Skledning rivojlanish anamaliyalari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.6MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Skledning rivojlanish anamaliyalari

Купить

SKLEDNING RIVOJLANISH
ANAMALIYALARI

1. Yuz va bosh suyagining tug'ma nuqsonlari bilan
tanishish
2. Kraniosinostoz va kraniofasiyal buzilishlar
3. Deformatlar turlari
4. Rivojlanish anomaliyalari haqida
tushuncha
REJA:

Tug'ma nuqsonlar, shuningdek, tug'ma anomali
yalar deb ataladi, chaqaloq tug'ilishidan oldin sodir bo'lgan jismoniy
anomaliyalardir. "Tug'ma" "tug'ilishda hozir" degan ma'noni anglatadi.
Yuz va bosh suyagining tug'ma nuqsonlari (kraniofasiyal anomaliyalar deb
ataladi) juda keng tarqalgan. Ular tananing faqat ma'lum bir qismini,
masalan, og'izni ( lab yorig'i yoki tanglay yorig'i ) qamrab olishi mumkin
yoki ular tug'ma nuqsonlar nafaqat yuzga, balki Treacher Kollinz sindromi
kabi ko'plab anormalliklarga ega bo'lgan genetik sindromning bir qismi
bo'lishi mumkin. shuningdek, tananing boshqa ko'plab qismlari.
Kraniofasiyal anomaliyalar chaqaloq onaning ichida o'sayotgan paytda bosh
va/yoki yuz suyaklarining anormal o'sishi yoki rivojlanishi natijasida yuzaga
keladi. Yuzning eng keng tarqalgan nuqsonlari lab va tanglay yoriqlaridir .
Boshqa nuqsonlar quloq , ko'z va jag'ni o'z ichiga olishi mumkin . Bosh
suyagiga ta'sir qiluvchi ba'zi kraniofasiyal anomaliyalarga makrosefaliya
(bosh suyagi juda katta), mikrosefaliya (bosh suyagi juda kichik) va
kraniosinostoz (bosh suyagining suyaklari orasidagi birikmalar juda erta
yopiladi). Y u z v a b o s h s u y a g i n i n g t u g ' m a n u q s o n l a r i b i l a n t a n i s h i s h

D e f o r m a t s i y a - b u t a n a a' z o l a ri n i n g s h a k l i o ' z g a ri s h i . D e f o r m a t s i y a
c h a q a l o q q a q o r n i d a g i g ' ay r i o d d i y b o s i m ( m a s a l a n , q u l o q n i n g t a s h q i
q o b i g ' i b u k l a n g a n ) y o k i c h a q a l o q t u g ' i l g a n d a n ke y i n ( m a s a l a n ,
b o s h s uy a g in in g b a' z i d e f o r m a t s iy a l ar i ) s a b a b b o ' l a d i .
T u g ' i l g a n l a rn i n g t a x m i n a n 2 f o i z i d a d e f o r m a t s i y a l a r m a v j u d . B a' z i
d e f o r m a t s i y a l a r b i r n e c h a k u n i c h i d a d a v o l a n m a s d a n y a x s h i l a n a d i ,
a m m o b o s h q a l a r n i d a v o l a s h ke ra k .
M a l f o rm a t s i y a - b u b a c h a d o n d a p ay d o b o ' l a d i g a n b o l a n i n g
r i v o j l a n i s h i d a g i x a t o . M a l f o r m a t s i y a l a r n i n g s a b a b l a r i o ra s i d a
x r o m o s o m a an o m a l iy al a r i , b it t a g en n u q s o n l ar i v a a t r o f - m u h i t
o m i l l a r i ( m a s a l a n , t u g ' m a n u q s o n l a r n i ke l t i r i b c h i q a ra d i g a n
m o d d a l a r b o ' l g a n t e ra t o g e n l ar ) k i ra d i . M a l f o r m a t s i y a , s h u n i n g d e k ,
g e n e t i k v a a t r o f - m u h i t o m i l l a ri n i n g ko m b i n a t s i y a s i d a n ke l i b c h i q i s h i
m u m k i n . B a' z i h o l l a r d a s a b a b n o m a' l u m . C h a q a l o q l a r n i n g 3 d a n 5 %
g a c h a n u q s o n i b i l a n t u g ' i l a d i .

Kraniosinostoz va kraniofasiyal
buzilishlar
K ra n i o s in o s t o z - c h a q a l o q b o s h s u y a g i n i n g t u g ' m a d e f o r m a t s i y a s i b o ' l i b ,
b o s h s u y a g i n in g s u y a k l a r i o ra s i d a g i t o l a l i b o 'g ' i n l a r ( k ra n i a l c h o k l a r d e b
a t a l a d i ) m u d d a t i d a n o l d i n y o p i l g a n d a p ay d o b o ' l a d i . U s h b u y o p i l i s h t u f ay l i
c h a q a l o q g ' ay r i t a b i i y s h a k l d a g i b o s h s u y a g i n i r iv o j l a n t ira d i , c h u n k i
s u y a k l a r m i y a n i n g o ' s i s h i b i l a n a n' a n a v i y ra v i s h d a ke n g ay m ay d i . Va z iy a t
o d a t d a c h a q a l o q l i k d a v r i d a g ' ay r i t a b i iy, a m m o x a ra k t e r l i b o s h s h a k l i v a
b a' z i b e m o r l a r d a g ' ay r i t a b ii y y u z x u s u s i y a t l a r i s i f a t i d a n a m oy o n b o ' l a d i .
B a' z i h o l l a r d a b o s h s u y a g i n i n g o ' s i s h i b o s h d a g i b o s i m n i n g o s h i s h i g a o l i b
ke l a d i g a n d a ra j a d a c h e k l a n g a n v a b o s h o g ' r i g ' i g a , ko ' r i s h m u a m m o l a r i g a
y o k i r i v o j l a n i s h ke c h i k is h i g a o l i b ke l i s h i m u m k i n .
D e f o r m a t s i y a n i n g z o ' ra v o n l i g i v a t u r i q ay s i t i k u v l a r n i n g y o p i l i s h i g a ,
r i v o j l a n i s h j a ray o n i d a y o p i l i s h s o d i r b o ' l g a n n u q t a g a v a m i y a n i n g
ke n g ay i s h i g a i m ko n b e ra d i g a n b o s h q a t i k u v l a r n i n g m u v a ff a q i y a t i y o k i
m u v a ff a q i y a t s i z l ig i g a b o g ' l i q . M u ay y a n t i k u v n i n g s i n o s t o z i b o s h s u y a g i
s h a k l i n i t a n i q l i t a r z d a o ' z g a r t i ra d i . T u g ' i l g a n d a b o s h s u y a g i n i n g
g ' ay r i t a b i i y s h a k l i h a r d o i m h a m k ra n i o s i n o s t o z e m a s v a h o m il a b o s h i n i n g
h o l a t i y o k i t u g ' i l i s h t ra v m a s ı b i l a n b o g ' l iq b o ' l i s h i m u m k i n . Fa r q i
s h u n d a k i, b u a n o r m a l l ik o d a t d a o ' z - o ' z i d a n t u z a t i l a d i , k ra n i o s i n o s t o z e s a
d a v o l a n m a s a , y o m o n l a s h a d i.


Miyani saqlaydigan va himoya qiladigan odamning bosh suyagi oltita asosiy suyaklardan iborat:
etmoid, frontal, oksipital, parietal, sfenoid va temporal. Oddiy rivojlanishda kranial suyaklar
taxminan ikki yoshga qadar alohida bo'lib qoladi. Keyin alohida kranial suyaklar birlashadi va
balog'at yoshida qoladi.

Etmoid ko'z bo'shlig'ining bir qismini tashkil qiladi .

Frontal boshning yuqori old qismini, peshonani, qosh tizmalarini va burun bo'shlig'ini hosil qiladi .

Oksipital boshning pastki orqa qismida joylashgan bo'lib, bosh suyagining orqa va asosini tashkil
qiladi . Bu bo'yin bilan artikulyatsiya nuqtasi.

Parietal bosh suyagining asosiy qismini tashkil qiladi, boshning yuqori qismini, yon tomonlarini va
orqa qismini qoplaydi .

Sfenoid bosh chakkasida joylashgan bo'lib, ko'z bo'shlig'ining bir qismini tashkil qiladi .

Temporal boshning quloq ustidagi tomonida joylashgan va quloq orqasida jag'ga qarab cho'zilgan .

Ushbu suyaklar kranial choklar deb ataladigan kuchli, tolali to'qimalar tomonidan
birlashtiriladi . Voyaga etgan odamda bu tikuvlar birlashtiriladi va bosh suyagi miyani himoya
qilish uchun qattiq, lekin chaqaloqlarda bu tikuvlar moslashuvchan.

Koronal tikuv yumshoq joydan quloq oldidagi maydonga cho'zilgan boshning yon tomonida
joylashgan.

Lambdoidal chok boshning orqa qismida oksipital va parietal suyaklar orasida joylashgan. Metopik
tikuv burunning yumshoq joyi va ildizi o'rtasida joylashgan bo'lib, peshonaning normal o'sishiga va
ko'z bo'shlig'ining to'g'ri ajralishiga imkon beradi.

Sagittal tikuv boshning tepasida joylashgan bo' lib , yumshoq joydan boshning orqa tomoniga
cho'ziladi.

Tolali to'qimalar ichidagi suyaklar orasidagi bo'shliqlar fontanellar deb ataladi. Old, orqa, sfenoid
va mastoid fontanellar normal o'sishning bir qismi sifatida o'z-o'zidan yopiladigan teshiklardir.
Ko'pincha chaqaloqning yumshoq joyi deb ataladigan fontanel boshning yuqori qismidagi oldingi
fontaneldir. Bosh suyagi anatomiyasi

K o r o n a l s i n o s t o z quloqdan boshlanadi va sagittal
tikuvga qaytadi. Erta yopilish oldingi plagiosefaliya
deb ataladigan holatga olib keladi. Bu bolaning
peshonasining zararlangan tomonida tekislanishiga
olib kelishi mumkin. Ko'z bo'shlig'ining ko'tarilishi
(vertikal distopiya), shikastlangan tomonda burun va
egilgan bosh suyagi ham paydo bo'lishi mumkin. Agar
davolanmasa, bu ambliyopiyaga olib kelishi mumkin -
zararlangan tomonda ko'rishning yo'qolishi.

L a m b o i d s i n o s t o z - kra n iosinost oznin g en g k a m uchrayd ig a n
sha kli. Ush bu t ikuv ning mud da t id an old in yopilish i p oster io r
pl ag iosefa liya deb a t al a dig a n h ola tg a olib kela di. Bu
t a'sirl an g a n t om ond a b oshn in g orq a q ism ini t ekisla shig a ,
ma st oid su ya g ining chiqishig a v a t a' sir la ng a n qul oq nin g orq a
t omon ig a joyla shishig a ol ib kelishi mum kin. Bu , shunin gd ek,
bosh suyag ining yon t om ong a b urilishiga olib kelish i mum kin.
Bu hol at oksipit al t ekisla sh ( pozitsion pl ag iosefal iya ) deb
no to'g 'r i t a shx is q o'yish mum k in.

B i k o r o n a l s i n o s t o z ch ap v a o'n g kor ona l tikuv la r ish tiro k
et g a nd a payd o bo 'la d i. U sh bu ik ki t ik uvn ing m ud da t id an
old in yop ilishi bra x isef al iya d eb a t al ad ig an hol at g a ol ib
kela d i. Bu ch aq a loq ning peshon asi va q oshin ing t ek is, b a la nd
va c huqur l ashishig a olib kelishi mum k in.

R i v o j l a n i s h a n o m a l i y a l a r i h a q i d a t u s h u n c h a
R i v o j l a n i s h a n o m a l i y a s i n i m a ?
R i v o j l a n i s h a n o m a l i y a s i - b u kon tsep tsiya p aytida m a vjud
bo' lg a n yo ki h omila dor lik t ug a shid a n old in yuza g a kela d ig a n
hola t la r uchu n ken g a t am a. M iya fa la j bo 'lsa , tug ' ilg a n da n
keyin h am k ic hik ra q am p aydo bo 'la di.
An oma liya n orm a l r iv ojla nis hning o' zg a r ishi hisob la na di v a
quyida g i ta'sir ko 'r sat is hi mum kin:
tu zilishi - t an an in g qa nd ay q urilg a nl ig i
fun kt siya - t a na nin g qa n day ishla shi.

R i v o j l a n i s h a n o m a l i y a l a r i h a y o t
u c h u n x a v fl i m i ?
Ko ' p g i n a r i v o j l a n i s h a n o m a l i y a l a r i
o g ' i r y o k i h ay o t u c h u n x a v fl i e m a s .
R i v o j l a n i s h a n o m a l i y a l a r i n i n g
t u r l a r i
S t r u k t u ra v i y r i v o j l a n i s h
a n o m a l i y a l a r i g a q u y i d a g i l a r
k i ra d i :
o r q a m i y a b i fi d a
s o n n i n g t u g ' m a d i s l o k a t s i y a s i
t u g ' m a y u ra k n u q s o n l a r i .
F u n k t s i o n a l a n o m a l i y a l a r g a
q u y i d a g i l a r k i ra d i :
k i s t i k fi b r o z
g e m o fi l i y a
x o m i l a l i k a l ko g o l s i n d r o m i
D a u n s i n d r o m i .

R i v o j l a n i s h a n o m a l i y a l a r i n i n g s a b a b l a r i
Ko' pg ina r ivojla n ish a nom al iya la rinin g sab a bi n oma'lu m.
Fa r z a n d i m n i n g r i v o j l a n i s h a n o m a l i y a s i b o r l i g i n i
q a n d a y b i l s a m b o ' l a d i ?
R ivojl a nish a nom a liya sin i q uyida g i hol la rd a a niq la sh
mum kin:
homila do rl ik ning ist a lg an v a qt id a
o'lik t ug 'ilg a nda n keyin yoki h omila dor l ik t o'x t a t ilg a n da n
keyin
tir ik t ug 'ilg a nd a n keyin , lekin 6 yo shda n old in .

E s l a b q o l i n g
Ba'zi cha q al oql ar r ivojla n ish a nom al iya la ri b ila n
tu g 'il ad i.
U shbu rivojl a nish a nom a liya la r in in g a k sa r iya ti hayot
uchun x av fl i ema s.
Ko' pg ina r ivojla n ish a nom al iya la rinin g sab a bi n oma'lu m.

ETIBORINGIZ UCHUN
RAHMAT !

Skledning rivojlanish anamaliyalari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish