Sun’iy intellekt va ekologiya - Информатика и ИТ - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	06 Октябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Информатика и ИТ

Sun’iy intellekt va ekologiya

Купить

O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi huzuridagi Ilmiy- texnik axborot markaziSun’iy intellekt va ekologiy a

Sun’iy intellekt: ekologiyaga ta’sir Global ekologik muammolar uzoq vaqt davomida butun dunyo olimlarini tashvishga solib kelmoqda. Ma’lumki, insoniyat tabiiy resurslarni juda tez sarflamoqda va yaqin kelajakda sayyoramizning deyarli butunlay yo‘q bo‘lib ketishi xavfi mavjud. Shunday qilib, o‘tgan 10- 15 yil davomida urush davri va XX asrda avtomobil sanoatining jadal rivojlanish davrini qo‘shganda barcha oldingi yillarga nisbatan ko‘proq neft qazib olindi. Ozon qatlami tez yemirilmoqda, yerlarning sifati yomonlashmoqda, cho‘llarning maydoni ko‘paymoqda, biologik turlar yo‘qolib bormoqda, bu esa ayrim oziq zanjirlarining nobud bo‘lishiga olib kelmoqda [1]. Sun’iy intellekt (SI) energiya tashlamalarini kamaytirishni aniqlash, CO2ni olib tashlash, ekologik transport tarmoqlarini rivojlantiri

Bioxilma- xillik va uni muhofaza qilish: atrof-muhit ifloslanishini nazorat qilish; o‘simlik turlarini aniqlash; ekotizimlarning yuqori aniqlikdagi monitoringi; kontrabanda savdosini nazorat qilish va unga qarshi kurashish. Dunyo okeanlarini sog‘lom holatda saqlash: ifloslanish bilan kurashish uchun robot baliqlar, real vaqt rejimida okean harorati va pH darajasini monitoring qilish; marjon qoyalarni xaritalash; brakonerlikka qarshi kurashish va nazorat qilish. Sun’iy intellekt: ekologiyaga ta’sir Toza havoni asrash: yo‘l harakatini tartibga solish va barvaqt ogohlantirish maqsadida ifloslanishlarni prognoz qilish; atmosferani ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash; atmosferani ifloslantiruvchi moddalarni filtrlash. 3

Sun’iy yo‘ldoshlar tomonidan to‘plangan iqlim ma’lumotlarining hajmi misli ko‘rilmagan ko‘lamlarga yetdi. Ob- havo prognozlari eng yuqori darajadagi detallashtirish darajasi bilan tuziladi. Iqlim modellari va ssenariyalariga hali ham noaniqlikning ko‘plab omillari kiritiladi. Olimlar, shuningdek, ma’lumotlarning katta massivini qayta ishlash va tizimlashtirish hamda jamiyat va atrof- muhitga bo‘lajak reallikka moslashish imkonini beruvchi yanada aniqroq prognozlarni qilish uchun SIdan foydalanishadi [4]. Misol uchun, DeepMind kompaniyasi kelgusi bir necha soat davomida ob-havoni bashorat qiluvchi SIni ishlab chiqdi. Hattoki test rejimida buni boshqa mavjud texnologiyalarga qaraganda ancha muvaffaqiyatli bajaradi. Mutaxassislar har besh daqiqada bir kilometr aniqligi bilan yog‘ingarchilikni

Yana bir innovatsion loyiha Lozanna Federal politexnika maktabi (Shveysariya) olimlari tomonidan taqdim etildi. Ular 30 kilometr radiusda 10 dan 30 daqiqagacha aniqlik bilan chaqmoq zarbini bashorat qiladigan oddiy va arzon tizimni ishlab chiqdilar. Dastur standart meteorologik ma’lumotlar va sun’iy aqlning kombinatsiyasidan foydalanadi. Tadqiqot muallifi Amirhusain Mustajobiyning so‘zlariga ko‘ra, zamonaviy tizimlar sekin va juda murakkab — ular radar yoki sun’iy yo‘ldosh yordamida olingan qimmat turuvchi tashqi ma’lumotlarni talab qiladi. "Bizning uslub har qanday meteostansiyadan olinishi mumkin bo‘lgan ma’lumotlardan foydalanadi. Biz aloqa tarmoqlari, radiolokatsion va sun’iy yo‘ldosh diapazonidan tashqarida joylashgan chekka hududlarni qamrab olishimiz mumkin", - deya qo‘shimc

BAS kompaniyasi ekologik ma’lumotlarni qayta ishlash sohasidagi mutaxassisi Skott Xoskingning so‘zlariga ko‘ra, atrof-muhit ob’ektlarini raqamli basharadoshlari, keyin esa Yerning raqamli basharadoshini yaratish uchun ishlatiladigan SI qurilish bloklari mavjud. Iqlim o‘zgarishi va tabiiy ofatlarga chidamlilik Tabiiy muhitning raqamli basharadoshlarini ishlab chiqqan holda tadqiqotchilar o‘z e’tiborlarini bu yerda hattoki batareyani ham zaryad qilish imkoni yo‘q qutbli hududlar kabi olis va borish qiyin bo‘lgan joylarga qaratishlari mumkin bo‘ladi. Olingan ma’lumotlardan iqlim ma’lumotlarining bo‘lajak o‘lchovlari aniqligini oshirish uchun dronlar va suv osti uchuvchisiz uchish apparatlarini navigatsiya qilish uchun real vaqt rejimida foydadlanish mumkin [8].6

Flora va faunaning jadal ravishda yo‘qolib borishi eng jiddiy ekologik muammolardan biridir. Qaysi hayvon va o‘simliklarning eng zaif ekanligi va ularning hayoti va yashash muhitiga qaysi omillar ta’sir qilishini aniqlash orqali ayrim turlarning qirilib ketishini to‘xtatib qolish mumkin. Buning uchun bioxilma- xillikni muhofaza qilish bilan shug‘ullanuvchi NatureServe tashkiloti 7 millionta ma’lum o‘simlik va hayvonlar haqidagi ma’lumotlarni to‘playdi va tahlil qiladi. Tez iqlim o‘zgarishi sharoitida ushbu ma’lumotlar kamida besh yilda bir marta yangilanishi kerak. Bu, odatda, qo‘lda amalga oshiriladigan juda murakkab va qimmat jarayon. Bundan tashqari, olimlar ko‘plab ilmiy ishlarni o‘rganishlari kerakki, bu qo‘shimcha noqulayliklarni yaratadi.Bioxilma- xillik va uni saqlab qolish NatureS

Bioxilma- xillik va uni saqlab qolish Bioxilma- xillikni saqlab qolish maqsadida Blue River Technology kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan SI kuzatishi, identifikatsiya qilishi va ularning mavjudligini aniqlash va kuzatish orqali invaziv turlarini kuzatishi mumkin. Bularning barchasi mashinani o‘rganish va kompyuter ko‘rishi yordamida amalga oshiriladi. Blue River Technology kompyuter ko‘rishi va mashinani o‘rganish departamenti boshlig‘i Kris Padvikning fikriga ko‘ra, Python tiliga qisman asoslangan PyTorch mashinani o‘rganish kutubxonasiga o‘tish See & Spray robotlashgan purkagichlar uchun yangi SI modellarini yanada tez va moslashuvchan tarzda ishlab chiqish imkonini beradi. Traktorga o‘rnatilgan robotlar dalalarni skanerdan o‘tkazadi va kerakli joyga gerbitsidlarni purkaydi. Fermerl

Raqamli kuzatuv vositalari tufayli SI noqonuniy ovchilik va o‘rmonlarni kesish rejalashtirilgan joylarni aniqlash uchun butun dunyodagi tabiat qo‘riqxonalari haqida ma’lumotlarni to‘plash imkonini beradi. PAWS qo‘riqxonalarni patrul tarmoqlariga ajratadigan xaritalarni yaratadi. Brakonerlik ehtimoli yuqori bo‘lgan joylar qizil rangda belgilanadi.Bioxilma- xillik va uni saqlab qolish Tadqiqotlarning birida hudud 15 mintaqalariga bo‘lindi, ulardan beshtasi yuqori xavfli, beshtasi o‘rta xavfli va beshtasi past xavfli noqonuniy ov deb tasniflandi. Brakonerlikka qarshi bo‘linmalar past xavfli hududlarga qaraganda yuqori xavfli hududlarda deyarli besh barobar ko‘proq noqonuniy faoliyatni aniqladilar, bu esa PAWS modeli prognozlarining aniqligini tasdiqlaydi [11]. 9

Olimlar insoniyatning suv muhitiga qanday halokatli ta’sir ko‘rsatayotganini tushunib yetishdi. Okeanlarimizni bosib ketgan bunday juda ham ko‘p miqdordagi plastik chiqindilar bilan insoniyat butun dunyo bo‘ylab atrof- muhit ifloslanishining inqiroziga guvoh bo‘lmoqda. Axlat dengizda yashovchilar tomonidan yeyilmoqda va oziq-ovqat zanjirining barcha darajalariga kirib bormoqda [12].Dunyo okeanlarini sog‘lom holatda saqlash Ushbu muammoni hal qilish uchun olimlar sariq robot baliqlarni taqdim etdilar. Avtonom dengiz mashinasi qiyin va muhim vazifa ustida ishlamoqda, u suvning ifloslanishini qidiradi va ular haqida qirg‘oqqa ma’lumot beradi. "G‘oya real vaqt rejimida ifloslanishning monitoringini olib borishdan iborat. Kimdir kimyoviy moddani tashlashi bilan yoki har qanday sizib chiqish

Dunyo okeanlarini sog‘lom holatda saqlash Ifloslanishni o‘rganish uchun robot baliqlar mikroelektrodlarning massivlaridan foydalanadi. O‘zining hozirgi holatida robot fenollar va mis yoki qo‘rg‘oshin kabi og‘ir metallarni aniqlay oladi, shuningdek, suvdagi kislorod miqdori va sho‘rligini aniqlaydi. Biroq olimlar jamoasi yanada keng imkoniyatlarga erishishga harakat qilmoqda. Muammo haqida xabar topgach, robot baliqlar uning manbasini kuzatib topish uchun SI dan foydalanadi. Ular mustaqil ravishda yoki jamoada ishlashlari, akustik signallar orqali bir- birlari bilan muloqot qilishlari va doimo "qirg‘oq"qa xabar berib turishlari mumkin. Birgina qiyinchilik – akkumulyator batareyalarining yetarlicha bo‘lmagan sig‘imi. Hozircha robot baliqlar taxminan har 8 soatda qo‘shimcha zaryadlash

Dunyo okeanlarini sog‘lom holatda saqlash Vosita tasvirlarni alohida-alohida tahlil qilishi yoki zichlikning bahosini taxmin qilish uchun ularni turli segmentlarga saralashi mumkin. Hozirgi ko‘rinishda ushbu vosita tarmoq mutaxassislariga taqdim etiladigan ochiq foydalanish imkoni bilan veb- ilovani o‘zida namoyon qiladi. Bundan tashqari, jamoa jarayonni to‘liq avtomatlashtirish uchun dronlar bilan ishlaydigan versiyani ishlab chiqishni rejalashtirmoqda [15]. Xitoy Fanlar akademiyasi Okeanologiya instituti tadqiqot guruhi (IOCAS) SI yordamida Tinch okeanining bo‘ronlari va yirik to‘lqinlarini o‘rgandi. Ular yuqori to‘lqinlar va bo‘ronlar paydo bo‘lishi bilan bog‘liq bo‘lgan suv yuzasi harorati (SST) o‘zgarishlarini bashorat qiluvchi chuqur o‘rganuvchi sun’iy yo‘ldosh modelini yaratdilar [1

Toza havoni saqlab qolish Berkli shahridagi Lourens nomidagi Milliy laboratoriya olimlari mobil telefonlardan olingan sun’iy yo‘ldosh tasvirlari va yo‘l vaziyati haqidagi ma’lumotlarni tahlil qiluvchi va SIni havo holatini kuzatib turishga o‘rgatuvchi loyihaga boshchilik qilishdi. "Qo‘shma Shtatlarda energiyadan foydalanishning o‘ttiz foizi – bu odamlar va tovarlarni tashish, bu energiya iste’moli havoni juda ifloslantiradi. Bu azot oksidi va qora uglerod (qurum) barcha tashlamalarining qariyb yarmini o‘z ichiga oladi. Transport va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida foydalanish uchun mashinani o‘rganish texnologiyalarini qo‘llash — ham energiyani tejash, ham inson salomatligi uchun muhim dividendlar keltirishi mumkin bo‘lgan yangi marra", - deydi tadqiqot guruhi a’zosi Tom Kirx

Transport oqimini taqsimlash va shu tariqa havo ifloslanishini kamaytirish maqsadida, Britaniya Now Wireless kompaniyasi endi havoning kuchli ifloslanishi bilan joylarda ularning to‘planishiga yo‘l qo‘ymagan holda avtomobillarning harakatini tartibga soluvchi "aqlli" svetoforlarni ishlab chiqdi. Shunday qilib, ularni hayot uchun yanada qulayroq qilib, shaharlarning markaziy hududlarida ishlangan gazlarning konsentratsiyasini kamaytirish mumkin bo‘ladi. SI bilan svetoforlar yo‘l bo‘yi datchiklar, ob- havo prognozlari va hattoki avtomobillarning ichiga qurilgan tizimlarning ma’lumotlari asosida ishlangan gazlar yuqori bo‘lgan joylarni aniqlashadi. Ular, shuningdek, vaqtning ma’lum bir oralig‘ida havoning kuchli ifloslanishi bilan joylarni bashorat qilish uchun eski statistik ma’lumot

Купить

Похожие документы
Operatsion tizimlarda journaling file system
I/O scheduling algoritmlari
O‘rta Osiyo kutubxonalarining o‘rganilish masalalari
Funksiyalar va arrow function
Tashkilot xodimlari ma’lumotlarini jamlovchi tizim