Skelet va silliq muskul fiziologiyasi - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	5.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	05 Май 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Skelet va silliq muskul fiziologiyasi

Купить

Reja : 1.Nerv-muskul sinapsi 2.Skelet muskuli 3.Silliq muskul

Nerv-muskul sinapsi tuzilishi Nerv-muskul sinapsi – bu nerv oxiri va ana shu nerv innervatsiya qiladigan muskul tolasi orasidagi bog’lanish.

3 qismdan iborat: 1.Presinaptik membrana • Aksonning terminal oxirlardagi membranasi 2.Sinaptik yoriq • Presinaptik va postsinaptik membranalar orasidagi 50-100 nm li bo’shliq • Ekstracellular suyuqlik va retikular tolalar bilan to’lgan • Xolinesteraza fermenti mavjud(Ach ni parchalaydi) 3. Postsinaptik membrana • Sarkolemmmaning qalinlashgan qismi(motor plastinka) • Subnevral yoriqlar hosil qiladi(yuzani orttirish un) • N-xolinoretseptorlar bor

Nerv-muskul transmissiyasi I. Nerv oxirlaridan ACH ning ajralishi II. ACH ning postsinaptik membranaga ta’siri III. Oxirgi plastinka potensialining hosil bo’lishi IV. Miniatura potensial V. ACH ning Xolinesteraza orqali parchalanishi

Nerv-muskul sinapsiga ta’sir etuvchi dorilar va kasalliklari Neyromuskular bloklovchilar • Kurare • Bungarotoksin • Suksinil xolin va karbamil xolin • Botulin toksini Neyromuskular stimulatorlar • Metaxolin • Karbaxol • Nikotin • Neostigmin • Fizostigmin

Myasthenia gravis • Autoimmun kasallik Antitanalar ACH birikadigan kanallarni parchalab tashlaydi Oxirgi plastinka potensiali hosil bo’lmaydi Muskul qisqarmaydiAntitanalar ACH birikadigan kanallarni parchalab tashlaydi

Muskul fiziologiyasi Turl ari skel et silliq yura k Turl ari skel et silliq yura k

Struktur tuzilishi

• A. muskul • B. tutam • C. tola • D. miofibrilla • E. yo’g’on va ingichka filamentlar

Sarkomer – nerv tolasininig struktur- funksional birligi • A disk – miozin va aktin filamentlaridan iborat qismi • H zona – A diskning markazida, yorug’, faqat miozin filamentlaridan iborat. • M liniya – H zonaning markazidan o’tgan liniya • I disk – faqat aktin filamentlaridan iborat qism • Z liniya – har bir I diskni o’rtasida joylashgan bolib, unga aktin filamentlari birikib turadi • Muskul tolasining 2 ta Z diskorasidagi qismi sarkomer deyiladi • ½ I disk+1A disk+ ½ I disk=sarkomer

Yo’g’on filament Miozin • Molekular massasi – 480000 • 2 ta og’ir va 4 ta yengil zanjirdan iborat • Yengil zanjirlar va og’ir zanjirlarning terminal qismlari miozinning bosh qismini hosil qiladi.Yo’g’on filament

Ingichka filament 2 xil oqsil molekulalaridan iborat: Qisqaruvchi • Aktin Regulyator • Troponin – aktinning aktiv saytlarini berkitib turadi • Tropomiozin – 3 ta subbirlikdan iborat: C,I,T C – Ca ionlarini biriktiradi T – C va I subbirliklarni tropomiozinga biriktirib turadi I – miozin boshi aktinning aktiv saytlariga birikishini to’xtatib turadiIngichka filament

Sarkotubular sistema T-naycha(sistema) • sarkolemmaning invaginatsiyasi • Ca ning digidropiridin(DHP) retseptorlari joylashgan Ko’ndalang sarkoplazmatik rertikulum • Muskul tolasining silliq endoplazmatik to’ri • T-naycha yaqinida kengayib terminal sisterna hosil qiladi • Ca deposi • Ca ning riyanodin(RYR) kanallari bor 2 ta terminal sisterna + 1ta T-naycha = TriadaSarkotubular sistema 2 ta terminal sisterna + 1ta T-naycha = Triada

Muskul qo’zg’alish protsessi Harakat potensiali T-naycha membranasidagi DHP aktivlanishi L-naychadagi RYR Ca kanallarining ochilishi Ca ning sitozolga chiqishi Ca + troponinning C subbirligiMuskul qo’zg’alish protsessi Harakat potensiali T-naycha membranasidagi DHP aktivlanishi L-naychadagi RYR Ca kanallarining ochilishi Ca ning sitozolga chiqishi Ca + troponinning C subbirligi

Muskul qisqarish protsessi 1. cross-bridge siklining boshlanishi • Ca troponinning C subbirligi bilan birikadi • T subbirlik tropomiozin konformatsiyasini o’zgartiradi • aktinning aktiv markazlari ochiladi 2. Aktin-miozin kompleksining hosil bo’lishi • Miozin boshi + ATP • ATP –> ADP + P + • Miozin boshi 90’ ga buriladi(energiyali) va aktinning aktiv markaziga birikadi (stage I va stage II) • ADP va P boshchadan ajraladi • Miozin boshi yuqori energiyali 90’ li holatdan past energiyali 45’ holatga o’tadi • Shu payt, ya’ni miozin boshi 45’ ga o’zgarayotganda aktinni o’zi bilan birgalikda markaz tomon suradi ( stage III) 3. Miozin boshi aktinning aktiv markazidan ajralishi • ADP va P ning miozin boshidan ajralishi yangi AtP kelib birikishiga yo’l beradi • ATP +Miozin kompleksi aktiv emas, akt

Ca larning sarkoplazmatik retikulumga nasoslar orqali qaytarilishi siklning to’xtashiga va muskul tolasi bo’shashishiga olib keladi ATP ning funksiyalari • Miozin boshiga birikkan ATP parchalansa miozin boshi aktinga birikadi • Yangi ATP miozinga kelib biriksa miozin boshi aktindan ajraladi • Ca ni sarkoplazmatik retikulumga kiritishda Ca nasoslari uchun

Qisqarish paytida sarkomerdagi o’zgarishlar • A disk o’zgarmaydi • H zona yo’qoladi • I disk qisqaradi • Z liniya yaqinlashadi • Sarkomer qisqaradiQisqarish paytida sarkomerdagi o’zgarishlar

Qisqaruvchi va elastik komponentlar • Qisqaruvchi komponent • Qator elastik komponent • Parallel elastik komponent

Motor birliklar Turlari • I tip (qizil/sekin) • II tip (oq/tez)

Xarakteristikasi Motor birlik I tip II tip Muskul tolasi tipi Sekin, qizil Tez, oq Innervatsiya chegarasi 120-160 muskul tolasini/akson 6 muskul tolasi/akson Metabolizm Aerob, kam glikolitik,yuqori oksidativ Anaerob, yuqori glikolitik,kam oksidativ Mitoxondriyalar soni yuqori kam Glikogen zaxirasi kam yuqori Qon bilan ta’minlanish yuqori normal Mioglobin yuqori kam Akson diametri kichik katta Akson o’tkazish tezligi sekin tez Tetanik tarangligi kichik katta charchashi charchashga chidamli oson charchaydi chidamsiz Muskulning qisqarish davomiyligi uzoq qisqa

Muskul qisqarish javobi Izometrik (B) • Uzunlik o’zgarmaydi • Taranglashadi • Misollar:  Yukni ko’targanda  Qo’limizni bukkanimizda Izotonik (D) • Muskul tolasi kaltalanadi • Taranglashmaydi • Misollar:  Tana muvozanatini saqlashda  Devorni itarishga harakat qilganimizda qo’l muskullari qisqarishiMuskul qisqarish javobi

Yakka muskul qisqarishi Yakka muskul qisqarishi – yakka stimulga nisbatan yagona muskul tolasining tipik qisqarish javobi Fazalari : • Latent(LP – latent phase)) • Qisqarish(CP – contraction phase) • Bo’shashish(RP – relaxation phase) PS (point of stimulation) – stimul berilgan nuqta PC (point of contraction) – qisqarishning boshlanish nuqtasi PMC (point of maximal contraction) – maksimal qisqarish nuqtasi PMR (point of maximal relaxation0 – maksimal bo’shashish nuqtasiYakka muskul qisqarishi

Stimulning kuchi

Tetanus A – ajralgan javob B – tugallanmagan tetanus C – tugallangan tetanus

Kuch-tezlik yoyi

Silliq muskul • Skelet muskuli kabi ko’ndalang targ’illikka ega emas • Ixtiyorga bog’liq emas, avtonom nerv sistemasi orqali innervatsiya qilinadi • Duksimon shakldaSilliq muskul

2 xil turi mavjud: • Multi-unit • Single-unit(unitary)

Struktur tuzilishi

Tinchlik potensiali

Harakat potensiali

Silliq muskul tolasining plastikligi

Foydalanilgan adabiyotlar 1. Indu Khurana |Concise Textbook of medical Physiology 2. Indu Khurana |Textbook of medical Physiology 3. CC Chatterjee’s Human physiology Tuzuvchi: Murodxonov Abdulaziz To’siqlar osha g’alaba sari birgalikda!

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar