Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 26.1KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Bohodir Jalolov

Scratch muhitida chiziqli dasturlar tuzish, takrorlanuvchi bloklar bilan ishlash, sodda multifilmlar yaratish

Купить
Mavzu: Scratch muhitida chiziqli dasturlar tuzish, takrorlanuvchi bloklar bilan ishlash, sodda multifilmlar yaratish . Reja: 1.Kirish 2.Asosiy qism1. Scratch dasturi haqida malumotlar . 2 . Scratch dasturining imkoniyatlari. 3. Scratch dasturlash muhitining tavsifi 4. S o d d a m u l t f i l i m l a r y a r a t i s h 3.Xulosa 5.Foydalanilgan adabiyotlar Kirish Bu o’quv qo’llanma Scratch dasturlash tilidan boshlang’ich ma’lumotlar olish, uning interfeysi va bo’limlari hamda menyularida ishlash, ularning vazifalari, bloklar turlari hamda spraytlar yaratish, ularning kostyumlarini almashtirish, personajlarni sahnada harak а tga keltirish, personaj tanlash, qanday qilib o’yin yaratish jarayonlarini to’liq ochib beradi. Ma’lumki maktab o’quv dasturiga 5 sinfdan Scratch dasturini o’qitilishi kiritildi.O’qituvchilar uchun, to’garakda va darsdan tashqari darslarda hamda IT schoollarda o’qitishga doir darsliklar, metodik qo’llanmalar, tavsiyalar, o’quv qo’llanmalar yaratilmagan va bunday materiallar kelajak avlodni dasturlash boyicha bilimlarini yoshligidan shakllantirib borish va oqituvchilarning, oquvchilarning bilimlarini oshirishda ahamiyatlidir. Asosiy qism. SCRATCH DASTURI-bu integrallshgan muhit bo’ib, uning yordamida nafaqat mulitplikatsion kadrlarni, balki turli animatsion kadrlarni yaratish mumkin, o’yinlarni, yangi loyihalarni yaraish va grafik muharririda chizishingiz mumkin bo’ladi. Albatta Scratch dasturida ishlash uchun biz uni o’rnatib olishimiz kerak. O’rnatish uchun ikkita uslubi bor, birinchisi, siz internet orqali ishlaydigan masofaviy online versiyasini o’rnatishingiz mumkin yoki uning kompyuter uchun bo’lgan versiyasidan foydalanib, uni ornatib olishingiz mumkin bo’ladi. Uni o’rnatib ekranda dastur interfeysini hosil qilamiz, unda sahna va mushuk tatalag’ich personajini ko’ramiz. Scratch dasturini o’rnatishning 3 ta usubi mavjud, Scratchda ishlash uchun avval uni o’rnatib olish mumkin. Qaysi versiyasida ishlamoqchiligingizni aniqlash zarur. WiFi bor kompyuterlarga albatta online versiyasida ishlashni taklif etamiz. Kompyuter versiyasida ham o’rnatib ishlashingiz mumkindir. Shunday qilib bu 7 dasturni o’rnatishning uch hil versiyalari mavjud. Birinchi onlayn versiyasini o’rnatib, « Скачивай » buyrug’ini amalga oshirishimiz mumkin bo’ladi. 2 chi versiyasini mahsus ilovani ishga tushirib qadamma qadam bo’limlarini ornaish mumkin, birinchisi bu Adobe Air dasturini o’rnatish zarur. Undan keyin Scratch dasturining onlayn versiyasi o’rnatiladi va uchinchi bo’limdan foydalanmasangiz ham bo’ladi. Bu usullarning ikkovida ham Scratchni o’rnatish uning tarkibi va ko’rinishi deyarli bir hil, garchi ayrim tafovutlari bo’lsada ularda ishlash jarayonida farq yo’q. Masalan, unda Scratch bo’yicha kerakli ma’lumotlar berilgan bo’ladi. Misol uchun, turli dastur haqidagi materiallar bilan tanishish mumkin bo’ladi: Dasturni 8 o’rnatish uchun quyidagi ilovasini internetdan tanlaymiz: Ko’rsatilgan 3 ta qadamni ketma-ket bajaramiz, bunda 3chi qadamni amalga oshirmasa ham bo’ladi. Avval birinchi Adobe Air dasturi o’rnatiladi dasturni ilova orqali o’rnatish usulida, undan keyin ikkinchi qadam bajariladi va uchinchi qadam bu Scratch haqidagi materiallardan foydalanish imkoniyati, undan foydalanilmasa ham bo’ladi. Yuqori vladkasidan ” С o здавай ”ni bosamiz va dasturni o’rnatib bo’lingan bo’ladi. 2chi material Scratch redaktorining o’zi 3 chi material esa Scratch bo’yicha materiallar, ulardan foydalanish mumkin bo’ladi. 10 Hohlasangiz ikki versiyasidan ham foydalanib ishlang, o’rnating va ishlashni biz bilan boshlang.Uchunchi versiyasi esa juda ham eski kompyuterlar uchun qo’llashga mo’ljallangan 1.4. versiyasi. Bu versiyasini agar yuqoridagi ikki versiyasini o’rnata olmasangiz qo’llashni taklif etamiz. Dasturni o’rnatish uchun ikkita dasturni o’rnatishingiz kerak, birinchisi Adobe Air, ikkinchisi oflayn redaktor Scratch dastrining o’zi, uni ham o’rnatiladi va keyingi qadam shart bo’lmagan qo’shimcha materiallar. Dasturni yuklaganda albatta Google Chrome brauzeridan foydalaning. Dasturni ochsak, bizga dastruing mashhur personaji mushuk tatalag’uch korinadi. Bu sprayt, u oq ekranda joylashgan, bu oynani sahna deyiladi, uning pastida kichikroq shakldagi mushuk-tatalag’ichni uchratamiz, bu ham sprayt. Spraytlar bilan ishlash uslubiyotini o’rganamiz. 11 Avval dasturni o’rganish uchun uni o’rnatish kerak, uni o’rnatib, dasturni yuklab, ishga tushursak, bizga eng birinchi o’rinda tatalag’ich mushik ko’zimizga tushadi. Sahnadan pastda ham mushukning kichikroq ko’rinishiga ega bo’lsak, aslida u ham sprite, yuqoridagi sahnadagi tatalag’ich mushuk ham sprayt, kichik mushuk rasmi pastiga bossak, spraytlar bo’limidan boshqa personajlarni ham tanlash mumkin bo’ladi. Bu yerda chapda joylashgan kichikroq redaktor orqali personajlarni chizish mumkin. Tayyor spraytlardan ham foydalanish mumkin, yani turli personajlarni multfilm, o’yinda, animatsiyada qatnashtirib, qiziqarli sahna lavhalarni hosil qilish mumkin bo’ladi. 12 Bu yerda o’nta uskunalar bor, birinchisi moyqalamdir. Uning yordamida chiziq chizish mumkin, qalin chiziq, rangli chiziqlar chizaolamiz. Bu yerda “polzunok”- suzuvchi kursor orqali chiziqarni o’zgartirish va uchirish mumkin. Yangi chiziqlar chizish va yuqorida agar sizga rasm ma’qul kelmasa, uni inkor etib, “Ammallarni inkor etish”-“ Отменить действия ” bo’limini bosib, ularni uchirib yuborishimiz mumkin. Keyingi uskuna tog’ri chiziq. 13 Bu yerda bir nechta uskunalar bor, jami ular 10 ta: qalin chiziq chizish uskunasi, to’g’ri to’rtburchak chizish uchun qalin chiziqlar, to’rtburchakni siljitish ham mumkin, turli tomonlarga siljitish, burish imkonyatlari mavjud, keyingi uskuna oval instrumenti, undan so’ng rang berish uskunasi, uning yordamida figuralarga turli usullarda rang berish mumkin. Keyingi uskuna bu tog’ri burchak ichi ochiq va ichiga rang quyuilgan tog’ri to’rtburchaklarni chizish mumkin. To’g’ri to’rtburchak chizish uckunasi yordamida kvadrat chizish uchun qisib, keyin shift tugmasini ushlab turish kerak bo’ladi. 14 Kvadratlarni ham turli randa chizish mumkin. Undan keyingi uskuna ellips chizish uskunasi, uni chizish uchun Shift tugmasini bosib turish kerak. Ellipsni chizishda qalin va ingichka chiziqlardan foydalanish 15 mumkin. Bu yerda lastik uskunasini uchirish uchun qo’llaniladi, rasm korrektirovkasini ham belgilaydi. Keyingi uskuna Text uskunasi yordamida sahnaga yozish, rasmlarni nomlash mumkin bo’ladi. Bu yerda matn yozishda oltita hil ranglardan foydalanamiz. 16 Navbatdagi uskuna “Rang bilan to’ldirsh”-“ Залить цветом ” uning yordamida ob’ektni turli ranglar bilan turli usullarda to’ldirish mumkin bo’ladi. Rang berishda bitta rang bilan, 2 ta rang bilan yoki rang berishda yuqoridan pastga, o’ngdan chapga rang berish yoki yuqoridan pastga, markazn bo’ylab borish kabi usullarda rang bilan to’ldirish imkoniyatlari bor. Keyingi uskuna “Tanlash” uskunasi rasm fonini o’zgartirish, o’chirib tashlash mumkin. ”Tanlash” yoki “Nusha qilish” ajratilgan ob’ektni nusha qilish, aylantirish uchun qo’llanadi. Yuqori burchakdagi papkalardan ham ish jarayonida foydalanish qulayliklar yaratadi. Birinchi papka spraytni kesishni, ikkinchisi o’ngdan chapga, uchinchisi yuqordan pastga va to’rtinchisi markazni belgilashga yordam beradi. Vektor rejimda esa rasm chizish mumkin. Spraytni uchirish uning o’ng tomonini bosib, “ Удалить ” tugmasini bosamiz. Vektor rejimida rasmni chizib uni har tomonlama egiluvchanlikdan foydalanib, shaklga keltiramiz, tatalag’ich Mushukchamiz ham huddi shunday chizilgan. Spraytlar bilan Scratchda ishlash qulay, kod yozish talab etilmaydi. Buning uchun “ События ” sohasidan mahsus bloklarni mantiqiy olib quyish talab etiladi, albatta buning uchun mantiqiy quyilgan masalani maqsadga erishish uchun fikrlab, fikriy masalani hal etilishini tasavvur etib, bloklarni tanlab, amalga oshirish maqsaga muvofiqdir. 17 Blokni tanlab, “Salom, dunyo” deb yozsak, ekranda bu jarayon uzliksiz ko’rinib turadi, yani mushukcha shu so’z bilan ekranda qolib ketadi, demak, bu so’z aytilib yoqolib ketishi uchun biz blokni vaqti ko’rsatilganini tanlashimiz kerak. Mabodo undan keyin ham “Salom”, “Salom. Men sizlarning sevimli Tatalag’ich Mushukchangiz, siz bilan!!!” deb yozsak, unda o’rtadagi bloklar ekranga chiqmay darrov uchinchi ohirgi blok bajarilib uning yozuvi ekranda hosil bo’ladi. Spraytlar nimaga kerakligini tushundingizmi, ular personajlarni tanlashga, ularning rangbarangligi esa yanada o’yinni, siz yaratgan animatsiyani, siz yaratgan loyihani qiziqarli va rag-barang qilishga yordam beradi. Bloklar esa harakatni, yozuvlarni va ovoz chiqarish uchun qo’llaniladi. Sahna foni uchun ham turli rasmarni personaj orqasiga qo’yish mumkin bo’ladi. 18 Spraytni yaratishda o’zingiz hohlagan rasmni tanlashingiz mumkin yoki kameradan ham rasmni, rasmingizni qo’yishingiz mumkin bo’ladi. Spraytni o’zingiz ham chizib olishingiz mumkin bo’ladi. Navbatdagi uskuna “Rang bilan to’ldirsh”-“ Залить цветом ” uning yordamida ob’ektni turli ranglar bilan turli usullarda to’ldirish mumkin bo’ladi. Rang berishda bitta rang bilan, 2 ta rang bilan yoki rang berishda yuqoridan pastga, o’ngdan chapga rang berish yoki yuqoridan pastga, markazn bo’ylab borish kabi usullarda rang bilan to’ldirish imkoniyatlari bor. Keyingi uskuna “Tanlash” uskunasi rasm fonini o’zgartirish, o’chirib tashlash mumkin. ”Tanlash” yoki “Nusha qilish” ajratilgan ob’ektni nusha qilish, aylantirish uchun qo’llanadi. Yuqori burchakdagi papkalardan ham ish jarayonida foydalanish qulayliklar yaratadi. Birinchi papka spraytni kesishni, ikkinchisi o’ngdan chapga, uchinchisi yuqordan pastga va to’rtinchisi markazni belgilashga yordam beradi. Vektor rejimda esa rasm chizish mumkin. Spraytni uchirish uning o’ng tomonini bosib, “ Удалить ” tugmasini bosamiz. Vektor rejimida rasmni chizib uni har tomonlama egiluvchanlikdan foydalanib, shaklga keltiramiz, tatalag’ich Mushukchamiz ham huddi shunday chizilgan. Spraytlar bilan Scratchda ishlash qulay, kod yozish talab etilmaydi. Buning uchun “ События ” sohasidan mahsus bloklarni mantiqiy olib quyish talab etiladi, albatta buning uchun mantiqiy quyilgan masalani maqsadga erishish uchun fikrlab, fikriy masalani hal etilishini tasavvur etib, bloklarni tanlab, amalga oshirish maqsaga muvofiqdir. 17 Blokni tanlab, “Salom, dunyo” deb yozsak, ekranda bu jarayon uzliksiz ko’rinib turadi, yani mushukcha shu so’z bilan ekranda qolib ketadi, demak, bu so’z aytilib yoqolib ketishi uchun biz blokni vaqti ko’rsatilganini tanlashimiz kerak. Mabodo undan keyin ham “Salom”, “Salom. Men sizlarning sevimli Tatalag’ich Mushukchangiz, siz bilan!!!” deb yozsak, unda o’rtadagi bloklar ekranga chiqmay darrov uchinchi ohirgi blok bajarilib uning yozuvi ekranda hosil bo’ladi. Spraytlar nimaga kerakligini tushundingizmi, ular personajlarni tanlashga, ularning rangbarangligi esa yanada o’yinni, siz yaratgan animatsiyani, siz yaratgan loyihani qiziqarli va rag-barang qilishga yordam beradi. Bloklar esa harakatni, yozuvlarni va ovoz chiqarish uchun qo’llaniladi. Sahna foni uchun ham turli rasmarni personaj orqasiga qo’yish mumkin bo’ladi. Spraytlarning harakati –bu dastur. Dastur nima? Bu buyruqlarning qat’iy ketmaketligi, algoritmi. Ulani biror kodda yoziladi. Bizning misolimizda – bu kodma’lum bloklar to’plamidan mantiqiy mos kelgan bloklarni ketma-ket joylashtirishdir. Bizning dasturimiz Scratch va uning muhitida biz bloklarni joylashtirib, bloklarni bir biriga bog’lab sahnadagi tatalag’ich mshukchani harakat qildirishimiz mumkin, masalan, uni bir tomondan ikkinchi tomonga harakatini amalga oshiraylik. Shunday qilib, bu darsda biz siz bilan spraytni harakat qildirishni o’rganamiz. Uni harakatga keltirish uchun chiroylik ko’k rangli bloklarni mantiqiy o’ylab quyishimiz zarurligini ta’kidlaymiz, yani ular yordamida kod yozamiz, mantiqiy ma’noli gaplarni tuzishimiz kerakki, ularning bajarilishida kodimiz ishlashi kerak. Scratch dasuri dasturlashtirish uchun yaratilgan. Spraytni turli hil o’zgartirish bizni dastur yaratishga olib keladi. Biz rang-barang bloklardan, g’ishtchalardan yoki lego ko’rinishidagi bloklardan uy ko’rinishidagi turli shakllardagi mantiqiy bloklardan biror natijaga olib keluvchi blok ko’rinishidagi mantiqiy gaplardan dastur tuzib, uning natijasida o’yin, multfilm, animatsiya yaratishimiz mumkin. Bloklrdan iborat dastur tuzar ekanmiz, kod yozar ekanmiz, bu nima degan savolga javob berib ketish lozim albatta. Dastur-bu dastrlashtirishning o’zagi. Uning orqali 20 har bir insonga, shu qatorda bolajonlarga ham dastulash dunyosi eshiklari ochiladi. Dastur-ketma-ket terilgan qat’iy buyruqlar ketma-ketligi Scratch dasturlash muhitining tavsifi Dasturning interfeysi bolalarni hisobga olgan holda ishlab chiqilgan va yaratilgan, shuning uchun u intuitiv ravishda iloji boricha tushuntiriladi. Keling, atrof-muhit qanday ishlashini ko'rib chiqaylik. Dasturni ishga tushirgandan so'ng, “ Создавай ” bo’limi bosiladi va dasturning saxnali interfeysi faollashadi RASM 1. DASTUR INTEFEYSI. 54 Bosh soha(Rasm 2 ni ko’ring) bu ekranning o’ng tomonida joylashgan sahnasi. Rasm 2. Sahna. Sahnada biror narsa amalga oshishi uchun spraytlarni yaratish kerak, yani visual dinamik ob’ektlarni yaratish kerakki, uning uchun mahsus knopkalar buning uchun qo’llanilishi kerak bo’ladi. Rasm 3.Spraytlar. 55 Rasm 4. Yangi spraytlarni yaratish tugmalari. Nimaiki yaratilgan bo’lsa, spraytlar listida akslanadi, unda sozlash uchun spraytlardan birini tanlash mumkin bo’ladi. Bunda navbatdagi sprayt haqida axborot spraytlar listida akslanadi va unda sozlash uchun spraytlardan birini tanlash mumkin bo’ladi. Bunda navbatdagi sprayt haqida ma’lumot ekranning o’rta qismida – yani scriptlar ekranida (rasm 5 ni ko'ring) paydo bo’ladi. Bu maydon berilgan spraytni holatini bayon eishga mo’ljallangan. Rasm 3. Scriptlar maydoni. Yuqori maydon yorliqlarini o'z ichiga oladi (6-rasmga qarang), uni ishlatish skriptlarini ko'rishdan sprite va joriy sprite bilan bog'liq bo'lgan tovushlarni (rasmlarni) ko'rishga o'tishi mumkin. Tanlangan sprite haqida qisqacha ma'lumot: ism, joriy rasm, koordinatalar, yo'nalish va hk. balandroq (7-rasmga qarang). Rasm 4(a). Ichma ich joylashgan menyu sohalari 56 Rasm 5. Sprayt haqida qisqa axborot . Xuddi shu sohada sprite yoki ovozni sichqonchaning o'ng tugmachasini bosish orqali chaqiriladigan tugma mavjud, bu sizga sprite yoki ovozni alohida fayl sifatida saqlashga imkon beradi. Shuni ta'kidlash kerakki, stsenariylar xuddi va tovushlar singari har bir sprite-ning ajralmas qismi hisoblanadi. Butunlay loyiha bilan bog'liq bo'lgan umumiy atributlarni sahnaga qo'shib qo'yish mumkin: u ham o'z skriptlari, tasvirlari va tovushlariga ega bo'lishi mumkin. Skriptlarni yaratishda ekranning chap tomonini egallagan bloklar palitrasi ishlatiladi (8-rasmga qarang). Uning yuqori qismida kerakli buyruqlar guruhini tanlaydigan 8 xil rangli tugmalar mavjud: harakat (8-rasmga qarang), tashqi ko'rinish (9-rasmga qarang), ovoz (10- rasmga qarang), qalam (11-rasmga qarang). boshqarish (12-rasmga qarang), datchiklar (13-rasmga qarang), raqamlar (14- rasmga qarang), o'zgaruvchilar (15- rasmga qarang). Tanlangan oynaning pastki qismida tanlangan guruhning buyruqlari ko'rsatiladi. 57 Rasm 6. Bloklar palitrasi. 58 Ram 7. Tashqi ko’rinishi. 59 Rasm 8 . ovoz. 60 Rasm 9 . moy qalam(pero) 61 Rasm 10.. Nazorat. 62 Rasm 11. Sensorlar. 63 Rasm 12. Sonlar Rasm 13. O’zgaruvchilar 64 Hammasi tayyor bo'lgach, siz tugmani bosishingiz va to'liq ekran rejimiga o'tishingiz mumkin, unda sahna butun ekranni egallaydi va boshqa barcha joylar o'chiriladi. Olingan rejim Power Point-da tugallangan taqdimotni ko'rishga juda o'xshaydi. Deyarli barcha tizim boshqaruvi ekranning yuqori qismida to'plangan. Asosiy menyu gorizontal tugmalar shaklida tayyorlangan. Rasm 14. Bosh menyu Ularga qo'shimcha ravishda sprite aylanish rejimini almashtirish tugmachalari, asboblar paneli, shuningdek skriptlarni ishga tushirish va to'xtatish tugmalari alohida ajratilgan. Yuqoridagilardan ko'rinib turibdiki, Scratch maktab o'quvchilarini dasturlashga o'rgatish uchun yangi o'quv muhiti sifatida ishlab chiqilgan. Shu bilan birga, talabalar o'zlarining ijodiy qobiliyatlarini to'liq ochib berishlari mumkin, chunki u osongina filmlar, o'yinlar, animatsion postkartalar va taqdimotlarni yaratishi mumkin; turli xil ob'ektlarni ixtiro qilish va amalga oshirish, ularning har xil sharoitda qanday ko'rinishini aniqlash, ularni ekran atrofida harakatlantirish, ob'ektlar o'rtasidagi o'zaro ta'sir usullarini o'rnatish. Ularga qo'shimcha ravishda sprite aylanish rejimini almashtirish tugmachalari, asboblar paneli, shuningdek skriptlarni ishga tushirish va to'xtatish tugmalari alohida ajratilgan. Yuqoridagilardan ko'rinib turibdiki, Scratch maktab o'quvchilarini dasturlashga o'rgatish uchun yangi o'quv muhiti sifatida ishlab chiqilgan. Shu bilan birga, talabalar o'zlarining ijodiy qobiliyatlarini to'liq ochib berishlari mumkin, chunki u osongina filmlar, o'yinlar, animatsion kartalar va taqdimotlarni yaratishi mumkin; turli xil ob'ektlarni ixtiro qilish va amalga oshirish, ularning har xil sharoitda qanday ko'rinishini aniqlash, ularni ekran atrofida harakatlantirish, ob'ektlar o'rtasidagi o'zaro ta'sir usullarini o'rnatish. Scratch-ning asosiy xususiyatlari : Bloklab dasturlah. Scratchda dasturlarni yaratish uchun siz shunchaki grafik bloklarni bir-biriga yig'ishingiz kerak. Bloklar faqat sintaktik to'g'ri konstruktsiyalarda to'planishi uchun qilingan, bu esa xatolarni yo'q qiladi. Ma'lumotlarning har xil turlari bir-biriga mos kelmasligini ta'kidlab, har xil shaklga ega. Dastur ishlayotganda ham stek o'zgarishlarini amalga oshirishingiz mumkin, bu sizga yangi g'oyalar bilan qayta-qayta tajriba o'tkazishga imkon beradi. Ma'lumotlarni manipulyatsiya qilish. Scratch yordamida siz grafikalar, animatsiya, musiqa va tovushlarni boshqaradigan va aralashtiradigan dasturlarni yaratishingiz mumkin. Scratch bugungi madaniyatda ommalashgan vizual ma'lumotlarni boshqarish imkoniyatlarini kengaytiradi - masalan, Photoshopga o'xshash filtrlarga dasturlash qobiliyatini qo'shish orqali. Hamkorlik va almashinuv. Scratch loyihasi sayti muhlislar va tomoshabinlarni taklif etadi: siz boshqalarning loyihalarini ko'rishingiz, ularning rasmlari va skriptlaridan foydalanishingiz va o'zgartirishingiz hamda o'zingizning loyihangizni qo'shishingiz mumkin. Eng katta yutuq - bu Scratch atrofida qurilgan umumiy muhit va madaniyat. Scratch past polni (boshlash oson), baland shiftni (murakkab dizaynlarni yaratish qobiliyati) va keng devorlarni (turli xil dizaynlarni qo'llab-quvvatlaydi) taklif etadi. zarar etkazishga alohida e'tibor beriladi. 69 Talabalar Scratchda loyihada ishlashda takrorlashlar, shartlar, o'zgaruvchilar, ma'lumotlar turlari, hodisalar va jarayonlar kabi muhim hisoblash tushunchalarini o'rganish imkoniyatiga ega bo'ladilar. Ushbu tushunchalarni boshlang'ich maktabdan kollejgacha bo'lgan barcha yoshdagi o'quvchilarga tanishtirish uchun allaqachon Scratch ishlatilgan. Ba'zi talabalar Scratchda dasturlash ko'rsatilgandan so'ng an'anaviy, matnga asoslangan dasturlash tillaridan o'tishdi. Scratch, Squeak dasturlash tilining eng yaxshisiga asoslangan. U Logo va Squeak Etoys bo'yicha avvalgi ishlardan ilhomlangan, ammo sodda va intuitiv qilib yaratilgan. Scratch - bu yopiq rivojlanish guruhiga ega bo'lgan ochiq manbali loyihadir. Manba kodidan bemalol foydalanish mumkin, ammo dastur MIT Media Lab laboratoriyasining kichik olimlar guruhi tomonidan ishlab chiqilmoqda. Scratch oynasi: Sctarshning oynasini bir necha bloklarga ajratish mumkin: • 1 blok-eng yuqori chap tomonidagi burchakda buyruqli bloklar joylashgan, yani har bir yashig’da buyruqlar to’plami joylashgan, har bir biyruqning rangli birkasi b’lib, shu rangda undagi buyruqlar bo’ladi, orasida unda joylashgan buyruqlar bo’ladi. • 2 blok-buyruqlar blogi; • 3 blog-holatlar bloki, unda qanday holatlarda personajlaringiz joylashganini ko’rishingiz mumkin; • 4 blog-dstur yozish uchun asosiy maydon: • 5 blog-buyruqlarni ishga tushirish va uchirish bloki; • 6 blog- amallar maydoni, dasturda yozgan sahna bu yerda korsatiladi. • 7-bajaruvchi bloki. 88 Avval bizga yuqori chap tomondagi bu к chakdan buyruqlardan” Когда щёлкнуть по флажку ” buyrug’initanlaymiz.Bayroqni bosib blokli konstruktsiyalarni faollashtirishimiz mumkin. • Yuqorid а gi blokning hajmli joyi bor, uning bayrog’iga bosib ishga tushiramiz. U yerga biz buyruqlar sohasidan biror buyruqni olib quyishimiz mumkin, qanday qilib qo’yamiz, buyruqlar sohasidan harakatlar ko’k rangli buyruqni tanlab, ustiga chertib, uni yuqoridagi blok pastiga joylashtiramiz. 89 Chap tomondagi yuqori joydan harakat-dvijeniye – « движение » sohasidan harakats sohasini tanlab, unga chertamiz va u kul rangdan ko’k ranga o’zgaradi. Endi bular harakat buyruqlari, ulardan birinchisi 10 taqadamyurish- « идти 10 шагов » buyug’ini tanlab shu yerga joylashtiramiz, yani unga chertib sichqoncha bilan tortib shu yerga olib borib sahndagi blokga pastiga qo’yamiz. • Endi bayroq’chagabossak, mushuk personajimizi blokli loyihamizdagi sahnada 10 qadamga siljiydi. • Endi akvariumdagi baliqni mushuk olishga harakat qilish loyihasini amalga oshiramiz. “ Идти 10 шагов ” buyrug’idai 10 sonini belgilab, uynga bosamiz aajratilgan sohaga 100ni yozamiz, unda mushugimiz bayroqni bosib buyruqlarni ishlatganimizda, sahna ortigao o’tibketadi, keyin bizda boshqa buyruq bor, undan foydalanamiz, uning nomi“ если край оттколкнуться ” deb nomlanadi, uni topib, uni qo’yamiz. • Endi control buyruqlar guruhini tanlab, undan doim-” всегда ” tsikilini tanlaymiz: Xulosa Hulosa qilib shuni aytish kerakki, informatika va uni o’qitish metodikasi faniga Scratch dasturida blokli dasturlashtirish uslubiyotini o’rgatishni hamda Python dasturlashtirish uslubiyotini kiritish zarur. Shuni ta’kidlash kerakki, Scratch dasturidagi yozilgan blokli konstruktsiyalarni Pythonga va C++ga o’girish mumkin bo’lib, bu esa Scratchda dasturlash metodikasidan, toki Arduinoda dasturlashtirish metodikasigacha, Arduinodagi Arduinoda C++ orqali robotni harakatga keltirishgacha o’rgatish metodikasini o’z ichiga oladi bu haqida esa kelgusi chop etiladigan kitoblarimiz va maqolalarimizda ko’rsatamiz . ADABIYOTLAR RO’YHATI:  1. Scratch - Язык программирования [электронный ресурс] // http://progopedia.ru/language/scratch/ 96  2. Голиков Д. Как сделать любой школьный урок веселее с помощью Scratch? [электронныйресурс] // https: // newtonew.com/overview/scratchhow-to  3. Патаракин Е.Д. Учимся готовить в среде Скретч (Учебнометодическое пособие). - М: Интуит. ру, 2008. - 61 с.  4. Патаракин Е. Что можно делать и чему можно научиться со Скретчем [электронный ресурс] // https: // docs. google.com/document/d/1riAJox5YlNxSimi6dSEXvdisaWeFoBOOzotqM3R4Lc/ preview#  5. Печенцева И.Г. Использование среды программирования Scratch в преподавании информатики [электронный ресурс] // http://pandia.ru/text/78/234/4340. php  6. Рындак В.Г., Дженжер В.О., Денисова Л.В. Проектная деятельность школьника в среде программирования Scratch: учебно-методическое пособие. - Оренбург: Оренб. гос. ин-т менеджмента, 2009. - 116 с.  7. Хохлова М.В. Проектно- преобразовательная деятельность младших школьников // Педагогика, 2014/№ 5. - стр.51-56  8. Что такое Scratch [электронный ресурс] // https: // sites. google.com/a/uvk6. info/scratch/  9. Я люблю Scratch [электронный ресурс] // http://helen-raduga. narod.ru/index/0-25  10. Яникова Н. Не ВСЁ о Скретч. - Псков, 2013. - 68 с.

Scratch muhitida chiziqli dasturlar tuzish, takrorlanuvchi bloklar bilan ishlash, sodda multifilmlar yaratish

Купить