Salavkiylar va Yunon-Baqtriya davlati dars ish - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	147.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	doc
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Salavkiylar va Yunon-Baqtriya davlati dars ish

Купить

“Tasdiqlayman”
O’IBDO’:_________A.Z.Temirov
“_____” ___________2022-yil
NAZARIY O‘QUV MASHG‘ULOTNING O‘QITISH TEXNOLOGIYASI
Guruh
Dars sanasi
Mavzu: Salavkiylar va Yunon-Baqtriya davlati.
O‘quv mashg‘ulotning o‘qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa O‘quvchilar soni: 26 tagacha
O‘quv mash g‘ ulotining shakli va turi Nazariy: yangi bilimlarni egallash bo‘yicha o‘quv
mashg‘ulot
O‘quv mash g‘ ulot rejasi 1. Salavkiylar davlatining tashkil topishi
2. Yunon-Baqtriya podsholigi
O‘quv mashg‘uloti maqsadi : Salavkiylar, Yunon-Baqtriya podsholigi bo‘yicha tushunchalarni
hosil qilish / shaklantirish .
Pedagogik vazifalar:
Dars va mavzu rejasi tanishtirish;
Davr haqida ma’lumot berish;
Atamalarga izoh berish;
Mavzu bo’yicha tushuncha berish. O‘quv faoliyati natijalari:
Mavzuga doir ma’lumotlar ko‘rsatadilar;
Davrga xos xususiyatlarni tasniflaydilar;
Mavzu mohiyatini aytib beradilar;
Fakt, ma’lumotlarni t artibli ravishda gapirib
beradilar.
O‘qitish metodlari Kichik axborotli ma’ruza / hikoya / tushuntirish /
ko‘rsatma berish / namoyish / ko‘rsatish /vi deo usul /
kitob bilan ishlash / insert / mashq / suhbat / bahs /
aqliy hujum / ta’limiy o‘yin / pinbord va boshq.
O‘quv faoliyatini tashkil etish shakllari Ommaviy / jamoaviy / guruhli / individual / o‘ylang
va juftlikda fikr almashing texnikasi/birgalikda
o‘ rganamiz texnikasi/arra texnikasi va boshq.
O‘qitish vositalari Matnlar /yo zuv taxtasi / slaydlar / proektor /
kompyuter /diaproektor/flipcha r t/vediofilm/grafikli
organizatorlar/m odel / mulyajlar /ch izma / sxema /
grafik / diagrammlar /n amunalar / e kspert varag‘i
/yo‘ riqnoma va boshq
O‘qitish shart-sharoiti Maxsus texnik vositalar bilan jihozlangan
auditoriya.
Qaytar aloqaning usul va vositalari Tezkor-so‘rov / savol-javob / test /topshiriq/mashq va
boshq.

O‘quv mashg‘ulotning texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari va
vaqti Faoliyat mazmuni
o‘qituvchi o‘quvchi
1 -O‘ quv
mash g‘ ulotiga
kirish
(5daq.) Tashkiliy boshlanishi
O‘quvchilar bilan s alomlashadi , ularni mashg‘ulotga
tayyorgarligi va davomatini tekshiradi. Darsga
tayyorgarlik
ko‘radilar.
2-bosqich.
Asosiy
(6 5 daq.) I . O‘quv faniga olib kirish (15 daq)
1. 1 . Mavzu bo‘yicha asosiy tushunchalar bilan ( 1 -ilova)
va mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro‘yxati bilan
tanishtiradi.
1.2. O‘quv mashg‘ulotning mavzusi, rejasi, maqsadi va
o‘quv faoliyat natijalariga qo‘yiladigan baholash mezoni
bilan tanishtiradi. (2-ilova).
II .O‘quvchilar bilimini faollashtirish (10 daq)
2.1.O‘quvchilar bilimini tezkor-so‘rov / savol-javob /
aqliy hujum / pinbord / o‘ylang va juftlikda fikr
almashing / orqali faollashtiradi Javoblarni qabul qiladi,
ular asosida yangi o‘quv materialni uzviy ligi bo‘yicha
ma’lumotlar berishga o‘tadi.
III .Y a ngi o‘quv materialiga kirish (40 daq)
2.2. Qo’’anma va ko’rgazmali qurollar asosida ( 3 -ilova)
namoyish va sharxlash orqali mavzu bo‘yicha asosiy
nazariy xolatlarni bayon qiladi.
2.3. Har bir rejani mustahkamlash uchun savollar beradi
2.4. Mavzuning har bir qismi bo‘yicha xulosalar qiladi.
2.5. Ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi.
2.6. Y a ngi o‘quv materialini o‘zlashtirish darjasini
tekshirish bo‘yicha tezkor-so‘rov o‘tkazadi ( 4 - ilova). Tinglaydilar,
yozib oladilar.
Y o zib oladilar
Tinglaydilar
Y o ziboladilar
Savolga
javobberadilar
T inglaydilar
Savollarga javob
beradilar.
Ma’lumot-larni
daftarga qayd
qiladilar.
Savollarga javob
beradilar
3-bosqich.
Y a kuniy
(10 daq.) Mashg‘ulot yakuni va uyga vazifa berish.
3.1. Mavzuni yakunlaydi va mazkur fanning kelgusida
kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyatini yoritish bilan
yakunlaydi.
3.3. O‘quvchilar bilimini ba h olaydi.
3.2. Uyga vazifa beradi va uni bajarish yuzasidan
yo‘riqnoma beradi.( 5 - ilova). Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar

1 ilova
Asosiy tushunchalar: Ahamoniylar, Kir II, Doro I, Gerodot, Polien, To’maris, Shiroq,
satrapiya, “Amudaryo xazinasi”, Makedoniyalik Aleksandr, Spitamen jasorati, Xoriyen, Oksiart,
agema, Oksdagi Aleksandriya, Aleksandriya Esxata, Marg‘iyona Aleksandriyasi. Madaniy hayot.
Adabiyotlar:
1. A.S. Sagdullayev, V.A. Kostetskiy. "Qadimgi dunyo tarixi 6-sinf T – 2022.
2. Shamsutdinov R. Vatan tarixi . T.”Sharq” 2003.
3. Azamat Ziyo, O’zbek davlatchiligi tarixi. T. 2006.
2-ilova
Mavzu rejasi:
1. Salavkiylar davlatining tashkil topishi
2. Yunon-Baqtriya podsholigi
Maqsadi: Makedoniya, Misr, Suriya, strateg, Salavk, Antiox, Apama, Apameya, Spitamana,
Kampirtepa qal’asi, Uzundara qal’asi, Diodot, Yevtidem, Demetriy,Mitridat I.
Baholash mezoni: Reyting usulida baholash 5 ballik tizimda amalga oshiriladi.
Joriy nazorat asosan og’zaki so’rov tarzida o’tkaziladi. Unda o’quvchi mavzuni:
55% dan – 70% gacha o’zlashtirganini ko’rsata olsa “3 ball”,
71% dan – 85% gacha o’zlashtirganini ko’rsata olsa “4 ball”,
85% dan – 100% gacha o’zlashtirganini isbotlay olsa “5 ball”ga baholanadi.
Agar joriy nazorat test usulida o’tkazilsa, 20 ta testdan iborat variantning har bir to’g’ri
javob 5 % ni tashkil etadi. Shu boisdan:
11 tadan 14 tagacha to’g’ri javob uchun “3 ball”,
15 tadan 17 tagacha to’g’ri javob uchun “4 ball”,
18 tadan ortiq to’g’ri javob uchun “5 ball” qo’yiladi.
Agar test variant 50 ta savoldan iborat bo’lsa har bir to’g’ri javob 2% ni tashkil etib
yuqoridagi nisbatda baholanadi. Ya’ni,
28 tadan 35 tagacha to’g’ri javob uchun “3 ball”,
35 tadan 42 tagacha to’g’ri javob uchun “4 ball”,
43 tadan ortiq to’g’ri javob uchun “5 ball” qo’yiladi.
3-ilova:
Mavzu matni:
O‘rta Osiyo Salavkiylar davlati tarkibida
Mil. avv. 323-yil 13-iyunda Makedoniyalik Aleksandr vafot etadi. U barpo etgan
davlat uch qismga: Makedoniya, Misr va Suriyaga bo‘linib ketadi. Bu davlatlar
Aleksandrning eng yaqin lashkarboshilari tomonidan boshqarilgan.
Uzoq davom etgan o‘zaro urushlardan so‘ng mil.avv. 312-yilda Makedoniyalik
Aleksandrning lashkarboshilaridan biri Salavk Bobil (Suriya davlati) hukmdori bo‘ldi.
Salavkiylar davlati tarkibiga Mesopotamiya, Eron, Parfiya, Baqtriya, Sug‘diyona va
Marg‘iyona kirar edi.

Salavk o‘z davlati tarkibiga kirgan O‘rta Osiyo viloyatlarini satrapiyalarga ajratadi.
Davlat mudofaasi va qo‘shinlarni tashkil etish bilan sobiq lashkarboshilardan
tayinlangan strateglar shug‘ullanar edi.
Salavk o‘g‘li Antioxni Sharqiy viloyatlar – Parfiya, Marg‘iyona, Baqtriya va
Sug‘diyonaga noib etib tayinladi. Salavkning vafotidan so‘ng Antiox ulkan davlat
boshida turib, uni 20 yilga yaqin boshqardi.
Podsho Antiox Salavk va Apama – Spitaman qizining farzandi edi. Malika Apama
Salavkiylar davlatida mashhur bo‘lgan. Vayronalari bugungi Suriya hududida
joylashgan shahar uning sharafiga Apameya deb nomlangan.
Bolalik davrida Antiox Sug‘diyona haqida onasi aytib bergan hikoyalarni
tinglagan. Ona tomonidan Sug‘d uning ajdodlari zamini bo‘lgan. Makedoniyalik
Aleksandrga qarshi kurashgan Antioxning mashhur bobosi
Spitamanning nomi va atoqli qavmi Sug‘diyonada eng qadimgilaridan biri
hisoblangan. Shu bilan birga, Spitama Sharqda qadimiy zardushtiylik diniga asos
solgan Zaratushtra qavmining ham nomidir. Sug‘diycha “Spitamana” nomining
ildizlari avesto tilida “Spentamana” – “Muqaddas ruh” ma’nosini anglatgan.
Asta-sekinlik bilan Sug‘diyona, Baqtriya va Marg‘iyonada tinch hayot tiklana
boshladi. Bu yerlarda yangi qal’alar va shaharlar bunyod etiladi, savdo-sotiq,
dehqonchilik va hunarmandchilik rivojlana boshladi. Baqtra, Maroqanda, Marg‘iyona
Antioxiyasi (Marv), Termiz yirik shahar va madaniyat markazlariga aylanadi.
Savdo yo‘llari bo‘ylab joylashgan qal’alar katta ahamiyatga ega bo‘lgan. Termiz
yaqinidagi Amudaryoning o‘ng qirg‘og‘ida joylashgan Kampirtepa qal’asi shular
jumlasidandir. Arxeologlarning aytishicha, qal’a Makedoniyalik Aleksandrning
Sug‘diyonaga yurishlari davrida Oks – Amudaryodan o‘tish joyida qurilgan. Qo‘rg‘on
ichida savdo karvonlariga xizmat ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan g‘alla ombori
bo‘lgan.
Boysun tog‘larida Uzundara qal’asi joylashgan. U toshdan qurilgan mudofaa
devorlari bilan o‘ralgan. Bu yerda Baqtriya va Sug‘diyonani bog‘lab turgan muhim tog‘
yo‘lini qo‘riqlagan yunon-makedon jangchilarning garnizoni joylashgan.
Turlicha arxeologik topilmalar jangchilar turmushi haqida so‘zlab beradi. Mazkur
topilmalar ovqat pishirish uchun mo‘ljallangan sopol qozonlar va suvdonlar, qal’ada
saqlangan katta idishlar – xumlar, maishiy buyumlar hamda salavkiylar va yunon-
baqtriya davriga oid kumush va mis tangalardan iborat.
YUNON-BAQTRIYA DAVLATI
Mil. avv. 250-yilda Baqtriya Salavkiylar davlati tarkibidan ajralib chiqadi. Antik
davr tarixchilarining xabar berishicha, bir qancha Baqtriya shaharlari hukmdori
bo‘lmish Diodot o‘zini podsho deb e’lon qiladi. Shu voqeadan boshlab Yunon-Baqtriya

davlati tarixi boshlanadi. Mil. avv. 250-yilda Salavkiylar davlati tarkibidan ajralib
chiqqan Parfiya Baqtriyaning raqibiga aylanadi.
Baqtriyadan tashqari, Yunon-Baqtriya podsholigi tarkibiga Sug‘diyona va
Marg‘iyona ham kirgan.
Diodotdan keyin Yunon-Baqtriyada hukmronlik davlat tarixida sezilarli iz
qoldirmagan Yevtidemga o‘tadi. Yevtidemning o‘g‘li Demetriy hukmronligi davrida
Yunon-Baqtriya podsholigi eng katta sarhadlarga ega bo‘ldi. Hindistonning bir qismi
bu davlatga qo‘shib olindi.
Parfiyada hokimiyat Mitridat I qo‘liga o‘tishi bilan u Baqtriyaga harbiy tazyiqni
kuchaytiradi. Yunon-Baqtriya davlati tinimsiz urushlar olib borishga majbur bo‘ldi va
bu hol uning kuchsizlanishiga sabab bo‘ldi. Bundan foydalangan ko‘chmanchi yuechji
qabilalari mil. avv. 140–130-yillar oralig‘ida Yunon-Baqtriya davlatini bosib oladi.
Yunon-Baqtriya davlati 120 yil taraqqiy etgan. Bu davrda hunarmandchilik va savdo-
sotiq rivojlandi, shaharlar qurildi. Baqtriya, Sug‘diyona va Marg‘iyona
hunarmandlarining mahsulotlari ko‘plab qo‘shni shahar va davlatlarda paydo bo‘lgan.
Yunon-Baqtriya davlatida hukmdorlar tasviri tushirilgan tangalar zarb qilingan.
Dajladagi Salavkiyadan Baqtriyaga qadar yo‘l qurilishi tugatilganidan so‘ng,
qadimgi Sharqning ko‘plab davlatlari bilan savdo-sotiq aloqalari jonlandi. Baqtriya
orqali Xitoydan Hindistonga Buyuk ipak yo‘lining janubiy tarmog‘i o‘tdi.
4-ilova
Mustahkamlash uchun savollar:
1. Makedoniyalik Aleksandr davlati qaysi mustaqil davlatlarga bo‘linib ketdi? Bunga nima sabab
bo‘ldi?
2. Salavk va Antiox haqida nimalarni bilasiz?
3. Yunon-Baqtriya davlati tarixi haqida so‘zlab bering.
4 . Yunon-Baqtriya davlatida savdo-sotiqning jonlanishiga nima sabab bo‘ldi?
5 ilova
Uyga vazifa: 1. Mavzuni o’qib, urganish
2. Savol va topshiriqlarga javob aniqlash.

Salavkiylar va Yunon-Baqtriya davlati dars ish

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish