Tarbiya jarayonini samaradorligini oshirishda ilg‘or xorijiy tajribalar - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Tarbiya jarayonini samaradorligini oshirishda ilg‘or xorijiy tajribalar

Купить

MAVZU: Tarbiya jarayonini
samaradorligini oshirishda ilg’or
xorijiy tajribalar

REJA:
1.Yaponiyada fuqaroni tarbiyalash–“axloqiy tarbiya”
tizimi “xarakterini shakllantirishga yo‘naltirilgan
ta’lim”, “davlat uchun maqbul axloqiy sifatlarni
tarbiyalashga qaratilgan faoliyat”, “fuqarolik axloqi
asoslarini tarbiyalash” tizimi.
2. Jahonning rivojlangan mamlakatlari tarixi, maqsadli,
uzluksiz ma’naviy tarbiyaning tutgan o‘rni.
4. Xitoyda Konfusiylik axloqining besh asosiy ustuni.

Jahon tarbiya konsepsiyalari.

Yaponiya tarbiaya konsepsiyasi

Ona va bola juda yaqin:
“amae”ning muhimligi

Yaponiyada ona va bola juda
yaqin. Bu yaqinlik maishiy
hayotda ham aks etadi: ona va
bola birga uxlaydi, ona bolani
uzoq vaqt ko‘tarib yuradi. Birga
uxlash va bolani ko‘tarib yurish
haqida yapon badiiy adabiyotida
ko‘plab eslatmalarni topish
mumkin. Ona-bola aloqasi hissiy
darajada aks etadi: ona bola
qilayotgan hamma narsani mehr,
sabr va g‘amxo‘rlik bilan qabul
qiladi.

“ Ikudzi” tizimi: xudo, xizmatkor va teng

“ Ikudzi” tarbiya tizimiga asosan, bola besh
yoshgacha — xudo, besh yoshdan 15 yoshgacha —
xizmatkor, 15 yoshdan boshlab — teng hisoblanadi.
Qiziq tomoni shundaki, yapon ta’lim
muassasalarida nafaqat ta’limga, balki
tarbiyaga ham alohida e’tibor qaratiladi,
ularda atrofdagilarning eng yaxshisi va eng
yomoni tushunchasi mavjud emas.

Yaponiya - kun chiqar mamlakat aholisi farzandlarining
tarbiyasiga o'ta jiddiy qarashadi. Bu erda har bir yoshga nisbatan
ma'lum bir munosabatda bo'linadi va ayri tarbiya usullari
qo'llaniladi. Mashhur yapon ruhshunosi Masara Ibukining fikriga
ko'ra, bolaga asosiy tarbiyani 3 yoshgacha berish lozim. Aynan 3
yoshga qadar farzandingizdagi yashirin iqtidorni yuzaga
chiqarish mumkin.Yaponiyaliklar 5 yoshgacha bo'lgan
kichkintoyga qiroldek muomala qilishadi. Ular istaganlaricha
o'ynashlari, miyasiga kelgan ishni qilishlari mumkin. Hattoki
bolalar bog'chalarida bolakaylar flomaster bilan devorga
to'ygunlaricha chizishlari uchun maxsus xonalar mavjud.Ota-
onalar o'z farzandlarini o'yinchoqlar va ortiqcha kiyim-kechak
bilan siylashmaydi.

Shaxsiy misol

Yapon onalari
dastlab o‘zlari
yiqqan va keyin
bolalardan
takrorlashni
so‘ragan. Agar
bolalar biror narsani
o‘xshata olmasa,
ular ishni qayta
boshlagan . 
Yevropalik onalar
esa boshqa taktikani
tanlagan: ular
bolalarga piramida
qanday yig‘ilishini
batafsil
tushuntirgan. Keyin
esa bolalarga ishni
bajarishni taklif
qilgan . “ Yaponiya. Uni qanday tushunish kerak” kitobi muallifi Ikeno
Osamu qiziq bir tajriba haqida yozadi. Yapon onalari va
yevropalik onalardan bolalari bilan birga piramida yig‘ish
so‘ralgan.


Ko‘rinib turibdiki, yapon
onalari “men kabi qil”
tushunchasini bergan bo‘lsa,
g‘arblik onalar faqat
nazariyani tushuntirib,
bolalarni hammasini o‘zi
bajarishga majbur qilgan.

Shuning uchun yapon ta’limi
va tarbiyasi “ hijjalovchi ” deb
ataladi. Yapon onalar kamdan-
kam hollarda bolalarni qilib
ko‘rmagan ishini qilishga
majburlaydi. Ular avval misol
ko‘rsatib, bolada shu ishni
qilishga xohish uyg‘otadi.

Amerika Qo'shma Shtatlarida tarbiya
konsepsiyasi

Amerika Qo'shma Shtatlaridagi erkinlik bola
tarbiyasida ham o'z aksini topgan. Onalar farzandlarining har
soniyalik qiziqishlari va injiqliklarini qondirishga tayyordirlar.
Aksariyat bolalar 4-5 yoshlarida o'yinchoqlarning barcha turi
bilan tanishishadi, ko'pincha amerikalik oilalarning garaj va
omborxonalari bir marotaba o'ynalgan o'yinchoqlar bilan
to'lib-toshadi. Ikkinchi tomondan, go'dakligidanoq amerikalik
bolakaylar «Sen eng chiroylisan, eng yaxshisan, eng aqllisan,
eng qobiliyatlisan», degan so'zlarni har kuni eshitgan holda
o'sishadi. Maqsad - mustaqil insonni tarbiyalash! Agarda bola
xato qilsa, uni urushmay: « Yana bir marotaba harakat qilib
ko'r! Sen, albatta, buni uddalaysan! Chunki sen zo'rsan !»
deya qo'llab-quvvatlanadi. Albatta, bunday yondashuv
kelgusida o'zining mevasini beradi.

Shvetsiya tarbiya
konsepsiyasi

Shvetsiyada bolalarga shakllangan shaxs sifatida qarashadi.
Ularning ham o'z huquqlari va majburiyatlari bor. Shuningdek,
shvedlardagi bag'rikenglik, o'zgaga, uning qarashlariga, madaniyati,
dini, irqiga nisbatan hurmatda va sabrli bo'lish, agarda insonning
biror-bir jismoniy yoki ruhiy kamchiligi bo'lsa, unga tengqur
sifatida qarash bolalikdanoq yosh avlod ongiga singdiriladi. 8-
sinfdan boshlab o'quvchilarga «Bolalar haqida» degan fan o'tiladi.
Ular oila qurish, homiladorlik, undan saqlanish yo'llari, jinsiy yo'l
bilan yuqadigan kasalliklar, bola tarbiyasi va balog'at yoshida
o'smirlar bilishi zarur bo'lgan barcha ma'lumotlarga ega bo'ladilar.
«Save the children» deb ataluvchi Amerikadagi tashkilot har yili
dunyo mamlakatlarining qaysi birida onalar va bolalar yaxshi
yashashlarining ro'yxatidan iborat Mothers Index (Onalar indeksi)ni
tuzib chiqadi. Unda Shvetsiya deyarli har yili birinchi o'rinni
egallaydi. Chaqaloq dunyoga kelgach, yosh shved onalar davlat
tomonidan har tomonlama qo'llab-quvvatlanadi.

Fransiya tarbiay konsepsiyasi

Fransiyada bolalarni chaqaloqlik davridanoq bolalar
bog'chasiga berish odatiy holdir. Birinchidan, bu frantsuz
ayollariga ishlash imkoniyatini bersa, ikkinchidan, ular
go'dakligidanoq jamoaga moslashadi va mustaqil bo'lib
o'sadilar. 6 yoshidanoq frantsuz bolakay o'zi mustaqil
maktabga boradi, do'kondan narsa xarid qiladi, uyda yolg'iz
qoladi. Shunga qaramay, frantsuzlar 30-35 yoshgacha ota-ona
uyida yashashlari va o'z oilasiga ega bo'lishga
shoshilmasliklari mumkin.Onalar o'z farzandlariga ovozlarini
ko'tarib urishishsa-da, hech qachon urmaydilar. Jamiyat qator
qonunlar orqali bola huquqlarini himoya qiladi. Ota-onalar va
vasiy shaxslar birinchi galda bolalarning rivoji hamda sog'ligi
uchun mas'uldirlar.

Germaniya tarbiya konsepsiyasi

Germaniya da bolalarning rivojiga 3 yoshdan boshlab
katta e'tibor beriladi. Onalar o'z farzandlarini boshlang'ich
bosqichda haftada bir marta, kattaroq bo'lganlarida bir necha
marotaba maxsus rivojlantirish guruhlariga olib borishadi.
Maqsad jamoa bo'lib o'ynash, o'zaro muloqotga o'rgatishdir.
Faqatgina mazkur guruhlarga bola borganidan so'nggina uni
bolalar bog'chasiga berishadi. Chunki farzandning bog'chaga
ko'nikishi oson kechadi va bolalar bu erda o'zlarini erkin his
qiladilar. Bog'chada bolaga o'z huquqlarini, ularni hech kim xafa
qilishi mumkin emasligini o'rgatishadi. Angliyada bolalar
bosqichma-bosqich tarbiyalanishadi. Chunki bu erda kech
turmushga chiqish yoki uylanish odatiy hol. Ko'pincha inglizlar
35-40 yoshlarida ota-onalik baxtiga erishishadi. Shuning uchun
ham farzand tarbiyasiga juda katta va jiddiy e'tibor berishadi. 2-3
yoshidan boshlab unga dasturxon atrofida o'zini tutishni,
tevarakdagi odamlar bilan muomalada bo'lishni, o'z hissiyotlarini
yashirishni o'rgatishadi.

Konfutsiylik yoki konfutsiychilik -
Xitoydagi axloqiy-siyosiy ta limot; keyinchalik eng ʼ
ta sirli 3 asosiy falsafiy-diniy oqimdan biri
ʼ
(daosizm va buddizm bilan birga). Konfutsiy asos
solgan. Konfutsiyning ilk davomchilari — Men-szi
(Mek Ke — miloddan avvalgi 371—289), Ven-szi
(miloddan avvalgi 6-asr), Xan Fey-szi (miloddan
avvalgi 233 yil v.e.), keyingi davrda Fan Chjen (6-
asr), Xan Yuy (768—824) va boshqa Konfutsiy
ta limotida insonparvarlik (jen), odob qoidalari (li),
ʼ
fazilat (de) tushunchasi muhim o rin egallaydi.
ʻ

Xitoyda Konfutsiylik axloqining
besh asosiy ustuni.
Dono
lik
Inson
parvarlik
SadoqatKattalarni
hurmat qilishJasorat

ETIBORINGIZ
UCHUN
TASHAKKUR!

Tarbiya jarayonini samaradorligini oshirishda ilg‘or xorijiy tajribalar

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish