Tadiqotchi faoliyati va unga qo‘yiladigan talablar - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Tadiqotchi faoliyati va unga qo‘yiladigan talablar

Купить

Mav zu:
Tadiqot chi
faoliy at i v a
unga
qo‘y iladigan
t alablar

Reja: 2
1. Tadqiqotchi faoliyati uchun zarur
bo‘lgan talablar.
2. Tadqiqot samaradorligini
ta’minlovchi vositalar.
3. Tadqiqotchining ishini
yengillashtiruvchi metodlar

Har bir ishni, shu jumladan, ilmiy ishni sifatli
bajarish uchun tadqiqotchi kasbiy malakaga ega
bo‘lishi lozim. Sifatli ish – bu ilmiy muammoni
yangicha yondashuv asosida xal qilish, yangi xulosaga
kelish, ma’lumotlarni yangi xossa yoki qonuniyatni
ochish imkoniyatini beradigan darajada tasniflash,
umumlashtirish va tushuntirish, o‘zida yangi
natijalarni aks ettirgan maqola, risola yoki
dissertatsiya yozishdir.Kasbiy malakasi o‘zi nima?
Kasbiy malaka ma’lum faoliyatni ijro etish uchun zarur
bo‘lgan fazilatlarga (o‘quv, zehn, mahorat va
boshqalarga), nazariy va tajribaviy amallarni bajarish
usullaridan foydalana bilish hislatiga ega bo‘lishdir.
Kasbiy malakaga ega bo‘lishni asosida qobiliyat, ya’ni,
u yoki bu ishni bajarishga yaraydigan layoqat, moyillik
yotadi. Ishga bo‘lgan qobiliyatni psixologik,
intellektual, pedagogik jihatlari (sifatlari) mavjud. 3

Faylasuflar va psixologlarni ng
aytishlaricha, ilmiy faoliyatni ng
unumdor bo‘lishida tadqiqotchidagi
qiziqish va hayratda qolish qobiliyati
yetakchi rol o‘ynaydi. Qiziqish
shunday nuqtaga qaratiladiki, u
qiziquvchanlikka, qiziqish tug‘dirgan
predmetga berilib ketishiga
aylanadi. Bunday holatga tushgan
inson qiziqish uyg‘otgan masala
bilan shug‘ullanmasdan yura
olmaydi, muammo va uni hal qilish
ishtiyoqi butun vujudini qamrab
oladi .

“
○
Qiziqishdan tashqari yana o‘quv, tir ishqoqlik, mahorat, faollik kabi
hislatlar darkor.
○
Tadqiqotning samarali bo‘lishini muhim sharti ishga berilib ketish,
ishni muntazam amalga oshishi. Muttasil
izlanish jarayonida
ilhom nogahon yorishish, ijodiy tush ko‘rish shaklida namoyon
bo‘ladigan ruhiy holatlar sodir bo‘ladi. 5

Tadqiqotchid
an talab
etiladigan
talablar ○
Kasbiy malakani takomillashtirishni muhim
pedagogik yo‘li tadqiqotchida qayd etilgan
sifatlarni shakllantirish va tarbiyalashdan
iboratdir.
○
Avvalambor, kasbiy yo‘nalishni tanlash
paytida strategik maqsadni aniqlab olish
lozim. Kim bo‘lmoqchisiz: muhandismi,
texnologmi, nazariyotchimi? Tanlangan
kasbiy yo‘nalishni qaysi sohasi:
fundamental nazariy izlanishmi yoki
konstruktiv qurilmalarni
yasash,kashfiyotmi yoki ixtiro qilish sizni
ko‘proq qiziqtiradi? Har sohada izlanish
olib borish va ijod qilishni o‘ziga xos
xususiyatlari mavjud. 6

Tabiat an berilgan qobili y at ni qo‘y ilgan maqsadni
amalga oshi rishga qarat ish k erak . Maqsadni ro‘y obga
chiqaradigan ma’nav i y k uch mot iv (bois)dir. Mot iv y ok i
bilish mot iv at siy asi inson faoliy at i ni ob’ek t ga
y o‘nalt iradi, ist ak , may lni harak at gak elt irish orqali
t adqiqot chiga i zlanish energiy asini beradi 7

Faoliyat yo‘nalishi va
barqarorligini ta’minlaydigan
hislat ruhiy ko‘rsatmadir. Bu
hislat tadqiqotchi faoliyatini
tartibga soladi, boshqaradi.
Ruhiy ko‘rsatma orqali
tadqiqotchida faoliyat
maqsadi va motivatsiyasi
birlashadi, o‘zgarayotgan
vaziyatda ham izlanish
energiyasi kamaymaydi. ○
Shunday qilib , motivatsiya, maqsad,
ruhaiy ko’rsatma birlashadi, kasbiy
malakani shakllanishida ma’naviy asos
bo‘lib xizmat qiladi.
○
Motivatsiyasi shakllangan izlanuvchi
yetarli sharoit bo‘lmaganda ham, hech
narsani bahona qilmasdan tadqiqotni
amalga oshirib boraveradi.Fan tarixida
motivatsiya kuchini ko‘rsatadigan
misollar ko‘p. VIII asr boshida ummaviya
xaliflaridan Hamid bin Muoviya «falsafa
toshi» muammosi bilan shunday qiziqib
ketadiki, hatto xalifalikdan voz kechadi
va qolgan umrini fanlarni, xususan,
kimyoni o‘rganishga bag‘ishlaydi. 8

Yellow
Is the color of gold,
butter and ripe lemons.
In the spectrum of
visible light, yellow is
found between green
and orange. 9
Tadqiqotchi uchun zarur bo‘lgan
hislatlardan biri tirishqoqlikdir.
Bu hislat tadqiqot yo‘lida uchrab
turadigan qiyinchiliklarni sabr-
toqat bilan bilan yengib o‘tish
imkoniyatini beradi.
«Tirishqoqlik – deydi ingliz
yozuvchisi Bernard Shou – ilm
sari yagona yo‘ldir» Yana bir
muhim talab (tavsiya) ustoz, u
yaratgan ilmiy maktab
an’analarini davom ettirish,
shakllangan tadqiqot
an’analarini yangi mazmun
bilan boyitishdir .

10Ilmiy maktab o‘ziga xos betakror jamoadir. U har
qanday yangilikka nisbatan ochiq va bir butun
tizimdir. Bunday tizim (maktab) alohida
tadqiqotchida bo‘lmagan sifat va imkoniyatlarga
ega bo‘ladi. Ilmiy maktab dargohiga kirgan
magistrant tez orada eng yangi yutuqlar bilan
oziqlanib turgan fanning «qaynab turgan
qozonida» faoliyat ko‘rsata boshlaydi.
Ustozga bo‘lgan iltifot va e’tiqod Sharqda hamisha
e’zozlanib kelingan. XXI asr fanida ham ilmiy
an’ana ahamiyati saqlangan. Haqiqatan ham har
tomonlama murakkablashib ketayotgan bilimlar ,
tasavvurlar va nazariyalar okeanida ustozning yo‘l
ko‘rsatuvchi g‘oyalari va o‘gitlari bamisoli
kompasdek zarur.

Izlanish boshlandimi, tadqiqotchi sobitqadamlik bilan ishni
olib borishi kerak. Ishni boshida qiyinchilik yoki
muvaffaqiyatsizlik sodir bo‘lishi mumkin. Hatto
uchayotgan raketaning kursdan og‘ish hodisasi bo‘lib
turadi. Lekin, maqsad, umumiy izlanish yo‘nalishi to‘g‘ri
belgilangan bo‘lsa, unda salbiy natija aks aloqa mexanizmi
orqali qayd qilinadi, qayerda xatolikka yo‘l qo‘yilgani
aniqlanadi, ish oxirigacha yetkaziladi. 11

I sh jarayonida muammoni
mazmuni bo‘yichami, faktlar
xususidami, qanday
bo‘lmasin, sodir bo‘layotgan
o‘zgarishlarga e’tibor berish
kerak.
Shu o‘rinda G.Alder ishlab
chiqqan va Sinab ko‘r, Ishla,
Natijaga erishgin deb
nomlangan SIN modelidan
foydalanish mumkin
Intellektual qobiliyat
tafakkur faoliyatida
namoyon bo‘lib, bu
sohada ham bir qator
qoida va talablar borki,
ularni bajarish
izlanuvchiga kutilgan
ijobiy natijalarni beradi. Sinab ko‘rishda, bitta
qadam natija bermasa,
boshqa qadam qo‘yiladi,
ya’ni boshqa chora
imkoniyatlar ishga
solindi. Shu jarayonda
tadqiqotchilik kasbi,
uquv va izlanish faoliyati
takomillashib boradi. 12

Qobilyatni
o‘stirishning
intellektual
vosita va
mexanizmlari ○
- diqqatni asosiy muammo nuqtasiga yig‘ish;
○
- muammo bo‘yicha o‘zimizga savol berib turish;
○
- alohida obrazlardan bir-butun model – tuzilmani ishlab chiqishga o‘tish;
○
- o‘xshashliklarni (analogiyalarni) izlash, ulardan foydalanish;
○
- obrazlar bilan fikrlash, modellar bilan ishlash;
○
- xotira faolligini o‘stirish;
○
- ob’ektga har tomonlama yondashuv (intellektual uddaburonlik)
qobiliyatini tarbiyalash ;
○
- muammo yechimi bo‘yicha alternativ yo‘llarni izlash qobiliyatini shakllantirish;
○
- ilmiy bashorat qilish qobiliyatini o‘stirish;
○
- fikrni mantiqan to‘g‘ri ifodalash, mulohazalarni qog‘ozga aniq bayon qilish.
○
Qayd etilgan hislatlarni tadqiqotchida shakllantirish izlanish samaradorligini
ta’minlaydigan muhim shartdir.
○
Xulosa qilib aytadigan bo‘lsak, tadqiqot-to‘xtovsiz amalga oshadigan intellektual
mehnat, yangilikni kashf etish, ixtiro qilish faoliyatidir. Bunday faoliyat
darajasiga yetishish uchun yosh tadqiqotchi o‘zida bir qator (yuqorida qayd
etilgan) psixologik, pedagogik va intellektual ko‘nikmalarni, malakaviy o‘quv va
kasbiy mahoratni shakllantirish lozim.
○
13

Maps
Tadqiqotchining asosiy intellektual quroli-zehndir. «Zehn» arabcha
so‘zdan olingan bo‘lib, tushunish qobiliyati, fahm, uquv kabi ma’nolarni
anglatadi. Yana bir ibora: zehn solmoq diqqat bilan kuzatmoqni
bildiradi.
Zehnning bir qator turlari mavjud: amaliy zehn, hissiy-obrazli zehn,
verbal (og‘zaki so‘zlarga nisbatan) zehn, mavhumlashgan zehn, operator
zehni va boshqalar. 14

Mav humlashgan zehn t afak k urni o‘t k i rligi v a qobil iy at ida
nam oy on bo‘l adi. Bunday zehn fundament al m uammolar
bilan shug‘ullanadi gan nazariy ot chi larda ri v ojl angan
bo‘ladi.
Yosh t adqiqot chi o‘z zehnini munt azam mashq qil ish,
v azifal arni bajarish v a o‘z-o‘zini nazorat qilish y o‘l i bilan
t ak omi llasht iradi.
Zehn k uchini o‘st iradigan ruhiy -emot sional omi llar ham
mav j ud. Bular: mot iv at siy a , isht iy oq, k ay fi y at , o‘z i shidan
qoni qi sh y ok i qoniqmasl ik , ilmi y muam moga berilib k et ish,
ishlash qobi liy at i, hamk asbdoshl arning ishlari ni t anqidiy
t ahlil qi lish v a boshqalar.
Izlanish samaradorligini oshiradi gan muhim ruhiy -
energet ik zax ira ishchanlik di r. Bu ishga beri lib k et ish
hol at i ni munt azam jaray onga ay lani shi da namoy on bo‘ladi. 15

I shcha nlik ishlash qobi liy at i k oeffi t siy ent i bo‘li b, mehnat k unida t urlicha qiy ma t ga
ega bo‘ladi. Psixologik t adqiqot l arda ishchanlik k oeffi t siy ent i qiy mat ini ng o‘rt a cha
raqamla ri quy idagicha bel gi langan: birinchi bosqich-mehnat ga k irishish (1-1,5 soat ).
Organizm uy qu y ok i orom hola t idan chiqadi.
I k k inchi bosqich-barqaror, unuml i ish v aqt i (3-4 soa t ).
Uchinchi bosqichda t oliqish pay do bo‘ladi, ishla sh qobi liy a t ini dinami k asi susay adi .
Mehnat k unida bu bosqichlar almasha di-t ushlik k a cha, t ushdan k ey in sut k a
da v om ida ishcha nlik k oeffi t siy ent i t o‘l qinsimon o‘zga rib, mak simumlari 9-13 v a 16-20
soat la rga t o‘g‘ri k ela di.
A y rim t a dqiqot chila r k echala ri unumdor ishlay di lar. A y t ish k erak k i , k elt irilgan
raqamla r o‘rt acha st a t ist ik k o‘rsat k ichdir. Tadqiqot chining indiv idual hislat la riga
k o‘ra raqamlar u y ok i bu t omonga og‘ishi mumk in. Bu k o‘rsat k ichlarni mehnat v a
da m olish rejimini t ashk il qilishda hisobga ol ish k erak .
Haft a dav omida ham ish qobili y at i o‘zini darajala riga ega : Dushanba – ishga k irishish
k uni, sesha nba, chorshanba, pay shanba – barqaror, unumdor mehnat qili sh k unlari,
juma v a shanba – faoliy at energiy asi ast a-sek in pa say adigan k unlar. 16

17
Tadqiqot olib borish tafakkur organi bo‘lgan miyaning
holati va faollik ritmlariga bog‘liq. O‘z navbatida
miyaning faollik darajasi bir qator omillar bilan
belgilanadi. Bunda uyqu va o‘yg‘oqlik ritmlari yetakchi
rol o‘ynaydi.
Mehnat, ovqatlanish, jismoniy tarbiy, sog‘lom uyqu va
dam olishlarni oqilona tashkil qilish miyaga, shu
jumladan, organizmga to‘la qonli energetik imkoniyat,
kuch-quvvat beradi.

Let’s review
some concepts 18○
Tadqiqotchining asosiy intellektual
quroli-zehndir. «Zehn» arabcha so‘zdan
olingan bo‘lib, tushunish qobiliyati,
fahm, uquv kabi ma’nolarni anglatadi.
Yana bir ibora: zehn solmoq diqqat bilan
kuzatmoqni bildiradi.
○
Zehnning bir qator turlari mavjud:
amaliy zehn, hissiy-obrazli zehn, verbal
(og‘zaki so‘zlarga nisbatan) zehn,
mavhumlashgan zehn, operator zehni
va boshqalar.
○
Mavhumlashgan zehn tafakkurni
o‘tkirligi va qobiliyatida namoyon
bo‘ladi. Bunday zehn fundamental
muammolar bilan shug‘ullanadigan
nazariyotchilarda rivojlangan bo‘ladi.

19
Zehn kuchini o‘stiradigan
ruhiy-emotsional omillar
ham mavjud.
Bular: motivatsiya ,
ishtiyoq, kayfiyat, o‘z
ishidan qoniqish yoki
qoniqmaslik, ilmiy
muammoga berilib
ketish, ishlash qobiliyati,
hamkasbdoshlarning
ishlarini tanqidiy tahlil
qilish va boshqalar.

Tablet project
Show and explain
your web, app or
software projects
using these gadget
templates. 20
Izlanish samaradorligini oshiradigan muhim ruhiy-energetik
zaxira ishchanlikdir. Bu ishga berilib ketish holatini muntazam
jarayonga aylanishida namoyon bo‘ladi. Ishchanlik ishlash
qobiliyati koeffitsiyenti bo‘lib, mehnat kunida turlicha qiymatga
ega bo‘ladi. Psixologik tadqiqotlarda ishchanlik koeffitsiyenti
qiymatining o‘rtacha raqamlari quyidagicha belgilangan: birinchi
bosqich-mehnatga kirishish (1-1,5 soat). Organizm uyqu yoki
orom holatidan chiqadi. Ikkinchi bosqich-barqaror, unumli ish
vaqti (3-4 soat). Uchinchi bosqichda toliqish paydo bo‘ladi,
ishlash qobiliyatini dinamikasi susayadi. Mehnat kunida bu
bosqichlar almashadi-tushlikkacha, tushdan keyin sutka
davomida ishchanlik koeffitsiyenti to‘lqinsimon o‘zgarib,
maksimumlari 9-13 va 16-20 soatlarga to‘g‘ri keladi .

21
Tadqiqotni amalga oshirishda izlanish faoliyati ketma-ketligi
va izchilligiga alohida e’tibor berish kerak.
Tadqiqotchi kasbi ommaviy kasblardan biriga
aylangandagan keyin izlanish olib borishni oqilona
modellariga, ya’ni ilmiylik standartini ta’minlaydigan talab-
tavsiyalarga bo‘lgan ehtiyoj kuchayadi. Tadqiqot
texnologiyasi mana shu ehtiyojni qondiradi.
Tadqiqot texnologiyasi – bu ilmiy mahnatni tashkil qilishga
oid qoidalar, tavsiyalar va talablar majmuasidir. Eng muhim
qoida va talablar quyidagilardan iborat.

○
Tadqiqot aqliy mehnatning ixtisoslashgan bir turidir. Bu sohada mehnat samaradorligiga erishish bir
qator ob’ektiv va sub’ektiv omillarga bog‘liq.
○
Birinchisiga jamiyatni fanga munosabati, davlat siyosati, tadqiqot olib borish uchun yaratilgan
sharoit, moliyaviy, texnik va axborotli ta’minot kiradi.
○
bo‘lishi, aytish mumkinki, hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
○
TadqiqFanning hozirgi taraqqiyot bosqichida tadqiqot olib borish uchun qayd etilgan sharoit va
ta’minotni mavjud ot samaradorligining sub’ektiv shart-sharoitlari ayrim ma’naviy omillardan iborat.
Bu tadqiqotchi, ilmiy rahbar, jamoa va an’anaga bog‘liq tomonlar bo‘lib, xususan:
○
- tadqiqotchining zehni, intellekt koeffitsiyenti (ijodiy test bilan aniqlanadi);
○
- tadqiqotchining bilimi va tajribasi;
○
- jamoada ilmiy rahbarlik tarzi, rahbarning ijodiy potensiali;
○
- ilmiy vorislik;
○
- ilmiy an’ana;
○
- jamoadagi ruhiy-ma’naviy muhitni tashkl qiladi.
○
Tadqiqot individual va jamoaviy ilmiy mehnat birligidir. Bu birlikda yetakchi o‘rinni ilmiy rahbar
egallaydi. 22

23
○
Fanda ilmiy maktabni mavjud bo‘lishi,
ijodiy izlanish muhitini shakllanishi,
ilmiy vorislikni saqlash, yosh
tadqiqotchilarni tayyorlash va o‘stirish
ko‘p jihatdan ilmiy rahbarga bog‘liq.
Tabii y ki, shogirdlar va yosh olimlarning
g‘ayrat-shijoati, fanga fidoyiligi,
tarishqoqlik bilan ijod mevalarini
yig‘ishlari ilmiy an’ana va maktabga
nisbatan munosib javob bo‘ladi.

24Psixologiy a fanida ek speriment met odining t abiat i t o‘la-t o‘k is
ak s et gan y o‘riqnoma dey arl i y o‘q bo’lishi ham mumk i n
ema s.Uni bi r mart aday oq but unla y o ‘rganib bo’lmay di.
Ek speriment ni o‘t k azish bir v a qt ning o‘zida o ‘t a murak k ab v a
shu bilan bi rga qiziqa rl i, ij odiy jaray ondir.Ek speriment ni o
‘t k azish t a dqiqot chidan k a sbiy ma horat v a o‘t k azish
t ex nik asidan x abardor bo’lishni t a lab et adi.
Har qa y si ek speriment ning muv aff aqiy at i psixologik t adqiqot ni
o ‘t k azi shda quy idagi t alabla rni amalga oshirishni t aqozo et a di .
1. Ek speriment ni rejalasht i rish:
-t adqiq qil inay ot gan psixologik faoliy a t ga t a’sir et uv chi omi llarning k o'pligini hisobga
oli sh;
-ushbu psi xologi k faoliy a t ga k omplek s t a’simi t a hli l qi lish;
-y echim ini k ut ay ot gan masa lala rni ng mura k k ablili gini hisobga oli sh;
-beriladigan x ul osalami ng oqibat i ni cha malab k o'rish;
-psixologik fa oli y at mat ema t ik -st at ist i k v a t ax minlar nazariy asi met odlari y ordamida
amalga oshiri ladi. Eksperimentning kelajak taqdiri aynan rejalashtirishga bog’liq bo’lib,
eksperimentning mantiqiy va xronologik chizmasini tuzishga, sonini belgilash va zaruriy
o’lchovlar miqdorini belgilashga imkon beradi.Bundan keyin matematik tahlil qilish rejasini
ishlab chiqish, o’lchovlarni tanlashga yordam beradi.

2.Tashqi muhitning ta’sirini
maksimal o‘rganib chiqish
maxsus moslashtirilgan
xonalar (laboratoriya)
bolishini talab
qiladi.Laboratoriya tashqi
shovqin-suronlardan holi
bo’lib, shovqin o ‘tkazmas
xona hisoblanadi.Bu xona
sanitar-gigienik, texnik,
psixologik talablarga mos
bo’lishi shart.

26
3.Texnik jihozlanish (apparatura) eksperimentni aniq tashkil
qilishga imkon beradi. Lekin qo‘yilgan ilmiy vazifalarni amalga
oshirishning muvaffaqiyati texnik vositalarga bog’liq bo’ladi.
4.Tekshiriluvchilami saralash,tadqiqotning vazifalari va
metodikasidan kelib chiqadi.O‘rganilayotgan jarayonga nisbatan
tekshiriluvchilami deyarli sifat xarakteristikasi jihatidan bir xillari
sa na lanadi . Tekshiriluvchining tadqiqotga,eksperimentga bo’lgan
munosabati, motivatsiyasi, emotsional reaksiyalari ham o‘z ta’sirini
o’tkazadi.Inson faoliyatining samaradorligi nafaqat uning potensial
qobiliyatlari va bor imkoniyatlariga bog’liq bo’ladi, balki
motivlarining kuchi,xohishiga ham bog’liq bo’lib,bu narsa uni anig
faoliyatga undaydi. Motivatsiyaning ortib borishi «emotiv xulq-
atvo rni » keltirib chiqaradiki, ya’ni bajarish faolligini u yoki bu
miqdorda buzilishiga olib keladi (nazorat susayadi, xatti-harakatlar
stereotip ravishda sodir bo’ladi,o‘qish faoliyati sekinlashadi va
hokazo).

27
5.Tadqiqot chi har qanday ek speriment ning borishida bev osit a v a fa ol isht irok chi
hisobla nadi.Uini ng t ashqi k o‘rinishi , x arak t eri, nut qi v a xulq-at v ori,
t emperament i, k ay fi y at i v a k o‘pgina may da i k i r-chik irlar,t ek shiriiuv chi larga
emot sional munosabat i ham real ek speriment ga o‘z t a’sirini o ‘t k azadi.
Ek speri ment ol ib boruv chi odat da ,y o’riqnoma ni y oddan bili shi k era k v a ay niqsa ,
ek speriment o‘t k azishda n av v al o‘zi ust i da t adqiqot o ‘t k a zib sinab k o‘rishi
k era k . Bu esa foy dadan holi em as.
Tadqiqot chi o ‘zini erk in, xot irj am, o‘t a hushy or t ut ib ek speriment bosqichl ari ni
y ax shi bilishi k era k . Ek speriment ja ray onida esa befa rq holat da t uradi.
Ba’zi hollarda ga leeff ek t hodisasi ham k o‘p uchray di,y a’ni ol ingan nat i jalarga
t adqiqot chi o‘zining farazini t asdiql ashi uchun ay rim o’zgarishlar k irit a di .

Competitor Matrix
28LOW VALUE 1 HIGH VALUE 1
LOW VALUE 2HIGH VALUE 2
6.Tek shi ri luv chilaming diqqat iga qarat i lgan y o‘ri qnoma
ham ek speriment ning muhi m qismi hisoblanadi. A y nan
y o‘ri qnoma t ek shiri luv chini t adqiqot v azi fasi bi lan
t anisht irib, unga aniq t ay y orlanish imk oni ni beradi v a
uning faol iy at iga aniql ik k irit adi.Yo‘riqnoma
y aqqol ,qisqa v a bi r ma’noda bo‘l ishi k erak . Qolav ersa,
y o‘ri qnoma t ek shiri luv chining mot iv at siy asi ga ham
t a’sir et ib, t adqiqot da ijobiy munosabat ni
shak ll ant iri shi shart .
An’anav iy t abiiy ilmiy ek speri ment me’y oriy nuqt ay i
nazardan nazariy qaraladi : agarda t ajriba si nov lari
v azi y at idan t adqiqot chini chiqarib t ashlab v a uning
o'rniga av t omat bilan almasht iri lganda, t ajri ba ideal
boiishi mumk in edi.

29
Afsuski, inson psixologiyasi bu ishni amalga
oshirib bo‘lmaydigan fanlar qatoriga
kiradi.Demak, psixolog har bir eksperiment
o‘tkazuvchi uchun, shu jumladan, uning o‘zi
ham odam va odamga xos bo’lgan hamma,
xislatlar unda ham borligini hisobga olishga
majbur.Birinchi navbatda-xatolar, ya’ni tajriba
qoidasini bilmagan holda
chetlashish,tushunib turib aldash, natijalami
buzib ko‘rsatishlarni bu yerda o‘rganib
chiqmaymiz. Xatolar bilan ish cheklanmaydi ,
ulami ba’zan tuzatish mumkin.

E’tiboringiz
uchun rahmat

Tadiqotchi faoliyati va unga qo‘yiladigan talablar

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish