Shimoliy Muz Okeani hayvonat dunyosi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	491.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Shimoliy Muz Okeani hayvonat dunyosi

Купить

Mavzu:Shimoliy Muz
Okeani hayvonat dunyosi

Reja
•
Okeanning geografik xususiyatlari
•
Okean florasi
•
Okean faunasi

Sayyoramiz okeanlari orasida Shimoliy Muz okeani bu eng kichik va shimoliy suv havzasi. Shuningdek,
u sayyoramizdagi eng sovuq okean deb hisoblanadi, chunki uning aksariyat suvlari yil davomida ulkan
muz massasi bilan qoplanadi. Uning ichida hayot sovuq sovuq iqlim sharoitiga moslashtirilgan. Biroq, bu
iqlim o'zgarishi va global isishning salbiy ta'siridan eng ko'p ta'sirlangan okeanlardan biridir.
Garchi bu okeanning shakllanishi yaxshi
tushunilmagan bo'lsa-da, u juda qadimdan
shakllangan deb o'ylashadi. Ushbu okeanni
o'rganishni qiyinlashtiradigan ekstremal
ekologik sharoitlar mavjud. Bu erda 20.000
ming yil davomida eskimo populyatsiyasi
yashaydi. Ushbu odamlar ushbu joylarda
mavjud bo'lgan ob-havo sharoitlariga
moslasha olishdi. Ular bu joylarda hayotga
moslashish va ko'nikish uchun zarur bo'lgan
bilimlarni avloddan avlodga etkaza olishdi.
Ushbu okeandan doimiy ravishda muzlatilgan
organik hayotning dalillarini ko'rsatadigan
qoldiqlar topildi. Taxminan u taxmin
qiladi taxminan 70 million yil oldin O'rta er
dengizi hozirgi sharoitga ega edi . Va bu ba'zi
bir davrlarda va davrlarda geologik vaqt bu
okean hech qanday muzsiz kashf etilgan.

Bunda qish paytida o'rtacha harorat -50 daraja qiymatgacha okean tushishi , bu
erda yashashni odatiy odisseyaga aylantiradi. Qutbiy iqlim sayyoradagi eng
sovuqlardan biri bo'lib, uning yillik haroratining ozmi-ko'pi doimiy va juda past
bo'lishiga olib keladi. Bu, asosan, har biri taxminan 6 oylik ikki faslga bo'linadi.

•
Gidrologik rejimi. Sh.Shimoliy Muz okeani iqlimi arktika iqlimiga mansub.
Sh.Shimoliy Muz okeanining yuqori kengliklarda joylashganligi, doimiy muz
qoplami, Atlantika va Tinch okeanlardan havo va suv massalarining kirib kelishi
uning shakllanishiga ta sir ko rsatadi. Qishda okean markaziy qismi ustida Arktika ʼ ʻ
antitsikloni (yuqori bosimli oblast), yozda past bosimli oblast joylashadi. G arbida
ʻ
yil davomida Islandiya minimumi, Grenlandiya ustida esa antitsiklon hukmron.
Barcha mavsumlarda bu yerga Atlantika okeanidan siklonlar keladi. Qishi juda
sovuq va shamolli, havo temperaturasi markaziy qismida —28° dan —30° gacha,
Atlantika bo yida —16° dan — 18° gacha. Shamol tezligi 8–10 m/sek., ba zan 20–
ʻ ʼ
25 m/sek.gacha yetishi mumkin. Yozi ham sovuq. Katta qismida havo
temperaturasi —10° dan —12° gacha, g arbiy chekka qismida qisqa muddat 6—8°
ʻ
gacha ko tariladi. Bulutli kun ko p bo ladi. Yog in, asosan, qor shaklida yog adi.
ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ

Shimoliy Muz okeani yuzasidagi oqim shamollar, Atlantika va Tinch okeanlari bilan suv
almashinishi, daryo oqimlari ta sirida yuzaga keladi. Bu omillar yuza oqimlarning g arbiy ʼ ʻ
yo nalishda harakatlanishiga va Chukotka dengizidan boshlanib, okeanni kesib o tuvchi va
ʻ ʻ
Shpitsbergen bilan Grenlandiya o rtasidagi bo g ozga chiquvchi Transarktika oqimining
ʻ ʻ ʻ
shakllanishiga sabab bo ladi.
ʻ

•
Sh.Shimoliy Muz okeani o simlik va hayvonot dunyosi Arktika va Atlantika oblastiga mansub. Fauna va flora turlari ʻ
qutbga tomon kamayib boradi. Biroq hamma joyda diatom fitoplanktonlar jadal rivojlanadi, xususan, Arktika havzasi
muzlarida ham. Shimoliy Yevropa havzasida hayvonot dunyosi turli tuman (2000 dan ziyod turi bor). Baliqlardan seld,
treska, dengiz olabug asi, piksha va boshqalar ko p uchraydi. Arktika havzasida oq ayiq, morj, tyulen, narval, beluxa
ʻ ʻ
va boshqalar yashaydi.
•
Iqtisodiy geografik ocherki. Sh.Shimoliy Muz okeanining noqulay iqlim sharoiti uning iqtisodiyotiga o z ta sirini
ʻ ʼ
ko rsatadi. Okeanning jahon xo jaligidagi rolining oshishi uning materikka yaqin yerlaridagi tabiiy resurslardan keng
ʻ ʻ
foydalanish bilan bog liq. Okean dengizlarida baliqning 150 turi va sut emizuvchilarning 17 turi yashaydi. Baliqlardan
ʻ
tashqari okeandan dengiz hayvonlari ham ovlanadi. Oq dengizdan suvo tlar olinadi. Foydali qazilma konlarini
ʻ
razvedka qilish va qazib olish ishlari olib borilmoqda. Kanada Arktika arxipelagida qo rg oshinrux va temir rudalari,
ʻ ʻ
Skandinaviya sohillarida xromit, nikel, temir va boshqalar rudalar, Grenlandiya sohillarida molibden rudalari olinadi.
Suv ostidan neftgaz olish rivojlanmoqda. Shpitsbergen arxipelagida toshko mir qazib olinadi. Sh.Shimoliy Muz
ʻ
okeanining transport ahamiyati oshib bormoqda. Okean dengizlari orqali 3 asosiy yo nalishda suv yo llari o tadi:
ʻ ʻ ʻ
Atlantika okeanidan Norvegiya dengiziga, Shimoliy dengiz yo li — Barens va Oq dengiz portlaridan Bering
ʻ
bo gozigacha, Arktika bo ylab turli marshrutlar. Ular Kanada Arktika arxipelagi, Grenlandiya g arbiy sohildari va
ʻ ʻ ʻ
AQShning shim.sharqiy sohillaridagi aholi punktlarini o zaro bog laydi. Muhim portlari: Murmansk, Belomorsk,
ʻ ʻ
Arxangelsk, Kandalaksha, Dikson, Tiksi (Rossiya), Tromsyo, Tronxeym (Norvegiya), Cherchill (Kanada), Valdiz (AQSH).

Shimoliy muz okeani - Yer yuzidagi okeanlar orasida eng kichigi. U avvallari Shimoliy Qutbiy dengiz, Shimoliy Muz
dengizi deb ham yuritilgan. Okean Yevropa , Osiyo va Shimoliy Amerikaning shimoliy qirg oqlari oralig ida joylashgan. ʻ ʻ
Ushbu ummon bo'g'ozlar orqali Atlantika va Tinch okeanlari bilan tutashgan. U Dunyo okeanining 2,8 foizini tashkil
etadi. Maydoni — 14,75 million kvadrat kilometr. Suv hajmi — 17 million kub kilometr. O rtacha chuqurligi — 1220
ʻ
metr. Eng chuqur joyi — 5527 metr ( Grenlandiya dengizining shimoli-sharqiy qismi) Shimoliy muz okeani orollar soni
bo yicha Tinch okeanidan so ng ikkinchi o rinni egallaydi.
ʻ ʻ ʻ

•
Shimoliy Muz Okeani yuzasidagi oqim shamollar, Atlantika va Tinch okeanlari bilan
suv almashinishi, daryo oqimlari ta sirida yuzaga keladi. Bu omillar ʼ yuza
oqimlarning g arbiy yo nalishda harakatlanishiga va Chukotka dengizidan
ʻ ʻ
boshlanib, okeanni kesib o tuvchi va
ʻ Shpisbergen bilan Grenlandiya o rtasidagi ʻ
bo g ozga chiquvchi Transarktika oqimining shakllanishiga sabab bo ladi. Shimoliy
ʻ ʻ ʻ
Muz Okeaniga quyiladigan Shim. Dvina, Pechora, Ob, Yenisey, Xatanga, Lena,
Indigirka, Kolima, Makenzi va boshqalar yirik daryolar yiliga 5000 km3 chuchuk suv
olib boradi. Shu sababli, okean yuzasidagi suvning sho rligi
ʻ 32%o, materik
sayozligidagi dengizlarda 25—29%o. Yuza suvlarning t-rasi qishda 1°, yozda 0—5°.
Sovuq va chuchuk suvlar yuza oqimlar ta sirida Atlantika okeaniga oqadi. Uning
ʼ
o rniga Atlantika va Tinch okeanlarning iliq va sho r suvlari oqib keladi. Suv qalqishi
ʻ ʻ
har yarim sutkada takrorlanadi, balandligi markaziy qismida 0,5—0,6 m, g arbida 1
ʻ
m gacha, Barens dengizida 6 m gacha yetadi.

Shimoliy Muz Okeanining eng muhim gidrologik xususiyatlaridan biri uning qishda 9/10
qismining muz bilan qoplanishidir. Baffin va Grenlandiya dengizlarida aysberglar bo ladi. ʻ
Okeanning markaziy qismida 3—4 m qalinlikdagi qo p yillik muz (
ʻ pak ) maydonlari uchraydi.
O simliklari va hayvonot dunyosi.
ʻ
Shimoliy Muz Okeani o simlik va
ʻ
hayvonot dunyosi Arktika va Atlantika
oblastiga mansub. Fauna va flora turlari
qutbga tomon kamayib boradi. Biroq
hamma joyda diatom fitoplanktonlar
jadal rivojlanadi, xususan, Arktika
havzasi muzlarida ham. Shim. Yevropa
havzasida hayvonot dunyosi turli tuman
(2000 dan ziyod turi bor ). Baliqlardan
seld, treska, dengiz olabug asi, piksha
ʻ
va boshqalar ko p uchraydi. Arktika
ʻ
havzasida oq ayiq, morj, tyulen,
narval, beluxa va boshqalar yashaydi.

Iqtisodiy geografik ocherki. Shimoliy Muz Okeanining noqulay iqlim sharoiti uning iqtisodiyotiga o z ʻ
ta sirini ko rsatadi. Okeanning jahon xo jaligidagi rolining oshishi uning materikka yaqin yerlaridagi
ʼ ʻ ʻ
tabiiy resurslardan keng foydalanish bilan bog liq. Okean dengizlarida baliqning 150 turi va
ʻ sut
emizuvchilarning 17 turi yashaydi. Baliqlardan tashqari okeandan dengiz hayvonlari ham ovlanadi. Oq
dengizdan suvo tlar
ʻ olinadi. Foydali qazilma konlarini razvedka qilish va qazib olish ishlari olib
borilmoqda.
Kanada Arktika arxipelagida qo rg oshinrux va
ʻ ʻ
temir rudalari, Skandinaviya sohillarida xromit,
nikel, temir va boshqalar rudalar, Grenlandiya
sohillarida molibden rudalari olinadi. Suv ostidan
neftgaz olish rivojlanmoqda. Shpisbergen
arxipelagida toshko mir
ʻ qazib olinadi. Shimoliy
Muz Okeanining transport ahamiyati oshib
bormoqda. Okean dengizlari orqali 3 asosiy
yo nalishda suv yo llari o tadi: Atlantika
ʻ ʻ ʻ
okeanidan Norvegiya dengiziga, Shim. dengiz
yo li — Barens va Oq dengiz portlaridan
ʻ Bering
bo gozigacha, Arktika bo ylab turli marshrutlar.
ʻ ʻ
Ular Kanada Arktika arxipelagi, Grenlandiya
g arbiy sohildari va AQSHning shim. sharqiy
ʻ
sohillaridagi aholi punktlarini o zaro bog laydi.
ʻ ʻ
Muhim portlari: Murmansk, Belomorsk,
Arxangelsk, Kandalaksha, Dikson, Tiksi ( Rossiya ),
Tromsyo, Tronxeym (Norvegiya), Cherchill
(Kanada), Valdiz (AQSH).

Etiboringiz uchin rahmat

Shimoliy Muz Okeani hayvonat dunyosi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish