj bo lgan absolyutizmga ham qiziqardi. Tinchlik, adolat va jamoat tartibini
ʻ ʻ ʻ
o'rnatish fransuz dehqonlarining asosiy qismining ezgu orzusi bo'lib, ularning yaxshi kelajakka bo'lgan umidlarini kuchli va rahmdil qirol hokimiyati bilan
bog'ladi.
Qirolga nisbatan ichki va tashqi qarshilik (shu jumladan cherkov tomonidan ham) bartaraf etilgach, yagona ma’naviy va milliy o‘ziga xoslik fransuzlarning keng
ommasini taxt atrofida birlashtirganda, qirol hokimiyati jamiyatdagi o‘z mavqeini sezilarli darajada mustahkamlashga muvaffaq bo‘ldi. davlat. Keng jamoatchilik
tomonidan qo'llab-quvvatlangan va ortib borayotgan davlat hokimiyatiga tayangan qirol hokimiyati absolyutizmga o'tish sharoitida uni tug'dirgan jamiyatga
nisbatan katta siyosiy vazn va hatto nisbiy mustaqillikka ega bo'ldi. 16-asrda absolyutizmning kuchayishi qirol hokimiyati Fransiyaning hududiy birlashuvining
yakunlanishiga, yagona fransuz millatining shakllanishiga, sanoat va savdoning jadal rivojlanishiga, ma muriy boshqaruv tizimini ratsionalizatsiya qilishga hissa
ʼ
qo shganligi sababli progressiv xarakterga ega edi. Biroq XVII-XVIII asrlarda feodal tuzumning tanazzulga uchrashi kuchaydi. mutlaq monarxiya, shu jumladan,
ʻ
o'z kuch tuzilmalarining o'zini-o'zi rivojlanishi tufayli jamiyatdan tobora ko'proq ko'tarilib, undan ajralib chiqadi, u bilan hal qilib bo'lmaydigan qarama-
qarshiliklarga kiradi

6. Rossiyada mutlaq monarxiyaning sabablari va shakillanishi.
Rossiya hududida mutlaq monarxiyaning paydo bo'lish vaqti 17-asrning ikkinchi yarmi, uning yakuniy dizayni esa 18-asrning birinchi
choragi. Tarixiy-huquqiy adabiyotlar absolyutizm haqida aniq tushuncha bermaydi. Bunday munozarma masalalar quyidagilarni o'z ichiga
oladi: bunda assorizmning shakllanishi, mutlaqo ijtimoiy asosda, mutlaqlik va avtokratlar o'rtasidagi munosabatlar, mutlaqlik va uning
rivojlanish bosqichlari o'rtasidagi bog'liqlik Rossiyada absolyutizmning tarixiy roli. Rossiya davlatining boshqa davlatlar bilan umumiyligi
va hududiy, ichki va tashqi siyosiy xususiyatlari tufayli rivojlangan absolyutizmning paydo bo'lishining o'ziga xos sabablari bor edi.
Masalan, A.N. Saxarov ta'kidlaganidek, "tarixiy omil - mamlakatda burjuaziya munosabatlarining paydo bo'lishi davridagi dehqonlar va
feodallar sinfi o'rtasidagi qarama-qarshilik 17-asrning ikkinchi yarmida rus absolyutizmining rivojlanishida asosiy omil emas. Bir.
Rossiyada absolyutizm shakllanishining muhim omillaridan biri tashqi siyosiy omildir.Rossiya absolyutizmining o'ziga xos xususiyati
shundaki, u bir xil mulk sinfi doirasidagi kuchlarning qarama-qarshiligi, ya'ni dvoryanlar va boyarlar o'rtasidagi qarama-qarshilik asosida
vujudga kelgan.
Ko'rinishidan, Rossiyada absolyutizmning shakllanishi uchun tarixiy, iqtisodiy, ijtimoiy, ichki va tashqi siyosiy sabablarning butun
majmuasi zarur. Absolyutizm tayyorlanayotgan ikki asr ichida ikki bosqichni ajratish mumkin: 16-asr. - ostona va XVII - Rossiya
tarixining yangi davrining boshlanishi. Har ikki bosqich dehqonlar urushi bilan kechdi - birinchisi absolyutizmning rivojlanishini
kechiktirdi, ikkinchisi esa uning yaratilishida omil bo'ldi. 17-asr o rtalari burjua jamiyati shakllanishining boshlanishi, absolyutizm davri. ʻ
Bu vaqtga kelib, Rossiyada boshqaruv shakli sifatida mutlaq monarxiyani shakllantirish uchun ma'lum tarixiy shart-sharoitlar paydo bo'ldi.
Mutlaq monarxiya markazlashgan davlat shakllaridan biri bo'lganligi sababli, masalani ko'rib chiqishni Rossiyadagi siyosiy tarqoqlikni
bartaraf etish va markazlashgan monarxiya turini shakllantirish muammosidan boshlash kerakligi aniq. Oprichnina yillarida, Ivan Dahliz
hukmronligi davrida Novgorodning mustaqilligi va iqtisodiy qudrati yo'q qilindi, ma'naviy feodallarning iqtisodiy va ma'muriy
izolyatsiyasi yo'qoldi. Tarqoqlik qoldiqlariga qarshi kurash o sha davr siyosiy tarixining asosini tashkil etadi. 16-17-asrlardagi monarxiya,
ʻ
Ivan IV Qrozniy va Boris Godunov davrida, Rossiya davlatida tarixan avtokratiya va suverenitetlarga intilishlar bilan ajralib turardi.
Monarxiya boshqaruv shakli sifatida maksimal darajada suverenitetga, yakka hukmdorning mustaqilligiga intiladi, bu tendentsiya yakka
hokimiyatning tabiatidan kelib chiqadi. Rossiyada absolyutizmning paydo bo'lishining muhim sababi 16-17-asrlarda mamlakatning
iqtisodiy rivojlanishi edi. Bu davrda qishloq xo jaligi ekin maydonlarini kengaytirish va krepostnoylikni kuchaytirish hisobiga
ʻ
kengaytirildi; hududlar ma'lum qishloq xo'jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan.

Shahar aholisini boshqa hududlarga ko'chib o'tish huquqisiz shaharlarga biriktirgan Sobor kodeksi (1649) nashr etilgandan so'ng, Pskov va
Novgorodda (1650), keyin Moskvada (1662) qo'zg'olon ko'tarildi. Bu davrda Rossiyada Stepan Razin (1670-1671) va Kondrat Bulavin (1707-1709)
boshchiligida ikkita yirik dehqon urushi bo'ldi. Shahar harakati Astraxan, Guryev, Krasniy Yarda keng tarqaldi. XV asrning 20-yillarida. serfdom
dehqonlarning chekka hududlarga misli ko'rilmagan qochib ketishiga sabab bo'ldi (1719-1727 - taxminan 200 ming kishi). Krepostnoylikka qarshi
xususiyatga ega bo lgan “talonchilik” harakati kengayib borardi. Qo zg olon va dehqon urushlari ishtirokchilarining ijtimoiy va milliy tarkibi juda ʻ ʻ ʻ
xilma-xil: serflar, dehqonlar, piyodalar, kamonchilar, shaharliklar, xizmatchilarning quyi qatlamlari. Ular orasida: ruslar, tatarlar, chuvashlar, marilar,
mordovlar va boshqalar. Shunday qilib, dehqonlar urushi davrida, uning asosiy kuchlarining antifeodal yo'nalishi hal qiluvchi bo'lganida, biz yana
shahar va qishloqlarda ijtimoiy kurashning avj olishini kuzatamiz. dehqonlar va shahar aholisining tabaqalanishi. Boshqacha qilib aytganda, sinfiy
kurashning keskinlashuvi nafaqat iqtisodiyot va ijtimoiy tizimdagi siljishlar, balki mulklar ichidagi ijtimoiy qarama-qarshiliklar: dvoryanlar va
boyarlar o'rtasidagi, dunyoviy va ma'naviy feodallar o'rtasidagi, shuningdek, davlat ichidagi ijtimoiy qarama-qarshiliklar bilan bog'liq edi. shahar
mulki. 1648 yilgi Moskva qo'zg'oloni shahar aholisi, kamonchilar va askarlar ularni zulm qilgan qo'mondonlik ma'muriyatiga va imtiyozli savdo
korporatsiyalari a'zolariga qarshi chiqqanidan dalolat beradi. XVII-XVIII asrlardagi mashhur harakatlar. vujudga kelayotgan burjua sinfini chorizm
qo liga tashladilar. Rus savdogarlari va sanoatchilari hukumatdan himoya qilishni talab qildilar, ular podshoh mutlaq hokimiyatining asosiy ustuni -
ʻ
dvoryanlar bilan kelishishga majbur bo'ldilar. 17-18-asrlarda Rossiyada uzluksiz sinfiy kurash. mamlakatning burjua yo'nalishida rivojlanishiga
hissa qo'shdi. Rossiyaning absolyutistik davlat sari harakatida davlat apparatini byurokratlashtirish katta ahamiyatga ega edi. XVII asrda dvoryanlar
mavqei mustahkamlandi, feodal zodagonlarining ahamiyati pasaydi, hukmron tabaqadagi ichki chegaralar buzildi, butun hukmron tabaqa asta-sekin
byurokratiklashtirildi. Darajalar jadvali (1722 yil 24 yanvar) nihoyat tug'ilganlik darajasiga ko'ra davlat xizmatiga tayinlashni bekor qildi va vatanga
xizmatlarini birinchi o'ringa qo'ydi. Muhim rolni ijro etuvchi kuch bo'lgan klerk ruhoniylarining o'rta bo'g'ini o'ynadi, aynan shu asos bo'lib, ularsiz
absolyutistik davlat apparatini yig'ish va mutlaq monarxiyani yakunlash mumkin emas edi. 18-asr boshlari. XVIII asrda Rossiyaning tarixiy
rivojlanishining o'ziga xos xususiyati. byurokratik apparatni yaratish mutlaq monarxiya tomonidan dvoryanlar hukmronligini mustahkamlash uchun
foydalanilganligi edi. Rossiya absolyutizmi va markazlashgan davlat shakllanishining asosiy omillaridan biri tashqi siyosiy omil: Turkiya va Qrim
xonligi, Polsha va Shvetsiyadan kelgan tashqi xavf edi. Absolyutizm mafkurasi G arbiy Yevropa adabiyoti (Gyugo Grotsiy, Tomas Gobbs, Gotfrid
ʻ
Vilgelm Leybnits, Xristian Bo ri) va siyosiy ta limot mafkurasi ta sirida shakllangan bo lib, “Monarx irodasi haqiqati” asarida “xayriya”ni
ʻ ʼ ʼ ʻ
maqtagan. qirolning roli, uning siyosati "umumiy manfaat" va "butun xalq manfaati uchun" o'zgarishi Feofan Prokopovich edi. Mutlaq
monarxiyaning shakllanishida Zemskiy soborlari katta ahamiyatga ega bo'lib, ularning dastlabki maqsadi feodallar sinfini mustahkamlash, keyin esa
krepostnoy tuzumni o'rnatish edi. Hukumat tarixiy va siyosiy sharoitlardan kelib chiqib, dastlab Zemskiy soborlar orqali absolyutizmni
kuchaytirishga, keyin esa ularning faoliyatini cheklashga yo'l oldi. Rossiyada absolyutizmning shakllanishini tahlil qilib, ushbu boshqaruv shaklini
shakllantirishning ba'zi xususiyatlarini ta'kidlash kerak:

Xronologiya
1613-1645 yillar Mixail Fedorovich Romanovning hukmronligi.
1617 yil Shvetsiya bilan Stolbovskiy sulhining imzolanishi.
1618 yil Polsha bilan Deulino sulhining imzolanishi.
1645 - 1676 yillar Aleksey Mixaylovich Romanovning hukmronligi.
1649 Kengash kodeksining qabul qilinishi.
1676 - 1682 yillar Fyodor Alekseevich Romanovning hukmronligi.

III.Xulosa
Mutlaq monarxiya - bu monarx qonuniy ravishda mamlakatdagi barcha davlat hokimiyatiga to'liq egalik qiladigan boshqaruv
shaklidir. Uning kuchi hech qanday organ tomonidan cheklanmagan, u hech kim oldida javobgar emas va o'z faoliyatida hech
kim tomonidan boshqarilmaydi. Aslida mutlaq monarxiya feodallar sinfi diktaturasining davlat shaklidir. Mutlaq monarxiyaning
paydo bo'lishi uchun iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy shartlarning mavjudligi zarur. 17-18-asrlarda Rossiyada uzluksiz sinfiy
kurash. mamlakatning burjua yo'nalishida rivojlanishiga hissa qo'shdi. Rossiyaning absolyutistik davlat sari harakatida davlat
apparatini byurokratlashtirish katta ahamiyatga ega edi. XVII asrda dvoryanlar mavqei mustahkamlandi, feodal zodagonlarining
ahamiyati pasaydi, hukmron tabaqadagi ichki chegaralar buzildi, butun hukmron tabaqa asta-sekin byurokratiklashtirildi.
Darajalar jadvali (1722 yil 24 yanvar) nihoyat tug'ilganlik darajasiga ko'ra davlat xizmatiga tayinlashni bekor qildi va vatanga
xizmatlarini birinchi o'ringa qo'ydi. Muhim rolni ijro etuvchi kuch bo'lgan klerk ruhoniylarining o'rta bo'g'ini o'ynadi, aynan shu
asos bo'lib, ularsiz absolyutistik davlat apparatini yig'ish va mutlaq monarxiyani yakunlash mumkin emas edi. 18-asr boshlari.
XVIII asrda Rossiyaning tarixiy rivojlanishining o'ziga xos xususiyati. byurokratik apparatni yaratish mutlaq monarxiya
tomonidan dvoryanlar hukmronligini mustahkamlash uchun foydalanilganligi edi. Rossiya absolyutizmi va markazlashgan
davlat shakllanishining asosiy omillaridan biri tashqi siyosiy omil: Turkiya va Qrim xonligi, Polsha va Shvetsiyadan kelgan
tashqi xavf edi. Absolyutizm mafkurasi G arbiy Yevropa adabiyoti (Gyugo Grotsiy, Tomas Gobbs, Gotfrid Vilgelm Leybnits, ʻ
Xristian Bo ri) va siyosiy ta limot mafkurasi ta sirida shakllangan bo lib, “Monarx irodasi haqiqati” asarida “xayriya”ni
ʻ ʼ ʼ ʻ
maqtagan. qirolning roli, uning siyosati "umumiy manfaat" va "butun xalq manfaati uchun" o'zgarishi Feofan Prokopovich edi.
Mutlaq monarxiyaning shakllanishida Zemskiy soborlari katta ahamiyatga ega bo'lib, ularning dastlabki maqsadi feodallar
sinfini mustahkamlash, keyin esa krepostnoy tuzumni o'rnatish edi. Hukumat tarixiy va siyosiy sharoitlardan kelib chiqib,
dastlab Zemskiy soborlar orqali absolyutizmni kuchaytirishga, keyin esa ularning faoliyatini cheklashga yo'l oldi.

“ Absolutizm allaqachon sezilarli tanazzulga uchragan krepostnoylik va qishloq jamoasining mavjudligining alohida sharoitida paydo
bo'ldi va rivojlandi. Absolyutizmning rivojlanishida qirollarning o'z hokimiyatini mustahkamlashga qaratilgan siyosati ham ma'lum rol
o'ynadi. 2 Isaev I.A. Rossiya davlati va huquqi tarixi. - M., 1995. - S. 110.
Shunday qilib, Rossiyada absolyutizm 17-asrning ikkinchi yarmida paydo bo'ldi. Aynan o'sha paytdan boshlab Zemskiy Sobors
chaqirilishi to'xtatildi, bu ma'lum darajada podshoh hokimiyatini chekladi. Biroq, davlat yig'ilishlari hali ham muayyan tabaqa vakillari
bilan masalalar bo'yicha o'tkazildi: tovarlar narxi, pul tizimi, arman savdogarlari bilan savdo shartnomasi shartlari, mahalliychilik (1660,
1662, 1667, 1682). To'g'ridan-to'g'ri podshohga bo'ysunadigan boshqaruvning buyruqbozlik tizimi mustahkamlandi. Doimiy qirollik
armiyasi tuzildi. Monarx, masalan, 1681 yilda atigi 6000 kishidan iborat bo'lgan zodagon armiyaga kamroq qaram bo'lib qoldi. Shu
bilan birga, doimiy qo'shin 82 ming kamonchilar, reiterlar, dragunlar va askarlardan iborat edi. Podshoh o‘z mulklaridan daromad olib,
bosib olingan xalqlardan soliqlar, savdo-sotiqning rivojlanishi tufayli ortib borayotgan bojxona to‘lovlaridan daromad olib, sezilarli
moliyaviy mustaqillikka erishdi. Soliqlar (streltsy, yamsk va boshqalar), aroq, pivo, asal ishlab chiqarish va sotishda chor monopoliyasi
katta ahamiyatga ega edi. Bu davlat apparatini yaratish va saqlash imkonini berdi.
Boyarlarning iqtisodiy va siyosiy rolining zaiflashishi bilan Boyar Dumasining ahamiyati pasaydi. Uning tarkibi ham o'zgarib,
zodagonlar bilan to'ldirildi. Shunday qilib, 1688 yilda Boyar Duemning 62 a'zosidan atigi 28 tasi eski boyar oilalariga, qolganlari esa
zodagonlar va hatto savdogarlar sinfiga mansub edi. Sinovning ushbu qismini yakunlab, men sinf vakillik institutlarining yo'q bo'lib
ketishining ikkita asosiy sababini shakllantirmoqchiman. Birinchidan, bular allaqachon yuqoridagi ijtimoiy-iqtisodiy sabablardir. Va,
ikkinchidan, O.I. Chistyakov, 17-asrning ikkinchi yarmida. nafaqat zarurat, balki mutlaq monarxiya o'rnatish imkoniyati ham paydo
bo'ldi. ...Mahoratli zodagon militsiya o‘rniga doimiy armiya tuzildi. Qo'mondonlik tizimining rivojlanishi byurokratiya armiyasini
tayyorladi. Podshoh mustaqil daromad manbalarini yasak (asosan Volgabo yi va Sibir xalqlaridan olinadigan mo ynadan olinadigan ʻ ʻ
soliq) va vino monopoliyasi ko rinishida oldi. Endi u urush yoki boshqa jiddiy voqea boshlash uchun Zemskiy Soborsdan ruxsat so'rashi
ʻ
shart emas. Sinf-vakillik organlariga bo'lgan ehtiyoj yo'qoldi va ular tashlab yuborildi. Bu monarxning kuchi cheksiz bo'lib qolganligini
anglatardi, ya'ni. mutlaq.

7. Foydalanilgan metodlar.

IV.Adabiyotlar:
1.Antonova K. A., Bongard-Levin G. M., Kotovskiy G. G. Hindiston tarixi. - M. , 1979 yil.
2.Huber A., Kheifets A. Xorijiy Sharq mamlakatlarining yangi tarixi. - M. , 1961 yil.
3.Kovalev S. V. Sharqiy Arabistondagi ingliz mustamlakachiligi (1773-1798) // Komsomolsk-na-Amur
davlat texnika universitetining ilmiy eslatmalari. - 2015. - T. 2. - 3-son (23). - S. 14.
4.Adams B. 1898. Sivilizatsiyalar va yemirilish qonunlari. Tarix bo'yicha insholar . N.Y. , p. 305. (ingliz)
5.E. Xobsbavm, inqilob davri: Yevropa 1789-1848. - Rostov-na-Donu, 1999 yil.
6.Fursov K. A. Savdogar hokimiyati: Angliya Sharqiy Hindiston kompaniyasining ingliz davlati va
Hindistonning patrimoniyalari bilan aloqalari. - M . : KMK ilmiy nashrlar uyushmasi, 2006 yil.
7.Fursov K. A. Sharqiy Hindiston kompaniyasi: Buyuk oligarx tarixi // Yangi vaqt. - M. , 2001.

E’tiboringiz uchun tashakkur

Rossiyada absolyutizmnng kuchayishi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish