Ta’limning innovasion shakllari aralash o‘qitish - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	22.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Ta’limning innovasion shakllari aralash o‘qitish

Купить

T a ’ l i m n i n g i n n o v a s i o n s h a k l l a r i : a r a l a s h o ’ q i t i s h
Reja:
1. Guruhli mashg’ulotlar davomida “blended learning” (aralash o’qitish).
2. Aralash ta’limda o’qituvchi rahbarligi.
3. Aralash o’qitishdagi Yevropa ta’limi modellari.
4. Aralash ta’limning shakllari.

Respublikamiz ta lim tizimida olib borilayotgan islohotlar o qitish tiziminiʼ ʼ
jahon andozalariga moslashtirishni va eng samarali usullarga asoslanishni taqoza
etmoqda. Elektron ta lim jarayonini tashkillashtrish hozirgi zamon talabidir.
ʼ
Shuning uchun aralash ta lim (Blended Learning) asosida ta lim tizimi tashkil
ʼ ʼ
etishni yo lga qo yish ta lim samaradorligini oshirishga olib kelishi shubhasiz.
ʼ ʼ ʼ
Bizning nazarimizda, bu borada aralash ta lim ananaviy va elektron ta’lim tizimida
ʼ
o qitish ishlarini takomillashtrish, ommalashtirish, aralash ta lim bo yicha
ʼ ʼ ʼ
rivojlangan davlatlar tajribasini chuqur o rganish aralash ta lim milliy modelini
ʼ ʼ
yaratilishiga imkon yaratadi. Bugungi globallashuv jarayonida ta’lim olishning
internet texnologiyalariga asoslanganligini inobatga olgan holda, aralash ta’limni
qo’llash metodikasini ishlab chiqish ahamiyatga molik masalalardan hisoblanadi.
Aralash ta’lim zamonaviy ta’limning nisbatan yangi va tobora ommalashib
borayotgan shakli sanalib, onlayn o’quv materiallari hamda o’qituvchi rahbarligida
guruhda ta’lim olishga asoslangan o’qitish shaklidir. Elektron ta’lim qanchalik
qulay bo’lmasin, ana’naviy ta’lim natijasida olinadigan nutq va ijtimoiy-madaniy
ko’nikmalarning rivojlanish darajasini bera olmaydi. Shunga qaramay elektron
ta’lim an’anaviy ta’limga nisbatan samarali natija bermoqda. Buning natijasida
an’anaviy ta’limning elektron ta’lim bilan birgalikdagi, ya’ni aralashgan holdagi
turi samarali natija berishi yaqqol ko’rinmoqda. Aralash ta’lim an’anaviy,
masofaviy va ineraktiv ta’limning birgalikda olb borilishidir. An’anaviy ta’lim
insonlarda muloqot qobiliyatini rivojlantirib, ijtimoiylashrtirsa, elektron ta’lim
bilim olish jarayonini tezlashtiriradi.
O’quv jarayoni odamlarning ehtiyojlariga mos keladigan va o’z shaklida
mobil telefonga ega bo’lgan zamonaviy modelga o’tishni talab qilmoqda. Ushbu
model sizga ta’lim jarayonini takomillashtirish va bir vaqtning o’zida bir nechta
muhim masalalarni hal qilish imkonini beradiyu
Axborot texnologiyalarining rivojlanishi turli sohalarda aralash ta’limni
rivojlantirish va qo’llashga yordam beradi. O’quv jarayonida AKTning vazifasi
ma’ruzalar, videolar, taqdimotlar va hokazolarni uzatish va saqlash hisoblanadi.
Aralash ta’limda ushbu funksiyalar o’quv jarayonida o’qituvchilar va talabalar

o’rtasida o’zaro muloqot va shu muloqotni amalga oshirishga qaratilgan. Muloqot
texnologiya orqali qo’llab-quvvatlanadi: suhbatlar, bloglar, videokonferentsiya,
Skype va boshqalar. AKT orqali ta’lim va aralash ta’lim o’rtasidagi farqning oxirgi
mezonlari o’quv jarayonida o’qituvchining roli hisoblanadi. Avvalo, ta’lim
jarayonida o’qituvchining o’rni axborot texnologiyalarining paydo bo’lishi bilan
o’zgarib borayotganini aytish kerak. Bu endi klassik o’qituvchi emas, balki ta’lim
muhiti bo’yicha yo’naltiruvchi yoki maslahatchidir. Aralash ta’limda
o’qituvchining o’rni o’quv jarayonini tashkil etuvchi bo’lib, o’qituvchi
talabalarning mustaqil faoliyatini tashkil etadi va qo’llabquvvatlaydiyu
Blended learning (Aralash ta’lim) - bu kompyuter grafikasi, audio va
video, interfaol elementlar va boshqalar kabi maxsus axborot texnologiyalaridan
foydalanadigan elektron o’qitish elementlari bilan sinfda o’qitishning an’anaviy
shakllarining kombinatsiyasi.
Blended learning - onlayn o quv materiallari hamda o qituvchi rahbarligidaʼ ʼ
guruhda ta lim olishga asoslangan o qitish shakli. Ushbu shakldagi o qitish
ʼ ʼ ʼ
jarayonida talaba mustaqil ta lim oladi, ammo ayni vaqtda unga guruh va
ʼ
o qituvchi tomonidan yordam ko rsatiladi. Guruhli mashg ulotlar davomida
ʼ ʼ ʼ
aralash o qitish “blended learning”ning qo llanilishi tufayli har bir talaba o quv
ʼ ʼ ʼ
materiallarini o zlashtirish borasida o zida ro y berayotgan ijobiy o zgarishlarni
ʼ ʼ ʼ ʼ
namoyon etgan holda muloqot ko nikmalarini o zlashtirib boradi, o tilgan
ʼ ʼ ʼ
materiallarni takrorlaydi va yangi mavzuni o rganishga tayyorlanadi.
ʼ
Aralash ta’lim ko p holatlarda topshiriqlarga tayanadi va asosiy, muhim
ʼ
ma lumotlar negizida tashkil etiladi, qo shimcha materiallar esa talabaga onlayn
ʼ ʼ
platforma orqali uzatib beriladi. Talaba mustaqil ta lim olar ekan, guruhning
ʼ
boshqa a zolari bilan onlayn rejimda tashkil etilayotgan muhokamada ishtirok etish
ʼ
orqali hamkorlik qiladi. Auditoriyada va onlayn rejimda tashkil etilayotgan
mashg ulotlar vaqt miqdori bo yicha o zaro mos kelishi turlicha o zgarib turishi
ʼ ʼ ʼ ʼ
mumkin. Ta limning turli bosqichlarida masofaviy va mustaqil ta lim samarali
ʼ ʼ
ravishda qorishtirib yuboriladi.

Blended learning metodik yutuqlari va afzalliklariga quyidagilarni kiritish
mumkin:
• Dars jadvalining qulayligi. O`quvchi o`ziga ma'qul bo`lgan vaqtda o`quv
jarayoniga qatnashishi mumkin.
• Qulay foydalanish manzillari. O`quvchi internet kafe, uy, mexmonxona, ish
joyida va boshqa joylardan o`quv jarayoniga qatnashishi mumkin.
• Qulay o`qish tempi. Ta'lim o`quvchilarning yangi bilimlarni tushunishi
tempida o`tkaziladi.
• Qulay o`quv reja. O`quv rejani talabalarga individual va davlat ta'lim
talablariga mos holatda tashkil qilish mumkin.
• Ma'lumotlar bazasini to`planishi. Oldingi o`qigan talabalar bilimlarini
to`plash va undan foydalanish imkoniyati.
• Kurgazmali qulayliklar. Multimediya imkoniyatlaridan to`lik foydalanish
imkoniyati.
• Malakali o`qituvchilarni tanlab ta'lim jarayoniga jalb qilish.
• O’quv resurslaridan kuniga 24 soat foydalanish ikmoni.
• Ta'lim harajatlarini nisbatan kamligi. Ammo masofaviy ta'limning salbiy
tomonlari ham borligi haqida aytish lozim. Ularga quyidagilarni kiritishimiz
mumkin:
• O’qituvchi bilan jonli muloqotning yo’qligi. Ushbu sababdan talabalar
asosan virtual holatdagi ta'lim turida emas, balki oddiy (kunduzgi va sirtqi) ta'lim
turlarida o`qish istagida bo`lishadi.
• Davlat masofaviy ta'lim standartlari yo`qligi va natijada davlat nusxasidagi
diplom berilmasligi. Shu sababdan ko`pgina masofaviy ta'lim kurslari
bitiruvchilariga faqat ushbu kursni bitirganligi haqida sertifikat yoki guvoxnomalar
berishadi.
• Virtual muhit va texnika ta'minot bilan bog`liqligi. Masofaviy ta'lim internet
borligi, undan foydalanish narxi, tezligi va servislar mavjudligiga, maxsus
kommunikatsion texnikalar mavjudligi va ular ishlashiga taalluqli.

• O'quv vositalaridan samarasiz foydalanish resurslarning isrof qilinishiga olib
kelishi mumkinligi.
• Talabalar texnologiya haqida asosiy bilimga ega bo'lishlari va o'rganish
istagi bo'lishi kerakligi.
• Yuqori texnologiyalar texnik xizmat ko'rsatishda ancha qimmatligi.
Masofaviy ta'lim nuqtai nazaridan aralash ta’lim o'quv jarayonini amalga
oshirishda ko'proq moslashuvchanlikni (erkinlikni) ta'minlaydi.
Moslashuvchanlik o'quv jarayonining bir necha jihatlarini o'z ichiga oladi.
Birinchidan, o'qituvchi o'quv materiallarini taqdim etishda ko'proq erkinlikka ega.
Endi u dars paytida barcha materiallarni tarqatishga majbur emas. O'qituvchi
barcha materiallarni ikkiga ajratish imkoniyatiga ega, aytaylik, birini dars
davomida berish uchun, boshqasini esa talabalar tarmoqdagi mustaqil ish yoki
Internetdagi boshqa manbalar orqali olishlari uchun.
Ikkinchidan, aralashtirilgan ta'lim o'qituvchilarga monitoring va baholashda
ko'proq moslashuvchanlik va erkinlikni beradi. O'qituvchi onlayn test, post
topshiriqlari, testlarni va hatto semestr oxirida yakuniy testni o'tkazish
imkoniyatiga ega. Bunday imkoniyat o'qituvchi uchun ham talabalar uchun ham
qulay. O'qituvchi o'quvchilarning faoliyatini baholashga ko'proq vaqt ajratadi va
talabalar o'zlarining topshiriqlari bo'yicha istalgan joydan, darsga kelmasdan
ishlashlari mumkin. Aralashtirilgan ta'lim jarayonida o'qituvchilar xatti-
harakatlarni nazorat qila olmaydilar va bunday qilmasliklari kerak. Hozirgi kunda
axborot eng asosiy ishlab chiqaruvchi resurslardan biriga, iqtisodiyot va umuman
jamiyatning rivojlanish poydevoriga aylanmoqda.
Yangi axborot kommunikatsion texnologiyalar hozirgi kunda eng dolzarb
mavzulardan biri bo’lib kelmoqda, sababi har bir sohani o’rganish, izlanish va
tajriba ortirish uchun turli usullardan foydalanish kerak bo’ladi. Shuning ushun
yangi axborot kommunikatsion texnologiyalardan foydalanish maqsadga
muvofiqdir. Respublikamizda olib borilayotgan islohatlarning tarkibida yuqori
malakali mutaxassislarning roli benihoya kattadir. Prezidentimiz ta’kidlaganidek,
“Ertangi kun yangicha fikrlay oladigan zamonaviy bilimga ega bo’lgan yuksak

malakali mutaxasislarni talab etadi”. Shu sababli xalqimizning boy intellektual
merosi va umumbashariy qadriyatlari, zamonaviy madaniyat, iqtisodiyot, fan,
texnika va texnologiyalar asosida yuksak mutaxasislar tayyorlash tizimi ishlab
chiqildi va jadal sur’atlar bilan hayotga tadbiq etilmoqda.
O’zbekistonda o’qitish texnologiyalari zamonaviylashtirish, jadallashtirish
iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarga qaraganda yanada dolzarb ahamiyatga ega.
Chunki hozirgi kunda milliy ta’lim tizimining salohiyati tizimli rivojlanishinig
yanada yuqori pog’onasiga ko’tarilmoqda.
Elektron ta lim jarayonini tashkillashtrish hozirgi zamon talabidir. Shuningʼ
uchun blended learning (aralash ta’lim) asosida ta lim tizimi tashkil etishni yo lga
ʼ ʼ
qo yish ta lim samaradorligini oshirishga olib kelishi shubhasiz. Bizning
ʼ ʼ
nazarimizda, bu borada aralash ta lim ananaviy va masofali ta’lim tizimida o qitish
ʼ ʼ
ishlarini takomillashtrish, ommalashtirish, aralash ta lim bo yicha rivojlangan
ʼ ʼ
davlatlar tajribasini chuqur o rganish aralash ta lim milliy modelini yaratilishiga
ʼ ʼ
imkon yaratadi.

FOYDALANILADIGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1.A:8. Pedagogy and Practice: Teaching and Learning in Secondary Schools.
2. A:9. Michael Uljens.School Didactics and Learning: A School Didactik Model
Framing an Analysis of Pedagogical Implications of Learning Theory 2008-y.
3. A:10. John Dewey, how we think (1910). Martin, Jay.The Education of John
Dewey. (2003) Columbia University Press.Gutek Gerald L. (2009) New
Perspectives on Philosophy and education. Pearson Education Inc.
4.A:6. Pedagogic texnologiyalar va pedagogic mahorat. 2009. Tosh.H.T. Omonov,
N.X. Xo’jayev, S.A. Madyarova.
5. A:2. Azizxo`jaeva N.N. «Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat» -T.:
2003 – 174 b
6. A:1. “Innovatsion ta’lim texnologiyalari vapedagogik kompetentlik”-T.:2016
N.A. Muslimov, M. Usmonboveya
7. Bespalko V.P. Pedagogika i progressivn ы ye texnolog. obucheniya. - M., 1995.
8. A:5. Ishmuxamedov R., Abduqodirov A., Pardayev A. Ta’limda innovasion
texnologiyalar. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Iste’dod” jamg’armasi.
Toshkent, 2008 yil, 180 bet -------------
9. A:4. Sayidahmedov N., Ochilov M., Yangi pedagogik texnologiyalarning
mohiyati va zamonaviy loyihasi T., 1999.-55b
10. A:7. Selevko G.K. Sovremennie texnologii. Moskva, Narodnoe obrazovanie.
199 R.A. Mavlonova,
11. Pityukov V.Yu. Osnov ы pedagogicheskoy texnologii. – M.: Gnom-press, 1999.
12.A:3. Yo`ldoshev J, Usmonov S. Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent.
O`qituvchi, 2004.

Ta’limning innovasion shakllari aralash o‘qitish

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish