Tarbiyaviy tadbirlarning shaxs faolligini oshirishda ahamiyati - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	01 Август 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Tarbiyaviy tadbirlarning shaxs faolligini oshirishda ahamiyati

Купить

T A R B I Y A V I Y T A D B I R L A R N I N G S H A X S F A O L L I G I N I O S H I R I S H D A A H A M I Y A T I

M U N D A R I J A • KIRISH • I BOB. SHAXS JAMIYATNING BIR BO‘LAGI SIFATIDA • 1.1. Shaxs va uning jamiyatdagi o‘rni • 1.2.Shaxsning ma’naviy axloqiy tarbiyasini shakllantirish • II BOB. TARBIYAVIY TADBIRLARNING SHAXS FAOLLIGINI OSHIRISHDA AHAMIYATI • 2.1.Tadbirlarning shaxsni faolligini oshirishdagi ro‘li • 2.2.. Tarbiyaviy tadbirlarning shaxs ma’naviyatiga ta’siri • XULOSA • FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

K I R I S H • Mavzuning dolzarbligi. Tarbiyaviy tadbirlar shaxsning faolligini oshirishdagi katta ahamiyatga ega. Bu tadbirlar o‘quvchilar, o‘rganuvchilar va jamoat a'zolariga motivatsiya berish, ularning iste'dod va qobiliyatlarini rivojlantirish, insoniy qadriyatlarini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Tarbiyaviy tadbirlar orqali shaxs rivojlanishi, yoshlarga adabiyoti va san'ati, sport, ijtimoiy hamjinslik va boshqa sohalarda malaka va bilim olish imkoniyatlarini berish mumkin bo‘ladi. Bu tadbirlar shaxsning o‘z-o‘zini jalb etishini, o‘ziga ishonishini, jiddiylik va mehnatni o‘rganishini oshiradi. Shuningdek, tarbiyaviy tadbirlar shaxsning o‘z izlanishini aniqlash va o‘z g‘oyalarini amalga oshirishda yordam beradi. Bular jamiyatning xayriyatga bo‘lgan hissasi va shaxsning ijtim

• Shu jihatdan olib qaralganda, madaniyat va san’atga aloqador boigan sohalarda yurt tinchligi, vatan ravnaqi, komil inson kabi tushunchalar talqini muhim ijodiy va tashkiliy jarayonlarni qamrab oladiki, unda madaniyat xodimlari, san’at sohasi vakillari zimmasiga katta mas'uliyat yuklanadi. Aholmi ma’naviy kamol toptirish, madaniy bilimlarini oshirish, ularni pok va halol yashashga chaqirish, mustahkam e'tiqodga ega bo‘lish kabi xususiyatlarni shakllantiiislula madaniy tadbirlar tashkilotchilariga alohida bilim, ko‘nikma, mahorat va mehnat talab qilinadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 6 noyabrdagi “O‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6108-son Farmoni va mazkur Farmon ijros

• I BOB. SHAXS JAMIYATNING BIR BO‘LAGI SIFATIDA • 1.1. Shaxs va uning jamiyatdagi o‘rni • Shaxs tushunchasi bu keng qamrovli tushuncha hisoblanadi. Har bir inson tug`ilibdiki bu shaxsdir. Lekin uning o‘sib rivojlanishi katta ahamiyatga ega.Yosh bola bir yoki ikki yosh paytidan unga tarbiya berish boshlanadi. Yetti yoki sakkiz yosh paytidan esa uning yoniga ta`lim ham qo‘shiladi.Har ikkalasi yilllar davomida teng ravishda berib boriladi.Bilmagan narsalari tushuntirilib, qiziqishlariga asoslanib unga kasb yoki hunarga yo‘naltirish beriladi. Shu paytdan boshlab bola o‘z kelajagiga birinchi qadamni tashlaydi.Endi u omma ichida o‘zini qanday tutishlar va qanday rivojlanishlar haqida fikr yurita boshlaydi.Agar bolani yosh paytidan odamlar ichida ko‘proq olib yurilsa u tez ijtimoiy aloqaga kirish

Shaxs rivojlanishi. Odamning ijtimoiy mavjudot sifatida shaxsga aylanishi uchun ijtimoiy muhit sharoitlari va tarbiya kerak bo‘ladi. Ana shular ta'sirida odam inson sifatida rivojlanib boradi va shaxsga aylanadi.Rivojlanish shaxsning fiziologik va intellektual o‘sishida namoyon bo‘ladigan miqdor va sifat o‘zgarishlar mohiyatini ifoda etuvchi murakkab jarayondir. Rivojlanish mohiyatan oddiydan murakkabga, quyidan yuqoriga, eski sifatlardan yangi holatlarga o‘tish, yangilanish, yangining paydo bo‘lishi, eskining yo‘qolib borishi, miqdor o‘zgarishining sifat o‘zgarishiga o‘tishini ifodalaydi. Rivojlanishining manbai qarama-qarshiliklarni o‘rtasidagi kurashdan iboratdir.

Bola shaxsining rivojlanishi inson ijtimoiy mavjudotdir degan falsafiy ta'limotga asoslanadi. Ayni vaqtda inson tirik, biologik mavjudot hamdir. Demak, uning rivojlanishida tabiat rivojlanishining qonuniyatlari ham muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, shaxs bir butun mavjudot sifatida baholanar ekan, uning rivojlanishiga biologik va ijtimoiy qonuniyatlar birgalikda ta'sir etadi, ularni bir-biridan ajratib bo‘lmaydi.Chunki shaxsning faoliyati, hayot tarziga yoshi, bilimi, turmush tajribasi bilan birga boshqa fojiali holatlar, kasalliklar ham ta'sir etadi.Inson butun umri davomida o‘zgarib boradi. U ham ijtimoiy, ham psixik jihatdan kamolga etadi, bunda bolaga berilayotgan tarbiya maqsadga muvofiq bo‘lsa, u jamiyat a'zosi sifatida kamol topib, murakkab ijtimoiy munosabatlar tizi

1 . 2 . S H A X S N I N G M A N A V I Y A X L O Q I Y ’ T A R B I Y A S I N I S H A K L L A N T I R I S H • Tarbiyalanayotgan barkamol avlodda ya'ni bo‘lajak mutaxassislarda ma'naviy-axloqiy sifatlarni shakllantirish ko‘p qirrali va murakkab jarayondir. Talabalarning ma'naviy-axloqiy shakllanishi bir-biri bilan uzviy bog‘liq va biri ikkinchisini taqozo qiladigan yaxlit ta'lim-tarbiya ishlarini muntazam va izchil ravishda bajarishni talab etadi. Tarbiyaviy ta'sir o‘tkazishning aniq va mukammal tizimi, yaxlit tizimli yondashuvgina ma'naviy-axloqiy tarbiyaning samaradorligini ta'minlaydi. Tarbiyaviy ishda mukammal tizimning mavjudligi bir xil ishni ortiqcha takrorlayvermaslikka, talabaga nisbatan biri ikkinchisiga to‘g‘ri kelmaydigan qarama- qarshi ta'sirlarnin

Tarbiyaning maqsadi - ijtimoiy jamiyat taraqqiyoti, uning rivojlanishi, yo‘nalishi, ijtimoiy munosabatlar mazmunidan kelib chiqib belgilanadi. Bugungi kunda O‘zbekiston Respublikasida tashkil etishda tarbiyaning asosiy maqsadi komil shaxsni tarbiyalab voyaga yetkazishdan iboratdir. Tarbiya jarayoni shaxsning muayyan maqsad asosida ijtimoiy hayotga tayyorlovchi tarixiy-ijtimoiy tajribaga suyangan holda olib boriluvchi faoliyat jarayonidir. Boshqacharoq talqin etilganda, tarbiya jarayoni yosh avlodni muayyan maqsad yo‘lida har tomonlama voyaga yetkazish, unda ijtimoiy ong va xulq-atvorni tarkib toptirshga yo‘naltirilgan faoliyat jarayonidir O‘zbekiston Respublikasida barkamol shaxsni, yuksak ma'naviy-axloqli, yuqori malakali, raqobatbardosh mutaxassisni tarbiyalash maqsadi ta'lim-ta

“ Pedagogik texnologiya” tushunchasi esa o‘z mohiyatiga ko‘ra pedagogik faoliyatning eng muhim ikki jihati, ya'ni, ta'lim hamda tarbiya jarayonining texnologiyalashtirilishini ifoda etishi zarur. Biroq so‘nggi yillar mobaynida zamonaviy pedagogik texnologiyalar va pedagogik faoliyatni uyushtirish jarayonida ulardan foydalanish mavzusida yaratilgan manbalarning deyarli barchasida ta'lim jarayonining texnologiyalashtirish muammosi uchun asosiy ob'ekt tarzida qabul qilinganligining guvohi bo‘ldik. Holbuki, barkamol shaxsni shakllantirish muammosining ijtimoiy zaruriyat sifatida e'tirof etilayotganligini nazarda tutadigan bo‘lsak, tarbiya jarayonini tashkil etishga nisbatan yangicha yondoshuvni qaror toptirish, mazkur jarayonni texnologiyalashtirishga erishish muhim.

I I B O B . TA R B I YAV I Y TA D B I R L A R N I N G S H A X S FA O L L I G I N I O S H I R I S H D A A H A M I YAT I 2 . 1 . TA D B I R L A R N I N G S H A X S N I FA O L L I G I N I O S H I R I S H D A G I R O ‘ L I • Ta’lim mazmunini o‘zlashtirishda o‘quvchilarning bilim saviyasi, 0‘zlashtirish qobiliyati, ta’lim manbai, didaktik vazifalariga qarab, munosib ravishda og‘zaki, ko‘rgazm ali va amaliy kabi uch guruhga bo‘linadigan metodlarning quyidagi variantlari qo‘llaniladi: • - o‘qitishning ma’ruza (suhbat) metodi; • - o‘qitishning amaliy ishlar metodi; • - mustaqil ishlar va ilmiy- tadqiqot metodlari; Yuqoridagilarga asoslangan holda shuni aytish mumkinki, ta’lim muassasalarida yangi pedagogik texnologiyalar, zamonaviy o‘qitish uslublaridan foydalanib, jahon talablari darajasida o‘quv

Pedagogik muloqot deganda, odatda, o‘qituvchining o‘quvchi bilan dars mobaynida va darsdan tashqari bo‘ladigan aniq pedagogik funksiyalarga ega va qulay psixologik muhitni yaratish, shuning bilan birga, boshqa xildagi psixologik optimal ilmiy faoliyat va pedagog bilan o‘quvchilar uchun o‘rtasidagi munosabatlar uchun yo‘naltirilgan professional muloqot shakli tushuniladi (A.A. Leontev). Boshqaruv uslublari bo‘yicha birinchi eksperimental psixologik izlanishlar 1938-yilda nemis psixologi Kurt Levin tomonidan AQShda emigratsiyalangan natsistlarning Germaniya hududiga qaytishi davomida o‘tkazilgan. Bu izlanishda boshqaruv uslublarining kengaytirilgan klassifikatsiyasi sifatida avtoritar, demokratik va e’tiborsizlikyoki layoqatsizlik uslublari kiritilgan edi. Shu o’rinda aytib o‘tish joizki, K.

2.2. Tarbiyaviy tadbirlarning shaxs ma’naviyatiga ta’siri Mustaqil shaxsni shakllantirish, uni jamiyat va davlat manfaatlari yo‘lida ijtimoiy-foydali mehnatga layoqatli kadr darajasigacha tarbiyalash-ko‘p qirrali va murakkab jarayondir. Bu borada yurtboshimiz I.A.Karimovning quyidagi iborasini esga olish o‘rinlidir: “ Kadrlar tayyorlash uzoq davom etadigan jarayon bo‘lib, u har birimizdan astoydil, betinim va mashaqqatli mehnatni talab etadi.” Darhaqiqat, bir tomondan, barcha davlat tuzilmalari hamda ijtimoiy tashkilotlar va, ayniqsa, ta’lim tizimi mutasaddilarining zirnmasiga bu masala yuksak mas’uliyat yuklaydi. Bunda ta’lim tizimini takomillashtirish va uning mazmunini chuqurlashtirish hamda ko‘pgina tashkiliy-tarbiyaviy ishlar nazarda tutiladi. Ikkinchi tom ondan esa, bevosita ushbu ma

Ta’lim-tarbiya jarayonining uch tarkibiy birligj — tarbiya, ta’lim, shaxsni rivojlantirish to‘liq darajada amalga oshirilishiga erishish lozim. Ta’lim-tarbiya ishida rasmiyatchilik va beparvolik kabi illatlardan voz kechish kerak. Bu maqsadda mustaqil fikrlaydigan shaxsni tarbiyalashga yo‘naltirilgan yangi uslub va vositalar ishlab chiqilishi va joriy etilishi zarur. Bugungi kunda pedagogikada o‘quvchi-talabalarning ta’lim jarayonidagi faolligini oshirishga qaratilgan bir nechta o‘qitish uslublari ishlab chiqilgan: muammoli o‘qitish, ish faoliyatini ifodalovchi o‘yinlar, rolli o‘yinlar, mavzuiy o‘qitish va h.k. Ammo ularni oliy ta ’lim tizimida keng qo‘llaniladi, deb bo‘lmaydi. Buning sababi har bir mashg‘ulotga tayyorgarlik pedagogik izlanishni ko‘zda tutishi, yuksak kasbiy bilim va maho

• An’anaviy o‘qitishning usul va metodlari respublikamizda keng tarqalgan va ular o‘zining ma’Ium tarixiga ham egadirlar.. Biroq ta’lim sohasidagi islohotlami amalga oshirishda an'anaviy ta’limning imkoniyatlari cheklanayotganligini, muhim ta’limiy muammolar o‘z yechimini topmayotganligi, qator ilg‘or pedagogik tajribalar ommalashmayotganligini ko‘rishimiz mumkin. Yangi munosabatlarning o‘ziga xos jihati, an’anaviy ta’limdagidan farq qilib, o‘quvchi- talabalarning mustaqilligi va o‘quv faoliyatini taqiqlamasdan, balki ularni belgilangan maqsad sari yo‘naltirish, o‘quv faoliyatini hamkorlikda tashkil etish va o‘quv-biluv faoliyatiga ongli ravishda yo‘llash, biror bir faoliyatni buyruq orqali amalga oshirish o‘rniga pedagogik jarayonni samarali tashkil etish orqali o‘quvchi-talabalarda f

• Loyihalash metodi — o‘qitishni tashkillashtirilish bo‘lib, o‘quvchi-talabalar rejalashtirish jarayoni va amaliy vazifalami bajarishlari orqah loyiha ko‘rinishda bilim oladi. Loyihalashtirish metodini qo‘llash natijasida loyiha (proekt) ko‘rinishidagi bilim o‘zlashtiriladi. O‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi munosabatlarni ifodalovchi hamkorlik pedagogikasiga tayanib, talabalarning birgalikda ta’lim olishlari amalga oshiriladi. Talabalarning hamkorlikda ta’lim olishlari, ta’lim jarayonlarini loyihalashtirish, talabalar bilan ishlashni loyihalashtirish kabilar zamonaviy pedagogik texnologiyalarning asosiy metodlari hisoblanadi. O‘quv-tarbiya jarayonida vujudga kelgan yangi pedagogik munosabatlar mazkur jarayonda zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llashni taqozo qiladi. Pedagogika fani

Og‘zaki-ko‘rgazmali yondashuv. U an’anaviy bo‘lib, asosan o‘qituvchining axborot berishi, o‘quvchi-talabalarning bilimni qabul qilishi, to‘plashi va xotirasida saqlashi bilan belgilanadi. «Bilim» tushunchasi xotirada saqlanadigan axborot ma'nosida tushuniladi. Bunday bilimlar, ularni qo‘llay olish ko‘nikmalari (imtihonda shu axborotga doir berilgan savolga bergan javobiga qarab) orqali tekshirib ko‘riladi. Bu tizimdagi bilimlar — asosan esda saqlab qolish natijasi, rasmiy ma’lumotdir, ko‘pincha, yuzaki bo‘lishi ham mumkin. Og‘zaki- ko‘rgazmali yondashuv respublikamiz o‘quv yurtlarida keng tarqalgan. Ma’lumot berish tizimida tayyor bilimlarni “o‘qituvchi-talabalarga”, ularning ehtiyoji va faollik darajasiga bog‘liq bo‘lmagan holda, bevosita berishi mumkin bo‘lgan imkoniyatdan kelib chi

XULOSA • Tarbiyaviy tadbirlar, shaxs faolligini oshirishda katta ahamiyatga ega. Bu tadbirlar o‘quvchilarning o‘zlarini o‘zi boshqarish, ishonch va o‘zining potentsialini oshirish, ijtimoiy hamkorlik va jamoatchilik bilan ishlashni o‘rgatish, murojaat qilish va fikr bildirish qobiliyatini rivojlantirishni o‘z ichiga oladi. Tarbiyaviy tadbirlar yordamida o‘quvchilar o‘zlarining haqiqi talabalik sifatlarini his qilish, o‘z fikr va tushunclari bilan savol va muammo yechishni o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Ular o‘quvchilarni o‘z fikrlarini ifoda qilish, kreativlikni rivojlantirish va yaratuvchanlikka qiziqishni oshirishga erishadi. Shuningdek, tarbiyaviy tadbirlar orqali o‘quvchilarning shaxsiy maqsadlarini va hujjatlarini o‘rganish va shaxsiy rivojlanishlariga yo‘l qo‘yish, o‘zlarini tan

E TIBORINGIZ UCHUN ’ RAXMAT!

Купить