Shartli va shartsiz reflekslar, qo‘zg‘alish va tormozlanish - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	391.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Shartli va shartsiz reflekslar, qo‘zg‘alish va tormozlanish

Купить

Shartli va shartsiz reflekslar,
qo'zg'alish va tormozlanish.
Yuldosheva Ozoda
203 guruh.Shart li v a shart siz refl ek slar, qo'zg'alish v a
t ormozlanish.

Shartli va shartsiz reflekslar,
qo'zg'alish va tormozlanish.
Yuldosheva Ozoda
203 guruh. Reja:
1. Shartli reflekslarning fiziologiyasi
2. Shartsiz reflekslar va ularning tasnifi
3. Shartli refleks va miya faoliyati

...
t.me/slaydai_bot1. Shartli reflekslarning fiziologiyasiShartli reflekslarning fiziologiyasi Pavlov
tomonidan o‘rganilgan. Bu reflekslar
organizmning atrof-muhitga moslashishiga
yordam beradi. Shartli reflekslar dastlab
neytral bo‘lgan stimullarni muayyan biologik
ahamiyatga ega bo‘lishiga olib keladi.
Masalan, ovqatlanish vaqtida qo‘ng‘iroq
chalinsa, it ovqat bilan bog‘liq refleksni
namoyon qiladi. Bu klassik shartlashuv
jarayonida sodir bo‘ladi. Shartli reflekslarning
shakllanishida bosh miya, ayniqsa, miya
yarim sharlarining po‘stlog‘i muhim rol
o‘ynaydi. Shartli reflekslar o‘ziga xos vaqt va
tezlik bilan o‘rganiladi va o‘zgartirilishi
mumkin, bu esa organizmga moslashishda
yordam beradi. Ular o‘rganilgan va vaqt
o‘tishi bilan yo‘qolishi yoki kuchayishi
mumkin.

...
t.me/slaydai_bot Shartsiz reflekslar organizmning tug‘ma, avtomatik
javoblari bo‘lib, tashqi yoki ichki stimul ta'siri ostida
namoyon bo‘ladi. Ular nasldan naslga o‘tib, markaziy
asab tizimi orqali boshqariladi. Shartsiz reflekslar
ichiga nafas olish, qo‘l qisish, ko‘z yumshigi va oddiy
tortilishlar kiradi. Ular odatda maxsus biologik
ahamiyatga ega bo‘lib, organizmning xavfsizligi va
hayotiy funktsiyalarini ta'minlaydi. Masalan, ko‘z
yumilishi ko‘zlarni himoya qiladi. Asosiy shartsiz
reflekslarni tasniflash uchta asosiy guruhga ajratiladi:
himoya reflekslari, oziq-ovqat reflekslari va
muvozanatni saqlash reflekslari. Ushbu reflekslar
odamning yashashini va sog‘lig‘ini saqlashda asosiy
rol o‘ynaydi.

...
t.me/slaydai_bot Shartli reflekslar inson va hayvonlarda miya
faoliyatining asosiy ko‘rinishlaridan biridir. Bunda
organizm aniq bir tashqi yoki ichki ta'sirga mos javob
shakllantiradi. Nobel mukofoti sovrindori Ivan
Pavlovning tadqiqotlari shartli reflekslarni o‘rganishga
katta hissa qo‘shgan. U tajribalar orqali shartlilangan
reflekslarning vujudga kelishi va mustahkamlanishini
tushuntirib bergan. Miya faoliyati esa shartli reflekslar
shakllanishida asosiy rol o‘ynaydi, chunki yangi nerv
aloqalari va signal yo‘llari miya yarim sharlarida
mustahkamlanadi. Shartli reflekslar orqali odat va
ko‘nikmalar shakllanib, indivduumning atrof-muhitga
moslashuvini ta’minlaydi.

...
t.me/slaydai_bot4. Shartsiz reflekslarning rol
o'ynaydigan nerv sistemasiShartsiz reflekslar nerv sistemasining muhim
qismi bo‘lib, ularni miya markaziy qismlarida
boshqariladi. Ular tug‘ma bo‘lib, hayvonlar va
insonlarda muayyan stimulga sifatida
avtomatik tarzda javob berish qobiliyatini
ta’minlaydi. Bu reflekslar asosan orqa miya
va miya poyasi orqali amalga oshiriladi.
Masalan, kutilmagan shovqinga qarshi
tirishish yoki ko'zlar yumuqlash refleksi.
Shartsiz reflekslar evolyutsion jarayonda
saqlanib qolgan va organizm uchun hayotiy
ahamiyatga ega. Ushbu reflekslar orqali
organizm tez va samarali javob berish
imkoniyatiga ega bo‘ladi, bu esa xavf-
xatarlarga tezkor javob berish uchun
zarurdir.

...
t.me/slaydai_bot Qo'zg'alish jarayoni biologik tizimlarda hujayraning
tashqi va ichki o'zgarishlarga javob berishidir. Asosiy
mexanizmlariga ion kanallari orqali ionlar (masalan,
natriy, kaliy, kalsiy) harakati, membrana potentsiali va
aksiyon potentsiali kiradi. Natriy-kanal ochilishi natriy
ionlarining hujayraga kirishini ta'minlaydi, bu esa
depolyarizatsiyani yuzaga keltiradi. Kaliy-kanallar
ochilganda, kaliy ionlari hujayradan chiqadi va
repolyarizatsiyaga olib keladi. Kalsiy ionlari sinapslar
orqali neyrotransmitterlar chiqarilishi uchun
muhimdir. Bu jarayonlar qo'zg'alish va qisqarish
siklining asosi hisoblanadi, ayniqsa, asab va mushak
hujayralarida.

...
t.me/slaydai_bot Tormozlanishning fiziologik asosi markaziy nerv
tizimida ro‘y beradigan jarayonlarni tushuntiradi.
Tormozlanish neyronlar orqali signal uzatilishini
cheklaydi va muvozanatni ta’minlaydi. Tormozlanish
jarayonida GABA (gamma-aminomoy kislota) asosiy
neurotransmitter sifatida ishtirok etadi. U
postsinaptik membranadagi xlor ion kanallarini
ochadi, bu esa membrananing gipertulyatsiyasiga
olib keladi. Bu jarayon membrananing tashqariga
nisbatan potensial farqini oshirib, qayta qo‘zg‘alishga
qarshi tura boshlaydi. Tormozlanish ta’siri orqali
markaziy nerv tizimi ortiqcha qo‘zg‘alishni oldini olib,
optimal ishlashini ta’minlaydi. Past bosimdagi gamma
to‘lqinlar va alfa ritmlar ham tormozlanish holatlarida
kuzatilishi mumkin.

...
t.me/slaydai_bot7. Shartli reflekslarning shakllanishiShartli reflekslar murakkab va o'rganish
orqali shakllanadigan reaktsiyalardir. Ular
shartsiz reflekslarga asoslanadi, ya'ni tug'ma
va refleks aralashuvi orqali hosil bo'ladi.
Odam va hayvonlarda shartli reflekslar
tajribalar, muhit, takrorlanish va rag'batlar
ta’sirida rivojlanadi. Ivan Pavlovning
tadqiqotlari ko'rsatdi, shartli reflekslar
shartsiz reflekslarning vaqtinchalik birikishi
natijasida olingan signallar asosida
shakllanadi. Masalan, itlarda ovqat berishdan
avval qo'ng'iroq chalinsa, oxir-oqibat
qo'ng'iroq chalinuvida tupurik ishlab
chiqarilishi kuzatiladi. Shartli reflekslar inson
faoliyatida muhim rol oynaydi va ular orqali
o'rganish va xulq-atvor o'zgarishlari amalga
oshiriladi.

...
t.me/slaydai_bot Shartsiz reflekslar organizmning tug‘ma, avtomatik
javob reaksiyalaridir. Ular evolyutsiya davomida
organizmlarga moslashuvchanlikni oshirishda muhim
rol o‘ynagan. Masalan, ko‘zning yumsilishi yoki
og‘riqdan chekinish reflekslari xavfli vaziyatlardan
tezda qochishga yordam beradi. Bu reflekslar asab
tizimi orqali bajariladi va haqiqiy tajribaga
asoslanmaydi. Tirik qolish imkoniyatini oshirib,
shartsiz reflekslar tabiiy tanlanish jarayonida
mustahkamlanib borgan. Ular organizmning muhitga
moslashuvchanligini ta’minlaydi va genetik yo‘l bilan
avlodlarga o‘tkaziladi, bu esa turning yashovchanligini
kafolatlaydi.

Shartli va shartsiz reflekslar,
qo'zg'alish va tormozlanish.
Yuldosheva Ozoda
203 guruh. E't iboringiz uchun raxmat !

Shartli va shartsiz reflekslar, qo‘zg‘alish va tormozlanish

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish