Tarmoqlardagi qurilmalarning o‘zaro aloqasini boshqarish - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	24.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Tarmoqlardagi qurilmalarning o‘zaro aloqasini boshqarish

Купить

Mavzu:Tarmoqlardagi qurilmalarning o'zaro aloqasini boshqarish
Reja:
• Kirish
• Simsiz tarmoq turlari
• Tarmoqlarning texnik vositalari
• Xulosa

Kirish
Internet va unda ishlashni tasawur qilish uchun telefon tarmog'ini eslashingiz
mumkin. Chunki telefon tarmog'ida ham shunga o'xshash aloqa kanali ishlatilib,
bir necha daqiqada dunyoning xohlagan nuqtasi bilan bog'lanish mumkin. Albatta,
bu o'xshatish shaklan bir xil bo'lsa-da, ish prinsipi bo'yicha katta farq qiladi. Ya'ni
telefonda gaplashish paytida stansiyalar orasidagi kanal to'la band bo'ladi. Bu
kanaldan telefon qiluvchi va uni eshituvchidan boshqa hech kim foydalana
olmaydi. Agar telefon stansiyasining barcha kanallari band bo'lib qolsa, bu kanalda
gaplashayotgan abonentlar bilan ham bog'lanish mumkin bo'lmay qoladi. Ko'rinib
turibdiki, bu tamoyilda ishlaydigan kanallardan foydalanish kompyuter
tarmog'ida samara bermaydi.
Simsiz tarmoq
Ingliz tilida Simsiz tarmoq atamasi ingliz yoki ispan tillarida "simsiz tarmoq"
bo'lib, Simsiz tarmoq portlar orqali ulanish deb ataladi. Ya'ni, kabellar yoki simli
tarmoqdan foydalanmasdan, elektromagnit to'lqinlar yordamida tugunlarni ulash.
Afzalliklari bilan uzatish va qabul qilish portlar orqali amalga oshiriladi va
arzonroq. Uning kamchiligi shundaki, u tarmoq xavfsizligi nuqtai nazaridan
ko'proq talabchan.
Ommaga e'lon qilinganidan beri ushbu texnologiya ko'plab izdoshlarni orttirdi va
simli yoki chekilgan tipidagi ulanishlarni ruxsat beruvchi joylarda tobora ko'proq
almashtirmoqda. Ushbu simsiz texnologiyaning qabul qilinishi simli
texnologiyalarning an'anaviy tizimi va RJ45 va Ethernet adapterlariga nisbatan
afzalliklari bilan bog'liq.
Indeks :
1 Simsiz tarmoq
2 Simsiz tarmoq turlari
2.1 WPAN

2.2 WLAN
2.3 WMAN
2.4 WWAN
3 Chastota diapazoniga ko'ra tarmoq turlari
3.1 yerdagi mikroto'lqinli pech
3.2 sun'iy yo'ldosh mikroto'lqinli pech
3.3 Infraqizil
4 Xo'sh , Wi-Fi nima ?
4.1 Qanday ishlaydi
4.2 Texnik ma'lumotlar
4.3 802.11 standarti
5 simsiz texnologiya
6 Wi-Fi xavfsizligi
6.1 Zararli uyushma yoki kirish nuqtasini soxtalashtirish
6.2 ARP bilan zaharlanish yoki ARP bilan zaharlanish
6.3 MAC spoofing
6.4 Xizmatni rad etish
6.5 WLAN skanerlari
6.6 Urush va jangovar yurish
Tarmoqlarning texnik vositalari
Kompyuter tarmoqlari (qisqacha tarmoqlar) server (yoki xizmatchi
kompyuter), konsentrator (HUB), axborot uzatish kabellari va modemdan
tashkil topadi. Har bir qurilmaning xususiyatini qisqacha yoritib o'tamiz.
Server — tarmoq ishini ta'minlovchi maxsus kompyuter.
Server disklarida kompyuterlarni birgalikda ishlash imkoniniberuvchi
dasturlar, ma'lumotlar omborlari va boshqalar saqlanadi.
Bundan tashqari, serverlar modemli va faksli aloqalarni, ma'lumot
larni bosmaga chiqarish ishlarini amalga oshiradi. Serverda joylashgan

dasturlardan foydalanish doirasi umumiy masalaning qo'yilishiga ko'ra
cheklangan bo'lishi mumkin.
Konsentrator (HUB)—tarmoqda kompyuterlarni o'zaro axborot almashinuvini
ta'minlovchi maxsus qurilma. Ular 8, 12, 16 ta kompyuterni o'zaro bog'lashi
mumkin.Axborotni uzatish kabellari tar moqda axborotni bir kompyuterdan
boshqasiga uzatish uchun xizmat qiladi (odatda, koaksial kabel ishla tiladi).
Modem — axborotni kompyuterdan uzatish kabeliga o'tkazuvchi maxsus elektron
qurilma.
Modem «modulator» va «demodulator» so'zlari birikmasidan hosil bo'lgan. Bu
qurilma yordamida axborotlar uzatuvchi kompyuterda raqamli ko'rinishdan analog
ko'rinishiga aylantiriladi, shuningdek, qabul qiluvchi kompyuterda analog
ko'rinishidan raqamli ko'rinishga aylantiriladi. Boshqacha aytganda , modemning
vazifasi kompyuterda «0» va «1» ko'rinishida tasvirlangan ma'lumotni ikki asosiy
chastotali telefon signallariga va aksincha, telefon signalini «0» va «1» yordamida
kodlangan axborot ko'rini shiga o'tkazib berishdan iborat. Modemning asosiy
xarakteristikasi bodlarda o'lchanadigan ma'lumotlarni uzatish tezligidan iborat.
Zamonaviy modemlarning tezligi 2400, 9600, 14400, 19200, 22880 va 33600
boddan iborat. Elektron aloqalar uchun ushbu modemlarning ixtiyoriysidan
foydalanish mumkin.
ARPA Net tarmog'ining rivojlanishi bilan turli tarmoqlarni o'zaro bog'lash, ya'ni
yagona tarmoq yaratish muammosi yuzaga keladi. - Bunday standart 1974-
yildayaratildi. 1983-yilda esa AQSH Mudofaa vazirligining ARPA
Net shoxobchalaridagi barcha mashinalarida ishlab chiqilgan standartlardan
foydalanish haqida buyruq chiqarildi. Bu standartlarni ishlatish uchun esa o'sha
paytlarda keng tarqalgan operatsion tizim UNIX operatsion tizimi ishlatildi.
1986-yilga kelib, AQSH Milliy fanlar fondi (National Science Foundation —
NSF) tomonidan o'zining oltita superkompyuterli markazini birlashtirish uchun
tayanch tarmoq yaratildi. Bu tarmoq juda quwatli va yuqori sifatli qurilmalar va
AQSH Mudo faa vazirligi tomonidan belgilangan standartlarga asoslangan edi.
Vazir (arab. - yuk ko taruvchi) - o rta asrlarda Yaqin va O rta Sharq davlatlarida, ʻ ʻ ʻ
shu jumladan O rta Osiyo xonliklarida hukumat idorasi yoki kengashi (devon)
ʻ
boshlig i. V. lar vaziri a zam rahbarligida davlatni idora etish vazifalari bilan
ʻ ʼ
shug ullangan.
ʻ

1992-yil NSF kompaniyasi ana shu tayanch tarmoqni boshqari-shiga kelishib
olindi. Ana shu vaqtdan boshlab internet nafaqat davlat (o'quv va ilmiy)
muassasalarida, shuningdek, tijorat maqsadlarida ham ishlatila boshlandir Internet
asta-sekin AQSH chegaralaridan chiqib boshqa mamlakatlarga,
dastlab Yevropa, ke-yinchalik Osiyo , Afrikaga ham tarqaldi.
Afrika - kattaligi va aholi soni bo yicha dunyoning ikkinchi qit asi.ʻ ʼ
10BASE-T tarmoqda kabel simlarini ulashning ikki turidan foydalaniladi . Agarda
tarmoqqa faqat ikkita komp’yuter qo‘shilsa, konsentratordan foydalanilmasa ham
bo‘ladi. Chorraha kabelini (crossover cable, ïåðåêðîñòíûé êàáåëü) ishlatish
usulidan foydalanib, ya’ni bir raz’emning RJ-45 uzatish kontaktlarini ikkinchi
raz’emning RJ-45 qabul qilish kontaktlariga va teskarisiga ulashni amalga oshirish
mumkin. Komp’yuterlarni konsentratorlar bilan ulashda odatda to‘g‘ri kabeldan
(direct cable, ïðÿìîé êàáåëü) foydalaniladi, ularda ikkala raz’emlarning bir xil
kontaktlari bir biri bilan o‘zaro to‘g‘ri ulanadi. Shunday to‘g‘ri kabel bilan
ulanishga mo‘ljallangan konsentratorlar ko‘p. Ba’zi hollarda chorraha ulanish
konsentrator portida amalga oshiriladi (standart bu vaqtda unday portlarni «X»
harfi bilan belgilashni tavsiya etadi), shuning uchun tarmoqda ulash ishlarini olib
borish vaqtida juda ziyraklik bilan amalga oshirish talab qilinadi. Yana shuni
hisobga olish kerakki, ikkita konsentratorni oddiy portlar orqali ulanganida, kabel
chorraha ulanishli bo‘lishi kerak. Bir konsentratorni maxsus kengaytirish portini
(UpLink) boshqa bir konsentratorni oddiy porti bilan ulanishi lozim bo‘lgan holda
to‘g‘ri kabel yordamida amalga oshirilishi kerak. Yana shuni aytib o‘tish kerakki,
o‘ralgan juftlik kabellari bilan ulanadigan adapter va konsentratorning maxsus
xususiyati mavjuddir, ya’ni ularga o‘rnatilgan tarmoqqa to‘g‘ri ulanganligini
nazorat qilish vositasi mavjud.
Transiver va konsentratorlarni ulash uchun ishlatiladigan shisha tolali kabellarning
uzunligi hech qanday signallarni qayta hosil qilish qurilmasini ishlatmasdan 2
kmgacha yetkazish mumkin. Shunday qilib mahalliy tarmoqqa turli binolarda
joylashgan komp’yuterlarni ham ulash imkoniyati paydo bo‘ladi. Dastlabki
vaqtlarda shisha tolali aloqa repiterlar o‘rtasidagi aloqani hosil qilishga ishlatilgan.
Shuning uchun birinchi standart FOIRL (Fiber Optic Inter-Repeater Link) 1980-
yillarning boshida ishlab chiqilgan bo‘lib, u 1000 metr masofadagi ikki repiter
oralig‘idagi aloqani amalga oshirish uchun mo‘ljallangan.
Asosiysi PCI shinasi nafaqat IBM PC turidagi komp’yuterlarda va yana Pover Mac
turidagi komp’yuterlarda ham ishlatiladi, shuningdek, u qurilmalarni avtomatik
ravishda tashkil qilish tartibini qo‘llaydi (Plug-and-Play). PCI shinasining ISA
shinasiga nisbatan kamchiligi komp’yuterda kengaytirish raz’emlarining (slot)
kamligi (odatda 3 ta raz’em). MCA, EISA va VLB shinalari bir necha vaqt PCI
shinasi bilan raqobatlashdi (ularning hammasi 32 razryadli axborot almashinuvini
ta’minlab beradi). PC Card shinasi (eski nomi PCMCIA) hozircha faqat kichik

Notebook turidagi komp’yuterlarda qo‘llaniladi. Bu komp’yuterlarda ichki PCI
shinasi odatda tashqariga chiqarilmagan. PC Card interfeysi orqali kichik
kengaytirish platalarini sodda ulash imkoniyatini beradi, bu platalar bilan axborot
almashish etarli darajada yuqori. Lekin kichik komp’yuterlar tarkibiga tarmoq
adapterlarini ham joylab ishlab chiqara boshlandi, chunki tarmoqqa ulanish
imkoniyati ham komp’yuter vazifalarining asosiysidan biri bo‘lib qolmoqda. Bu
o‘rnatilgan adapterlar ham PCI ichki shinasiga ulanadi. U yoki bu shinaga
mo‘ljallangan tarmoq adapterini tanlashda, eng avval tarmoqqa ulanadigan
komp’yuterlarga shinaning kengaytirish raz’emlarining bo‘shi borligiga ishonch
hosil qilish kerak.
LPT parallel (printer) porti va COM ketma-ket portlar tarmoq adapterlarini ulash
uchun juda kam holda ishlatiladi. Bunday ulanishning asosiy afzalligi adapter
ulash uchun komp’yuter g‘ilofini yechish kerak emas. Bundan tashqari adapterlar
komp’yuterning sitema resurslarini band qilmaydi. Lekin tizim shinasini
ishlatilganga qaraganda ikkala holda ham komp’yuter bilan ular o‘rtasidagi axborot
almashash tezligi ancha sekin. Shuningdek, ular tarmoq bilan axborot almashishi
uchun protsessor vaqtini ko‘p talab qiladi, bu komp’yuterni umumiy ish faoliyatini
sekinlatadi. LTP va COM raz’emlariga ichki manbadan sim (o‘tkazgich)
chiqarilmaganligi uchun, adapterlarga tashqi manba bo‘lishi kerak, buni ham
hisobga olish muhimdir.
Store-and-Forward kommutatorlari eng qimmat, murakkab va bu turdagi
qurilmalar orasida mukammalidir. Ular ancha mostlarga yaqin va Cut-Trough
kommutatorlarida mavjud kamchiliklardan holidir. Ularning asosiy afzalliklari
hamma qayta tiklanayotgan paketlarni ichki bufer xotira FIFO ga to‘liq saqlab
qo‘yishdan iborat. Bu holda bufer o‘lchami paketning maksimal uzunligidan kam
bo‘lmasligi kerak. Tabiiyki ulash vaqtining uzayishi sezilarli oshadi, u 12000 bit
oralig‘idan kam bo‘lmaydi. Xato va kichik kadrlar bu turdagi kommutatorlarda
filtrlanadi. Yuklanishlar esa kam hosil bo‘ladi. Xotira qurilmasining sig‘imi
qancha katta bo‘lsa, kommutator yuklanish holatlarini shuncha yaxshi yenga oladi.
Lekin xotira hajmi oshgan sari, qurilma narxi ham oshib boradi. Ba’zi hollarda
kommutator tarkibida protsessor ham bo‘ladi, lekin ko‘pincha kommutatorni
tezligi katta bo‘lgan maxsus integral sxemalarda hosil qilinadi. Ular faqat
paketlarni ulash vazifasiga ixtisoslashtirilgan bo‘ladi. SAF kommutatorlari boshqa
kommutator turlariga nisbatan bir vaqtning o‘zida turli tezlikda uzatishni qo‘llashi
mumkin (10 Mbit/s va 100 Mbit/s). Paketni to‘liq buferlashtirish uni qabul qilingan
tezlikdan boshqa tezlikda uzatishga imkon beradi. Natijada kommutator
portlarining bir qismi Ethernet tarmog‘i bilan, qolgan ikkinchi qismi esa Fast
Ethernet tarmog‘i bilan ishlashi mumkin. Ba’zi bir kommutatorlar o‘z portlarini
avtomatik ravishda portga ulangan segmentning uzatish tezligiga moslaydi.
Shuning uchun SAF kommutatorlari Ethernet dan Fast Ethernet ga o‘tishni sezilarli

ravishda yengillashtiradi. Gigabit Ethernet bilan 1000 Mbit/s tezlikda aloqani
tashkil qiluvchi kommutatorlar ham mavjud.
Xulosa
Tarmoqlar yil sayin har bir firma, kompaniya, ishlab chi - qa rish korxonasi va
o‘quv muassasalari uchun zarur, sifatli ish dastgohi bo‘lib bormoqda. Apparat va
dasturiy vositalarni rivojlanishi, mukammaligi va shu bilan bir qatorda
ko‘rinishidangina soddaligi, ko‘pchilik foydalanuvchilar tarmoqlari o‘z kuchlari
bilan o‘rnata oladigan darajaga keltirilgan. Ayniqsa Windows operatsion
tizimining oxirgi versiyalarida ancha rivojlangan tarmoq vositalari mavjudligi
maxsus tarmoq dasturlarini xarid qilishdan ozod qiladi. Ammo har bir tarmoq bilan
ishlovchi yoki tanishishni xohlagan foydalanuvchi mavjud adabiyotlardan qoniqa
olmasligi mumkin. Chunki adabiyotlarning aksariyati ko‘plab masalalarni bir kitob
doirasida qamrab olishga harakat qilgan. Muallif mahalliy tarmoqlar bo‘yicha
mavjud adabiyotlarni va shuningdek, kitobda keltirilgan adabiyotlarni tahlil qilib,
mahalliy tarmoqlardan foydalanish va yig‘ish masalalari to‘liq yoritilgan
adabiyotlardan foydalangan.

Tarmoqlardagi qurilmalarning o‘zaro aloqasini boshqarish

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish