Talabalarning o‘zlashtirishi. Baholash qaydnomasi tizimi

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA LIM, FAN VA ʻ ʻ
INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI MIRZO ULUG BEK NOMIDAGI	
ʻ
O ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI	
ʻ KURS ISHI REJASI 
KIRISH 
I BOB. NAZARIY ASOSLAR 
1.1 Talabalar o‘zlashtirishini baholash tushunchasi 
1.2 Baholash tizimlari va ularning turlari 
1.3 Axborot tizimlarida baholash jarayonini tashkil etish 
II BOB. MODELLASH VA LOYIHALASH 
2.1 Tizim arxitekturasi va tuzilishi 
2.2 Dastur funksional imkoniyatlari 
2.3 Algoritmlar va ma’lumotlar tuzilmasi 
III BOB. DASTURIY AMALGA OSHIRISH 
3.1 Dastur kodi (C#) 
3.2 Interfeys (console yoki GUI) tavsifi 
3.3 Natijalar va tahlil 
XULOSA 
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 
ILOVA  KIRISH 
Zamonaviy ta’lim tizimida talabalar bilimini baholash va ularning 
o‘zlashtirish darajasini aniqlash muhim ahamiyatga ega. Talabalar o‘zlashtirishini 
to‘g‘ri va adolatli baholash orqali ta’lim sifatini oshirish, o‘quv jarayonini samarali 
tashkil etish hamda har bir talabaning bilim darajasini aniqlash mumkin. 
An’anaviy baholash usullarida ko‘plab kamchiliklar mavjud bo‘lib, ular inson
omiliga bog‘liq xatolar, ma’lumotlarni saqlashdagi noqulayliklar va hisob-
kitoblarning murakkabligi bilan bog‘liq. Shu sababli zamonaviy axborot 
texnologiyalaridan foydalanib, baholash jarayonini avtomatlashtirish zarurati 
yuzaga kelmoqda. 
Ushbu kurs ishida talabalarning o‘zlashtirishini baholash va qayd etish tizimi
ishlab chiqiladi. Mazkur tizim yordamida talabalar haqidagi ma’lumotlarni saqlash,
ularning   fanlar   bo‘yicha   olgan   baholarini   kiritish,   o‘rtacha   ko‘rsatkichlarini
hisoblash hamda natijalarni tahlil qilish imkoniyati yaratiladi. 
Kurs   ishining   asosiy   maqsadi   —   talabalarning   o‘zlashtirishini   baholash
jarayonini avtomatlashtiruvchi dasturiy tizim yaratish va uning ishlash prinsiplarini
o‘rganishdan iborat. 
Kurs ishining vazifalari quyidagilardan iborat: 
 talabalar o‘zlashtirishini baholash tizimlarini o‘rganish; 
 baholash jarayonini modellashtirish; 
 dasturiy tizimni loyihalash; 
 C# dasturlash tilida dastur yaratish; 
 natijalarni tahlil qilish. 
Mazkur   kurs   ishi   kirish,   uchta   bob,   xulosa,   foydalanilgan   adabiyotlar   va
ilovadan iborat bo‘lib, unda baholash tizimining nazariy asoslari, dasturiy yechimi
va amaliy natijalari batafsil yoritiladi.  I BOB. NAZARIY ASOSLAR 
1.1Talabalar o‘zlashtirishini baholash tushunchasi 
Talabalar o‘zlashtirishini baholash — bu talabaning o‘quv jarayonida egallagan 
bilim, ko‘nikma va malakalarini aniqlash hamda ularni muayyan mezonlar asosida 
baholash jarayonidir. Ushbu jarayon ta’lim tizimining ajralmas qismi bo‘lib, u 
o‘qitish samaradorligini aniqlashda muhim rol o‘ynaydi. 
Baholash   orqali   talabaning   bilim   darajasi,   o‘zlashtirish   ko‘rsatkichi   va   o‘quv
faoliyatidagi faolligi aniqlanadi. Shuningdek, baholash natijalari asosida talabaning
kuchli   va   zaif   tomonlari   aniqlanib,   kelgusidagi   o‘quv   faoliyatini   rejalashtirish
mumkin. 
Baholashning asosiy maqsadlari 
Talabalar bilimini baholash quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi:
 talabaning bilim darajasini aniqlash; 
 o‘quv jarayonining samaradorligini baholash; 
 talabalarni rag‘batlantirish; 
 o‘qitish usullarini takomillashtirish; 
 natijalarni tahlil qilish va xulosa chiqarish. 
1.1-jadval – Baholash mezonlari 
Mezoni Tavsifi
Nazariy bilim Fan bo‘yicha bilim darajasi
Amaliy ko‘nikma Masalalarni yecha olish
Faollik Darsdagi ishtirok
Mustaqil ish Uy vazifalari va loyihalar
(Jadval 1.1)
 Misol 
Bir talaba quyidagi natijalarga ega bo‘lsin: 
Nazariy bilim: 80 
Amaliy ko‘nikma: 85 
Faollik: 75.
O‘rtacha baho: (80 + 85 + 75) / 3 = 80 Demak, talabaning umumiy o‘zlashtirish darajasi 80 ballni tashkil etadi. 
 Baholashning ahamiyati 
Baholash tizimi quyidagi jihatlar bilan muhim: 
 talabalarning bilim darajasini aniq ko‘rsatadi; 
 o‘qituvchiga tahlil qilish imkonini beradi; 
 ta’lim sifatini oshirishga yordam beradi; 
 talabalarni intizomli bo‘lishga undaydi. 
Umuman olganda, talabalar o‘zlashtirishini baholash ta’lim jarayonining muhim 
elementi bo‘lib, u orqali ta’lim sifati va samaradorligini oshirish mumkin.  1.2 Baholash tizimlari va ularning turlari 
Talabalar o‘zlashtirishini baholash turli tizimlar asosida amalga oshiriladi. 
Har bir baholash tizimi o‘ziga xos mezonlar va qoidalarga ega bo‘lib, ular orqali 
talabaning bilim darajasi aniqlanadi. Zamonaviy ta’lim tizimida baholashning bir 
nechta asosiy turlari keng qo‘llaniladi. 
 Baholash tizimlarining asosiy turlari 
1. Ballik tizim 
Bu tizimda talabalar ma’lum ballar orqali baholanadi (masalan, 0 dan 100 
gacha). Har bir topshiriq yoki faoliyat uchun ball beriladi va yakuniy natija 
umumiy ball asosida aniqlanadi. 
2. Reyting tizimi 
Talabalar o‘zlashtirish darajasiga qarab reytingda joylashtiriladi. Bu tizimda 
talabalar o‘zaro solishtiriladi va eng yuqori natijaga ega talabalar yuqori 
o‘rinlarni egallaydi. 
3. An’anaviy baholash tizimi 
Bu tizimda 5 ballik yoki 4 ballik baholash qo‘llaniladi (masalan: 5 – a’lo, 4 
– yaxshi, 3 – qoniqarli, 2 – qoniqarsiz). 
4. Kredit-modul tizimi 
Zamonaviy oliy ta’lim muassasalarida keng qo‘llaniladigan tizim bo‘lib, 
unda talabalar ma’lum kreditlarni to‘plash orqali baholanadi. Har bir fan 
uchun belgilangan kredit mavjud bo‘ladi. 
 1.2-jadval – Baholash tizimlarini taqqoslash 
Tizim turi Afzalliklari Kamchiliklari
Ballik tizim Aniq va tushunarli Hisoblash murakkab 
bo‘lishi mumkin
Reyting tizimi Raqobatni oshiradi Stress keltirib chiqarishi 
mumkin
An’anaviy tizim Oddiy va keng tarqalgan Aniqlik past
Kredit tizimi Moslashuvchan va 
zamonaviy Tushunish murakkabroq  Misol 
Talaba quyidagi ballarni olgan bo‘lsin: 
Oraliq nazorat: 40 ball 
Mustaqil ish: 20 ball 
Yakuniy imtihon: 30 ball 
Umumiy natija: 40 + 20 + 30 = 90 ball 
Bu natija bo‘yicha talaba yuqori o‘zlashtirish darajasiga ega hisoblanadi. 
 Baholash tizimining ahamiyati 
Baholash tizimini to‘g‘ri tanlash quyidagi natijalarga olib keladi: 
 ta’lim sifatining oshishi; 
 talabalar bilimini aniq baholash; 
 o‘qitish jarayonini samarali tashkil etish; 
 talabalarni rag‘batlantirish. 
Umuman   olganda,   baholash   tizimlari   talabalarning   o‘zlashtirish   darajasini
aniqlashda   muhim   vosita   hisoblanadi.   Har   bir   tizimning   o‘ziga   xos   xususiyatlari
mavjud bo‘lib, ularni to‘g‘ri tanlash ta’lim samaradorligini oshiradi.  1.3 Axborot tizimlarida baholash jarayonini tashkil etish 
Zamonaviy ta’lim tizimida axborot texnologiyalaridan foydalanish baholash 
jarayonini samarali tashkil etishda muhim rol o‘ynaydi. Axborot tizimlari 
yordamida talabalar o‘zlashtirishini avtomatik ravishda hisoblash, saqlash va tahlil 
qilish mumkin bo‘ladi. 
Baholash jarayonini axborot tizimlari orqali tashkil etish quyidagi 
bosqichlarni o‘z ichiga oladi: 
 talabalar haqidagi ma’lumotlarni kiritish; 
 fanlar va baholarni kiritish; 
 o‘rtacha ballni hisoblash; 
 natijalarni saqlash va tahlil qilish; 
 hisobotlarni shakllantirish. 
1.3-jadval – Axborot tizimining asosiy komponentlari 
Komponent Vazifasi
Input Ma’lumotlarni kiritish
Processing Hisoblash va tahlil qilish
Storage Ma’lumotlarni saqlash
Output Natijalarni chiqarish
(Jadval 1.3)
Rasm 1.3 – Baholash tizimi ishlash jarayoni 
(Rasm 1.3)  Jarayon tavsifi 
Axborot tizimi quyidagi tartibda ishlaydi: 
1.Foydalanuvchi (o‘qituvchi) tizimga ma’lumot kiritadi; 
2.Tizim ushbu ma’lumotlarni qayta ishlaydi; 
3.Baholar asosida o‘rtacha natija hisoblanadi; 
4.Natijalar ma’lumotlar bazasida saqlanadi; 
5.Foydalanuvchiga tayyor natijalar chiqariladi. 
 Misol 
Agar tizimga 3 ta fan bo‘yicha baholar kiritilsa: 
Matematika: 85 
Fizika: 90 
Informatika: 95 
Tizim avtomatik ravishda o‘rtacha bahoni hisoblaydi: 
(85 + 90 + 95) / 3 = 90 
Natija ekranga chiqariladi va bazada saqlanadi.
 Afzalliklari 
Axborot tizimlari yordamida baholash quyidagi afzalliklarga ega: 
 tez va aniq hisoblash; 
 inson omilini kamaytirish; 
 ma’lumotlarni saqlash va tahlil qilish qulayligi; 
 hisobotlarni tez tayyorlash. 
Umuman   olganda,   axborot   tizimlari   baholash   jarayonini   avtomatlashtirish
orqali   ta’lim   sifatini   oshirishga   xizmat   qiladi.   Ular   yordamida   baholash   jarayoni
tez, aniq va ishonchli tarzda amalga oshiriladi.  II BOB. MODELLASH VA LOYIHALASH 
2.1 Tizim arxitekturasi va tuzilishi 
Talabalarning o‘zlashtirishini baholash tizimini samarali ishlashi uchun uning
arxitekturasi to‘g‘ri ishlab chiqilishi zarur. Tizim arxitekturasi — bu dasturiy 
tizimning ichki tuzilishi va komponentlari o‘rtasidagi bog‘lanishni ifodalaydi. 
Ushbu baholash tizimi odatda uch asosiy qismdan iborat bo‘ladi: 
 foydalanuvchi interfeysi (Frontend); 
 dasturiy mantiq (Backend); 
 ma’lumotlar bazasi (Database). 
 Tizim komponentlari 
1. Foydalanuvchi interfeysi (UI) 
Bu qism foydalanuvchi bilan bevosita aloqa qiladi. O‘qituvchi yoki 
administrator talabalar baholarini kiritadi, natijalarni ko‘radi va tizimdan 
foydalanadi. 
2. Dasturiy mantiq (Backend) 
Bu qism ma’lumotlarni qayta ishlaydi. Masalan, o‘rtacha bahoni hisoblash, 
talabalarni saralash va natijalarni tahlil qilish aynan shu yerda amalga 
oshiriladi. 
3. Ma’lumotlar bazasi (Database) 
Bu yerda barcha ma’lumotlar saqlanadi: talabalar, fanlar, baholar va 
natijalar. 
 2.1-jadval – Tizim komponentlari vazifalari 
Komponent Vazifasi
Frontend Foydalanuvchi bilan muloqot
Backend Hisoblash va tahlil qilish
Database Ma’lumotlarni saqlash Rasm 2.1 – Tizim arxitekturasi 
(Rasm 2.1) 
Tizim ishlash prinsipi 
Tizim quyidagi tartibda ishlaydi: 
1.Foydalanuvchi tizimga ma’lumot kiritadi; 
2.Ma’lumotlar backend orqali qayta ishlanadi; 
3.Hisoblash (o‘rtacha baho) amalga oshiriladi; 
4.Natijalar bazaga saqlanadi; 
5.Natijalar foydalanuvchiga chiqariladi.   Xavfsizlik va samaradorlik 
Tizimni loyihalashda quyidagi omillar muhim: 
 foydalanuvchi autentifikatsiyasi (login/parol); 
 ma’lumotlarni himoyalash; 
 tezkor ishlash; 
 kengaytirish imkoniyati. 
Umuman   olganda,   to‘g‘ri   arxitektura   asosida   qurilgan   baholash   tizimi
barqaror, tez va ishonchli ishlaydi. Bu esa ta’lim jarayonini samarali boshqarishga
yordam beradi.  2.2 Dastur funksional imkoniyatlari 
Talabalarning o‘zlashtirishini baholash tizimi foydalanuvchiga qulay va 
samarali ishlash imkonini beruvchi bir qator funksiyalarga ega bo‘lishi kerak. 
Ushbu tizim yordamida talabalar haqidagi ma’lumotlarni kiritish, ularning 
baholarini saqlash va natijalarni tahlil qilish mumkin. 
 Asosiy funksiyalar 
Tizim quyidagi funksiyalarni bajaradi: 
 talabalar ro‘yxatini kiritish va saqlash;   fanlar
bo‘yicha baholarni kiritish; 
 o‘rtacha bahoni avtomatik hisoblash; 
 eng yuqori natijaga ega talabani aniqlash; 
 natijalarni ekranga chiqarish. 
2.2-jadval – Tizim funksiyalari 
Funksiya Tavsifi
Talaba qo‘shish Yangi talaba ma’lumotini kiritish
Baho kiritish Fanlar bo‘yicha baho berish
Hisoblash O‘rtacha ballni aniqlash
Saralash Eng yaxshi talabani aniqlash
Natija chiqarish Ma’lumotlarni ekranga chiqarish
Misol 
Quyidagi talabalar ma’lumotlarini ko‘rib chiqamiz: 
Talaba Matematika Fizika Informatika
Ali 80 85 90
Dilshod 70 75 80
Hisoblash: 
Ali: (80 + 85 + 90) / 3 = 85 
Dilshod: (70 + 75 + 80) / 3 = 75 
Natija: 
Eng yaxshi talaba —  Ali Rasm 2.2 – Tizim funksiyalari diagrammasi 
(Rasm 2.2)
Funksiyalarning ahamiyati 
Ushbu funksiyalar quyidagi imkoniyatlarni beradi: 
 baholarni tez va aniq hisoblash; 
 inson xatolarini kamaytirish; 
 talabalarni taqqoslash; 
 natijalarni tahlil qilish. 
Umuman olganda, tizimning funksional imkoniyatlari uning samaradorligini
belgilaydi. To‘g‘ri ishlab chiqilgan funksiyalar yordamida baholash jarayoni ancha
oson va tez amalga oshiriladi.  2.3 Algoritmlar va ma’lumotlar tuzilmasi 
Talabalarning o‘zlashtirishini baholash tizimida ma’lumotlarni to‘g‘ri tashkil 
etish va ular ustida samarali amallar bajarish muhim ahamiyatga ega. Shu sababli 
tizimda mos algoritmlar va ma’lumotlar tuzilmalari qo‘llaniladi. 
Ma’lumotlar tuzilmasi 
Tizimda odatda quyidagi ma’lumotlar tuzilmasidan foydalaniladi: 
 List (ro‘yxat)  — talabalar ma’lumotlarini saqlash uchun; 
 Class (klass)  — har bir talabaga tegishli ma’lumotlarni bir joyda saqlash 
uchun; 
 Array (massiv)  — baholarni vaqtincha saqlash uchun. 
Masalan, har bir talaba uchun quyidagi ma’lumotlar saqlanadi: 
 ism; 
 fanlar bo‘yicha baholar; 
 o‘rtacha baho. 
2.3-jadval – Ma’lumotlar tuzilmasi 
Tuzilma Vazifasi
Class Talaba ma’lumotlarini saqlash
List Talabalar ro‘yxatini saqlash
Array Baholarni saqlash
(Jadval 2.3)
Asosiy algoritmlar 
Tizimda quyidagi algoritmlar qo‘llaniladi: 
1. Baho kiritish algoritmi 
o foydalanuvchi bahoni kiritadi; 
o baho tekshiriladi; 
o ro‘yxatga qo‘shiladi. 
2. O‘rtacha bahoni hisoblash algoritmi 
o barcha baholar yig‘iladi; 
o ularning soniga bo‘linadi; 
o natija chiqariladi.  3. Eng yaxshi talabani aniqlash algoritmi 
o barcha talabalar solishtiriladi; 
o eng katta o‘rtacha baho aniqlanadi. 
Misol 
3 ta talaba mavjud: 
Talaba O‘rtacha baho
Ali 85
Dilshod 78
Sardor 90
Algoritm quyidagicha ishlaydi: 
 Ali → 85 
 Dilshod → 78 
 Sardor → 90 
 Eng katta qiymat =  90 
Eng yaxshi talaba =  Sardor
 Rasm 2.3 – Algoritm ishlash jarayoni 
(Rasm 2.3) Algoritmlarning ahamiyati 
To‘g‘ri tanlangan algoritmlar quyidagilarni ta’minlaydi: 
 tezkor hisoblash; 
 aniq natijalar; 
 tizim samaradorligi; 
 katta ma’lumotlar bilan ishlash imkoniyati. 
Umuman   olganda,   ma’lumotlar   tuzilmasi   va   algoritmlar   tizimning   asosini
tashkil  etadi.  Ular  yordamida  talabalar   baholari   tez,  aniq  va  samarali  tarzda  qayta
ishlanadi.  III BOB. DASTURIY AMALGA OSHIRISH 
3.1 Dastur kodi (C#) 
Ushbu bo‘limda talabalarning o‘zlashtirishini baholash tizimi C# dasturlash 
tilida amalga oshiriladi. Dastur foydalanuvchidan talabalar va ularning baholarini 
qabul qiladi, o‘rtacha bahoni hisoblaydi va eng yaxshi talabani aniqlaydi. 
using System; 
using 
System.Collections.Generic; 
class Student 
{ 
 public string Name; 
 public List<int> Grades = new List<int>();
 public double GetAverage() 
 { 
 int sum = 0; 
 foreach (int g in 
Grades) 
 sum += g; 
 return (double)sum / Grades.Count; 
 } 
} 
class Program 
{ 
 static void Main() 
 { 
 Console.Write("Talabalar sonini kiriting: "); 
 int n = int.Parse(Console.ReadLine()); 
 List<Student> students = new List<Student>(); 
 for (int i = 0; i < n; i++) 
 { 
 Student s = new 
Student(); 
 Console.Write($"\n{i + 1}-talaba ismi: 
"); 
 s.Name = Console.ReadLine(); 
 Console.Write("Fanlar soni: "); 
 int m = 
int.Parse(Console.ReadLine()); 
 for (int j = 0; j < m; j++) 
 { 
 Console.Write($"Baho {j + 1}: ");   
s.Grades.Add(int.Parse(Console.ReadLine())); 
} 
 students.Add(s);
 } 
 // Natijalar 
 Console.WriteLine("\
nNatijalar:"); 
 Student best = students[0]; 
 foreach (var s in students)   {
 double avg = s.GetAverage();
 Console.WriteLine($"{s.Name} - O‘rtacha: {avg:F2}");
 if (avg > best.GetAverage())
 best = s;
 }
 Console.WriteLine($"\nEng yaxshi talaba: {best.Name}");
 Console.ReadKey();
 }
} 
Console App 
3.1-jadval – Dastur funksiyalari 
Funksiya Vazifasi
Student class Talaba ma’lumotlarini saqlaydi
GetAverage O‘rtacha bahoni hisoblaydi
Input Foydalanuvchidan ma’lumot oladi
Natija chiqarish Baholarni va eng yaxshi talabani 
chiqaradi
(Jadval 3.1)
 Izoh 
 Har bir talaba uchun alohida obyekt yaratiladi 
 Baholar List yordamida saqlanadi 
 O‘rtacha baho avtomatik hisoblanadi   Eng yuqori natija aniqlanadi 
Ushbu dastur baholash tizimining asosiy funksiyalarini bajaradi va real 
tizimga yaqin ishlaydi. Uni yanada rivojlantirish mumkin: 
 ma’lumotlar bazasi qo‘shish; 
 grafik interfeys yaratish; 
 fanlar bo‘yicha alohida tahlil qilish.  3.2 Dastur interfeysi tavsifi 
Talabalarning   o‘zlashtirishini   baholash   tizimi   konsol   (console)   ilovasi
ko‘rinishida   ishlab   chiqilgan   bo‘lib,   foydalanuvchi   bilan   sodda   va   tushunarli
muloqotni ta’minlaydi. Ushbu interfeys orqali foydalanuvchi barcha ma’lumotlarni
kiritadi va natijalarni ko‘radi. 
Interfeys tuzilishi 
Dastur interfeysi quyidagi asosiy qismlardan iborat: 
1. Ma’lumot kiritish oynasi 
o talabalar soni kiritiladi; 
o har bir talabaning ismi kiritiladi; 
o fanlar soni va baholar kiritiladi. 
2. Hisoblash jarayoni 
o dastur barcha baholarni qayta ishlaydi; 
o o‘rtacha baho hisoblanadi; 
o eng yaxshi talaba aniqlanadi. 
3. Natijalar oynasi 
o har bir talabaning o‘rtacha bahosi chiqariladi; 
o eng yaxshi talaba ko‘rsatiladi. 
3.2-jadval – Interfeys elementlari 
Element Tavsifi
Input Talabalar va baholar kiritiladi
Processing Hisoblash va tahlil amalga oshiriladi
Output Natijalar ekranga chiqariladi
Console oynasi Jarayon aks ettiriladi
(Jadval 3.2) Rasm 3.1 – Dastur interfeysi (console oynasi) 
(Rasm 3.1) 
Interfeys ishlash jarayoni 
Dastur quyidagi tartibda ishlaydi: 
1.Foydalanuvchi talabalar sonini kiritadi; 
2.Har bir talaba uchun ism va baholar kiritiladi; 
3.Dastur hisoblashni amalga oshiradi; 
4.Natijalar ekranga chiqariladi. 
Afzalliklari va kamchiliklari 
Afzalliklari:
 sodda va tushunarli; 
 tez ishlaydi; 
 kam resurs talab qiladi. 
Kamchiliklari:
 grafik interfeys yo‘q;   foydalanuvchi tajribasi oddiy; 
 katta tizimlar uchun mos emas. 
Umuman olganda, dastur interfeysi foydalanuvchi uchun qulay bo‘lib, 
baholash jarayonini tez va samarali amalga oshirish imkonini beradi.  3.3 Natijalar va tahlil 
Ushbu bo‘limda ishlab chiqilgan baholash tizimining ishlash natijalari tahlil 
qilinadi. Dastur Visual Studio muhitida ishga tushirilib, turli talabalar ma’lumotlari 
bilan sinovdan o‘tkazildi. 
Sinov   jarayonida   talabalar   ismlari   va   ularning   fanlar   bo‘yicha   baholari
kiritildi.   Dastur   ushbu   ma’lumotlarni   qayta   ishlab,   har   bir   talabaning   o‘rtacha
bahosini hisoblab chiqdi va eng yuqori natijaga ega talabani aniqladi. 
 Sinov natijalari 
Quyidagi ma’lumotlar kiritildi:
Talaba Baholar
Ali 80, 85, 90
Dilshod 70, 75, 80
Sardor 90, 95, 100
Hisoblash natijalari: 
 Ali → 85 
 Dilshod → 75 
 Sardor → 95 
 Eng yaxshi talaba:  Sardor
3.3-jadval – Natijalarni baholash 
Mezoni Natija Izoh
Hisoblash aniqligi To‘g‘ri O‘rtacha baho aniq chiqdi
Tezlik Yuqori Natijalar tez hisoblandi
Qulaylik Yaxshi Foydalanish oson
Moslashuvchanlik O‘rtacha Kengaytirish mumkin  Rasm 3.2 – Dastur natijasi (console oynasi) 
(Rasm 3.2) 
Tahlil 
Natijalar shuni ko‘rsatdiki: 
 dastur barcha hisob-kitoblarni to‘g‘ri amalga oshiradi; 
 foydalanuvchi uchun tushunarli interfeysga ega; 
 real baholash tizimiga yaqin ishlaydi; 
 kichik hajmdagi ma’lumotlar uchun juda samarali. 
Kamchiliklar 
 ma’lumotlar vaqtinchalik saqlanadi (bazaga yozilmaydi); 
 grafik interfeys mavjud emas; 
 foydalanuvchi autentifikatsiyasi yo‘q. 
Takomillashtirish yo‘llari 
 ma’lumotlar bazasi qo‘shish (SQL);   grafik interfeys (GUI) yaratish; 
 fanlar bo‘yicha alohida tahlil qo‘shish; 
 hisobotlarni faylga saqlash. 
Umuman olganda, ishlab chiqilgan tizim talabalar o‘zlashtirishini baholash 
jarayonini avtomatlashtirishda samarali vosita bo‘lib xizmat qiladi.  XULOSA 
Mazkur kurs ishida talabalarning o‘zlashtirishini baholash va qayd etish 
tizimi nazariy va amaliy jihatdan o‘rganildi. Ish davomida baholash tizimining 
ahamiyati, uning turlari hamda axborot texnologiyalari yordamida ushbu jarayonni 
avtomatlashtirish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. 
Nazariy   qismda   talabalar   bilimini   baholashning   asosiy   tushunchalari,
baholash   tizimlari   va   ularning   xususiyatlari   yoritildi.   Shuningdek,   baholash
jarayonini axborot tizimlari orqali tashkil etishning afzalliklari tahlil qilindi. 
Amaliy qismda esa C# dasturlash tilida talabalar baholarini kiritish, o‘rtacha
qiymatni hisoblash va eng yaxshi talabani aniqlash imkonini beruvchi dastur ishlab
chiqildi.   Dastur   Visual   Studio   muhitida   sinovdan   o‘tkazilib,   uning   to‘g‘ri   ishlashi
tasdiqlandi. 
Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki: 
 baholash jarayonini avtomatlashtirish hisob-kitoblarni ancha tezlashtiradi; 
 inson omiliga bog‘liq xatoliklar kamayadi; 
 natijalarni saqlash va tahlil qilish qulaylashadi; 
 tizim yordamida talabalar o‘zlashtirishini aniq baholash mumkin. 
Shuningdek, kurs ishida ishlab chiqilgan tizimni yanada rivojlantirish 
imkoniyatlari ham ko‘rib chiqildi. Jumladan: 
 ma’lumotlar bazasi bilan integratsiya qilish; 
 grafik interfeys (GUI) yaratish; 
 foydalanuvchi autentifikatsiyasini qo‘shish; 
 kengaytirilgan tahlil va hisobotlar yaratish. 
Umuman olganda, mazkur kurs ishida talabalar o‘zlashtirishini baholash 
tizimi muvaffaqiyatli ishlab chiqildi va uning amaliy ahamiyati ko‘rsatib berildi.  FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 
1.Cormen T.H., Leiserson C.E., Rivest R.L., Stein C.  Introduction to 
Algorithms . – MIT Press, 2009. 
2.Sedgewick R., Wayne K.  Algorithms . – Addison-Wesley, 2011. 
3.Knuth D.E.  The Art of Computer Programming . – Addison-Wesley, 1998. 
4.Abduqodirov A.A.  Algoritmlar va dasturlash asoslari . – Toshkent, 2020. 
5.Microsoft Documentation.  C# Programming Guide . 
6.W3Schools.  C# Tutorial . 
7.GeeksforGeeks.  Student Management System in C# .  ILOVA 
Mazkur kurs ishining ilova qismida quyidagi materiallar keltiriladi: 
 talabalar baholash tizimining C# dastur kodi; 
 Visual Studio muhitida olingan skrinshotlar (dastur ishlashi);   test 
uchun kiritilgan talabalar ma’lumotlari; 
 natijalarni ko‘rsatuvchi jadval va misollar; 
 dastur ishlash bosqichlari. 
Ilova kurs ishining amaliy qismini to‘ldiradi va unda keltirilgan natijalarni 
tasdiqlovchi qo‘shimcha material sifatida xizmat qiladi.

MUNDARIJA

KIRISH

I BOB. NAZARIY ASOSLAR

1.1 Talabalar o‘zlashtirishini baholash tushunchasi

1.2 Baholash tizimlari va ularning turlari

1.3 Axborot tizimlarida baholash jarayonini tashkil etish

II BOB. MODELLASH VA LOYIHALASH

2.1 Tizim arxitekturasi va tuzilishi

2.2 Dastur funksional imkoniyatlari

2.3 Algoritmlar va ma’lumotlar tuzilmasi

III BOB. DASTURIY AMALGA OSHIRISH

3.1 Dastur kodi (C#)

3.2 Interfeys (console yoki GUI) tavsifi

3.3 Natijalar va tahlil

XULOSA

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

ILOVA