Статистик жамлаш ва гуруҳлаш - Информатика и ИТ - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	462.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	16 Декабрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Информатика и ИТ

Статистик жамлаш ва гуруҳлаш

Купить

Статистик жамлаш ва гуруҳлаш 1. Статистик гуруҳлаш 2. Статистик гуруҳлаш турлари 3. Оддий ва мураккаб гуруҳлаш 4. Иккиламчи гуруҳлаш

1. Статистик гуруҳлаш Статистикада гуруҳлаш деб ўрганилаётган ҳодисаларни (объектларни, бирликларни) муҳим белгиларига асосланиб турдош (сифатдош) гуруҳларга (тўпламларга) бирлаштириш юритилади. Масалан, акционер компанияларни дивиденд тўлаш даражасига қараб гуруҳларга ажратиш. Агарда тўпланган маълумотларни жамғариб умумий кўрсаткичлар олиш билан чегаралансак, у ҳолда улар турли статистик тўпламларга тегишли бўлиши мумкин, натижада уларнинг тузилиши ва хусусиятларини аниқлай олмаймиз

Статистика бундай илмий принципларни яратган, улар ичида энг асосийлари қуйидагилардан иборат Гуруҳлашнинг асосий қоидалари Миқдорий ўзгаришлар орқали сифат ўзгариш- ларни ойдинлаш- тириш Бирликлар орасидаги ички гуруҳий фарқлар гуруҳларар о фарқлардан кичик бўлиши Кўп вариантли лик асосида гуруҳлар сонини белгилаш Аниқ шароитга гуруҳ- лашни мослаш- тириш Гуруҳлар оралиғини шароитга қараб белгилаш23 01 24 2526 210C 08 25260A 0E 211413 05 29070C 21 071A 0A0B0C 27 0A 21 27 09071A 17 2A 15 0E 06 0A 08 17 2C 0F 0A 0E 16 05 23 21 0F 22 17

Гуруҳлар оралиғининг чегарасини икки шаклда ечиш мумкин: бири - ҳамма гуруҳлар учун оралиқни тенг миқдорда белгилаш, иккинчиси - уни тенгмас шаклда, кўпайиб ёки озайиб келувчи миқдорларда ифодалаш. Биринчи ҳолда гуруҳ оралиғи қуйидаги формула ёрдамида аниқланади: Бу ерда: Х max - гуруҳлаш белгисининг энг катта қиймати; X min -унинг энг кичик қиймати, K-тузиладиган гуруҳлар сони. i X X K   max min

Корхоналар тартиб № Асосий фондларнинг ўртача йиллик қиймати (млн. дол) Ўртача рўйхатдаги ишчилар сони (киши) Жорий йилда ишлаб чиқарилган маҳсулот (млн.дол.) 1 7,0 380 9,6 2 2,0 220 1,5 3 3,9 460 4,2 4 3,3 395 6,4 5 2,8 280 2,8 6 6,5 580 9,4 7 6,6 200 11,9 8 2,0 270 2,5 9 4,7 340 3,5 10 2,7 200 2,3 11 3,0 310 1,4 12 3,1 635 2,5 13 3,1 310 3,6 14 5,6 450 8,0 15 3,5 300 2,5 16 4,0 350 2,8 17 1,0 330 1,6 18 7,0 260 12,9 19 4,5 435 5,6 20 4,5 505 4,4

Дастлаб, гуруҳлаш белгисини танлаб оламиз. Гуруҳлаш белгиси сифатида асосий ишлаб чиқариш фондларининг қийматини оламиз. Бу белги асосида тенг интарвалли гуруҳларни тузамиз. Агар гуруҳлар сонини 4 та деб олсак, у ҳолда интервал узунлиги i = 1,5 млн. долларга тенг бўлади:

Қийматларни ўрнига қўйсак: I гуруҳ 1,0 – 2,5 II гуруҳ 2,5 – 4,0 III гуруҳ 4,0 – 5,5 IV гуруҳ 5,5 – 7,0

Гуруҳлаш статистик боғланишлар ва қонуниятларни аниқлаш, ўрганилаётган тўпламнинг тузилишини ўрганиш ва хўжаликларнинг социал- иқтисодий типларини тасвирлаш мақсадида бажарилади. Унинг ҳар хил турлари ва шакллари мавжуд. Гуруҳлаш мақсад ва вазифаларига қараб уч турга бўлинади: 1)типологик; 2)аналитик; 3)тузилмавий гуруҳлаш. 2. Статистик гуруҳлаш турлари .

Типологик гуруҳлаш деганда - ўрганилаётган ҳодисалар тўпламини социал-иқтисодий типларга тақсимлаш тушунилади. Тип сўзи қуйидаги луғавий мазмунга эга: 1) бир турдаги нарса учун умумий бўлган намуна; 2) биологик ҳайвон ва ўсимликлар систематикасидаги ўзаро ўхшаш синфларни бирлаштирадиган олий бўлинма 3) бир қатор ички ёки ташқи белгилар ягонавийлиги асосида бирлашган кишилар категорияси. Аналитик гуруҳлаш деб икки ва ундан ортиқ белгилар орасидаги ўзаро боғланишларни таърифловчи гуруҳлашга айтилади. Аналитик гуруҳлаш одатда омил белги ёки белгилар асосида тузилади, ҳар қайси гуруҳ эса натижавий белгилар билан таърифланади.

Тузилмавий гуруҳлаш - бу бир белги асосида тўплам тизилишини тасвирловчи тақсимот қаторидир. Тузилмавий гуруҳлаш одатда маълум бир белгига қараб тўплам тузилишини таърифлайди. Бунинг учун дастлаб бир белги асосида тақсимот қатори тузилади, сўнгра ҳар қайси гуруҳ учун тузилмани таърифловчи тўплама кўрсаткичлар, масалан гуруҳлаш белгисининг гуруҳлардаги йиғма ҳажми ва у билан яқиндан боғлиқ бўлган белгилар тўплама миқдорлари ҳисобланади ва ниҳоят уларга асосланиб айрим гуруҳларнинг умумий тўпламдаги ҳиссалари аниқланади.

3. Оддий ва мураккаб гуруҳлаш. Гуруҳлаш бир ёки бир неча белгилар асосида тузилиши мумкин. Бир белги асосида тузилган гуруҳлаш оддий ёки бир ўлчамли, икки ва ундан ортиқ белгилар асосида қурилган гуруҳлаш мураккаб ёки кўп ўлчамли гуруҳлаш деб аталади. Бир омил белги асосида тузилган аналитик гуруҳлаш ўрганилаётган омил билан натижавий белги орасидаги боғланишни акс эттирса ҳам, аммо бу боғланиш соф ҳолда юзага чиқмайди, чунки омилнинг ўзи бошқа омиллар таъсири остида шаклланади ва шу сабабли натижавий белги ўзгарувчанлиги бевосита ўрганилаётган омил таъсиридан ташқари яна ёт «шовқун» га ҳам боғлиқдир.

3. Иккиламчи гуруҳлаш. Статистик гуруҳлашнинг юқоридаги турлари дастлабки ҳар бир объектга тегишли маълумотлар асосида амалга оширилади. Шунинг учун бирламчи гуруҳлаш деб юритилади. Лекин бундай бирламчи гуруҳлашлар билан бир қаторда уларнинг натижаларини қайта ишлаш йўли билан тузиладиган иккиламчи гуруҳлаш ҳам мавжуддир. Бу усулга одатда бирламчи гуруҳлаш натижалари мақсадга мувофиқ бўлмаса, ёки уларни таққослаш мақсадига мослаштириш зарурати туғилганда мурожаат қилинади. Иккиламчи гуруҳлаш икки йўл билан амалга оширилади.: - бирламчи гуруҳлар оралиқларини ихчамлаштириб мақсадга мувофиқлаштириш; - умумий йиғиндига нисбатан айрим гуруҳларнинг салмоғини ихтисослаштириш.

Эътиборингиз учун раҳмат!

Купить

Похожие документы
Operatsion tizimlarda journaling file system
I/O scheduling algoritmlari
O‘rta Osiyo kutubxonalarining o‘rganilish masalalari
Funksiyalar va arrow function
Tashkilot xodimlari ma’lumotlarini jamlovchi tizim