Tabiatni muxofaza qilish va tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Tabiatni muxofaza qilish va tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish

Купить

Tabiat ni muxofaza qilish v a t abiiy
resurslar v a ulardan oqilona foy dalanish
Reja:
1. Tabiiy sharoit va «Tabiiy re surs» t ushunchalarining mazmuni va
mohiy at i.
2. O’zbe k ist on Re spublik asining iqt isodiy - ge ografi k o’rni hamda t abiiy
sharoit ining bahosi.
3. Mamlak at da mavjud mine ral re surslar, ularning ge ografi y asi,
ahamiy at i, zax iralari
4. Tabiiy re surslarning t asnifi va ulardan oqilona f oy dalanish y o’llari.

www.arxiv.uz«Tabiiy sharoit» va «Tabiiy resurs» keng
qo’llaniladigan tushunchalar qatoriga kiradi.
« Tabiiy sharoit » - biron bir ob’ektga aloqador
bo’lgan tabiatning barcha jihatlarini o’ziga qamrab
olgan bo’lib, juda keng ma’noga ega tushuncha.
Mantiqiy yondashuv sharoit nimaga taalluqli
ekanligini aniq ko’rsatilishini, ya’ni «sanoatni
rivojlantirishning tabiiy sharoiti», «dehqonchilikni
rivojlantirishning tabiiy sharoiti», «temir yo’l
qurilishining tabiiy sharoti», «inson hayotiy
faoliyatining tabiiy sharoiti» va h.k. tarzda ifodalashni
talab qiladi.

www.arxiv.uzDemak, «tabiiy sharoit» tushunchasini insonni
qandaydir faoliyati bilan uzviy bog’liq holda
tahlil etish maqsadga muvofiqdir.
«Tabiiy resurslar» tushunchasi «tabiiy sharoit»
tushunchasiga nisbatan tor ma’noga ega bo’lib, u
tabiat bilan inson faoliyati o’rtasidagi aloqani
bevosita ifodalaydi.

www.arxiv.uz«Tabiiy sharoit» va «tabiiy resurslar» tushunchalari
iqtisodiy kategoriyalardir. Shu bilan birga tabiatning
moddiy elementlari bo’lgan «tabiiy sharoit» va «tabiiy
resurslar»ning shakllanishi, o’zgarishi va joylashishi
tabiat taraqqiyotining ob’ektiv qonuniyatlari asosida
amalga oshadi.
Inson hayoti va faoliyatida juda muhim ahamiyat
kasb etuvchi tabiat elementlari ikki asosiy guruhga:
moddiy ishlab chiqarish jarayonida bevosita ishtirok
etuvchi (tabiiy resurslar) va qolgan barcha (tabiiy
sharoit) elementlarga bo’linadi. Aniqroq qilb aytganda,
«tabiiy sharoit»ga tabiatning barcha elementlari kiradi.

www.arxiv.uzTabiiy resurslar esa tabiiy sharoitning bir turi
sifatida namoyon bo’ladi. Demak, «tabiiy sharoit»
inson hayoti va faoliyatini belgilab beruvchi, lekin
ishlab chiqarishda bevosita ishtirok etmaydigan
tabiat elementlaridir. Tabiiy sharoit va moddiy
resurslar majmuasi jamiyat taraqqiyotining tabiiy-
moddiy omillari hisoblanadi.

www.arxiv.uzO’zbekiston
Respublikasining iqtisodiy
- geografik o’rni hamda
tabiiy sharoitining bahosi
O’zbekiston Respublikasi - qulay iqtisodiy
geografik o’ringa ega bo’lgan mamlakatlardan biri. U
O’rta Osiyoning Markaziy qismida, Amudaryo va
Sirdaryo kabi yirik daryolar oralig’ida joylashgan.
Mamlakat hududi G’arbdan Sharqqa deyarli 1,5 ming
km.ga, Shimoldan Janubga esa 1,0 ming km.ga
cho’zilgan. Hududining kattaligi jihatidan O’zbekiston
qator Yevropa davlatlari Buyuk Britaniya, Daniya,
Shveytsariya, Avstriya birgalikda olgan maydonidan
ham oldinda turadi, hamda jahon mamlakatlari ichida
53-o’rinni egallaydi.

www.arxiv.uzRespublika Shimoli-g’arbda Qozog’iston, Sharq
va Janubi-Sharqda Qirg’iziston va Tojikiston, g’arbda
- Turkmaniston, Janubda - Afg’oniston bilan
chegaradosh.
Umumiy chegarasining uzunligi - 6221 km. Shu
jumladan, Qozog’iston bilan - 2203 km, Qirg’iziston
bilan - 1999 km, Tojikiston bilan - 1161 km,
Turkmaniston bilan - 1621 km va Afg’oniston bilan
137 kmni tashkil etadi.

www.arxiv.uzO’zbekiston Respublikasida mavjud tekislik va tog’
relefi o’ziga xos ravishda birlashib ketgan. Tekisliklar
respublikaning Janubi – G’ arbiy va Shimoli- G’ arbiy
qismlarida joylashgan va Ustyurt platosi, Amudaryo
deltasi tekisliklari hamda Qizilqumdan iborat.
Qizilqumning janubiy chekkalari, aniqrog’i Sandiqli
qumlari, Qarshi dashti va Mirzacho’lning sharqiy qismi
tekislikni asta-sekin tog’oldiga o’tish zonalarini tashkil
etadi.
Respublika hududining uchdan bir qismini tashkil
etuvchi tog’ va tog’oldi zonalari mamlakatning sharqi
va janubi-sharqida joylashgan.

www.arxiv.uzO’zbekistonning tog’li qismi g’arbiy Tyanshan va
H isor-Oloy tizimlariga taalluqli. O’zbekistonning eng
baland joyi Xazrati Sulton cho’qqisi - 4643 mga teng.
Tog’lar oralig’ida juda katta miqyosdagi botiqlar,
jumladan Farg’ona vodiysi, Toshkent-Mirzacho’l
tekisligi, Sanzor-Nurota botig’i, Zarafshon vodiysi,
Surhondaryo va Qashqadaryo botiqlari joylashgan.
Farg’ona vodiysi juda katta tog’ oralig’i botig’idir. U
g’arbdan sharqqa 370 kmga cho’zilgan, kengligi 190
kmga yetadi. Uch tarafdan tog’lar bilan o’ralgan faqat
g’arb tomondan (Xo’jand darvozasi joylashgan) ochiq
joylashgan Kaliforniya shtati raqobatlashishi mumkin.

www.arxiv.uzADABIYOTLAR :
1. Abdullaev O., Toshmatov Z., Uzbekiston ekologiyasi bugun va
ertaga. T. Fan, 1992 y.
2. Rafikov A.A., Geoekologik muammolar. T.Ukituvchi, 1997,
112b.
3. Otaboev Sh., Nabiev M. Inson va biosfera. T.Ukituvchi, 1995,
320 b.
4. Tuxtaev A.S. ekologiya. T.Ukituvchi, 1988, 192b.
5. Shodimetov Yu. Ijtimoiy ekologiyaga kirish. T.Ukituvchi, 1994.
6. www.ziyonet.uz
7. www.arxiv.slayd.uz

Tabiatni muxofaza qilish va tabiiy resurslar va ulardan oqilona foydalanish

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish