Tarbiyaviy ishlar tizimida muzeylarning o‘rni - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	30.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Tarbiyaviy ishlar tizimida muzeylarning o‘rni

Купить

Tarbiyaviy ishlar tizimida muzeylarning o ` rni
REJA:
1. Kirish
2. Muzey pedagogikasi
3. Muzeylarning goyaviy - tarbiyaviy , ta ` limiy ishlarning turlari va shakllari
4. Muzeyning ommalashuvi. Axborot va reklama
5. Xulosa

Kirish . Ommaviy ishlarning maksadi , vazifalari va xususiyatlari .
Muzeylarning ommaviy - goyaviy , ta ` limiy ishi kommunikatsiyasining
muhim elementini tashkil qilgan holda , kamolotga etgan , ijtimoiy faol
shaxsni shakllantirishga , uni g ` oyaviy , ahloqiy , estetik tarbiyalashga ,
bilimdonligini , axborotliligini chuqurlashtirishga yunaltirilgan .
Muzey Kommunikatsiyasining ekspozitsiya vistavka va boshka ko ` plab
shakllaridan foydalangan holda muzeylar aholining turli ijtimoiy , kasbiy , turli
yoshdagi kategoriyalariga ta ` sir ko ` rsatadi .
Ommaviy ish doirasi muzey faoliyatining boshqa yunalishlari bilan
yaqindan alokadorlik asosida ko`rib chiqilmogi lozim.
Muzeylarning goyaviy-tarbiyaviy, ta`limiy ishi, ilmiylik, xayot bilan
alokadorlik kabm printsiplarga tayanadi.
Muzeylar milliy istiklol mafkurasini xalkimiz kalbiga va ongiga
singdirishda, milliy uzligimizni anglashda, ijtimoiy faollikni urgatishda,
komil insonni tarbiyalashda juda katta axamiyatga ega.
Tarixiy profildagi Muzeylarning tarbiyaviy potentsialini uziga xos
xususiyatlari asosida xalkning kup kirali tarixini aks ettiruvchi bevosita
guvoxliklar, asl yodgorliklardan foydalanish yotadi.
Predmetlilik printsipi, nafakat tarixiy bilimlar targibotining uziga
xosligini ta`minlaydi, balki yukori darajadagi isbotlilik, ta`sirchanlik va
tabiiyki «tarix bilan tarbiyalash» ning faolligin ta`minlaydi. Muzeylar
targibotga kuyilayotgan zamonaviy talablarga amal kilib bilimlarni yanada
ishonchlirok, imkon kadar kuogazmali va xotirada mustaxkam koladigan etib
etkazishga intiladilar.
Muzey pedagogikasi
Zamonaviy jamiyat muzeyning goyaviy-tarbiyaviy va ta`limiy
imkoniyatlaridan mumkin kadar samarali foydalanishdan manfaatdordir.
Muzey faoliyatining bu yknalishi nazariy va ilmiy-metodik asoslash

zaruriyati yangi maxsus ilmiy fan-muzey pedagogikasining vujudga kelishini
belgilaydi.
Muzeyning pedagogik ta`sirini mazmuni, metodlari va shakllari,
axolining turli kategoriyalarga ta`sirining xususiyatlari, shuningdek, muzeyni
madaniy muassasalar tizimidagiurnini belgilash bilan boglik muammolar
muzey pedagogikasining predieti xisoblanadi.
SHuning munosabati bilan muzey pedagogikasi tomonidan:
- muzey pedagogik jarayonning konuniyatlari va ulardan amaliyotda
foydalanish, pedagogik raxbarlik darajasini ustirish imkoniyatlari urganiladi.
- Muzeylarning muzey auditoriyasining turli ijtimoiy va yosh guruxlarga
pedagogik ta`sirining xususiyatlari aniklanadi
- Turli profildagi, tipdagi, turdagi muzeylar goyaviy-tarbiyaviy, ta`limiy
faoliyati tajribalari umumlashtiriladi va shu asosda ilmiy metodik kursatmalar
ishlab chikiladi va takomillashtiriladi.
- Muzeylarning boshka pedagogik muassasalar bilan xamkorlikdagi
ishining yanada samarali shakl va metodlari aniklanadi.
- Muzeylarning pedagogik imkoniyatlarini amalga oshirilishning
rivojlanishi prognoz kilinadi.
Muzey pedagogikasi tomonidan xal etiladigan masalalar katoirga ijodiy
kobiliyatlarni rivojlantirish, faol xayotiy pozitsiyani ishlab chikish kabi-shaxs
shakllanishining turli jarayonlarini faollashtirish xam kiradi.
Muzeyda pedagogik tadbirlarni tashkil etish, ularni boshkarish, yangi
shakllarni aniklash va joriy kilish tomoshabinlarni kizikishlarini, muzey
axborotini uzlashtirishini urganishga tayanadi
Muzey pedagogikasi yoshlarga aloxida e`tibor beradi. Maktab yoshidagi
va maktabgacha yoshdagi bolalar bilan ishlash istikbollidir.
Ishchilar va kishlok axolini muzeylarga jalb etish bugungi kundagi eng
dolzarb muammolardan xisoblanadi.

Muzey pedagoglari va pedagogik tarkibni tayyorlash va malakasini
oshirish muzey pedagogikasining asosiy vazifalaridan biridir. Mazkur
fanning ilmiy va amaliy yutuklaridan Oliy ukuv yurtlarida muzeyshunoslarni
tayyorlashda, muzey xodimlarini malakasini oshirish institutlari va
kurslarida, nazariy va amaliy mashgulotlar dasturini ishlab chikish va
uikazishda foydalaniladi.
Muzey pedagogikasi tomonidan ishlab chikiladigan maslalar doirasiga
goyaviy-tarbiyaviy, ta`limiy faoliyatni tashkil etish va rivojlantirishni tashkil
etish va tejalagtirish metodikasi va amaliyoti xam kiradi.
Muzeylarning goyaviy-tarbiyaviy, ta`limiy ishlarning turlari va
shakllari
Muzey faoliyatining bu yunalishi pedagogik faoliyatning bir kismi
xisoblanadi va uning oldiga doimo yangi talablar kuyiladi, yanada keng
imkoniyatlar ochiladi. Uning fazifalari, shakl va metodlari turli-tumandir.
Ekskursiya ishi .
Asosiy tushunchalar: «Ekskursiya», «Ekskursiya metodi»,
«Ekskursovod».
Ekskursiya deb muzey va muzey tashkarisidagi ob`ektlarni bilish va
tarbiyaviy maksadalarda mutaxassis-ekskursovod raxbarligida belgilangan
mavzu va yunalish buyicha jamoaviy tomosha kilishdir. Bu ta`rifga ikki
uzaro boglik tushuncha kiradi: ekskursiya muzeyni yoki muzeydan tashkari
ob`ektni kurgani kelgan odamlar guruxi va ekskursiya ilmiy pedagogik
mexnat turi, u muzey ekspozitsiyasini, vistavka, ob`ektni namoyish kilish
tizimini ishlab chikish va amalga oshirishdan iborat buladi.
Muzey pedagoglari tomonidan ishlab chikiladigan ekskursiyalar bir-
biridan mavzusining xarakteri, vazifasi, gurux tarkibi, uning istaklari va
muzey madaniyatiga oshnoligiga karab farklanadi, lekin bu ekskursiyalarning
barchasi bitta umumiy belgiga ega-ular yagona metodik asos-ekskursion

metod asosiga kuriladi.
Muzeyga kelgan gurux bilan ekskursovodning bevosita mulokoti
ekspozitsion metodning asosiy xususiyati xisoblanadi. Bu mulokot
jarayonida, muzey ekspozitsiyais bazasida muzeyning ta`limiy va tarbiyaviy
vazifasi amalga oshiriladiyu
Ekskursion metod asosida kurgazmali idrok, muzey ob`ektining jonli
ifodasi yotadi. Muzeyda kullaniladigan «karash bu xali kurish degani emas»
(«Smotret’ ne znachit’ videt’») degan aforizm bor. Bu aforizm ekspozitsion
metodning asosiy vazifasini eslatib turadi. Bu vazifa «kurishga» urganish,
ya`ni tomoshabin butan ekspozitsiyani va uning aloxida elementlarini
tomosha kila turib uning asosiy xususiyatlarini ajrata olishga, undagi
axborotni egallay bilishga urgatishdir.
Ekskursiya ekskursovod va tomoshabinlar guruxining xaamkorlikdagi
ishidir. Guruxlarning kanday tarkibda bulishidan kat`iy nazar
ekskursovodning vazifasi guruxning xar bir asosini muzey ostonasidan
kadam bosib utgandan sung uziga xos dunyoga, uzining unsiz tilida buyuk
tarixiy vokealar xakida xikoya kiluvchi tarixiy manbalar va yodgorliklar
dunyosiga tushib kolganligiga ishontirish kerak. ekskursovod: bilimlilik;
e`tikodlilik; nutk madaniyati; mimika; xulk, tashki kurinish.
Muzey tomonidan utkaziladigan ekskursiyalar turli-tumandir.
ekskursiyalar kuyidagilarga karab ajratiladi: utkazish joyi va kursatish
ob`ektiga karab, tematikasining xarakteri; maksadli vazifasiga karab;
ekskursion guruxlar tarkibiga karab.
Utkazish joyi va kursatish ob`ekti: a) muzey ichida: ekspozitsiya,
vistavka, fond saklovi. b) me`morchilik, tarixiy, madaniy yodgorliklar. v)
kompleks ekskursiyalar.
Tematikasining xarakteri:
a) Obzor ekskursiyalar muzey xakidagi umumiy tasavvurlar beriladi. b)

Ixtisoslik fani mavzusidagi ekskursiyalar ikki xil buladi. 1) bir nechta tarixiy
davrlarni kamrab oladi. Masalan: «Ijtimoiy-iktisodiy farmatsiyalarning
vujudga kelishi va rivojlanishi». v) ixtisoslashtirlgan – tarixiy pozitsiya
materiallaridan boshka fanning u yoki bu masalani yoritish uchun.
Maksadli vazifasi:
a) Ilmiy ma`rifiy ekskursiyalar;
b) Ukuv ekskursiyalari (ukuvchilar; utilgan materialni chukurlashtirish,
mustaxkamlash; ekskursiya dars).
Ekskursiya guruxlari tarkibi:
Ekskursiya guruxlari, yoki, ijtimoiy, kasbiy va milliy tarkibi, ma`lumoti,
yashash joyi bilan farklanadi. Xar biriga bir xil mavzuga uziga xos
yondoshish talab kilinadi.
Ekskursiyaning sifati kup jixatdan uni ilmiy va metodik tayyorlashni
tashkil etishga boglik buladi.
Ekskursiyani tayyorlashning asosiy boskichlarini kursatib utamiz.
Birinchi boskich muzeyning yillik rejasidan kelib chikib ekskursiya
mavzusini aniklash, uning mazmuni bilan tanishish. Buning uchun
adabiyotlarni, asosan ukuv kullanmalarni va mazkur mavzudagi muzey
ekspozitsiyasini boskich – ekskursiya rejasini tuzish. Bu boskichda mavjud
adabiyo va manbaalar tulik urganiladi, fondlarda maxsus mashgulotlar olib
boriladi.
Ekskursiyaning utkazilishi:
a) namoyishkorona ekskursovod «kurishga» yordam beradi. (kursatishni
suz bilan kushilishi). b) xikoyali tomoshabin ekspozitsiyaga suz bmlan,
ekskursovodning xikoyasi bilan kiziktiriladi. v) evristik (evrika) savol
javob shaklida.
g) vazifa berish. d) uyin usuli rolga kirishish. e) ma`ruza illyustratsiya.
Xar bir ekskursiya uch kismdan: kirish suxbati; ekskursiyaning asosiy

kismi; yakuniy suxbatdan iborat buladi. Birinchi kism gurux bmlan tanishish
va muzeyni tanishtirish uchun juda muximdir.
Boshka turlari.
1. Muzey darslari va yozma ishlar.
2. Tugaraklar va klublar
3. Muzey olimpiadalari va konkurslar.
4. Ma`ruzalar va tematik kechalar.
5. Muzeylar xuzuridagi ilmiy yordamchi kabinatlar uziga xos
kichik muzeylar
6. ochik eshiklar kuni (odatda 18 may xalkaro muzeylar kunida).
7. Biror bir soxaviy bayramga bagishlangan tadbirlar.
8. Muzeobus yoki vagondagi muzey.
Mavzuning almashinuvi. Axborot va reklama
Bugun jamiyatimizda yuz berayotgan tub ijtimoiy-iktisodiy uzgarishlar,
xalkning malaniy darajasini usib borishi, tarixga, tarixiy yodgorliklarga
kizikishni ortib borishi, oxil-okibat muzeylarning ommalashuviga olib
kelmokda. SHu bilan birga jamiyatchilikda axborotni boshlangich maktabdan
olishga bulgan intilish kuchaymokda . Briok bu ob ` ektiv jarayonlar , muzeyni
ommaviylashtirishga kushimcha kuch sarflashdan ozod kilmaydi . Muzeyning
ilmiy nashrlari uning ommaviylashuviga katta xissa kushadi . Kataloglar
fondlar xakida ma ` lumot beradi , muzey predmetlarini tushinishga yordam
beradi .
Muzeylarning ommaviylashtirishda va reklamasida ommaviy axborot
vositalarining urni juda xam katta. Ular uz dasturlarida va saxifalarida
muzey ishini yoritishadi, muzey ekspozitsiyasini, ularda saklanayotgan
predmet va kollektsiyalarini kursatishadi, ular xakida xikoya kilishadi,

reklama ma`lumotlarini berishadi.
Muzey reklamaning turli shakllaridan foydalanadi. Reklamalar butun
axoliga karatilgan yoki muzeyga keluvchilarning biron – bir kategoriyasiga
karatilgan bulishi mumkin. Afisha muzey reklamasining an`anaviy shakli
xisoblanadi. U tasvir va matnning birligida muzeyning bir butun obrazini
beruvchi, uning dikkatga sazovor tomonlariga, ekspozitsiya yoki vistavkaga
bagishlangan buyokli yoki chizma plakatdir. Afisha dikkatni jalb etish,
muzeyga borish istagini xosil kilish kerak. Afishaning mazmuni tez-tez
uzgarib turadi, lekin uning ayrim elementlari doimiy bulishi lozim, masalan
muzeyning emblemasi.
1) esdalik bukletlar; - znachoklar;
2) otkritka ; - konvert ; - marka ; kalendarlarda muzey va uning
eksponatlarining tasviri .

ADABIYOTLAR RUYXATI
1. Obhestvenno`y muzey Uzbekistana T-Fan, 1998 yil
2. Sado`kov N.S.Muzeynoe delo v Uzbekistane.T-Fan 1975 yil.
3. Danielyan V. «Esenin v Tashkente» T. 1985 yil.

Tarbiyaviy ishlar tizimida muzeylarning o‘rni

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish