Sutchilik sanoatida davlat veterinariya nazorati - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	60.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Sutchilik sanoatida davlat veterinariya nazorati

Купить

Sutchilik sanoatida davlat veterinariya nazorati
Reja:
1. Sigir sog‘ishdagi sanitariya qoidalari.
2 Sut sifatiga qo‘yiladigan talablar
3 Sutning standart talablari

Sigir sog‘ishdagi sanitariya qoidalari. Sigir sog‘ish vaqtida sutning
mikroorganizmlar bilan nisbatan kamroq ifloslanishiga va yelinda yig‘ilgan
hamma sutni sog‘ib olishga imkon beradigan barcha sharoitni hisobga olish lozim.
Idish va aparatlar. Havo. Oziq.
Sutni sog‘ib olish, saqlash va qayta ishlashda veterinariya nazorati qyuidagi
qoidalarning bajarilishini doimiy nazoratini o‘z ichiga oladi: sut sog‘ish zali va
saqlash sexida tozalikka rioya qilish; binoni chivinlar kirishidan himoya qilish;
sigirlar turadigan molxona va hududni go‘ng va axlatdan doimiy ravishda tozalab
turish; sigirlar teri qoplamasini kunlik tozalab turish; sog‘ishdan oldin yelinni
yuvish; sog‘ish idishlari va apparatlarini yuvish va sterillash; sigirlarni sog‘ishda
va sutni saqlashda gigiyena qoidalariga rioya qilish; xodimlar tomonidan shaxsiy
gigiyena qoidalariga rioya qilish; kasal hayvonlardan sut sog‘ib olish qoidalarni
bajarish.
Sutdainson va hayvonlar uchun xavfli bo‘lgan vikroorganizmlar va ularning
toksinlarini paydo bo‘lishini oldini olish: sigirlarni tuberkulez, brusellez, mastit
rasalliklariga muntazam tekshirib turish va kasal hayvonlarni ajratish;
hayvonlar,chorvachilik fermalari, sog‘in zali va bloklarini tozaligini saqlash; sutga
birlamchi ishlov berish, sog‘ish apparatlarini toza saqlash va sntariya-gigiyena
tadbirlarbni doimiy ravishda o‘tkazib turish yoli bilan amalga oshiriladi.
Sutga birlamchi ishlov berish ketma-ketlikda filtrlash, sovutish va
pasterizatsiya jarayonlarini o‘z ichiga oladi.
Filtrlash orqali sutning tarkibidagi mexanik qo‘shilmalar yo‘qotiladi. Buning
uchun oddiy filtrlar va sentrifugalardan foydalaniladi.
Sutni 4-6 0
Cga sovutish uning birlamchi sifatini bir sutkagacha, 10 0
C
gacha sovutish esa 5 soatgacha saqlab turadi.
Pasterizatsiyalash uchun sutni 85 0
C da 30 daqiqa davomida ushlab turish
yetarli bo‘ladi. Bunda tuberkulez, brutsellez, oqsil kabi xavfli yuqumli kasalliklar
qo‘zg‘atuvchilarining toliq yo‘qotilishiga erishiladi.
Sutni qabul qilish punkti va sut zavodlarining sanitariya holati sutning va
undan tayyorlanadigan mahsulotlarning sifatiga ma’lum darajada ta’sir ko‘rsatadi

Sut sisternalari, tanklari, sentrifugali tozalagichlar, separatorlar va
pasterizatorlar belgilangan tartibda mexanik qo‘shilmalar, oqsil va yog‘lardan
tozalanadi va zararsizlantiriladi (dezinfeksiyalanadi).
Sog‘ish jihozlarini dezinfeksiyalash uchun termik ishlov berish va kimyoviy
vositalardan, ko‘pincha esa ularni birga qo‘llab termokimyoviy usuldan
foydalaniladi.
Sutning umumiy ifloslanganligi (shu jumladan, bakterial ifloslanishlar)
ko‘pincha sutning sifatini buzilishiga olib kelinadi. Titrlanuvchi kislotaligi,
mexanik ifloslanish va bakteriyalar mavjudligiga qarab sut uch navga ajratiladi.
Birinchi navli sut kiclotaligi 16-18 0
T, tozaligi bo‘yicha birinchi guruhga, bakterial
ifloslanganligiga qarab birinchi klassga kiradi. Ikkinchi navli sut kislotaligi 19-20 0
T
va ucinchi navli sutning kislotaligi esa 21 0
T (nokonditsion) ga teng bo‘ladi.
Maxsus sog‘ish apparatlari.
Sutning umumiy bakterial ifoslanganligini Petri likopchalariga ekib ko‘rish
yoki reduktaza hamunasi orqali aniqlanadi. Ikkinchi usul juda sodda va tez
bajariladigan usul bo‘lib, bunda metilen ko‘ki yoki rezazurinlardan biri ishlatiladi.
Metilen ko‘ki bilan namuna qo‘yish texnikasi.
Probirkaga 1 ml 0,01% li metilen ko‘ki eritmasi va 20 ml tekshiriladigan sut
quyiladi. Probirka termostat yoki suv hammomiga (38-40 0
C) qo‘yiladi hamda 5,5
soat vaqt davomida probirkadagi suyuqlikni rangini o‘zgarish jarayoni kuzatiladi.

Agar suyuqlikning rangi 20 daqiqa va undan tezroq rangsizlansa sut sifati
yomon (4-klass) hisoblanadi va uning 1 ml da 20 mln dan ortiq mikrob tanachalari
mavjud bo‘ladi.
Agar namunalar 20 daqiqadan 2 soatgacha bo‘lgan vaqtda rangsizlansa
bunday sut 3-klassga mansub (nokonditsion) bo‘lib 1 ml da 20 mln gacha
mikroorganizmlar saqlaydi.
Kuzatish jarayonida namunflar 2-5,5 soatda rangsizlanishi sutning 2-klassga
mansubligi (qoniqarli)ni bildirib 1 ml sutda 4 mln tagacha mikroorganizmlar
mavjud bo‘ladi.
Namunalar 5,5 soatdan so‘ng rangsizlanishi sutning 1-klassga mansub
(yaxshi)ligini bildirib, 1 ml da 500 mingtagacha mikroorganizmlar saqlaydi.
Patogen va shartli patogen mikroorganizmlar tomonidan sutning sifatini
buzilishi, ko‘p hollarda sut va uning mahsulotlarida toksinlar hosil bo‘lishiga olib
keladi hamda ommaviy kasallanishlar chaqiradi.
S og‘ish idishlari va apparatlarini ng sanitariya holati vizual ko‘rik va
ularning ishchi yuzasidan olingan yuvmani bakteriologik takshirish yo‘li bilan
nazorat qilinadi.
Tayyorlangan yuvmaning koli-titri quyidagicha aniqlanadi:
Har biriga 5 ml dan KODA muhiti quyilgan probirkalarning
birinchisiga 1 ml yuvma solinadi. Ikkinchisi probirkaga esa uning 1:10 nisbatda
suyo‘ltirilganidan 1 ml qo‘shiladi. Har ikkala probirkalaqr 37 °S haroratli
termostatga 24 soat qo‘yiladi. Muhit rangining yashil, sarg‘ish-yashil tusga kirishi
ichak tayoqchasi guruhi bakteriyalari mavjudkigini bildiradi.
Ichak tayoqchasi guruhi bakteriyalari topilgan yuvmaning eng kam ml
dagi miqdori uning koli-titri sanaladi.
Jihozning sanitariya hilati quyidagi jadval asosida baholanadi.
Sog‘ish apparati va idishlarini sanitariya holatini 1sm 2
yuzasidagi
mikroblar miqdori hamda koli-titri bo‘yicha baholash.
Sanitariya holati mikroblar miqdori Yuvmaning koli-titri
Yaxshi 10 000 tagacha 1,0 dan yuqori

Qoniqarli < 50 000 1,0
Qoniqarsiz > 50 000 1,0 dan past
Bakteriyalardan uning tarkibida streptokokklar, stafilokokklar, sarkinlar,
tayoqcha va boshqalar bor. Ifloslangan sutda nurli qo‘ziqorinlar bo‘lishi mumkin,
ular ham bakteriyalardir. Sutda xamirturush va mog‘orlar ham bor (sut qoliplari,
sug‘orish idishi, rasemoz). Sutdagi mikroorganizmlarning rivojlanishiga harorat,
havo kirishi va muhit reaktsiyasi (pH) ta’sir ko‘rsatadi. Bu omillarning ta’sirini
bilib, mikroorganizmlarning hayotiy faoliyatini nazorat qilish mumkin.
Sog‘ishdan keyin sutni birlamchi qayta ishlash uning sifatiga katta ta’sir ko‘rsatadi.
Hayvonlarning yelinidagi sut deyarli bepusht bo‘lib, unga sog‘ish va qayta ishlash
jarayonida mikroorganizmlar kiradi. Sog‘ishdan keyin sut mexanik aralashmalarni
olib tashlash uchun darhol filtrlanadi. Agar filtrlash kechiksa, bakteriyalar sutga
mexanik axlatdan yuviladi va ularni filtrlash orqali ajratib bo‘lmaydi. Buning
uchun har xil filtrli filtrlardan foydalaniladi, bunda sut paxta qatlami yoki bir necha
marta katlangan doka yoki lavsan filtridan o‘tadi. Filtrdan so‘ng, sut pastroq
haroratga qadar sovitiladi, chunki bakteriyalar iliq sutda juda tez ko‘payadi va
ularning soni bir necha o‘n minglab yoki undan ham ko‘proq bo‘lishi mumkin.
Biroq, yangi sog‘ilgan (bug‘langan) sutda bakteriyalar bir muncha vaqt
rivojlanmaydi. Bu uning tarkibida bakteriyalar rivojlanishiga to‘sqinlik qiladigan
himoya moddalari (laktininlar) borligi bilan bog‘liq. Yangi sutda bakteriyalar
ko‘paymaydigan davr bakteritsid deb ataladi. Uning bakteriyalar sonining
davomiyligi, saqlash harorati, individual xususiyatlari asl hayvonga bog‘liq.
Fermalarda sutni sovutish uchun sovuq suv, muz yoki maxsus sovutish
moslamalari ishlatiladi, shundan so‘ng sut kolbalarda yoki sut idishlarida sut ishlab
chiqaruvchi korxonalarga tashiladi. Sut korxonalarida sutni qayta ishlash bir necha
operatsiyalardan iborat. Birinchidan, sut mexanik ishlov berishga uchraydi

Adia paktatsiya, maqola, tarkib va bir necha yil ta’siri ostida bo‘lgan
individual odamlarning tashqi ko‘rinishi, shu jumladan ishlab chiqarilgan sifat.
Teskari ko‘rsatkichlar iflosliklarni ajratish, gomogenlashtirish, normallashtirish,
ajratishni o‘z ichiga oladi. Sutni issiqlik bilan davolash pasterizatsiyani o‘z ichiga
oladi. 15-20 daqiqa ta’sir qilish; bir zumda-ta’sir qilmasdan 87-95 ° C haroratda.
o‘lik bakterial hujayralar) 99,98%ga etadi. Biroq, pasterizatsiya rejimlarining hech
biri bakteriyalarni to‘liq yo‘q qilishni ta’minlamaydi, shuning uchun bunday
sutning saqlash muddati cheklangan.Sterilizatsiya 103-105 ° C haroratda 35-40
minut (uzoq muddatli) yoki 115 -120 ° S haroratda 12-18 daqiqa davomida (qisqa
muddatli) sutda sterilizatsiya paytida, yopishqoqlik, sirt tarangligi, usuli qo‘llab -
quvvatlashga qarshilik. Rang va ta’m melanoid hosil bo‘lishi natijasida o‘zgaradi,
globulin va albuminning koagulyatsiyasi sodir bo‘ladi, minerallarning bir qismi
cho‘kadi, S vitamini qisman yo‘q qilinadi.Bu o‘zgarishlarni sutni 2 ta ta’sir qilish
bilan 140-142 ° C gacha qizdirish orqali kamaytirish mumkin. s (sut qotishi).).
Chakana savdo tarmog‘i quyidagi assortimentdagi sutni oladi: normallashtirilgan -
2,5 ta pasterizatsiya qilingan sut; 3,2 va 6% yog‘; - yog‘miqdori 2,5 yoki
3,2%bo‘lgan, to‘liq yoki qisman sigir suti püskürtme bilan quritilgan; Qayta
tiklangan isinish - sut va qaymoq aralashmasidan ishlab chiqariladi, yuqori
haroratda ishlov beriladi (95 ° C da), 3 soat ta’sirida, yog‘miqdori 4 yoki 6%,
yuqori pasterizatsiyaning o‘ziga xos ta’mi va qaymoqli soya; boyitilgan sut, S
vitamini bilan boyitilgan, yog‘miqdori 2,5 va 3,2%; oqsil - tarkibida quruq yog‘siz
moddalar ko‘p bo‘lgan sut (10,5 va 11%) va kam yog‘li (0,1 yoki 2,5%); kam
yog‘li - yog‘siz sutdan ishlab chiqariladi; ion almashinuvi chaqaloqlarni boqish
uchun mo‘ljallangan, kaltsiy miqdori past.
Shunday qilib, genotipik ta’sirida laktatsiya, dasht, parvarishlash bosqichi,
so‘nggi yillar ishlab chiqarish sifatiga o‘tishi. Sog‘liqni saqlashni sotib olishning
etnik ko‘rsatkichlari haqida, unga yangiliklar. Sut yig‘ish punktlariga kelganda,
butun partiya tekshiriladi va qadoqdagi kamchiliklar qayd qilinadi. Paketlarni
ochgandan so‘ng organoleptik ko‘rsatkichlar va kislotalilik aniqlanadi, so‘ngra

o‘rtacha namuna olinadi. Olingan sut sifatiga qarab 1 va navlarga bo‘linadi. Sut
toza bo‘lishi kerak, yangi sutga xos bo‘lmagan begona ta’m va hidsiz, bir hil,
shuningdek yog‘ingarchilik va parchalarsiz, oqdan sarg‘ishgacha, muzlatilmagan,
zichligi kamida 1,027 g / sm3 bo‘lishi kerak. 1 va 2 -navli sut ba’zi fizik -
kimyoviy parametrlari bilan farq qiladi. Shunday qilib, 1-sinf uchun kislotalilik
16-18 ° 1, 2-sinf uchun 16-20 ° T bo‘lishi kerak. Tozalik darajasi sutni filtrlash
yo‘li bilan aniqlanadi, shundan so‘ng filtr standart standart bilan taqqoslanadi va
sut tozaligi guruhi o‘rnatiladi (1 -guruh - filtrda mexanik aralashmalarning zarralari
yo‘q; 2 -guruhda - alohida zarralar bor) filtrdagi mexanik aralashmalar; 3 -guruh -
filtrda mexanik zarrachalarning sezilarli cho‘kmasi). 1 -sinf standarti bo‘yicha
poklik darajasi 1 -guruhdan, 2 -guruh uchun 2 -guruhdan past bo‘lmasligi kerak.
reduktaza testi bilan ifloslanish. Sutga xos bo‘lmagan bakterial mikroorganizmlar,
unda rivojlanib, leyko-birikmasida mstilen ko‘kini tiklash xususiyatiga ega bo‘lgan
reduktazani ajratadi. Bakteriyalarning ifloslanishini aniqlash ana shu xususiyatga
asoslanadi. Sutda begona mikroflora qancha ko‘p bo‘lsa, metilen ko‘k rangining
rangi shunchalik tez paydo bo‘ladi. Rang o‘zgarishi yoki rangsizlanish vaqtiga
qarab sut 1, II, I yoki IV sinflarga beriladi. Ko‘rsatkichlari 1 -sinfdan past
bo‘lmagan sut, 2 -chi - 1 -sinfdan past emas. 1 -sinf tomonidan sotib olingan, mos
bo‘lishi kerak, fizik -kimyoviy ko‘rsatkichlar bo‘yicha, shuningdek, yog‘miqdori
aniqlanadi. Agar yog‘miqdori asosiy ko‘rsatkichdan farq qilsa, asosiy yog‘li sutga
aylanadi. Kasal yoki shubhali sigirlardan sut, faqat ishlatishga ruxsat beriladi,
faqat issiqlik bilan ishlov berilgandan keyin, shuningdek 2 -sinf talablariga javob
bermaydigan, lekin kislotaligi 21 ° T dan yuqori bo‘lmagan, bakterial ifloslanishi
navdan past bo‘lmagan sut. II va poklik nuqtai nazaridan, 2-guruhdan past emas.
Laktatsiyaning birinchi etti kunida (og‘iz suti) va emizishning oxirgi etti kunida
(eski sut) sigirlardan olingan sut, shuningdek kimyoviy, piyoz, sarimsoq va
shuvoqning chirigan, achchiq ta’mi va hidi bo‘lgan sut qoldiq miqdordagi
kimyoviy vositalar, antibiotiklar.

adsorbsiyaning holati, texnologiya] vu sut, biz buni sut ichishda ko‘rib
turganimizdek, sutni qabul qilganda, uning yog‘liligini, kislotaliligini va uning
tazelik va tabiiyligiga organoleptik shubhalarni aniqlaydi. ko‘rsatkichlar. Boshqa
ko‘rsatkichlar Sutni shisha butilkalarga, polimer qoplamali qog‘oz qoplarga, har
biri 0,25 sig‘imli polietilen paketlarga qadoqlanganda aniqlanadi; 05 va 1 b. Sutni
idishga va idishga quyishga ruxsat beriladi. Sutni 4-8 ° C haroratda sterillangan
sutda 20 ° C dan yuqori bo‘lmagan haroratda 10-30 kun davomida saqlang. 30
soat ichida sutda eng ko‘p uchraydigan ta’m va yomonlik, hid (tog ‘, sho‘r,
chiriyotgan va boshqalar) nuqsonlari kiradi. Muvofiqlik nuqsonlari - bu sutning
shilimshiqligi, yopishqoqligi yoki pishiqligi. Asosiy sabablar - har xil turdagi
mikroorganizmlar. " yoki pushti ranglar qon sutida yoki kamdan-kam hollarda
pigment hosil qiluvchi mikroblar borligidan kelib chiqadi. Sariq rangga sutda og‘iz
suti mavjudligi sabab bo‘lishi mumkin.
Ushbu Qoidalarda belgilangan talablar kolxozlar, sovxozlar va yordamchi
xo‘jaliklarning sut fermalari uchun majburiydir. Ular fermer xo‘jaliklarida to‘g‘ri
veterinariya-sanitariya tartibini yaratish, sifatli sut ishlab chiqarishni ta’minlaydi.
Barcha sog‘in sigirlar (bufalo, tuya, toychoq) veterinar yoki feldsherning
doimiy nazorati ostida bo‘lishi va brutsellyoz, sil, zarurat tug‘ilganda boshqa
kasalliklarga nisbatan optimal muddatlarda qonun hujjatlarida nazarda tutilgan
usullar bilan tekshirilishi kerak. Hayvonlarning yuqumli kasalliklarini oldini olish
uchun fermer xo‘jaliklari rahbarlari zootexnika va veterinariya qoidalariga rioya
etilishini va SSSR Veterinariya qoidalarida nazarda tutilgan boshqa tadbirlarning
o‘z vaqtida bajarilishini ta’minlashlari shart.
Bolalar muassasalarini (pioner lagerlari, bolalar sut oshxonalari) to‘g‘ridan-
to‘g‘ri fermer xo‘jaligidan etkazib berish uchun faqat sog‘lom hayvonlardan
olingan sutdan foydalanishga ruxsat beriladi. Shu maqsadda hayvonlarning
yuqumli kasalliklaridan xoli bo‘lgan fermer xo‘jaliklari mavjud bo‘lib, ular ushbu
sut iste’mol qilinadigan joydan 25-30 km dan ortiq bo‘lmagan radiusda, avtomobil
yo‘llari va avtomobil yo‘llari yaqinida joylashgan. Boshqa to‘g‘ridan-to‘g‘ri

yo‘nalishlar orqali sut yetkazib berish veterinariya va sanitariya-epidemiologiya
xizmatlari bilan kelishilgan holda joyida hal qilinadi.
Bolalar muassasalariga sut yetkazib berish uchun ajratilgan barcha sigirlar
har oyda 2 marta majburiy veterinariya ko‘rigidan o‘tkaziladi va yiliga kamida 2
marta brutsellyoz va sil kasalliklariga, mastitga oyiga 1 marta tekshiruvdan
o‘tkaziladi. Natijalar va bajarilgan harakatlar jurnalda qayd etiladi. Fermer
xo‘jaligidagi hayvonlarning sog‘lig‘i to‘g‘risida har oyda tuman bosh veterinar
shifokoriga ma’lumotnoma taqdim etiladi.
Qoramollarning yuqumli kasalliklari bo‘yicha noqulay bo‘lgan xo‘jaliklarda
podani qisqa muddatda ushbu kasalliklardan to‘liq sog‘lomlashtirish choralari
ko‘rilmoqda. Kasallik bartaraf etilgunga qadar sutni oziq-ovqat uchun ishlatish va
uni fermer xo‘jaligidan chiqarish to‘g‘risida qaror qabul qilishda ushbu
Qoidalarning 1.5 - 1.10-bandlarida ko‘rsatilgan ko‘rsatmalarga va yuqumli
kasalliklarga qarshi ko‘rashish bo‘yicha tegishli ko‘rsatmalarga amal qilish kerak.
Agar qoramol kasalligiga shubha bo‘lsa, fermer xo‘jaligi boshlig‘i yoki
brigadir kasal hayvonlarni darhol ajratib qo‘yishi va bu haqda xo‘jalikni yurituvchi
veterinar shifokorga xabar berishi shart.
Kasal sigirlarning suti alohida idishga quyilishi kerak.
Kasallik tashxisi aniqlanmaguncha, bu sutni oziq-ovqat yoki chorva uchun
ozuqa sifatida ishlatish va sutni qayta ishlash korxonalariga berish taqiqlanadi.
Qoramol hayvonlardan odamga yuqadigan yuqumli kasalliklar bilan
kasallangan taqdirda veterinariya xodimlari sutni fermadan olib chiqishni, tashxis
aniqlangunga qadar uni xo‘jalik ichida ishlatishni taqiqlashlari va tegishli chora-
tadbirlar ko‘rilishini talab qilishlari shart. ushbu kasalliklarga qarshi ko‘rashish
bo‘yicha mavjud ko‘rsatmalar, bir vaqtning o‘zida hududiy sanitariya-
epidemiologiya xizmatiga bu haqda xabar bering ...
Kuydirgi, amfizematoz karbunkul, quturish, malign shish, leptospiroz, o‘lat,
umumiy pnevmoniya, isitmasi bilan kasallangan sigirlarning sutidan, shuningdek,
aktinomikoz, nekrobakterioz bilan yelin shikastlanganda hayvonlarning sutini

oziq-ovqat va oziqlantirish uchun ishlatish taqiqlanadi: va boshqa hollarda
ko‘rsatmalar. Bunday sut, 30 daqiqa qaynatilgandan so‘ng, yo‘q qilinishi kerak.
Sil, brutsellyoz va leykemiya bilan kasallangan yoki gumon qilingan
sigirlarning suti Hayvonlarning sil kasalligining oldini olish va uni bartaraf etish
chora-tadbirlari, hayvonlarning brutsellyozining oldini olish va bartaraf etish
chora-tadbirlari, qoramollarda leykemiyaga qarshi ko‘rashish chora-tadbirlari
to‘g‘risidagi amaldagi yo‘riqnomaga muvofiq foydalaniladi. .
Mastit bilan kasallangan hayvonlarning elinining zararlangan choraklaridan
olingan sut qaynatilgandan keyin yo‘q qilinishi kerak. Xuddi shu hayvonlarning
ta’sirlanmagan yelinidan olingan sut termal dezinfeksiya qilinadi (76 ° C da 20
soniya qaynatiladi yoki pasterizatsiya qilinadi) va yosh qishloq hayvonlarini
boqish uchun ishlatiladi.
Antibiotiklar bilan davolangan sigirlarning suti sigir mastitini davolash
bo‘yicha amaldagi ko‘rsatmalarga muvofiq ishlatilishi kerak.
Mastit bilan kasallangan hayvonlarni aniqlash uchun fermadagi barcha
sigirlarni sog‘ish vaqtida har kuni klinik ko‘rikdan o‘tkazish va har oyda bir marta
har bir elin bo‘lagidan olingan sut namunalarini sigirlarda mastitga qarshi
ko‘rashish bo‘yicha amaldagi tavsiyalarga muvofiq yoki har bir sigirning sut
mahsuldorligidan tekshirish kerak. mastidinning 10% eritmasidan foydalanish
bo‘yicha joriy ko‘rsatmalarga muvofiq. Natijalar har oyda tuman bosh veterinariga
taqdim etiladi. Fermer xo‘jaliklari tomonidan topshiriladigan sigirlar suti har
jihatdan GOST 13264-70 "Sigir suti. Xarid qilish talablari" talablariga javob
berishi kerak. Sigirlardan olingan sutni tug‘ilgandan keyingi dastlabki 7 kun ichida
va laktatsiya tugaguniga qadar berish taqiqlanadi. U yosh hayvonlarni boqish
uchun ishlatiladi. Sut, sut mahsulotlari, individual fermer xo‘jaliklarining idishlari
bozorlarda sut va sut mahsulotlarini veterinariya-sanitariya ekspertizasining
amaldagi qoidalarida belgilangan talablarga javob berishi kerak.
Chorvachilik korxonalarini texnologik loyihalashning Butunittifoq
standartlariga muvofiq yangi sigirlar, sut, sog‘ish, tug‘ruq bo‘limlari, buzoqxonalar
va boshqa binolarni qurish va mavjudlarini rekonstruksiya qilish (qayta jihozlash)

amalga oshirilishi kerak. ONTP 1-77) (M., 1979) va chorvachilik, mo‘yna va
parrandachilik korxonalari uchun veterinariya ob’ektlarini texnologik
loyihalashning Butunittifoq me’yorlari (ONTP 8-85) (Moskva, 1986) sanitariya
talablariga muvofiq. unda. Sut idishlari ushbu maqsadlar uchun SSSR Sog‘liqni
saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan materiallardan tayyorlanishi kerak.
Har bir chorvachilik fermasida namunaviy loyiha asosida qurilgan sanitariya
nazorat punkti majburiy ob’ekt hisoblanadi.
Fermer xo‘jaligida sutni qabul qilish va saqlash uchun sutni birlamchi qayta
ishlash va vaqtincha saqlash, sog‘ish uskunalarini tozalash, yuvish vositalarini
saqlash va tayyorlash uchun xonalari bo‘lgan sut zavodi (sigirxonadagi alohida
xona yoki alohida bino) qurish ko‘zda tutilgan. dezinfektsiyalash vositalari. Sut
sanoatida sutni tekshirish uchun alohida xona (laboratoriya) ajratilgan.
Chorva mollari va sog‘ish joylarining sanitariya holatini to‘g‘ri ta’minlash
uchun ularning tozaligini, fermer xo‘jaliklari hududini, sayr qilish joylarini,
sigirxonalarga kirish, buzoqxonalarni, sog‘ish va sut mahsulotlarini
obodonlashtirishni doimiy nazorat qilib borish zarur.
Fermer xo‘jaligi to‘siq va yashil maydon chizig‘i bilan o‘ralgan bo‘lishi
kerak. Binolardan xoli hudud ham obodonlashtirilib, ko‘kalamzorlashtirildi.
Poyabzallarni dezinfeksiya qilish uchun sigirlar va boshqa ishlab chiqarish
binolarining vestibyo‘llariga kiraverishda dezinfektsiya kyuvetlari (dezinfektsiyali
eritmasi bo‘lgan vannalar, somon to‘shaklari, talaş yoki mayda to‘g‘ralgan somonli
qutilar va boshqalar) jihozlangan bo‘lib, ular muntazam ravishda dezinfektsiyali
eritma bilan to‘ldiriladi. .
Go‘ng va axlatni olib tashlash, tozalash, dezinfeksiya qilish, saqlash,
tayyorlash va ishlatish tizimlarini texnologik loyihalash bo‘yicha Butunittifoq
standartlariga muvofiq tasdiqlangan namunaviy loyihaga muvofiq har bir fermer
xo‘jaligida go‘ng saqlash ombori quriladi (ONTP 17-). 85) (Moskva, 1983).
Tozalash inshootlari va xo‘jalik yaqinidagi go‘ngni saqlash inshootlari fermaning
past tomonida, shuningdek, aholi punktlari chorvachilik binolaridan 60 m va sut
bloklaridan 100 m dan yaqin bo‘lmagan masofada joylashtirilishi kerak.

Tozalash inshootlari hududi o‘rab qo‘yilishi, tez o‘sadigan daraxt va butalar
ekilishi, ko‘kalamzorlashtirilishi hamda avtomobil yo‘laklari va qattiq qoplamali
yo‘laklarga ega bo‘lishi kerak.
Fermer xo‘jaliklari uchun tozalash inshootlarini o‘rnatish chorvachilik
korxonalari ishga tushirilgunga qadar yakunlanishi kerak.
Omborlardan suyuq go‘ngni olib tashlash tizimlari axlatni o‘z vaqtida olib
tashlashni, chorvachilik binolarini toza suv, mablag‘lar va mehnat xarajatlarini
minimal iste’mol qilish bilan maksimal darajada tozaligini ta’minlashi kerak.
Har bir sut fermasida suyuq go‘ngni dezinfektsiyalash usullaridan biri
bo‘lishi kerak: uzoq muddatli saqlash, kimyoviy yoki biologik. Sil va brutsellyoz
uchun noqulay xo‘jaliklarning go‘ngi sil va brutsellyoz uchun noqulay
xo‘jaliklardagi go‘ngni zararsizlantirish bo‘yicha amaldagi tavsiyalarga muvofiq
dezinfeksiya qilinadi Hovli hojatxonalari (kommunal xonalarda sanitariya-texnik
vositalar mavjud bo‘lmaganda) va fermadagi axlatxonalarni sigirlardan va fermer
xo‘jaligining boshqa binolaridan kamida 25 m masofada joylashtirishga ruxsat
beriladi.
Chuqurlikning uchdan ikki qismidagi axlatxonalar va hojatxonalarni
to‘ldirishda ular tozalanadi. Dezinfektsiyalash va oqava suvlarni oqizish er usti
suvlarini oqava suvlarning ifloslanishidan himoya qilishning amaldagi qoidalariga
muvofiq amalga oshiriladi. Hayvonlar uchun binolarda mikroiqlimning
parametrlarini kuzatish kerak. Mikroiqlim parametrlari ONTP 1-77 ga muvofiq
taqdim etiladi. Fermada sutni sovutish uchun maxsus sovutish moslamalari
o‘rnatilgan. Ular yo‘q bo‘lganda, 1 tonna sut uchun 1 m3 miqdorida muz zaxirasi
bo‘lgan muzlik talab qilinadi. Muzni yig‘ish joyi hududiy sanitariya-
epidemiologiya xizmati bilan kelishilgan holda belgilanadi. Ifloslangan suv
havzalaridan muzni yig‘ish yoki muzlatishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Sut, laboratoriya, dezinfektsiyalash vositalarini saqlash xonasi va sog‘ish
xonasida devor panellari ochiq rangli moyli bo‘yoq bilan bo‘yalgan yoki kafel yoki
polimer materiallar bilan qoplangan, devorlarning yuqori qismi esa yog‘li bo‘yoq
bilan bo‘yalgan.

Yozgi oromgohlarda yetarli miqdorda ichimlik sifatli sovuq va issiq suv,
yuvish va dezinfektsiyalash vositalari, filtrlash materiallari, yuvinish joylari,
sog‘uvchilar uchun skameykalar va boshqalar ta’minlanadi.Xo‘jalik va texnologik
maqsadlarda (sog‘ish uskunalari va sut idishlarini tozalash, elinni yuvish va
boshqalar) GOST 2874-82 "Ichimlik suvi. Gigienik talablar va sifat nazorati"
bo‘yicha ferma ichimlik suvi bilan ta’minlanishi kerak.Fermer xo‘jaliklarining
binolarini, hududini saqlash va hayvonlarni parvarish qilish uchun veterinariya-
sanitariya talablari.
Chorvachilik binolari va sut fermalari hududining to‘g‘ri sanitariya holatini
ta’minlash va saqlash uchun ularning tozalanishi va obodonlashtirilishini doimiy
ravishda nazorat qilish kerak.
Oyiga kamida bir marta fermada tozalash kunini o‘tkazing. Shu kuni ishlab
chiqarish, maishiy va yordamchi xonalarning devorlari, oziqlantiruvchilar, ichimlik
idishlari va boshqa jihozlar, shuningdek, deraza oynalari, sanitariya nazorati xonasi
mukammal tozalanadi. Mexanik tozalashdan so‘ng dezinfektsiya amalga oshiriladi;
oziqlantiruvchilar, devorlarning ifloslangan joylari, bo‘linmalar va ustunlar yangi
o‘chirilgan ohak shlami bilan oqlanadi. Shu kuni veterinariya xodimlari barcha
sog‘iladigan hayvonlarni ko‘rikdan o‘tkazadilar, elin, so‘rg‘ichlar holatiga alohida
e’tibor berishadi, binolar va hududlarni sanitariya tozalash sifatini tekshiradilar.
Tekshirish va tekshirish natijalari fermer xo‘jaligi rahbarida yuritiladigan jurnalda,
xo‘jalik pasportida qayd etiladi.
Xo‘jalikning ichki hududiga faqat sanitariya nazorat punktlari orqali xizmat
ko‘rsatuvchi xodimlarga doimiy yo‘llanmalar ko‘rsatilgan holda, boshqa
shaxslarga esa veterinariya xizmati bilan kelishilgan holda berilgan bir martalik
yo‘llanmalar bilan kirishga ruxsat etiladi. Fermer xo‘jaligiga ruxsatsiz shaxslarning
tashrifi sanitariya nazorati ob’ektining nazorat punktida ruxsatnomalar bilan birga
yuritiladigan jurnalda qayd etiladi.
Fermer xo‘jaligi hududiga kirishga faqat maxsus kiyim uchun sanitariya
nazorati xonasida o‘z kiyimi va poyabzalini almashtirgandan keyin ruxsat etiladi.

Fermer xo‘jaligi hududiga transport vositalarining kirishiga faqat
dezinfeksiya to‘siqlari orqali ruxsat beriladi.
Butun hududda sut-sutchilik xo‘jaliklarining ishlab chiqarish va xo‘jalik
xonalarida dezinfeksiya, dezinseksiya, deratizatsiya va deakarizatsiya bo‘yicha
amaldagi ko‘rsatmalarga muvofiq profilaktik dezinfeksiya hamda chivin va
kemiruvchilarga qarshi ko‘rashish tadbirlari o‘tkazilmoqda.
Sut va sog‘ish zalida devorlar muntazam ravishda (iflos bo‘lganda)
tozalanadi va yangi o‘chirilgan ohak shlami bilan oqlanadi. Zaminlar har kuni
tozalanadi. Binolar oyiga 2 marta 3% faol xlorli kaltsiy (natriy) gipoxlorit eritmasi
bilan dezinfektsiya qilinadi. Eritma iste’moli 1 m2 maydon uchun 0,5 l.
Ekspozitsiya 1 soat.
3.5. Yozgi davrda ular hayvonlarni boqish uchun yaylov, lager-lager va
otxona-yurish tizimidan, qishda esa bog‘langan va bo‘shashgan holda
foydalanadilar.
Mutaxassislar xo‘jalikning o‘ziga xos sharoitlarini (ozuqa ta’minoti, poda
sifati, veterinariya farovonligi, kadrlar malakasi va boshqalar) hisobga olgan holda
ulardan eng mosini tanlaydi.
Bo‘shashgan uydagi sog‘in sigirlar har kuni har bir sigir uchun 5 kg
miqdorida toza somon yoki boshqa to‘shak bilan ta’minlanishi kerak.
Sigirlar rastalarda boqilganda, to‘shak (somon, talaş va boshqalar) har kuni
almashtiriladi.
Sog‘in sigirlar uchun to‘shak sifatida torf paxmoq ishlatmang.
Sigirlarning terisini tozalash va orqa oyoq-qo‘llarini yuvish ular
ifloslanganligi sababli sog‘inchilar tomonidan amalga oshiriladi.
Veterinariya shifokorining ruxsatisiz va ushbu Qoidalarga rioya qilmasdan
boshqa fermer xo‘jaliklari yoki fermer xo‘jaliklaridan hayvonlarni fermer
xo‘jaligiga kiritish taqiqlanadi.
Sigirlarni sog‘ish uchun veterinariya-sanitariya talablari
Mashinada sog‘ishni tashkil qilishda ular “Sigirlarni mashinada sog‘ish
qoidalari”ga amal qiladilar.

Sog‘ish apparati operatorlari sigirlarni sog‘ishda sanitariya qoidalariga qat’iy
rioya qilishlari, sog‘ish xonalarida tozalikni saqlashlari, hayvonlarning elinlari
holatini doimiy nazorat qilishlari shart.
Sigirlar fermada kundalik rejimda nazarda tutilgan qat’iy belgilangan vaqtda
sog‘iladi.
Sog‘ishdan oldin sog‘uvchi (sog‘ish mashinasi operatori) quyidagilarni
bajarishi kerak:
qo‘lingizni iliq suv va sovun bilan yuving va ularni toza shaxsiy sochiq bilan
quriting, keyin toza kombinezon yoki xalat va sharf kiying;
purkagich (ko‘krak) yoki bu maqsad uchun maxsus ajratilgan belgili
chelakdan foydalanib, idishlarni yuvgandan so‘ng, kerak bo‘lganda chelakdagi
suvni almashtirganda, elinni sog‘ishdan oldin davolashni amalga oshiring;
elinni toza shaxsiy salfetkalar bilan quriting. Agar mavjud bo‘lmasa, 2 dan 4
gacha sochiqni ishlating. Yelinni quritish uchun sochiq oldindan suvda yuviladi va
siqiladi.
Mastitli sigir kasalligining belgilarini aniqlash uchun ko‘krak qafasini
qo‘yishdan oldin yoki qo‘lda sog‘ish paytida har bir nipeldan bir nechta sut oqimi
yo‘q qilinishi kerak bo‘lgan maxsus krujkaga quyiladi. Sutning birinchi
tomchilarini erga berish mumkin emas, chunki kasal sigirlarning siri patogen
mikroorganizmlarni o‘z ichiga oladi va mastitning tarqalishiga olib kelishi
mumkin.
Qovoqlar, qon yoki sut bilan yiring, shuningdek, elinning qizarishi,
shishishi, og‘rig‘i bo‘lsa, bu haqda darhol veterinar (feldsher)ga xabar bering va
sutni alohida yorliqli idishga to‘kib tashlang. Bunday sigirni sog‘ish tugagandan
so‘ng, operator qo‘llarini yaxshilab yuvishi va ularni dezinfeksiya qilishi kerak,
shuningdek, sog‘ish moslamalari va bu sut quyilgan idishlar sog‘ish moslamalarini
parvarish qilishning amaldagi sanitariya qoidalariga muvofiq dezinfeksiya qilinishi
kerak. va sut idishlari, ularning sanitariya holati va sutning sanitariya sifatini
nazorat qilish. ...

Sigirlarni qo‘lda sog‘ishdan oldin sog‘uvchilar darhol iliq suv bilan yuviladi
(30 ± 5 ° C) *. Sut idishidan boshqa maqsadlarda foydalanish (buzoqlarni
sug‘orish, yog‘siz sutni saqlash, yuvish va boshqalar) taqiqlanadi.Sog‘ish quruq
qo‘llar bilan sut ajralmaguncha amalga oshirilishi kerak, keyin elinni massaj qiling
va sutning oxirgi qismlarini sog‘ing. Keyin nipellarni toza sochiq bilan quritib,
maxsus dezinfektsiyalovchi (antiseptik) emulsiya bilan yog‘lang.

FOYDALANILGAN ADABIYОTLAR.
Asosiy adabiyotlar
1.S.Murodov va boshqalar. Qishloq xo‘jalik mahsulotlarining veterinariya
sanitariya ekspertizasi, va qayta ishlash texnologiyasi, gigiyenasi va
standartizatsiyasi. O‘quv qo‘llanma. Samarqand 2013 yil.
2. A.M. Ahmedov, N.M. Samorodov, Y. Jiyanov Sutchilik ishi va chorvachilik
mahsulotlari texnologiyasi. O‘qituvchi nashriyoti. Toshkent -1973 y.
Qo‘shimcha adabiyotlar
3. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekistonda erkin va farovon yashaylik.
“Toshkent, “Tasvir” nashriyot uyi, 2021 yil. – 52 bet.
4. Mirziyoyev Sh.M. Insonparvarlik, ezgulik va bunyodkorlik-milliy
g‘oyamizning poydevoridir. Toshkent, “Tasvir” nashriyot uyi, 2021 yil. – 36 bet.
5 . Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi . Toshkent,
“O‘ zbekiston” nashriyoti, 2022 yil. – 416 bet.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 28-martdagi
“Veterinariya va chorvachilik sohasida davlat boshqaruvi tizimini tubdan
takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-5696 son Farmoni.
7 . O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 31-martdagi
“Veterinariya va chorvachilik sohasida kadrlar tayyorlash tizimini tubdan
takomillashtirish to‘g‘risida”gi PQ-187 -son qarori.
8 . Oliy ta’lim me’yoriy-huquqiy hujjatlar to‘plami I-II tom. Toshkent 2013.
9. А.В.Смирнов. Практикум по ветеринарн-санитарнr экспертизе.
Учебник. Санкт-Петербург ГИОРД, 2015 гs.

Sutchilik sanoatida davlat veterinariya nazorati

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish