Tibbiy ekologiyaning zamonaviy muammolari - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	695.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Tibbiy ekologiyaning zamonaviy muammolari

Купить

11Tibbiy ekologiyaningTibbiy ekologiyaning zamonaviy zamonaviy muammolarimuammolari 11

22Ma'ruzaning rejasiMa'ruzaning rejasi • 1.-Inson ekologiyasi h a q idagi tushuncha nin g rivojlanishi va u larnin g XX-XX I asrlarda o'zgarishi • 2.-Atrof mu h it nin g h ozirgi h olati • 3.-Zamonaviy ekologiya va a h oli salomatligi • 4.- H ozirgi sharoitda tibbiy ekologiya nin g muammolari 22

33EkologiEkologi yaya fan fan ii • Asoschisi nemis olimi Ernest Gekkel 1866 y ta'rif: “Ekologiya-maxsus fan bo'lib, Charlz Darvin nin g ta'rificha” yashash uchun kurash sharoitidagi” ya'ni tabiatdagi juda murakkab o'zaro bo g` li q lik va o'zaro munosabatlarni o'rganadi” • INSON EKOLOGIYaSI-umumiy ekologiya/ g bir q ismi bo'lib, 1921 y • Amerika sotsiologi R. Park va • U. Byurges 33

441987y “IE” sektsiyasi nomi bilan 1987y “IE” sektsiyasi nomi bilan “EKOLOGIK KOMISSIYa”“EKOLOGIK KOMISSIYa” • Ra h bar V.P Kaznacheev • “ Inson ekologiyasi”-insoniyat populyatsiyasi b ila n atrofdagi ijtimoiy va tabiiy mu h it o'rtasidagi o'zaro munosabatlarni kompleks tarzda ilmiy va ilmiy amaliy yo'nalishdagi savollarni o'rganadi • “ Inson ekologiyasi” odam nin g atrofdagi kosmoplanetar mu h it b ila n ijtimoiy va tabiiy munosabatlari, • - a h oli nin g rivojlanish muammolari, • -inson nin g salomatligi va me h nat q obiliyatini sa q lash, • - jismoniy va ru h iy imkoniyatlarini takomillashtirish masalalarini o'rganadi 44

55XXasrda insonXXasrda inson ninnin g yashash g yashash mumu hh itiga bo'lgan itiga bo'lgan qq arashlararashlar ninnin g g o'zgarishio'zgarishi • Asr boshi: inson va tabiat garmonik bo'lishi kerak • 30-50-yy: inson tabiatdan iloji boricha ko'pro q foydalanishi kerak! • 50-60-yy: inson tabiatni o'zgartiradi, ammo tabiat o'z-o'zidan tiklanish xususiyatiga ega! • 70-80-yy: tabiat antropogen pressingni uddalay olmayapti! • 80-90-yy: yashash mu h iti shunday o'zgarishga uchradiki, u inson salomatligiga ta h did solmo q da 55

66Tibbiyot va inson ekologiyas/g Tibbiyot va inson ekologiyas/g muammolarimuammolari • Tarixdagi GIGI Y ENA nin G eng mu h im roli, inson nin g yashash mu h itini (IYaM) yaxshilashni ma q sad q ilib q o'ygan • XX asr nin g 50-60 yillari – o'zgarib borayotgan IYaM h ar bir omilni reglamentlash • XX asr nin g 70-80 yy – o'zgarib borayotgan IYaM omillar inin g kompleks ta'sirini h isobga olish • XX asr nin g 80-90 yy – o'zgargan IYaM ning kompleks va uzo q muddatdan keyingi ta'sirini h isobga olish • A h oli salomatligi va ekologiya – TTA, ITI perspektiv y o` nalishlari 66

77ITT sharoitida IYaM ta'siriITT sharoitida IYaM ta'siri • Biotexnologiyalardan foydalanish jarayonida tubdan o'zgardi • Odam u chu n xavfli bo'lgan ko'pgina mikroor ganizmlarnin g mutatsiyalari yuzaga keldi • Informatsion texnologiyalar nin g shiddatli rivojlanishi • Atrof mu h it na fa q at kimyoviy, • balki fizikaviy, biologik va x attoki psixogen “ifloslanish” ga uchramo q da • BIOSFERADA yod nin g past bo'lishi • Temir kam bo'lgan ma h ulotlarni iste'mol q ilinishi 77

88Inson ekologiyasini tarixiy rivoji Inson ekologiyasini tarixiy rivoji va shakllanishiva shakllanishi • Tabiiy va ijtimoiy fanlar nin g kompleks zaminida asos topdi: • Fizika, genetika, ijtimoiy va antropologiya, tarix, demografiya, i q tisodiy, falsafiy, h u q u q iy va tibbiy fanlar • Asosiy rolni: -epidemiologiya,umumiy gigi y ena, ijtimoiy gig, tibbiy geografiya, mikrobiologiya. 88

99Ta'sir etuvchi Ta'sir etuvchi omilomil lar lar mimi qq dordor inininin g ortishig ortishi • ITT rivoji natijasida paydo bo'lgan zararli agentlar. • Atomli, kimyoviy sanoat korxonalar/g kupayishi • Ishlab chi q arish korxonalarida ko'p mi q dorda zararli chi q indilar nin g paydo bo'lishi • Urbanizatsiya jarayonlarini o'zi IE muammolarini keltirib chi q aruvchi asosiy omildir. 99

1010.. • Urbanizatsiya tezlashishi-demografik jarayonlarga salbiy ta'siri • Sha h arlardagi muammolar: • A h oli nin g migratsiyasi • O'lim nin g ko'payib borishi • Ishsizlik • Kasallikni toboro k o` payib borishi • Yangi-yangi kasal liklarni k o` payayotganligi • O'rta Osiyo mamlakatlarida, H indiston va Afrikada o'lim yosharmo q da 1010

1111. • Dunyoda paydo bo'ladigan kasall iklar - 24%, • yuz beradigan o'lim nin g esa -23% ATROF MU H ITdagi oldi olinishi m umkin bo'lgan omillar nin g zararli ta'siri sabab bo'lmo q da. • Shu noxush tash q i omillar h ar yili dunyoda -13mln orti q kishi nin g umriga zomin bo'lmo q da va - 5yoshdan kichik bo'lgan h ar -3chi bola nin g kasallanishi nin g sababi h isoblanadi

1212. • Tobora yomonlashib borayotgan EKOLOGIK VAZIYaT bugun nafa q at a h oli salomatligiga, balki inson nasliga h am salbiy ta'sir etmo q da. • Ko'plab tu g` ma- g` ayritabiiy kasalliklar, shun ing dek cha q alo q lar nin g fiziologik ji h atdan rivojdan ortda q olishi • Bezgak, yu q umli ichburu g` , respiratorli kasalliklar va shikastla nishlar b ila n bo g` li q o'lim nin g h am asosiy sababchisi h isoblanadi • JS S T(VOZ) A/M bo g` li q xavflarni kamaytirish - 1yilda -4mln kishi, jumladan -5yoshdan kichik bo'lgan -2mln bola nin g h ayotini sa q lab q olish m umki n.

1313Atrof muxitAtrof muxit ninnin g ifloslanishi g ifloslanishi pozitsiyasida IE zamonaviy pozitsiyasida IE zamonaviy xususiyatlarixususiyatlari • Ekologik avariyalar va h alokatli zonalar (tabiiy, texnogen): ChAES dagi avariya, tabiiy falokatlar. • Ekologik h alokatli zonalar : Orol oldi minta q alari va b. q . • Biologik zo'ri qq an xavfli zonalar: gigi y enik reglamentlar nin g stabil ortib borishi- fizikaviy, kimyoviy, biologik, psixogen omillar • Kam jadallikdagi omillar nin g ta'sir zonalari 1313

1414Ekologik avariya va Ekologik avariya va hh alokatli alokatli zonalarda bo'lishzonalarda bo'lish ninnin g tibbiy g tibbiy oo qq ibatlariibatlari • O'lim bilan yakunlanishlar • O` tkir jaro h atlanish va kasalliklar, ommaviy za h arlanishlar • Surunkali kasalliklar nin g q aytalanishi • Uzo q muddatlardan s o` ng: spetsifik va nospetsifik surunkali kasalliklar, jumladan xavfli o'smalar va irsiy patologiyalar 1414

1515Ekologik xavfli zonalar ta'sirEkologik xavfli zonalar ta'sir ninnin g g tibbiy otibbiy o qq ibatlari ibatlari • Umumiy kasallanish darajasi nin g ortishi, ayni q sa bolalar kontingentida • Ayrim patologiya shakllar nin g q aytalanishini ortishi • Jismoniy rivojlanish ko'rsatkichlar nin g yomonlashishi • A h ol inin g yashash sifatini umumiy pasayishi • Uzo q muddatdan keyingi o q ibatlar xavf inin g ortib borishi 1515

1616A.A.AtaniyazovaA.A.Ataniyazova ninnin g Orol bo'yi mintag Orol bo'yi minta qq alarida olib alarida olib borgan izlanishlariborgan izlanishlari • Yurak nin g ishemiya kasalligi ayollar o'rtasida-15,2 % • Arterial gipertoniya erkaklar-13,1 % • Ayollar o'rtasida-11,6 % • Bo'ka tumani: • Erkaklar yuik-5,7 % • Ayollar yuik-1,6 % 1616

1717Kam jadallikdagi omillar Kam jadallikdagi omillar ta'sirta'sir ninnin g tibbiy muammolarig tibbiy muammolari • IYaM ko'plab omillar nin g uzo q muddatli ta'siri muammosi • Kam jadallikdagi omillar nin g organizmga bos q ichli ta'siri • Uzo q muddatdan so'nggi eng mu h im o q ibatlar: • -organizm nin g h imoya funktsiyasini pasayishi va immunitetga bo g` li q kasalliklar nin g ortishi • -genetik kod nin g buzilish mumkinligi • -xavfli o'sma kasalliklar nin g ko'payishi • O'rtacha umr kurish muddati/g ?iskarishi 1717

1818IYaM ko'plab omillar nin g uzo q muddatli ta'siri muammosi A trof muhitninig a h oli salomatl igiga salbiy ta'sirini kamaytirish • Mikroelementl arnin g tupro q va suvdagi yod, temir, A vitamin ta q chill iginin g darajasini pasaytirish dasturi • Ozi q -ov q at ma h sulotlari sifati va xavfsizligini ta'minlash • A h ol inin g toza suv manbalaridan keng foydalanishini ta'minlash • Texnogen xususiyatga ega omillar nin g suv va h avoga ta'siri sanoat korxonalari tomonidan zararli chi q ind ilar chi q arishiga q arshi q at'iy chora-tadbirlar ko'rish or q ali pasaytirish

1919InsonInson ninnin g yashash mug yashash mu hh itini itini kompleks xarakterikompleks xarakteri • INSONNING YaShASh MU?ITI: • - h avo mu h iti • -suv, -tupro q • -ov q atlanish sifati • -sha h ar ( q ishlo q ) dagi yashash mu h iti • -shaxsiy ijtimoiy-turmush sharoitlari • -me h nat sharoitlari • -bolalar va o'smirlarni o‘ q itish va tarbiyalash sharoitlari 1919

2020Zamonaviy tibbiy ekologiyaZamonaviy tibbiy ekologiya ninnin g g yo'nalishlariyo'nalishlari • 1.Inson nin g yashash mu h itidagi zamonaviy omillar nin g alo h ida, kompleks va q o'shilgan h olatdagi ta'sirlarini h isobga olib, gig. me'yorlar va reglamentlarni ishlab chikish (birlamchi profilaktika tadbirlari) • 2.Inson nin g yashash mu h iti h olatini nazorat q ilish tizimini takomillashtirish, eng a h amiyatli ekologik ob'ektlarni pasportizatsiya q ilish va ijtimoiy-gig. monitoringni ishlab chi q ish (birlamchi profilaktika tadbirlari) • 3.Inson nin g yashash mu h itidagi zamonaviy omillarni organizmga patogenetik ta'sir etish mexanizmini o'rganish bo'yicha fundamental tad q i q otlarni o'tkazish 2020

2121Zamonaviy tibbiy ekologiya/g Zamonaviy tibbiy ekologiya/g yo'nalishlariyo'nalishlari • 4.Zamonaviy inson populyatsiyasidagi yuzaga kelgan o'zgarishlarni korrektsiya q ilish vositalari va usullarini izlash, h amda odamlar organizmida keyinchalik kelib chi q ishi mumkin bo'lgan negativ o'zgarishlarni oldini olishga q aratilgan vositalar va usullarni izlash (ikkilamchi profilaktika tadbirlari) • 5.A h oli/g salomatlik h olati u/n Inson/g yashash mu h itidagi zamonaviy omillar/g a h amiyatini ba h olash va ekologik h olat b/n bo g` li q , bo'lgan kasallikla/g ikkilamchi va uchlamchi profilaktikasi b o` yicha tadbirlarni ishlab chikish. 2121

2222Ikkilamchi proflaktika-odam organizmida yuzaga Ikkilamchi proflaktika-odam organizmida yuzaga kelgan o'zgarishlarkelgan o'zgarishlar ninnin g klinik manifestatsiyasini g klinik manifestatsiyasini oldini olishga oldini olishga qq aratilgan tadbirlararatilgan tadbirlar • Birlamchi prof-a • odam organizmidagi h ar q anday negativ o'zgarishlarni oldini olish (kasallik, kasallikdan oldingi h olat, funktsional, biokimyoviy o'zgarishlar) • Uchlamchi prof-a • Kasalliklar/g q aytalanishi, surunkali h olatga o'tishi yoki mazkur kasallik tufayli nogironlikni kelib chi q ishini oldini olishga q aratilgan tadbirlar 2222

23231 va 2 chi yo'nalish1 va 2 chi yo'nalish • Zamonaviy atrof mu h itdagi omillar nin g kompleks yoki birgalikdagi ta'siriga doir gig. reglamentlash muammosi h ozirgi kungacha o'rganilmagan va ishlab chi q ilmagan • H ozirgi zamonga xos bo'lgan atrof mu h itni ifloslovchi eng mu h im va a h amiyatli omillarga nisbatan uslubiy yondoshishlar ishlab chi q ilgan, gig. reglamentlardan oshgan va organizmga turli o'zgarishlarni keltirib chi q arishi m umki n bo'lgan ta q dirda, ular nin g kombinatsiyalashgan ta'sir etish xavfini ba h olashga imkon beradi 2323

2424-2--2- • Ekologik vaziyat xavfi nin g mezoni sifatida atrof mu h it nin g kompleks sifat ko'rsatkichlariga ba g` ishlangan tad q i q otlar mavjud, bunda h ar bir omil nin g mi q dori y ko'rsatkichi gig. reglamentlardan oshgan ta q dirda ekologiyaga oid vaziyatlarni balli tizimida ba h olashga imkon beradi • Iskandarova Sh.T., Atajonova R.A (2000- 2008 yy) 2424

2525-3--3- • Atrof mu h it nin g sifatini kompleks ba h olash usulidan foydalanish inson nin g yashash mu h itini nazorat q ilish tizimini takomillashtirishga imkon beradi ammo... • -ekologik a h amiyatli ob'ektlarni pasportizatsiyadan o'tkazish • -ekologik a h amiyatli ob'/i joylashtirishni h isobga olish • - h ududni h aritalashtirish • -atrof mu h it h olatini kuzatish va nazorati • -asoslangan joyni tanlash • -atrof mu h it nin g h olatini ta'riflovchi ko'rsatkichlar to'plamini tuzish 2525

2626Klinik epidemiologiya yoki Klinik epidemiologiya yoki ekologiepidemiologiya yo'nalishiekologiepidemiologiya yo'nalishi • Orol oldi minta q asi u chu n ekologik vaziyatni ta'riflovchi ko'rsatkichlar: • O'z-o'zidan yuz beradigan bola tashlashlar nin g q aytalanishi • Genetik o'zgarishlar • Rivojlanish nin g tu g` ma shaklli kamchiliklari • Turli a h oli guru h lari o'rtasidagi organizm nin g immun h olati • Biologik substratlarda kimyoviy moddalar nin g mi q dori 2626

2727TTA ITI doirasida «EkoTTA ITI doirasida «Eko logiyalogiya va inson va inson ekoeko logiyalogiya si» muammolarsi» muammolar inininin g ilmiy g ilmiy yy o`o` nalishi»nalishi» • 1.Yashash mu h itiga bo g` li q h olda a h oli nin g salomatlik h olati • 2.Organizm va atrof mu h it nin g o'zaro ta'sirini patogenetik asoslarini o'rganish • IYaM gigi y enik me'yorlashtirish va reglamentlash • 4.Ekologiyaga bo g` li q bo'lga n yu q umli va somatik kasalliklarni davolash va diagnostika muammolari 2727

2828-2--2- • 5.Ona va bolalarni salomatligini sa q lash muammosi va inson ekologiyasi • 6.Inson ekologiyasi bilan bo g` li q stomatologik kasalliklarni davolash va diagnostikasini yaratish • 7.Inson nin g yashash mu h itiga bo g` li q bo'lgan xirurgik kasalliklarni davolash va diagnostika muammolari 2828

2929AA hh olinolin inin g salomatlik g salomatlik ko'rsatkichlarini shakllanishko'rsatkichlarini shakllanish ii dada • Inson nin g yashash mu hi ti fa q at u nin g ifloslanishi b ila n cheklanib q olmaydi • Shu sababli UASh keng a h oli b ila n amaliy ishlar olib borganda inson ekologiyasiga taal l u q li bo'lgan barcha • - omillar va atrof mu h itni • -a h oli nin g yashash va turmush sharoitlar lar i • -me h nat sharoitlarini • -a h oli nin g ov q atlanish sharoitlarini • -bolalar va o'smirlar nin g tarbiyalash va o‘ q itish sharoitlarini • - h ar bir muayyan shaxs nin g turmush tarzini nazarda tutishi lozim 2929

3030E'tiboringiz uchun raE'tiboringiz uchun ra hh mat !mat ! 3030

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar