Samarqandda jadidchilik harakati va Abduqodir Shakuriy maktabi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	805.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Samarqandda jadidchilik harakati va Abduqodir Shakuriy maktabi

Купить

Samarqandda
jadidchilik harak at i va
A bduqodir Shak uriy
mak t abi

J adid -so’zi arabcha so’z bo’lib y angi degan
ma’noni bildiradi. I smoilbek g’oy alarini qabul
qilgan y angilik t arafdorlari ‘ J adidlar ’ uning
g’oy alari esa ‘ J adidchilik ’ deb at aldi. I smoilbek
Gaspirali y angi darslik y arat di o’zining ‘ Tarjimon
‘ gazet asini t ashk il et ib jadidchilik ni t urk iy
xalqlar orasida t arg’ib qildi. Bu gazet a t urk ist on
o’lk asi shaharlarida shuningdek Buxoro amirligi
v a xiv a xonligida ham t arqaldi.


1892 y ilda Ismoil Gaspirali Turk ist onga t ashrifi
ham jadidchilik g’oy alarining k ey ingi riv ojiga t asir
k o’rsat di. U chor mamurlari huk mdorlari v a
Buxoro amiri Abdulahadxon qabulida bo’ldi. U
Buxoro amirini qiy inchilik bilan poy t axt ida y angi
usul mak t abi ochishga k o’ndirishga erishdi. Bu
mak t abga ‘ Muzaff ariy a ’ nomi berildi. 1899 y ilda
Andijonda Shamsuddin domla, 1901 y ilda
Qo’qonda Salohiddin domla, Toshk ent da
Munav v arqori Abdurashidxonov v a Samarqandda
Abduqodir Shak uriy birinchi bo’lib jadid
mak t ablari ochdilar.

J adidchilik Turk ist onda madaniy -marifi y harak at
sifat ida riv ojlandi v a asosiy maqsadi milliy hay ot ni
zamonav iy lasht irishga qarat ildi. Bu jumladan
quy idagilari anglat ar edi;
-xalq t alimini isloh qilish;
-adabiy ot ni riv ojlant irish;
-zamonav iy mat buot niy arat ish;
-islom aqidaparast ligi v a mut aassiblik ni rad et ish;
-Zamonav iy t eat r v a dramat urgiy ani y arat ish;
-t arix fanini riv ojlant irish v a o’zbek xalqining y angi
t arixini y ozish.


Milliy marifat parv arlik harak at ining k o’zga k o’ringan
marifat parv arlaridan biri bu Samarqandlik
Mahmudxo’ja Behbudiy edi. Mahmudxo’ja Behbudiy
1875 y il 19-y anv arda Samarqand y aqinidagi
Baxshit epa qishlog’ida duny oga k elgan.Buxoro
madrasalarida t ahsil olib y urgan pay t larida dast lab
onasi v a k ey inchalik ot asi v afot et gach moddiy
qiy inchilik lar sabab o’qishni nihoy asiga y et k aza
olmadi. Samarqandga qay t ib Muhammad Siddiq
qozixonasida mirzalik qila boshladi. Tez orada
qozilik dan muft i darajasiga k o’t arildi.


1908-y ili Behbudiy o’z ot asiga bag’ishlab
‘Qiroat xonay i Behbudiy a’ k ut ubxonasini
ochadi. Ushbu k ut ubxona ik k i nav bat da – soat
9 dan 17 gacha v a soat 18 dan 24 gacha
k it obxonlarga x izmat qilgan. A lloma
‘Samarqand k ut ubxona islomiy asi’ maqolasida
k ut ubxonada 600 t a k it ob v a risola gazet a v a
jurnal esa undan ham k o’p bo’lganini y ozadi.
1914-y ilgi say ohat i dav omida Kav k az Qrim
Turk iy a Yunonist on Bulg’orist on Av st riy a v a
Germaniy aning t urli shaharlarida bo’lib u
y erlardan o’z k ut ubxonasi uchun k o’p k it ob v a
risolalar olib k eladi.


Bu dav rda Abduqodir Shak uriy ham
Samarqanddagi jadid mak t ablari faoliy at iga o’z
hissasini qo’shdi. Abduqodir Shak uriy 1875-
y ilda Samarqandning Rajabamin qishlog’ida
bog’bon oilasida t ug’ildi. Shak uriy esk i usuldagi
mak t abni t amomlagandan so’ng Samarqand
shahridagi madrasaga o’qishga k iradi.Shak uriy
rus gimnaziy asiga borib uning ichk i t art ib
qoidalari v a o’qit ish usullari bilan t anishadi.
Shundan so’ng muallim o’z xalqining bolalari
uchun ham shu t art ibdagi y angi mak t ab
t ashk il qilishni orzu qiladi.


Shak uriy do’st lari y ordamida Qo’qon shahriga
boradi v a u y erda y angi mak t abdagi o’qit ish
usullari bilan t anishadi. Samarqandga qay t ib
k elgach o’z qishlog’I Rajabaminda 1901-y ilning
k uzida birinchi y angi usul mak t abini t ashk il qiladi.
U o’z mak t abi uchun darslik larni o’z mablag’lari
hisobiga nashr qildirgan.Uning ‘Rahnamoy i sav od’
deb at algan k it obi shu t ariqa chop et ilgan.
Shak uriy dast lab qizlar uchun ham y angi usuldagi
mak t ab t ashk il qilgan. Key inchalik o’g’il v a qizlar
guruhini birlasht irib o’qit a boshlagan.


Shak uriy 1921-y ilda Samarqand shahridagi 13-
mak t abga mudir qilib t ay inlanadi. U bolalarni
t arbiy alash o’qit ishga g’ay rat bilan k irishdi
k o’p y illar dav omida shu mak t abning mudiri
hamda ona-t ili v a adabiy ot o’qit uv chisi bo’lib
ishladi. 1925-y ilda Shak uriy ning t ashabbusi
bilan aholi o’z mablag’lari hisobiga t o’rt sinfl i
y angi mak t abni ishga t ushiradi.

A bduqodir Shak uriy 1943- y ilda v afot et adi.


Fidoy i jadidlarimiz hay ot i biz uchun õrnak ,
y oshlarni ist iqlol, v at anparv arlik ,
millat parv arlik , insonparv arlik ruhida
t arbiy alash muhim ahamiy at ga ega, ularning
bosib õt gan k urash y õlini õrganish zarur.

I.A.KA RI MOV


Samarqand Davlat Universititi sport faoliyati va san ‘at fakulteti

304-guruh talabasi

Bahriddinov Javohir

Samarqandda jadidchilik harakati va Abduqodir Shakuriy maktabi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish