Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 30.7KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Ta’lim jarayonini tashkil etishda innovatsion yondoshuvlar

Купить
Ta’lim jarayonini tashkil etishda innovatsion yondoshuvlar
Reja:
1.           Ta’lim jarayonlarini	 tashkil	 etishga	 innovatsion	 yondashuvlar.
2.           Ta’limda	
 innovatsion	 yondashuvlarning	 asosiy	 kategoriyalari.
3.           Ta’lim	
 jarayonlarini	 tashkil	 etishda	 innovatsion	 yondashuvlarning	 o’ziga
xos	
    xususiyatl ari Innovatsiya-yangilash. Bu	 har	 qanday	 sohaga	 tegishli:	 fan,	 tibbiyot,	 ta'lim.
G'arbiy	
 Yevropa	 mamlakatlarida	 "pedagogik	 innovatsiya"	 tushunchasi	 50-
yillarning	
 oxiridan	 boshlab	 o'rganila	 boshlandi,	 Rossiyada	 jamoatchilik	 ularga	 90-
yillarning	
 boshlarida	 qiziqish	 bildira	 boshladi.	 Zamonaviy	 ta'lim	 axborot	 jamiyati
ehtiyojlariga	
 javob	 bermaydi.	 Maktablarda	 asosiy	 kompetentsiyalar	 shakllanmaydi,
ular	
 o'quvchilarni	 o'rganishga	 va	 kashfiyotlar	 qilishga	 o'rgatmaydi.	 Tizim	 hamon
ularni	
 izlashga	 o’rgatishdan	 ko’ra,	 bilimlarni	 “o’tkazish”ga	 qaratilgan.	 Bu	 esa
ta’limni	
 isloh	 qilish,	 yangi	 tizimga	 o’tish,	 pedagogik	 innovatsiyalarni	 faol	 joriy
etish	
 zaruriyatini	 keltirib	 chiqaradi.  	            
Pedagogik   innovatsiya:   mohiyati   va   maqsadlari.     Pedagogik
innovatsiyalar	
 - bu	 maqsadlarga	 samarali	 erishishga	 yordam	 beradigan	 ta’lim
sohasidagi	
 yangiliklarni	 ishlab	 chiqish,	 joriy	 etish,	 sinovdan	 o’tkazish	 va	 baholash
jarayoni.   Ular	
 orasida:	 ta'lim	 jarayoni	 vaqt	 o'tishi	 bilan	 o'zgaradi,	 mehnat	 bozori
bo'lajak	
 xodimlarga	 yangi	 talablarni	 qo'yadi	 va	 o'qitish	 o'zgartiriladi,	 yangi
maqsadlarga	
 moslashtiriladi,	 bunga	 erishish	 uchun	 yangi	 pedagogik	 usullar,
uslublar	
 va	 usullar	 zarur.
Ta'limdagi   innovatsiyalar   quyidagi   maqsadlarga   erishishga
yordam beradi:
 Ta’lim	
 jarayonini	 insonparvarlashtirish,	 demokratlashtirish;
 Talabalarning	
 kognitiv	 faolligini	 faollashtirish;
 Ta’lim	
 va	 tarbiya	 ishlarini	 tashkil	 etish	 samaradorligini	 oshirish;
 O'quv	
 materialining	 metodika	 va	 didaktika	 nuqtai	 nazaridan	 o'zgartirishlari.
Pedagogik	
 jarayonga	 faol	 joriy	 etilayotgan	 yangi	 yondashuvlar	 belgilangan
maqsadlarga	
 erishishga	 yordam	 beradi.	 Ular	 ta'lim	 muassasalarida	 ishning	 yangi
uslub	
 va	 uslublarini	 ishlab	 chiqish	 uchun	 asos	 bo'lib	 xizmat	 qiladi.	 
Og’zaki-ko’rgazmali 1. Tadqiqiy.
2. Izlanuvchan.
3. Tizimli.
4. Funksional.
5. Kompleks.
6. Texnologik.
7. M uammoli-unsurli .
8. F aoliyatli yondashuvlar .
1. Og’zaki-ko’rgazmali   yondashuv.   U an’anaviy	 bo’lib,	 asosan	 o’qituvchining
axborot	
 berishi,	 o’quvchi-talabalarning	 bilimni	 qabul	 qilishi,	 to’plashi	 va	 xotirasida
saqlashi	
 bilan	 belgilanadi.	 «Bilim»	 tushunchasi	 xotirada	 saqlanadigan	 axborot
ma’nosida	
 tushuniladi.	 Bunday	 bilimlar,	 ularni	 qo’llay	 olish	 ko’nikmalari
(imtihonda	
 shu	 axborotga	 doir	 berilgan	 savolga	 bergan	 javobiga	 qarab)    	orqali
tekshirib	
 ko’riladi.
Bu tizimdagi bilimlar – asosan esda saqlab qolish natijasi, ko’pincha rasmiy
ma’lumotdir, u ko’pincha yuzaki bo’lishi ham mumkin . Ular
xotira	
 tubida	 saqlangan	 bo’ladi	 yoki	 boshqa	 so’z	 bilan	 aytganda,	 faqat	 unga
qaratilgan	
 to’g’ridan-to’g’ri	 savol	 qo’yilganda    	esga	 olinadi.	 Qayta	 esga	 olish
darajasidagi	
 bilim	 uzoq	 vaqt	 xotirada	 saqlanmaydi.	 Talaba	 savol	 berilganda	 uni
eslashi,	
 ba’zan	 esa	 umuman	 eslay	 olmasligi	 ham	 mumkin.
 	
Og’zaki-ko’rgazmali	 yondashuv	 respublikamiz	 o’quv	 yurtlarida	 keng
tarqalgan.	
 Ma’lumot	 berish	 tizimida	 tayyor	 bilimlarni	 «o’qituvchi-talabalarga»,
ularning	
 ehtiyoji	 va	 faollik	 darajasi	 bog’liq	 bo’lmagan	 holda,	 bevosita	 berishi
mumkin	
 bo’lgan	 imkoniyatdan	 kelib	 chiqadi.	 Demak,	 shunga	 ko’ra	 o’qituvchining
asosiy	
 vazifasi	 – zaruriy	 axborotni	 ma’lum	 qilishi	 va	 uni	 xotirada	 mustahkamlash
ustida	
 ishlashdir.
V.Guzeyevning  	
ta’kidlashicha,	 an’anaviy	 metodikaga	 xos	 bo’lgan	 xususiyat    
dastur	
 talablarida	 ifodalanuvchi	 ta’lim	 maqsadlarini	 «o’zlashtirish»	 tushunchasi
qobig’iga	
 o’ralgan    	qandaydir	 noaniq	 tasavvur	 bilan	 tavsiflanadi.	   Bunda	 ta’lim jarayonida ko’proq	 muvaffaqiyatga	 erishgan	 o’qituvchilarning	 ish	 tajribalarini
umumlashtirish	
 asosida	 ta’lim	 jarayonlari	 tashkil	 etiladi.	 Har	 bir	 aniq	 vaziyat
uchun	
 ilg’or	 o’qituvchi	 (pedagog)larning	 pedagogik	 faoliyati	 namunasi	 qidiriladi,
ammo	
 ta’lim	 tizimida	 faoliyat	 yuritayotgan	 bir	 qator	 olimlar	 va	 amaliyotchilar
alohida	
 metodikalarning	 davri	 o’tib	 ketganligi	 va	 har	 qanday	 ilg’or	 pedagoglar
tajribalarini	
 umumlashtirish	 tizimli	 va	 maqsadga	 yo’naltirilgan,	 samarali	 ta’limni
qurish	
 imkonini	 bermasligini	 jiddiy	 ta’kidlashmoqda.  	  Respublikada	 amalga
oshirilayotgan	
 ta’lim	 sohasidagi	 bir	 qator	 ijobiy	 ishlar,	 fan-texnikaning	 jadal
sur’atlar	
 bilan	 o’sishi,	 bugungi	 kunda	 raqobatbardosh	 yuqori	 malakali	 kadrlar
tayyorlash,	
 shaxsni	 rivojlantirish,	 uning	 ma’lumot	 olish	 darajasini	 yuqori	 tarzda
ta’minlashga	
 nisbatan	 jamiyat	 ehtiyojlari	 bilan	 o’qitish	 uslublari	 o’rtasida
ziddiyatlar	
 tug’ilishiga	 olib	 keladi.	 Shuning	 uchun	 ta’lim	 jarayonida	 boshqa
yondashuvlarni	
 ham	 qo’llash	 muhim	 ahamiyat	 kasb	 etadi
2. Tadqiqiy-ijodiy   yondashuv.   Ta’limning	
 maqsadi	 talabada	 biror	 muammoni
yechish	
 qobiliyatini	 o’stirish,	 yangi	 bilim	 va	 tajribani	 mustaqil	 ravishda
o’zlashtirish,	
 harakatning	 yangi	 zamonaviy	 usullarini	 topish	 va	 tashabbus
ko’rsatishni	
 nazarda	 tutadi.
Tadqiqiy–ijodiy	
 yondashuvda	 pedagog	 talabaning	 o’quv	 faoliyatiga
rag’batlantiruvchi	
 usulda	 rahbarlik	 qiladi,    	shaxsiy	 tashabbusini	 qo’llab-quvvatlab,
u	
 bilan	 hamkorlik	 qiladi	 hamda	 uning	 fikr	 va	 qiziqishlarini	 doimo	 nazarda	 tutadi.  
Pedagogning	
 talaba	 shaxsiga	 bo’lgan	 munosabati,	 ularga	 muhabbati	 va	 jon
koyitishi,	
 yuksak	 ishonchi,	 o’zaro	 hamkorlikning	 vujudga	 kelishi,	 muloqot
madaniyatining	
 yuqori	 darajada	 bo’lishi,	 tahsil	 olish	 jarayonida	 talabalarni
to’g’ridan-to’g’ri	
 	majburlashdan    	voz	 	kechish	 	va	 	aksincha,	 	ijobiy
rag’batlantirishning	
 ustunligi	 tufayli	 ko’zlangan	 maqsadga	 erishish,    	talabalar
faoliyatida	
 uchraydigan	 kamchiliklarga	 chidamli	 bo’lish,	 ularni	 bartaraf	 etishning
eng	
 samarali	 yo’larini	 qo’llashda	 namoyon	 bo’ladi.    	Ushbu	 yondashuv	 bo’yicha
pedagogik	
 texnologiya	 variantlari	 ishlab	 chiqilgan.	 Tadqiqiy-ijodiy	 yondashuvning
ta’lim	
 tizimida	 o’z	 o’rni	 bor	 va	 u o’z	 joyida	 qo’llanishi	 lozim.
3. Izlanuvchan   yondashuv.   Bu	
 	yondashuvdagi	 	maqsad	 	talabalarda muammoni hal	 etish,	 yangi,	 oxirigacha	 tugallanmagan	 tajribani	 mustaqil
o’zlashtirish,	
 ta’sir	 etishning	 yangi	 yo’llarini	 yaratish	 qobiliyatlarini,	 shaxsiy
idrokni	
 rivojlantirishdan	 iboratdir.
Izlanuvchan
 ta’lim	 andozasida	 ta’lim	 mazmuni	 tabiat	 va	 jamiyat	 bilan
uzviy	
 o’zaro	 ta’sirdagi	    shaxsni	 tadqiqotchilik	 yo’liga	 boshlash,	 uning	 jadal	 ijodiy
faoliyatini	
 ta’minlashga	 xizmat	 qiladi.	 Shu	 bilan	 birga	 pedagog	 ta’lim	 oluvchilar
o’quv	
 faoliyatini	 boshqarishda	 demokratik,	 rag’batlantiruvchi	 yo’l	 tutadi,	 ularning
shaxsiy	
 tugallanmagan	 tajribani	 mustaqil	 o’zlashtirish,	 xatti-harakati,	 harakatning
yangi	
 yo’llarini	 yaratish	 qobiliyatlarini,	 shaxsiy	 ma’no	 kasb	 etishini	 rivojlantirish
yo’lini	
 tutadi.	 Izlanuvchan	 ta’lim	 andozasining	 ta’lim	 mazmuni,	 tabiat	 va	 jamiyat
bilan	
 o’zaro	 ta’siri	 shaxsni	 tadqiqotchilik	 yo’liga	 boshlashi	 uning	 jadal	 ijodiy
faoliyati	
 xarakteri	 bilan	 bog’liq.
Pedagog	
 ta’lim	 oluvchilar	 o’quv	 faoliyatini	 boshqarishda	 ijodiy	 yo’l	 tutadi,
talabalarning	
 o’quv	 faoliyatining	 operativ-texnik	 jihatlarini	 o’zlashtirishga	 qadar
uning	
 ahamiyati	 va	 rag’batlarini	 birinchi	 o’ringa	 olib	 chiqadi.	 Bugungi	 kunga
qadar	
 o’qitishda	 izlanuvchan	 yondashuvni	 o’z	 ichiga	 oluvchi	 pedagogik
texnologiya	
 ko’rinishlari	 ishlab	 chiqilgan.
Tizimli yondashuv –   ilmiy	
 bilish	 metodologiyasi	 va	 pedagogik	 amaliyotning	 bir
yo’nalishi	
 sifatida	 universal	 tavsifga	 ega,	 u    	pedagogikada	 keng	 qo’llanadi.
«Tizimli	
 yondashuv»	 tushunchasi	 ko’pincha	 «tizimli	 metod»,	 «tizimli	 tahlil	 usuli»
tushunchalari	
 bilan	 uzviy	 bog’liq	 holda	 anglanadi.   Chunki	 tizimli	 tahlil	 usullari
ham	
 obyektni	 yaxlit	 tizim	 sifatida	 o’rganishni	 nazarda	 tutadi.     Tizimli	 yond a shuv
tuzilish	
 vazifasiga	 ko’ra	 bajariladigan	 tahlilga	 juda	 yaqin.	 Tizimli	 tahlilning
obyekti	
 yaxlit	 narsa	 yoki	 hodisa	 hisoblanadi,	 u obyektning	 turli	 qismlarini,
qismlarning	
 o’zaro	 uzviyligini,	 tizimning	 chegaralarini	 va	 tizimning	 atrof-muhit
bilan	
 bog’liqligi,	 aloqadorligini	 nazarda	 tutadi.    	Bu	 tizimda	 bir	 qancha	 qoida	 va
prinsiplar	
 majmuidan	 foydalaniladiki,	 ular	 tadqiqotchilik	 va	 amaliy	 faoliyatda
yuqori	
 natijalarga	 erishish	 imkoniyatini	 yaratadi. Texnologik   yondashuv.     Texnologiya   -   tayyor mahsulot	 olish	 uchun	 ishlab
chiqarish	
 jarayonlarida	 qo’llanadigan	 usul	 va	 metodlar	 majmui   bo’lib,   shunday
usul	
 va	 metodlarni	 ishlab	 chiquvchi	 va	 takomillashtiruvchi	 fan	 sifatida
ta’riflanadi.   Texnologiyaning	
 o’ziga	 xos	 xususiyati	 shundan	 iboratki,	 unda	 o’quv
maqsadlariga	
 erishishni	 kafolatlaydigan	 o’quv	 jarayoni	 loyihalashtiriladi	 va
amalga	
 oshiriladi.	 Texnologik	 yondashuv,	 eng	 avvalo,	 tasvirlash	 emas,	 balki
loyihalashtirilgan	
 natijalarni	 amalga	 oshirish	 imkonini	 beruvchi	 amaliy	 ko’rsatmali
tuzilmada	
 o’z	 ifodasini	 topadi.
Ta’limga	
 texnologik	 yondashuv   o’quv	 jarayonini	 o’zaro	 uzviy	 bog’liq
etaplar	
 va	 amallarga	 ajratishni	 va	 bo’lishni;	 ta’limdan	 ko’zlangan	 natijaga	 erishish
uchun	
 bajariladigan	 harakatlarni	 muvofiqlashtirish,	 bosqichma-bosqich	 amalga
oshirishni;	
 loyihalashtirilgan	 ish	 va	 amallarning	 barchasini	 bir	 xil	 tarzda	 bajarishni
nazarda	
 tutadi.
Qayta
 takrorlanish	 xususiyati	 tufayli	 ushbu	 tizim	 modul	 shakliga	 ega	 bo’lib,
mazmunlar	
 bilan	 to’ldirilgan	 va   umumiy	 tarkibga	 bog’langan	 birliklar,	 ya’ni
ta’limning	
 umumiy	 maqsadi	 va	 mazmuni,	 o’quv	 maqsadi,	 o’qitish	 va	 baholash
jamlamalaridan	
 	tashkil	 	topadi.    	Amalda	 	bu	 	pedagogning	 	qayta-qayta
takrorlanuvchan	
 harakatining	 algoritmi	 hisoblanadi.	 Ushbu	 algoritmning	 yangi	 va
yangi	
 bo’limlarda	 qo’llanishi	 o’quv	 jarayoni	 ko’lamini	 qamrab	 oladi.
Ta’lim	
 jarayonini	 pedagogik	 texnologiya	 asosida	 tashkil	 etishning	 rejalashtirish
bosqichida,	
 yetakchi	 pedagoglardan   pedagogik	 texnologiyaning	 qonun-qoida	 va
tamoyillari	
 asosida	 uslubiy	 ashyolarni	 ishlab	 chiqish	 paytlarida	 yuqoriroq	 malaka
talab	
 etiladi.	  Loyiha	 tayyor	 bo’lgach,	 pedagog	 asosan	 tashkil otchi   va	 maslahatchi
vazifalarini	
 bajaradi.  
Bu	
 yondashuv	 asosan,	 reproduktiv	 ta’limga	 xosdir.	 Reproduktiv	 ta’lim	 tipik
vaziyatlarda	
 biror	 ish-harakatni	 oldin	 bilib	 olingan	 qoidalar	 asosida	 bajarishdir.
Reproduktiv	
 daraja   uchun	 pedagogik	 texnologiya	 usulida	 ta’lim	 – takror	 ishlab
chiqiladigan	
 konveyerli	 jarayon	 sifatida	 tashkil	 etiladi,	 undan	 kutiladigan	 natija ham mufassal	 tasvirlanib,	 aniq	 qayd	 etiladi.	 O’quv	 materiali	 aniq	 ifodalangan
o’quv	
 maqsadiga	 mos	 qayta	 tuzilib,	 ishlab	 chiqiladi,	 ba’zi	 bo’laklari	 qismlarga
ajratilib,	
 har	 bir	 bo’lakni	 o’rganish	 mustaqil	 nazorat	 qilinib,	 xato	 va	 kamchiliklari
to’g’rilanib	
 boriladi.	 O’quv	 jarayonining	 barcha	 bosqichlarida	 butun	 tizimning
asosiy	
 texnologik	 jihati	 – o’quv	 jarayonining	 so’nggi	 natijalari	 bo’lgan	 o’quv
maqsadiga	
 erishishga	 yo’naltirilganligini	 ham	 kuzatish	 mumkin.	 Texnologik
yondashuvni	
 qo’llash	 qo’yilgan	 o’quv	 maqsadlariga	 erishishni	 kafolatlaydi.
Keng	
 ko’lamda	 amalga	 oshirilayotgan	 ta’lim	 islohotlari	 ta’lim	 jarayonining
ilg’or	
 texnologiyalarini	 o’rganish	 va   ularning   o’quv-tarbiya	 jarayoniga	 joriy
eti li sh i ni	
 taqozo	 qiladi.	 Bu	 esa,	 o’z	 navbatida,	 pedagoglardan	 ta’lim	 sohasiga
texnologik	
 	yondashuvni,	 	pedagogik	 	texnologiya	 	usulini	 	egalashni
va   h ududimizning	
 milliy,	 ma’naviy-madaniy	 xususiyatlarini	 va	 an’analarini
hisobga	
 olgan	 holda	 pedagogik	 amaliyotda	 qo’llash	 va   ularni   rivojlantirishni	 talab
etadi. Texnologik	
 yondashuv	 doirasida	 yaratilgan	 didaktik	 loyihalash
usullariga	
 bo’lgan	 munosabat	 o’quv	 jarayonini   samarali	 va	 ijodiy	 rejalashtirish,
yangi	
 fikrlar	 bilan	 boyitish,	 ularning	 natijalarini	 baholashga	 yordam	 beradi.
Ta’limni   boshqarishga   tizimli   yondashuv       -	
 bu	 boshqaruvchi,	 ya’ni
o’qituvchining	
 mavjud	 imkoniyatlari	 asosida	 tahsil	 oluvchilarga	 kerakli	 bilim,
ko’nikma	
 va	 malakalarni	 qo’yilgan	 maqsadga	 mos	 holda	 shakllantirish
jarayonidir.   Ta’limda	
 boshqarish	 jarayoni	 turli	 yo’llar	 bilan	 amalga	 oshirilishi
mumkin.	
 Hozirgi	 paytda	 ta’lim-tarbiya	 jarayonini	 boshqarishga	 turli	 texnologiyalar
joriy	
 etilmoqda.	 Ta’limning	 harakatchan	 modelini	 tuzish	 orqali	 boshqarish
o’zining	
 samaradorligini	 ko’rsatmoqda.	 Mo’ljallangan	 texnologiya	 tizimli
yondashuvga	
 asoslangan	 bo’lib,	 quyidagi	 ketma-ketlikda	 amalga	 oshiriladi:
o’rganilayotgan	
 	fan	 	bo’yicha	 	ma’lumotlarni	 	tayyorlash;	 	tayyorlangan
ma’lumotlarni	
 o’qitish	 uslubi	 va	 maqsadini	 e’tiborga	 olgan	 holda	 ma’lum	 ketma-
ketlikka	
 keltirish;	 o’quv	 materiali     mazmunni	 qo’llamoqchi	 bo’lgan	 pedagogik
usullar	
 nuqtai	 nazaridan	 tahlil	 qilish;	 pedagogik	 texnologiyalar   qo’llanilishining
tegishli	
 bosqichiga	 oid	 maqsadni	 aniqlash;	 pedagogik	 texnologiyalarni	 qo’llash jarayoni ketma-ketligini	 ishlab	 chiqish;	 texnologiyalardan	 foydalanishga	 oid
uslubiy	
 tavsiyalar	 tayyorlash;	 texnologiyalarni	 qo’llash	 va	 erishilgan	 natijalarni
bilim,	
 ko’nikma	 va	 malaka	 tizimlariga	 ajratish;	 olingan	 natijalar	 bo’yicha	 sifat
ko’rsatkichlarini	
 aniqlash;	 ko’zlangan	 maqsadga	 erishilganlik	 darajasini    	baholash;
ta’limni	
 boshqarish	 jarayoni	 to’g’risida	 tegishli	 xulosalar	 chiqarish	 va	 boshqalar.
«Kadrlar	
 tayyorlash	 milliy	 dasturi»da	 belgilangan	 vazifalarni	 amalga	 oshirish
uchun	
 ijodiy	 pedagogikaga,	 ijodkor	 o’qituvchiga	 ehtiyoj	 nihoyatda	 ortib
bormoqda.	
 Bugun	 ta’lim	 muassasalarida	 ijodkor	 o’qituvchilarning   mavjud   bo’lishi-
davr	
 talabidir.
Pedagogik	
 faoliyat	 – bu	 inson	 shaxsini,	 uning	 dunyoqarashini,	 ishonchini,	 ongini,
xulqini	
 shakllantirishga	 bo’nsundirilgan	 cheksiz	 masalalarni	 yechish	 jarayonidir.
Psixologik-pedagogik	
 adabiyotlarda	 pedagogik	 faoliyat	 turlari	 (ta’lim	 beruvchi,
tarbiyalovchi,	
 rivojlantiruvchi,	 safarbarlik,	 tadqiqotchilik,	 tashkilotchilik	 va
boshqalar)	
 	qator	 	olimlar	 	tomonidan	 	tadqiq	 	qilingan.	 	Shu	 	bilan
birgalikda,   pedagogik	
 	faoliyat	 	muntazam	 	o’zgaruvchan,	 	yangilanuvchan,
rivojlanuvchanligi	
 bilan	 ajralib	 turadi,	 unga	 ijtimoiy	 buyurtma	 uzluksiz	 ta’sir
ko’rsatadi.  
Ta’lim-tarbiya	
 jarayonini	 zamonaviy	 pedagogik	 texnologiyalar	 bilan	 ta’minlash
vazifasi	
 pedagogdan	 bevosita   ijodiy	 faoliyatni	 hamda	 ishlab	 chiqarishga	 tegishli
bo’lgan	
 soha	 bilimlarini	 talab	 etadi.	 Demak,	 texnologiya	 mavjud	 ekan,	 uni	 ta’lim-
tarbiya	
 jarayoniga	 singdirish	 shart	 ekan,	 bu	 jarayon	 qayerda	 kechishi	 mumkin,
degan	
 savol	 tug’ilishi	 tabiiy.	 Bu	 esa,	 shaksiz,	 pedagogik	 korxonada,	 ya’ni
pedagogik	
 ishlab	 chiqarish	 jarayonida	 ro’y	 beradi.      
  Tarbiyalash   texnologiyasi   –	
 nisbatan	 yangi	 atama	 bo’lishiga	 qaramay
rivojlangan	
 	mamlakatlarda	 	keng	 	tarqalgan.	 	Tarbiyalash	 	texnologiyasi
pedagogikada	
 yangi	 yo’nalish	 hisoblangan	 «ijtimoiy	 pedagogika»	 bilan	 birgalikda
fuqarolik	
 g’ururi,	 vatanparvarlik,	 ijtimoiy	 faollik,	 mas’uliyat	 hissi	 va	 boshqa
shaxsiy	
 sifatlarni	 shakllantirishga	 jiddiy	 ta’sir	 qilmoqda. Ta’kidlash joizki,	 tarbiyalash	 texnologiyasi	 yoshlar	 bilan	 tarbiyaviy	 ishlarning
g’oyasi,	
 mazmuni	 va	 tarkibini	 emas,	 balki	 bu	 sohadagi	 respublikamiz	 hukumati
tomonidan	
 ishlab	 chiqilgan	 maqsad	 va	 vazifalarni	 samarali	 amalga	 oshirish	 bilan
shug’ullanadi.	
 Tarbiyalash	 texnologiyasi	 mo’ljallangan	 tarbiyaviy	 maqsadga
samarali	
 erishuvni	 ta’minlovchi	 vositalar	 majmuasini	 ko’rib	 chiqadi.
O’qituvchi(pedagog)larning	
 o’zida	 muloqot,	 bahs	 olib	 borish	 madaniyatini
shakllantirish	
 maqsadida	 pedagogik	 ta’lim	 mazmuniga	 qo’yiladigan	 talablar,
ayniqsa	
 muhimdir.	 O’zaro	 hamkorlik	 pedagogikasi	 – o’qituvchi	 (pedagog)	 va
o’quvchi-talaba   o’rtasida	
 hamfikrlilik,   bir-biriga   ishonch,	 o’zaro	 yordam,	 ijodiy
hamkorlik	
 muhitini	 yaratadi.	 Bu	 esa,	 o’z	 navbatida,	 yoshlar	 tomonidan	 haqiqiy
insoniy	
 qadriyatlarning   anglab	 olinishi   va	 e’tirof	 etilishini	 kafolatlaydi.
    Milliy	
 o’zlikni    	anglashni	 butun	 olam	 insonparvarlik	 g’oya	 va	 madaniyati,
umuminsoniy	
 qadriyatlar,	 ko’p	 millatli	 xalqimiz	 an’analaridan	 ayrim	 holda	 tiklab
bo’lmaydi.    	
Yoshlarning	 iqtidori	 va	 bilimga	 chanqoqligi   aynan   shulardan	 quvvat
oladi,   ma’naviyatga	
 erishish	 va	 uning   rivojlanishi	 shular	 bilan	 chambarchas
bog’liqdir.
Milliy	
 mafkura,	 psixologik	 va	 pedagogik	 fanlardan	 foydalanib,	 maqsadlar
ketma	
 ketligini	 to’g’ri	 «texnologik»	 tanlay	 bilish	 o’ta	 muhim.	 Nazariya	 nuqtai
nazaridan	
 tarbiya	 uslubiyotini	 ta’riflash	 yetarli.	 Lekin	 texnologik	 jihatdan	 barcha
tarbiya	
 maqsadlarining	 qismlarini	 aniqlash	 va	 ularni	 ro’yobga	 chiqarish	 yo’llarini
belgilash	
 zarur	 bo’ladi.
 	
O’quv-tarbiya	 jarayoniga	 zamonaviy	 pedagogik	 texnologiyalarni	 joriy	 qilish
pedagogdan	
 ijodiy	 ishlashni	 talab	 etadi.	 Pedagog	 o’zida	 unga	 yordam	 beruvchi
tashqi	
 imkoniyatlar,	 ya’ni,	 nazariy-amaliy   materiallar,   o’quv	 qurollari	 va	 vositalari
mavjudligi	
 haqida	 to’liq	 ma’lumotlarga	 ega	 bo’lishi	 kerak.	 Pedagog	 o’zidagi
mavjud	
 ma’lumotlar	 va	 imkoniyatlar	 asosida    	qaralayotgan	 ta’lim	 yo’nalishi
bo’yicha	
 mavjud	 metodika   va	 ilg’or	 o’qitish	 uslublarini	 ko’zlagan	 maqsadga
yo’naltirish	
 qobiliyatiga	 ega	 bo’lishi	 lozim.
Pedagogda	
 shakllangan	 bilim,	 ko’nikma,	 malaka,	 o’qitish	 vositalari,
zamonaviy	
 pedagogik	 texnologiyalar    	imkoniyatlarini	 maqsadga	 muvofiq yo’naltira olish	 qobiliyatlari	 mavjud	 bo’lsa,	 u davlat	 ta’lim	 standartlari	 asosida
ta’lim	
 oluvchiga	 aniq	 maqsadni	 belgilab   bera   olishi	 mumkin.	 Bu	 esa,	 o’z
navbatida,    	
pedagogik	 texnologiyalarni	 qo’llash	 rejasini	 ishlab	 chiqishga,	 ya’ni
vazifalarini	
 belgilab	 olishga	 olib	 keladi.	  Belgilangan	 maqsad	 va	 vazifalarni
e’tiborga	
 olgan	 holda	 ta’limning	 harakatchan	 modeli	 yaratiladi.    	Modelni	 ishlab
chiqish	
 asosan	 tizimli	 yondashuv	 uslubi,	 maqsadlar	 tizimini	 yaratish	 va	 unga
erishish	
 ketma-ketligiga	 asoslangan	 holda	 olib	 boriladi.	 Ta’lim	 modelini	 yaratish -
zamonaviy	
 ta’lim	 texnologiyasining	 asosiy	 talablaridan	 biridir.
«Kadrlar	
 	tayyorlash	 	milliy	 	dasturi»   raqobatbardosh	 	kadrlar	 	tayyorlash
yuzasidan   zamonaviy	
 talablar	 majmuini	 belgilab	 berdi.	 Bir-biriga	 bog’liq	 bo’lgan
talablarning	
 majmui,	 pedagogning	 umumlashtirilgan	 modelini	 tashkil	 etadi.
Umumlashgan	
 modelga	 muvofiq	 asosiy	 talablar	 quyidagilardan	 iborat;	 ya’ni:
-    	
pedagogning	 ta’lim	 berish	 mahorati;
-    	
pedagogning	 tarbiyalay	 olish	 mahorati;
-	
 ta’lim-tarbiya	 jarayonida	 inson	 omilini	 ta’minlovchi	 shaxs	 fazilati;
-    	
ta’lim	 oluvchilarning	 bilimlarini	 xolisona	 baholay	 olish	 va	 nazorat	 qila	 olish
mahorati.
       	
Bugungi   kunda	 O’zbekistonda	 jahon	 ta’lim	 maydoniga	 kirishga	 yo’naltirilgan
yangi	
 ta’lim	 tizimi	 qaror	 topmoqda.	 Bu	 jarayon	 bilan	 bir	 vaqtda	 pedagogik	 o’quv-
tarbiya	
 jarayonining	 nazariyasi	 va	 amaliyot i da   sezilarli	 o’zgarishlar	 sodir
bo’lmoqda.	
 Ta’limdagi	 yond a shuvlar	 tarkibi	 o’zgarmoqda	 va	 boshqacha
munosabatlar	
 o’rnatilmoqda.	 Ta’lim	 tizimi da   yangi	 axborotlar	 bilan	 ishlash
qobiliyati ga	
 ega	 bo’lgan	 kuchlar	 shakllanmoqda,   yangi   ijodiy	 yechim lar
topilmoqda	
 va   ta’lim   dasturini	 individuallashtirishga	 qaratil gan	 sa’y-harakatlar
kuchay moqda. Adabiyotlar.
1.A:  Pedagogy	 and	 Practice:	 Teaching	 and	 Learning	 in	 Secondary	 Schools.	 
2.	
 A:	 Michael	 Uljens.School	 Didactics	 and	 Learning:	 A	 School	 Didactik
Model.
Q:1.	
 Mirziyoyev	 Sh.M.	 tanqidiy	 tahlil,	 qat’iy	 tartib-intizom	 va	 shaxsiy
javobgarlik-har	
 bir	 rahbar	 faoliyatining	 kundalik	 qoidasi	 bo’lishi	 kerak.
O’zbekiston	
 Respublikasi	 Vazirlar	 Mahkamasining	 2016-yil	 yakunlari	 va	 2017-yil
istiqbollariga	
 bag’ishlangan	 majlisidagi	 O’zbekiston	 Respublikasi	 Prezidenti	 nutqi.
//Xalq	
 so’zi	 gazetasi,	 2017.16	 yanvar,	 №11

Ta’lim jarayonini tashkil etishda innovatsion yondoshuvlar

Купить
  • Похожие документы

  • 2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
  • 1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
  • 1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
  • Ahmad al-farg‘oniy
  • Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha