Shayboniylar davlati mavzusi yuzasidan ochiq dars ishlanmasi - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	32.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Shayboniylar davlati mavzusi yuzasidan ochiq dars ishlanmasi

Купить

9-sinflarda O‘zbekiston tarixi fanidan
Shayboniylar davlati mavzusi yuzasidan ochiq dars ishlanmasi
___________________________
___________________________
Sinfi: 9
28-30 nafar o’quvchiga mo’jjallangan.
Dars turi: Yangi bilimlarni shakllantiruvchi.
Metodlar: Hikoya-suhbat, "B.B.B metodi", "Munozara usuli".
Darsning maqsadi:
1. Ta'limiy: O‘quvchilarni Shayboniylar davlatining o‘rnini o‘rgatish.
2. Tarbiyaviy: shayboniylar davlati tarixidan saboq chiqarib, tinchlik va
birdamlik g‘oyalarini tarbiyalash.
3. Rivojlantiruvchi: Tarixiy tahlil va mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini
rivojlantirish.
Dars jihozlari: Jahon tarixi darsligi, xarita, mavzuga oid ko‘rgazmalar,
slaydlar, kompyuter, tarixiy suratlar va diagrammalar.
---
I. Tashkiliy qism
1. O‘quvchilarni darsga jalb qilish va ishchi muhit yaratish.
2. Yangi mavzuga kirish uchun motivatsiya beruvchi savollar.

II. O‘tilgan mavzuni mustahkamlash
Guruh ishi:
I guruh: shayboniylar davlati va shayboniylar hududidagi davlatlar haqida
gapirib bering.
II guruh: shayboniylar davlatining asos solinishi haqida ma’lumot bering.
---
III. Yangi mavzu mazmuni
1. Shayboniylar davlatining tashkil topishi va o‘sishi:
Muhammad Shayboniyxon va shayboniylar davlatining asoschisi.
Birinchi shayboniylar sultonlari va hududiy kengayish.
Shayboniylar davlati haqida ochiq dars tayyorlashda quyidagi asosiy
bo'limlarni kiritishingiz mumkin. Bu darsni o‘quvchilarga interaktiv va
o‘rganishga yengil qilish uchun qisqacha va aniq taqdim qilishni maqsad
qiling.
1. Shayboniylar Davlati haqida umumiy ma'lumot
Shayboniylar davlati – 1500-1600 yillarda O‘rta Osiyo hududida mavjud
bo‘lgan tarixiy davlat.
Davlatning asoschisi Muhammad Shayboniy bo‘lib, u Buxoro amirligini zabt
etdi va yangi davlatni yaratdi.
Shayboniylar davlati boshida Buxoro shahrini markaz sifatida tanladi va
keyinchalik bu hududda katta siyosiy va madaniy rivojlanish kuzatildi.

2. Shayboniylar davlati siyosiy tarixida asosiy voqealar
1500-yil: Muhammad Shayboniy Samarqandni egallab, u yerda o‘z davlatini
barpo etdi.
1510-yil: Shayboniylarning Iskandar Mungani ustidan g‘alabasi va
Samarqand shahrining davlati poytaxti bo‘lishi.
Samarqand va Buxoro - Shayboniylar davlati madaniyatining markazlari, bu
yerda ilmiy va san’at taraqqiyoti kuzatilgan.
3. Shayboniylar davlati ijtimoiy-iqtisodiy hayoti
Davlat iqtisodiyoti asosan dehqonchilik va hunarmandchilikka asoslangan.
Bu yerda savdo-sotiq rivojlangan, ayniqsa Samarqand va Buxoro shaharlari
tashqi savdo yo‘llarida muhim o‘rin tutgan.
Me'morchilik: Shayboniylar davrida ko‘plab masjidlar, madrasa va saroylar
qurilgan. Ular o‘zining go‘zal me'moriy uslubi bilan mashhurdir.
Madaniyat: Shayboniylar davrida ilm-fan, adabiyot va san'at rivojlangan. Bu
davrda alisher Navoiyning asarlari muhim ahamiyatga ega bo‘ldi.
4. Shayboniylar davlati madaniyati va ilm-fani
Ilm-fan: Shayboniylar davrida astronomiya, matematika va tibbiyot
sohalarida katta yutuqlar bo‘lgan. Samarqanddagi Ulug‘bek va boshqa ilmiy
markazlar mashhur bo‘ldi.
Adabiyot: Adabiyot sohasida ko‘plab klassik shoirlar faoliyat ko‘rsatgan,
jumladan, Alisher Navoiy va boshqa shoirlar o‘z asarlarini yaratgan.
Me'morlik: Buxoro va Samarqand shaharlarida inshootlar, masjidlar va
madrasa binolari qurildi. Shayboniylar me'morchiligi noyob va o‘ziga xosdir.

5. Shayboniylar davlati qulashining sabablari
Ichki nizolar: Shayboniylar davlati ichki qarama-qarshiliklar va nizolar
tufayli zaiflashdi.
Tashqi tahdidlar: Davlatni safarbar qiladigan kuchlar, xususan, Safaviylar va
Mug‘ullar bilan yuzaga kelgan harbiy qarama-qarshiliklar.
Kuchli raqobat: Ularning o‘rniga Ashtarxoniylar kabi yangi davlatlar vujudga
keldi.
6. Shayboniylar davlati merosi
Shayboniylar davlati O‘rta Osiyoning siyosiy va madaniy tarixida katta rol
o‘ynadi.
Buxoro va Samarqand kabi shaharlarda ularning qurilishlari va ilmiy
markazlari bugun ham qadrlanadi.
Ularning ijtimoiy, madaniy va ilmiy yutuqlari keyingi turkiy xalqlar va o‘rta
osiyo davlatlari uchun muhim meros bo‘lib qolgan.
7. Yakuniy qism va savol-javob
Darsni yakunlab, o‘quvchilarga Shayboniylar davlati haqida fikrlarini
so‘rashingiz mumkin. Masalan: "Shayboniylar davlatining O‘rta Osiyo
tarixidagi o‘rni qanday?" yoki "Shayboniylar davlati qulashining sabablari
nimalardan iborat?"
Tavsiya: Darsni vizual materiallar bilan boyitish, masalan, Shayboniylar
davriga oid me'morchilik yodgorliklari, xaritalar yoki suratlar ko‘rsatish,
o‘quvchilarning qiziqishini oshiradi.

Shayboniylar davlati mavzusi yuzasidan ochiq dars ishlanmasi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish