Siyosiy tahlil turlari, shakllari va usullari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Siyosiy tahlil turlari, shakllari va usullari

Купить

Mavzu:Siyosiy tahlil
turlari, shakllari va usullari

Reja

1. Siyosiy tahlilning turlari

2. Siyosiy tahlilning shakllari

3.Siyosiy tahlilning usullari


Siyosiy tahlil — bu siyosiy jarayonlarni, hodisalarni, institutsiyalarni va
siyosiy qarorlarni o‘rganish, tahlil qilish va baholashni o‘z ichiga olgan
ilmiy faoliyatdir. Siyosiy tahlilning turli shakllari, turlari va usullari
mavjud. Quyida ular haqida qisqacha ma’lumot beriladi:

Siyosiy tahlilning turlari
1. Deskriptiv tahlil
2. Normativ tahlil
3. Analitik tahlil
4. Prognozlash tahlili


1. Deskriptiv tahlil — Bu tahlil turida siyosiy hodisalar,
jarayonlar va faktlar tasvirlanadi. Maqsad hodisalarning qanday
o‘tayotganini yoki qanday o’tishini tushunishdir.

2. Normativ tahlil — Bu tahlil turida siyosiy hodisalar yoki
jarayonlar haqidagi baholar beriladi, ya’ni qanday bo‘lishi
kerakligi haqida fikr yuritiladi. Normativ tahlilda odatda “bu
yaxshi”, “bu yomon” kabi ijtimoiy va axloqiy mezonlar
ishlatiladi.


3. Analitik tahlil — Bu tahlil turida siyosiy hodisalar yoki
jarayonlar chuqur o‘rganilib, ularning sabablarini aniqlashga
harakat qilinadi. Siyosiy qarorlar, strategiyalar va ularning
natijalari haqida tahlil amalga oshiriladi.

4. Prognozlash tahlili — Bu turdagi tahlilda kelajakdagi siyosiy
hodisalar va jarayonlar tahmin qilinadi. Faqat mavjud faktlarga
asoslanib kelajakda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan o‘zgarishlar
aniqlanadi.


Siyosiy tahlilning shakllari

1. Institutinal shakl — Siyosiy tahlilning bu shakli hukumat
tizimlarini, siyosiy partiyalarni, parlament va boshqa siyosiy
institutlarni o‘rganishga qaratilgan. Bu shaklda davlat va
uning organlarining faoliyati tahlil qilinadi.

2. Korrupsiya va siyosiy iqtisodiyot shakli — Siyosiy va
iqtisodiy hodisalarni bir-biri bilan bog‘lab o‘rganish, ayniqsa
davlat boshqaruvi va iqtisodiy siyosat o‘rtasidagi aloqalarni
tahlil qilish.


3. Sotsiologik shakl — Bu shakl jamiyatdagi siyosiy xatti-
harakatlar, siyosiy qarorlar va ijtimoiy guruhlarning
siyosatga ta’sirini o‘rganadi. Odatda, bu shakl ijtimoiy
guruhlarning siyosiy ongini, xulq-atvorini va qarorlarini
tahlil qiladi.

4. Psixologik shakl — Siyosiy xulq-atvorni insonning
psixologik jihatlari orqali tushunishga qaratilgan. Siyosiy
psixologiya odamlarning siyosiy qarorlarni qanday qabul
qilishi va qanday motivatsiyalarga ega bo‘lishini o‘rganadi.


Hozirgi zamon siyosatshunosligida siyosiy hayotni tahlil
qilishda turli metodologik yondashuvlar mavjud. Fransuz
siyosatshunosi R.J.Shvartsenberg siyosiy nazariyada
tahlilning quyidagi turlarini nomlaydi: marksistik, tizimli,
funksional, kibernetik. Mafkuraviy asoslardagi farqlarga
qaramay, tahlilning qayd etilgan turlari, birinchidan,
ijtimoiy voqelikka global yondashishga, ya’ni jamiyatni
yaxlit, yagona organizm sifatida ko‘rib chiqishga,
ikkinchidan, voqelikni ob’ektiv aks ettirishga
yo‘naltirilgan.


Siyosiy tahlilning usullari

1. Maqsadli tahlil — Muayyan siyosiy maqsadga erishish
uchun tahlilni rejalashtirish va amalga oshirish usuli. Bu usul
ko‘pincha hukumat yoki siyosiy partiyalar tomonidan
ishlatiladi.

2. Solishtiruv usuli — Siyosiy hodisalarni, davlat siyosatlarini
yoki partiyalarni bir-biri bilan solishtirish orqali tahlil qilish. Bu
usul yordamida turli mamlakatlar yoki davrlar o‘rtasida
o‘xshashliklar va farqlar aniqlanadi.


3. Statistik usul — Siyosiy tahlilni matematik va statistik metodlar
yordamida amalga oshirish. Bu usulda saylov natijalari, ijtimoiy
so‘rovlar va boshqa statistik ma’lumotlar tahlil qilinadi.

4. Tarixiy usul — Siyosiy hodisalar va jarayonlarni tarixiy
kontekstda o‘rganish. Tarixiy tahlil yordamida hozirgi siyosiy holatlar
va qarorlar tarixiy davrlarning natijasi sifatida tushuniladi.

5. Kontent tahlili — Matnlar (masalan, siyosiy nutqlar, maqolalar,
siyosiy dasturlar)ni tahlil qilish orqali siyosiy ma’lumotlarni yig‘ish
va tahlil qilish. Bu usul ko‘pincha axborot tahlilida ishlatiladi.


Xulosa

Siyosiy tahlilning turli turlari, shakllari va usullari mavjud
bo‘lib, ular siyosiy hodisalarni, jarayonlarni va qarorlarni
har xil jihatdan o‘rganishga imkon beradi. Siyosiy tahlilni
samarali olib borish uchun bir nechta usullarni birgalikda
qo‘llash zarur bo‘ladi.

Siyosiy tahlil turlari, shakllari va usullari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish