Таълим жараёнида педагогик усулларни қўллаш орқали юқори сифатга эришиш омиллари - Педагогика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	41.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	12 Июль 2021
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Педагогика

Таълим жараёнида педагогик усулларни қўллаш орқали юқори сифатга эришиш омиллари

Купить

Мавзу: Таълим жараёнида педагогик усулларни қўллаш орқали юқори сифатга эришиш омиллари Мундарижа Кириш I BOB. ТАЪЛИМ-TARBIYA JARAYONI –O’QITISHNING MUHIM PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK OMILI SIFATIDA 1.1. O’quv- tarbiya jarayonini tashkil etishning ilmiy psixologik adabiyotlarda o’rganilishi 1.2. Ta’lim jarayoni haqida qisqacha tushuncha. II BOB. O‘QITUVCHINING O‘QUVCHILAR BILAN ISHLASH FAOLIYATINING AMALIY O‘RGANILISHI 2.1.O‘qituvchining o‘quvchilar bilan ishlashida dars o‘tish usullariga psixologik yondashuv 2.2. Педагогик усуллар ва уларнинг амалиётда қўлланилиши Хулоса Фойдаланилган адабиётлар

Mavzuning dolzarbligi: Mustaqil davlatimizning tez sur’atda ijtimoiy rivojlanib borishini, unda yashayotgan fuqarolarning ijodiy va ma’naviy o’sishlarisiz amalga oshirib bo’lmaydi. Insonlardagi ijobiy shaxsiy sifatlarning rivojlanishi va shakllanishi asosan ularning таълим жараёнида олаётган билимлари асосида шаклланади. Shuning uchun ham ta’lim- tarbiya muassasalarining oldiga shaxsni rivojlantirish, shakllantirish, uning individual xususiyatlari, ruhiy holatlari, bilish jarayonlarini inobatga olgan holda ularning ilk va oddiy aks ettirishdan boshlangan onglarini etuk insonlarga xos darajada rivojlanishi uchun barcha sharoit va imkoniyatlarni yaratishdek mas’uliyatli vazifa turadi. Hozirgi kunda yuqoridari masalalarni echishda sezilarli qiyinchiliklarga duch kelинmoqda. Buning sabablarida

I BOB. ТАЪЛИМ-TARBIYA JARAYONI –O’QITISHNING MUHIM PEDAGOGIK- PSIXOLOGIK OMILI SIFATIDA 1.1. O’quv- tarbiya jarayonini tashkil etishning ilmiy psixologik adabiyotlarda o’rganilishi Butun jahon tajribisidan ma’lumki, yoshlarni har tomonlama kamol toptirish ularni bilim salohiyatini oshirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Ta’lim-tarbiya jarayoni o’ta murakkab va mas’uliyatli jarayon bo’lib, ushbu soha mutaxassislaridan har tomonlama ya’ni ilmiy, siyosiy, ma’naviy, pedagogik-psixologik va amaliy psixologik yondashuvni talab etadi. Ta’lim tizimida o’quv-tarbiya jarayonlarini tashkil etish va uni samaradorligini oshirishga qaratilgan masalalar va ularning echimlari qadimiy manbalarda turli millat va xalqlarda o’rganilib o’z ifodasini topganligi va uning hozirgi davr uchun tarixiy manba ekanlig

V.Ya.Lyaudis tomonidan ishlab chiqilgan o’quv faoliyati tizimi va uning mazmun mohiyati jihatidan pedagogik psixologiya sohasi erishgan eng muhim yutuqlar hisoblanadi. Ta’lim-tarbiya jarayonlarini tashkil etish va uning samaradorligini oshirishga qaratilgan turli psixologik jabhalarni o’rganish keyingi yillarda O’zbekistonda ham amaliyotchi psixologlarni tayyorlash va uning o’rni va vazifalarini tadqiq qilish psixologiya fanining keng tadqiqot ob’ektiga aylanib bormoqda. M.G.Davletshin o’z tadqiqotlarida o’quvchilarning o’qish faoliyatidagi ko’nikma, malakalarni hosil bo’lishi va psixik qobiliyatlarni rivojlantirish masalalarini ilgari surdi. Shuningdek, uning shogirdlari tomonidan tadqiqot muammosini ilmiy dalillar asosida asoslab berganlar. M.G.Davletshin ta’lim tizimida o’quv-tarbiya j

- o’quvchining individual-psixologik imkoniyatlarini har tomonlama chuqur o’rganib, shunga mos o’quv-tarbiya jarayonlarni tashkil etishda; - ta’limda jarayonida o’qituvchining o’quvchi bilan ishlashi va muloqotga kirishishining mos va qulay usullarini tanlashda va o’zgartirib turishda; - ta’lim va tarbiya jarayonlarini o’quvchilarning psixik rivojlanganlik darajalari va munosabatlariga qarab moslash hamda o’quvchilarda shaxsiy va kasbiy kutilayotgan psixologik imkoniyatlarning namoyon bo’lishi va rivojlanishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishda ta’lim sub’ektlariga yaqindan yordam berib borishni alohida qayd etadi [125;126]. G’.B.Shoumarov ta’lim tizimida psixologik xizmat muammolariga oid tadqiqotlarida bir qator qimmatli g’oyalarni va amaliy ahamiyatga ega bo’lgan tavsiyalarni ilga

O’zlashtirish jarayoni inson faoliyatining ajralmas qismi bo’lib pedagogik psixologik ta’sirlar talabalar ongida qay yo’sinda tasavvur obrazlari, fikr va mulohazalar bo’layotganligi, ularning amaliy faoliyatlarida qanday shaklda aks etayotganligi, psixik o’sishga, ilmiy dunyoqarash va e’tiqodlarni egallashga yordam berayotganligini aks ettiruvchi murakkab jarayon hisoblanadi. Ta’lim jarayonida kuzatuvchanlik va tafakkur tarkib toptirish. Kuzatuvchanlikni talabaarda shakllantirish uchun o’qituvchi ular oldiga aniq va muayyan maqsad qo’yishni: yaxlit predmetdan bo’lak va qismlarni ajratishni, obyektlarni o’zaro taqqoslashni, muxim va nomuxim belgilarni farqlashni o’rgatish lozim. Kuzatish yordamida o’rganilgan narsa va hodisalar talabalar tomonidan rasmlar, chizmalar, loyihalar, esdaliklar,

xususiyatlaridan kelib chiqqan holda uzoq yoki qisqa muddat esda saqlashga, aniq esga tushirishga, erkin fikr yuritishga mo’ljallangan ko’rinishlarga ajratish mumkin. Ta’limda diqqat va qiziqishlar. Bilish jarayonining barqarorligi, mazmundorligi va tartibliligi bevosita diqqatga bog’liqdir. Diqqat passiv, kuchsiz bo’lgan vaqtda bilish jarayoni sekinlashadi yoki tormozlashadi. Talabalarning diqqati uzoq vaqt davomida muayyan vazifaga qaratilgandagina bilish jarayoni amalga oshadi. Diqqat faolligiga ko’ra ixtiyorsiz, ixtiyoriy , ixtiyoriydan keyingi; obyektga qarab tashi, ichki; faoliyat shakliga qarab yakkahol, guruhiy, jamoaviy turlarga bo’linadi. Ixtiyorsiz diqqat ta’lim jarayonida muhim ahamiyat kasb etadi. Lekin, o’qitishda diqqatning faqat manna shu turiga asoslanib ish ko’rish maqsad

Ta’lim jarayonida o’qituvchi bilan talabalar muloqoti va muomalasini oqilona tashkil qilish, talabalarning individual-tipologik jinsiy, etnopsixologik, hududiy, yosh davrlari xususiyatlariga, intellektual rezervlariga, iqtidoriga e’tibor berish, hamkorlik faoliyatini, to’g’ri joriy qilish o’quv-tarbiya ishlarini takomillashtirishga yordam beradi. II BOB. MAKTABDA O‘QITUVCHINING O‘QUVCHILAR BILAN ISHLASH FAOLIYATINING AMALIY O‘RGANILISHI 2.1.O‘qituvchining o‘quvchilar bilan ishlashida dars o‘tish usullariga psixologik yondashuv O‘qituvchining o‘rni va uning vazifalari o‘sib kelayotgan yosh avlodni tarbiyalash ishiga jamiyat va jamoatchilik tomonidan e’tibor qaratilishining naqadar muhim ahamiyatga egaligi bilan belgilanadi. Zamonaviy o‘qituvchi ijtimoiy psixolog bo‘lmasligi mumkin emas. Shu

jismoniy va nerv – psixik keskinlikni kuchaytirish va pasaytirish, faollik dinamikasi, ishchanlik qobiliyati va toliqishini; Shunday qilib, darsning psixologik tuzilishi uchta tarkibiy qismdan iborat: idrok etish jarayonlari; bilim olish sabablari; keskinlik. O‘qitish metodlari pedagogik jarayon tuzilishida o‘zining alohida o‘rniga ega. Ularni o‘quv materiallarini ishlab chiqish yordamida ma’lum maqsadga erishishga qaratilgan o‘qituvchi va o‘quvchilarning o‘zaro aloqalari usullarini navbatma – navbat almashinishi tushiniladi. «Metod» so‘zi (grekcha – biror narsaga yo‘l) – maqsadga erishish usuli, bilim olish usulidir. O‘qitish shakli – bu o‘qituvchi va o‘quvchilarning bilim olish davomidagi uyushtirilgan o‘zaro aloqalaridir. Adabiyotlarda quyidagi o‘qitish shakllari ko‘rsatiladi: frontal’,

xulosaga kelishlari, umumlashtirishlari kerak. U o‘qituvchilarga noma’lum materiallardan qurilmasligi kerak: o‘quvchilarda bo‘lmagan bilimlarni ulardan qiynab talab etishga vaqtni bekorga o‘tkazish mumkin emas. Suhbat yakunlovchi yoki umumlashtiruvchi darslarga va ilgarigi bilimlarini yangilari bilan bog‘lovchi darslarda, ayniqsa, ahamiyatga ega bo‘ladi. Har qanday suhbatning asosiy tuzilish elementi o‘qituvchining savollari hisoblanadi. Ular bayon etilayotgan materialdan tabiiy kelib chiqishi va o‘quvchilarning diqqati muhimlarini o‘zlashtirishga qaratilishi kerak, ilgarigi tayyorgarligi yoki o‘quvchining haqiqiy mavjud shaxsiy tajribasiga tayanishi kerak. O‘qituvchi o‘quvchilar faolligini ularga beriladigan savollarni murakkablashtirib borish yordamida suhbatda ishtirok etishlari darajas

Kuzatish – bu hodisalar berilishiga aralashmay turib, psixik jarayonlarni tabiiy sharoitlarda maqsadga muvofiq bevosita his etib qabul qilishdan iborat. O‘quvchilar kuzatishni ko‘chada, uyda va darsda shu bilan birga kuzatishni o‘quvchilar bevosita o‘qituvchi rahbarligi ostida, mustaqil, og‘zaki yoki yozma topshiriqlar bo‘yicha olib borishlari mumkin. Psixologik fan sohasida ilmiy tadqiqot vazifalarining va maktabda psixologiya o‘qitishning turlicha bo‘lishiga qaramasdan (psixika va ongning yangi faktlari va qonuniyatlarini ochish) maktabda (kollej, liseyda) psixologiyadan dars o‘tish usullari o‘quvchilarni ilmiy tadqiqot metodikasi boshlanishi bilan tanishtirishi yaqqol ko‘rinib turadi. Shuningdek, kuzatishlar ularni amalga oshirish muddati bilan ikki guruhga ajratiladi. Qisqa vaqt va uzo

evristika va ssenariysi, ularning har birini qo‘llanilishi doirasiga mosligini hisobga olgan tizimidagina o‘qitishni boshqarish maqsadida amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan ko‘p turli usullari sifatida qaralishi kerak. Rasmiy va norasmiy fikrlashni shakllantirish uchun faqatgina algoritmlar kamlik qiladi va aksincha, oddiy ko‘nikmaga o‘qitish uchun murakkab evristika mos kelmaydi. Muammoni jamoa bo‘lib hal etish esa «vaziyatni hal etish» va intuisiyani yuzaga keltirish vazifasiga mos keladi. Birgalikdagi o‘quv faoliyatining umumiy xususiyatlari shaxsni tubdan o‘zgartirish hisoblanib, shaxsning rivojlanish qonuniyatlarini qayta qurish o‘zlashtirilgan mazmuniga munosabati sifatida, o‘zlashtirilgan o‘zaro aloqalar ham qadriyatli ko‘rsatmalar, ma’noli yo‘nalishlar, o‘qitish maqsadi va o‘qitish

Hayot, fan va madaniyat juda katta sur’at bilan rivojlanmoqda. Hozir axborotlar nihoyatda ko‘paygan davr. Axborotlar oqimi ichidan o‘zi uchun eng muhimini topa olish biz o‘qituvchilardan tinmay o‘qishni talab etmoqda. O‘qituvchi o‘z ustida ishlamasligining yomon oqibati shundaki, u o‘quvchilar umrini zoye ketkizadi. O‘quvchining oltin vaqtini behuda oladigan o‘qituvchi esa bir umr ziyo bermay, dudlab yotgan chiroqni eslatadi. Ziyokor-o‘qituvchi esa mudom porlab nur bermog‘i, o‘z ziyosidan avlodni bahramand qilishi lozim. Inson boshqa birovga nur berishi uchun o‘zi porlashi kerak. O‘z ustida ishlamay, hayotdan orqada qolayotgan ayrim o‘qituvchilarning ishlari ko‘ngilsiz oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shunday ekan, aziz o‘qituvchi, sinfda senga termilib turgan va sendan ruhiy oziq kutib o‘

Uzoq yillar olib borilgan tadqiqotlar pedagogik qobiliyatlar murakkab va ko‘p qirrali psixologik bilimlardan iboratligini ko‘rsatib berdi. Ana shu tadqiqot ma’lumotlaridan foydalani, pedagogik qobiliyatlar tuzilishida muhim o‘rin egallaydigan qator komponentlar /tarkibiy qismlar/ ni ajratib ko‘rsatish mumkin: Didaktik qobiliyatlar – bu bolalarga o‘quv materialini aniq va ravshan tushuntirib, oson qilib yetkazib berish, bolalarda fanga qiziqsh uyg‘otib, ularda mustaqil faol fikrlashni uyg‘ota biladigan qobiliyatlardir. Akademik qobiliyatlar – matematika, fizika, biologiya, ona tili, adabiyot, tarix va boshqa shu kabi fanlarga xos qobiliyatlardir. Qobiliyatli o‘qituvchi o‘z fanini faqat kurs hajmidagi emas balki atroflicha keng, chuo‘ur bilib, bu soxada erishilgan yutuqlar va kashfiyotlarni

1. Кластер – “ахборотларни ёзиш”. “Кластер” – инглизча сўз бўлиб, ғунча, боғлам маъносини англатади. Ахборотлар кластерларга ажратиш интерфаол педагогик стратегия бўлиб, у кўп вариантли фикрлашни, рағбатлантириш учун қўллаш мумкин. Асосан, у янги фикрларни уйғотиш ва муайян мавзу бўйича анча фикр юритишга чорлайди. Кластер тузиш кетма – кетлиги қуйидагича:  синф ёзув тахтаси ўртасига катта қоғоз варағига асосий сўз ёки гапни ёзинг;  сизни фикрингизча бу мавзуга тегишли бўлган сўзлар ёки гапларни ёзинг (“ақлий ҳужум”) ўтказинг;  тушунча ва ғоялар тўғрисидаги ўаро боғланишни ўргатинг. Эслаган вариантларингизнинг ҳаммасини ёзинг 2.Ўйин. Қувноқ ва ҳаракат талаб қиладиган маълум қоидаларга эга топшириқ одатда ўйин услубида бўлиб, жамоа билан қарор қабул қилишни талаб этади. 3. Ақлий ҳужум .

қисмини (1 – рақамлилар биринчи қисмини, 2 – рақамлилар иккинчи қисмини ва ва ҳ.к.) ўқиб чиқадилар ва ўқилган қисимни баён этишнинг умумий страттегия (фикрни) ишлаб чиқадилар;  Тингловчилар ўзларининг дастлабки “қадрдон” гуруҳларига қайтадилар ва уларнинг ҳар бири ўзи ўқиган матн қисмини шундай баён қилиши керакки, гуруҳ аъзоларида матннинг тўла мазмуни бўйича яхлит тасаввур ҳосил бўлсин. Шундан сўнг бир талаба матннинг тўла мазмунини баён қилади;  Айрим гуруҳ аъзолари ўз фикрларини баён қилшлари мумкин. 5. Думалоқ стол методи. Топшириқ ёзиб қўйилган қоғоз варағи давра бўйлаб ўтказилади. Ҳар бир талаба ўзининг жавоб вариантини ёзиб қўяди ва варақни бошқа талабага узатади. Ҳамма талабалар ўз жавоблрини ёзиб қўйишади, кейин муҳокама бўлади: нотўғри жавоблар ўчирилади, тўғри жавобларнинг со

Ta’lim tizimida o’quv-tarbiya jarayonlarini tashkil etish va uning samaradorligining ijtimoiy-pedagogik -psixologik xususiyatlarini amalga oshirishga ta’sir etuvchi muhim omillarni nazariy va empirik jihatdan o’rganish, tahlil qilish bizni quyidagi xulosalar chiqarishga olib keldi. 1. Mamlakatimizda ta’lim tizimini har tomonlama mukammal shakllantirishning muhim tomonlarini hozirgi davr talablaridan kelib chiqqan ta’kidlab o’tish psixologiya fanining ham shakllantirish zaruriyati, rivojlanish qonuniyatlari, xususiyatlari va uning oqibatlari haqida samarali izlanishlar olib borishiga qisman bo’lsa-da turtki beradi. 2. Mazkur muammoga doir psixologik tadqiqotlarda aynan o’quv-tarbiya jarayonlarini tashkil etishning samaradorligini oshirishda amaliyotchi psixologning o’rni va vazifalari keng

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 1. Karimov. I. A. Yuksak ma’naviyat - engilmas kuch. T.: Ma’naviyat“2008 y. 2. Karimov. I. A. O’zbekiston XXI – asrga intilmoqda. T.: O’zbekiston. 2000 y. 3. Karimov. I. A. Tarixiy xotirasiz kelajak yo’q. T.: “ Sharq “ 1998 y. 4. Karimov. I. A. Barkamol avlod orzusi. T.: “ Sharq “ 1998 y. 5. Karimov. I. A. “ Jahon moliyaviy – iqtisodiy inqirozi, O’zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo’llari va choralari “ T.: O’zbekiston. 2009 y. 6. Karimov. I. A. Barkamol avlod O’zbekiston taraqqiyotining poydevori. T.: “Sharq “ 1998 y. 7. Karimov. I. A. Vatan ravnaqi uchun har birimiz mas’ulmiz. T.: O’zbekiston. 2010 y. 8. Karimov. I. A. Mamlakatimizni modernizasiya qilish va kuchli fuqarolik jamiyati barpo etish – ustuvor maqsadimizdir. T.: O’zbekiston ovozi.

Купить